Elders in Europa kan de persvrijheid nog wel verbeterd worden

Koningin Elizabeth had vorige week in haar troonrede een verrassing voor de pers: de smaadwetten worden veranderd zodat de pers een grotere vrijheid krijgt en journalisten minder bang hoeven te zijn voor processen die zelfs tot het faillissement van hun bedrijf kunnen leiden.  Het huidige systeem van 'success fees' komt er in de praktijk op neer dat de rijkste partij aan het kortste eind trekt. Een jarenlang slepende zaak van het Britse model Naomi Campbell tegen de Daily Mirror kostte de krant vorig jaar uiteindelijk een miljoen pond. Met zo'n voorbeeld voor ogen kijk je als journalist wel een beetje uit voordat je over iemand met enig fortuin iets vervelends gaat publiceren. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens veroordeeld het Britse systeem dan ook. Het is opmerkelijk dat het Verenigd Koninkrijk, dat in andere zaken heeft laten weten zich niets van het Hof aan te trekken, nu de kritiek op de persvrijheid wel ter harte neemt.Dankzij de Liberal democrats, wellicht? In de Press Freedom Index 2011-2012 van Reporters sans Frontières staat het Verenigd Koninkrijk op de 28e plaats, nog onder landen als Jamaica, Namibië, Suriname en Mali. Er moet daar dus nog wel wat gebeuren. Maar dat geldt niet alleen voor de Britten.

Foto: Eric Heupel (cc)

Klappen verboden

foto: Finlayfox Flickr.com

De oppositie in Wit-Rusland zet door. Na de demonstraties van afgelopen winter en ondanks de massale arrestaties die voor sommigen leidden tot zware gevangenisstraffen, waren er deze zomer in Minsk opnieuw demonstraties. Dit keer geen leuzen, geen spandoeken, maar eenvoudig klappende mensen. De repressie was er niet minder om. Meer dan 2000 mensen zijn gearresteerd. Het heeft de regering er toe gebracht de restricties op openbare manifestaties verder aan te scherpen. Als je nu met een aantal mensen op straat loopt te applaudisseren kun je gearresteerd worden onder dit laatste dictatoriale regime in Europa.  Tot nu toe worden de protesten vooral gedragen door studenten en intellectuelen. Maar de economische situatie verslechtert snel. En dat zou op den duur ook tot protesten van de tot nu toe nog gehoorzame arbeidersklasse kunnen leiden. Wit-Rusland heeft een enorme inflatie. De prijzen zijn in het afgelopen jaar met 36, 2 % gestegen. Importproducten zijn onbetaalbaar geworden. Vorige week verhoogde de centrale bank de rente tot 22%,  dat is bijna de hoogste rentestand ter wereld op dit moment.

Europa zou de Wit-Russen kunnen helpen door de duimschroeven nog wat aan te draaien. President Loekashenko is al niet meer welkom in het overleg tussen de EU en Oost-Europese partnerlanden.  Zijn tegoeden in de EU zijn bevroren.  Toch is Wit-Rusland nog steeds gedeeltelijk betrokken bij het “Oostelijk partnerschap” van de EU. Eind september is er weer een topoverleg. De Nederlandse regering schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat zij het “van belang (acht) dat de EU tijdens de Top
stevige en gelijkluidende boodschappen aan Wit-Rusland afgeeft.” Een voorzichtig standpunt vergeleken met dat tegenover vergelijkbare dictaturen zoals Zimbabwe en nu Libië. Mag het ietsje meer zijn voor onze Europese buren?

Foto: Eric Heupel (cc)

Een dictatuur in Europa

illustir's photostream, Flickr.com

Alexandr Loekasjenko, president van Wit-Rusland, is een overblijfsel van de oude Sovjet-dictatuur. Vorig jaar december is hij opnieuw gekozen met 80% van de stemmen in verkiezingen die door de OSCE niet eerlijk werden genoemd.  Een demonstratie van dertigduizend mensen in Minsk tegen de stembusfraude op de avond van de verkiezingen werd in elkaar geslagen. Honderden mensen werden gearresteerd onder wie de kandidaten van de oppositie. Naar goed sovjet-gebruik noemt Loekasjenko zijn tegenstanders ‘infiltranten’.  Zij zijn aangeklaagd vanwege massale verstoring van de openbare orde. Een van de oppositiekandidaten, Ales Michelevich, vertelde na zijn vrijlating dat hij door de KGB gemarteld was. Hij is inmiddels uitgeweken naar de Tsjechische Republiek.

Vier mensen hebben inmiddels elk vier jaar gevangenisstraf gekregen voor deelname aan de demonstratie. Dertig anderen staan nog terecht. De aanklacht verwijst voor de ernst van de misdaad naar enkele gesneuvelde ruiten. Volgens de Russische mensenrechtenactivist Andrey Yurov waren ingehuurde provocateurs hiervoor verantwoordelijk en was het verder een vreedzame demonstratie. Yurov maakt deel uit van een monitor-missie van mensenrechtenorganisaties bij de processen, maar werd onlangs door de Wit-Russische regering uitgewezen en voor twee jaar verbannen.  Hij deed zijn verhaal afgelopen weekend op een bijeenkomst van de Europese Groenen in Budapest. Volgens Yurov is de situatie in Wit-Rusland erger dan ooit. Tot de verkiezingen van vorig jaar was er een lichte dooi waarmee Loekasjenko een opening probeerde te maken naar de EU die eerder sancties had opgelegd. Sinds 19 december neemt de repressie verhevigde vormen aan. Dat werd ook bevestigd door de vertegenwoordiger van de Wit-Russische Groenen, een partij die nauwelijks van de grond kan komen omdat het hen onmogelijk wordt gemaakt als partij te opereren.  Openbare vergaderingen worden niet toegestaan.  Voor besloten vergaderingen kan nergens een ruimte worden gevonden. Iedereen is bang om mee te werken aan iets waar de regering geen officiële toestemming voor heeft gegeven. De staat is in handen van een bijzondere militaire politie die namens het ministerie van Binnenlandse Zaken alles wat met politiek te maken heeft met harde hand onderdrukt. Er is geen vrije pers. Vorige week werd een correspondent van een Poolse krant gearresteerd vanwege kritiek op Loekasjenko.  De OSCE-delegatie, die tot vorig jaar nog pogingen kon doen om de Wit-Russische autoriteiten te bewegen zich te houden aan de afspraken in het samenwerkingsverband op het gebied van mensenrechten is nu definitief het land uit gezet.

Foto: Eric Heupel (cc)

Fiets gestolen in Minsk

Wit-Russische vlaggen (Foto: Flickr/covilha)

Een gestolen fiets, daar zochten ze naar. Maar het toeval wil dat Wit-Russische politieagenten binnenvielen bij een journaliste van Charter’97, een mensenrechtenorganisatie die strijd voor democratie in Wit-Rusland. Het Wit-Rusland van Aleksandr Loekasjenko, de laatste dictator in Europa. Charter’97 bericht er ironisch over op haar eigen website.

Natallya Radina, de journaliste, volgde dit weekend samen met enkele collega’s op de website van Charter’97 een protestmars in Minsk tegen de bouw van een nieuwe kerncentrale in Wit-Rusland. De route van de mars was al enkele dagen een punt van discussie tussen de overheid en de organisators. Een voorbeeld van een pesterij is dat de route van de mars aangepast moest worden volgens de overheid. Opvallend genoeg kon de route daardoor niet over de Laan van de Vrijheid richting de zogenaamde Chernobyl Kapel lopen.

De agenten die het apartment binnenvielen, zouden zich erg verbaasd hebben over de ‘verdachte’ hoeveelheid computers. Ze riepen versterking in toen ze op één van de computers een foto van dictator Aleksandr Loekasjenko zagen, samen met een oranje vlag, het teken van de Oekraïense revolutie. Ze vorderden de computers in voor nader onderzoek. Toen duidelijk werd voor de agenten dat er journalisten aan het werk waren, bonden ze in.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Eric Heupel (cc)

Quote van de Dag: Signaal

“Ik reken erop dat ons signaal is overgekomen. We moeten hem geen platform geven om te doen alsof Wit-Rusland dezelfde staat van dienst heeft als andere landen op het gebied van mensenrechten en democratie.”

Maxime Verhagen geeft aan dat president Loekasjenko niet welkom is tijdens een bijeenkomst in Praag, waar men praat over mensenrechten en democratie in Europa. Wit-Rusland is de laatste niet-democratische staat in Europa.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige