Samsom zaait onduidelijkheid in Uruzgandebat

De Volkskrant opent zaterdag met een voorstel aan de Nederlanders om de missie in Uruzgan na 2010 voort te zetten. Het is een voorstel van de NAVO. Het houdt in dat Nederland na eind 2010 militair en civiel aanwezig blijft in een zestal trainingscentra in meerdere regio’s in Afghanistan om de Afghaanse strijdkrachten op te leiden.

Het geopperde voorstel van de NAVO is geen grote verrassing. Vanuit het bondgenootschap wordt al tijden druk uitgeoefend op de Nederlanders om actief te blijven in Afghanistan en dan vooral met een grote militaire aanwezigheid in een ‘gevaarlijke’ provincie. De recente strategie van Obama (meer troepen) gaat namelijk ook uit van een veel grote internationale inbreng.

In Nederland soebatten de coalitiepartijen op dit moment over de Uruzganmissie. Een missie in de huidige vorm lijkt onhoudbaar, maar het CDA wil in kleinere vorm aanwezig blijven in Uruzgan om de Amerikanen te ondersteunen. De PvdA en de ChristenUnie willen weg uit het gevaarlijke zuiden van Afghanistan. Het leek er tijden op dat een kleinere missie in het relatief veilige noorden het hoogst haalbare was voor de coalitie, maar het voorstel van de NAVO lijkt dat standpunt te veranderen.

Was tot op heden de teneur bij de Partij van de Arbeid ‘weg uit Uruzgan’, nu lijkt daar een opening te zijn gevonden. Diederik Samsom twittert zaterdag namelijk:

“NAVO biedt NL alternatief voor Uruzgan, schrijft Volkskrant. Ze hebben geen soldaten maar opleiders nodig. Interessante optie lijkt me.”

Direct na zijn tweet doet Diederik Samsom alsof het de normaalste zaak van de wereld is dat Nederland in Uruzgan blijft, ‘want onze ontwikkelingswerkers blijven in Uruzgan’. Bovendien ‘gaat het niet om Uruzgan, maar om zes centra in de regio’. Een opleidingsmissie kan dus ook buiten Uruzgan plaatsvinden. Waarom zeg je dat dan niet meteen Diederik? De PvdA was heel consequent in het afwijzen van een missie in Uruzgan, maar nu er een opening in de discussie lijkt te zijn, is die gedecideerde lijn opeens niet meer relevant en alleen op navraag via Twitter beschikbaar.

Kun je de eventuele nieuwe inzet van Nederland in Uruzgan vergelijken met de huidige inzet? Dat moet de vraag zijn die de coalitiepartijen, maar dan vooral de PvdA die hoog inzette in het debat, richting hun kiezers bevredigend kunnen beantwoorden. Een verblijf in Uruzgan is niet bevredigend gezien de hoge inzet van de PvdA. Samsom weet dat.

Daarom legt hij nu ineens de nadruk op de andere, civiele Nederlanders die al aanwezig zijn in het gebied. Maar die niet-militaire Nederlanders moeten ook worden beschermd. Die moeten ook veilig kunnen opereren of ‘wederopbouwen’ zo u wilt. Die bescherming – ook van een mogelijke opleidingsmissie – dat is een taak voor militairen. Daar zit de crux, want niet alleen de geloofwaardigheid van de PvdA staat op het spel, maar nog veel meer de veiligheid van NL’ers, militair dan wel civiel, in Afghanistan. En Uruzgan was toch zo onveilig? Daarom wilden we toch weg?

Via Twitter gaat de discussie nog even door, getuige de volgende reactie op Samsom:

“Er is ontwikkelingswerk en vuil werk. Dit lijkt een taalspelletje. Het idee moet beter uitgewerkt (en uitgelegd) worden.”

Daarop trekt Samsom zijn keutel een beetje in door te zeggen dat er een uitwerking van het plan nodig is. Hij noemde het alleen maar ‘interessant’, aldus Samsom op Twitter. En uiteraard heeft hij een punt met de locatie van de regionale opleidingscentra. Voor het zelfde geld zijn die centra in een rustig deel van Afghanistan. Maar in een volgende reactie op een proefballonnetje doet Samsom er goed aan terug te keren naar de gedecideerde partijlijn van de PvdA – ‘weg uit Uruzgan’. Het spelen met de suggestie om er te blijven doet de geloofwaardigheid van de partij en Samsom zelf geen goed.