De torpedo die voor Iran bedoeld was, maar India trof

Het laten zinken van een Iraans fregat in internationale wateren klinkt op het eerste gezicht bijna vanzelfsprekend. Iran toont zelf geregeld weinig terughoudendheid wanneer het schepen of doelen aanvalt. In een oorlogssituatie hoort dat soort geweld 'er gewoon bij', denk je dan. Dat verklaart vermoedelijk waarom het incident in veel westerse media nauwelijks inhoudelijke aandacht kreeg, behalve dan dat het het eerste schip was dat door een Amerikaanse torpedo zonk sinds de Tweede Wereldoorlog. Een Iraans oorlogsschip dat door een Amerikaanse onderzeeër tot zinken wordt gebracht past in het vertrouwde script van deze oorlog: vijandelijk schip, Amerikaanse torpedo, boeien. De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth hielp dat beeld graag versterken. Hij kondigde het zinken van het schip met zichtbare trots en waarschijnlijk iets vergrote piemel aan en benadrukte dat een Amerikaanse onderzeeër voor het eerst sinds lange tijd weer een oppervlakteschip had gekelderd. De boodschap was helder: een demonstratie van militaire kracht. Alleen, het fregat was daar niet toevallig, het bevond zich in de regio op uitnodiging van de Indiase regering voor een ceremoniële maritieme oefening. Aan die bijeenkomst namen marines uit uiteenlopende landen deel, waaronder oorspronkelijk ook de Verenigde Staten, dat zich later terugtrok. Het doel van deze oefeningen lagen juist in diplomatiek vertoon en het bouwen van vertrouwen tussen rivaliserende staten. Daar hoorde een duidelijke afspraak bij: deelnemende schepen verschijnen ongewapend. Wanneer onder die omstandigheden een schip alsnog tot zinken wordt gebracht verandert een ceremonieel evenement plotseling in een geopolitiek incident, met gevolgen die veel verder reiken dan het militaire 'succesverhaal': het ondergraaft de rol van het land dat de bijeenkomst organiseerde. En daarmee komen we bij het eigenlijke probleem van dit incident. Stoerdoenerij vanuit Washington Alsof het diplomatieke probleem nog niet groot genoeg was, besloot Pete Hegseth, het incident ook nog eens publiekelijk te verkopen als een succesverhaal, en het daarmee in te wrijven bij India. Die retoriek krijgt een wrange lading nu duidelijk is wat er precies tot zinken werd gebracht. Geen zwaar bewapend oorlogsschip in een gevechtssituatie, maar een fregat dat zich in de regio bevond voor een ceremonieel programma en dat volgens de afspraken ongewapend was. De triomfantelijke aankondiging verandert daarmee van machtsvertoon in iets anders: het publiek vieren van het vernietigen van een weerloos schip dat juist in een diplomatieke context aanwezig was. Voor bondgenoten die bij de oefening betrokken waren, werkt zo’n publieke overwinningstoespraak vooral als een extra vernedering. Het maakt duidelijk dat de bredere diplomatieke consequenties nauwelijks een rol spelen in de manier waarop Washington besloot tot actie over te gaan en het incident presenteert. India’s diplomatieke rol ondermijnd India probeert al jaren een positie te ontwikkelen als zelfstandige grootmacht die relaties onderhoudt met verschillende blokken tegelijk. De Indiase marine-oefeningen waar landen uit uiteenlopende kampen aan deelnemen passen precies in die strategie. Het land presenteert zich graag als een platform waar rivaliserende staten elkaar in een gecontroleerde setting kunnen ontmoeten. Wanneer een van die genodigde landen vervolgens militair wordt aangevallen door een van de andere deelnemers, terwijl het daar juist op uitnodiging aanwezig is, krijgt die rol een flinke klap. De boodschap die hiermee impliciet wordt afgegeven is simpel: een Indiase uitnodiging biedt geen enkele garantie voor veiligheid. De organisator van de oefening staat er bij en kijkt ernaar. Voor New Delhi is dat een diplomatiek probleem van formaat. India wil laten zien dat het een autonome speler is. De realiteit oogt eerder als een situatie waarin een bondgenoot zonder veel aarzeling de spelregels van een door India georganiseerde bijeenkomst negeert. Bondgenoten opnieuw in het hemd Het past in een patroon dat de laatste tijd steeds duidelijker wordt. Amerikaanse besluiten worden genomen zonder rekening te houden met de (diplomatieke) positie van partners. Die bondgenoten moeten vervolgens de politieke schade beperken. Dat mechanisme is inmiddels ook bekend in Europa, waar regeringen opeens geconfronteerd worden met het feit dat Amerika de term 'bondgenoot' aan het herdefiniëren is tot iets inhoudsloos. In dit geval treft het India. Het gevolg is dat een zorgvuldig georkestreerde maritieme bijeenkomst eigenlijk verandert in een internationaal incident, omdat een van de aanwezige partijen besloot dat de regels ter plekke optioneel waren. De prijs van symbolische dominantie Militair gezien verandert het zinken van één fregat weinig aan de strategische verhoudingen. Iran beschikt over meer schepen en meer manieren om druk uit te oefenen. Diplomatiek is de schade groter. India wordt publiekelijk vernederd en ondermijnd in een rol die het juist probeert op te bouwen. Iran krijgt een nieuw voorbeeld om - terecht - te wijzen op westerse onbetrouwbaarheid. En andere landen die aan dergelijke oefeningen deelnemen zullen zich afvragen hoeveel waarde de afgesproken voorwaarden werkelijk hebben. Het resultaat is een klassiek geval van symbolische dominantie: een demonstratie van militaire macht die vooral bondgenoten opzadelt met de diplomatieke rekening, en uiteindelijk ook de positie van de VS aantast.

Door: Foto: "AI Image of a Spearfish Torpedo" by Defence Images is licensed under CC BY-NC-ND 2.0
Foto: "Trump Maga Rally in Charlotte, North Carolina" by The Epoch Times is licensed under CC BY-NC 2.0

MAGA en de aanval op Iran: even wachten op de uitleg

, door

Peilingen laten een opvallend beeld zien. Een aanzienlijk deel van de Amerikanen wijst de Amerikaanse aanval op Iran af. Volgens recente peilingen keurt een meerderheid van de Amerikanen in het algemeen de aanvallen af en zelfs binnen de Republikeinse achterban bestaan twijfels over een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten.

Dat lijkt op het eerste gezicht opmerkelijk. Donald Trump heeft zijn politieke beweging jarenlang gebouwd op een bijna reflexmatige loyaliteit. De MAGA-achterban volgde hem door verkiezingsnederlagen, rechtszaken, staatsgreep-retoriek en een inmiddels indrukwekkende lijst aan alternatieve werkelijkheden.

En nu plotseling twijfel over een militaire aanval.

De verklaring ligt vermoedelijk een stuk eenvoudiger dan je op het eerste gezicht zou denken. De achterban heeft simpelweg nog geen bruikbaar verhaal gekregen.

Trump presenteerde zich jarenlang als de president die eindeloze oorlogen zou beëindigen. “America First” betekende volgens de marketingfolder dat Amerikaanse soldaten niet langer in het Midden-Oosten zouden sneuvelen voor vage geopolitieke strategieën. Een aanval op Iran past slecht in dat verhaal. De cognitieve puzzel ligt dus nog even op tafel.

Dat probleem lost zich doorgaans vanzelf op. Zodra de propagandamachine op gang komt, verschijnt er vrijwel altijd een nieuwe uitleg van de kansel waarmee de realiteit alsnog netjes in het bestaande wereldbeeld past. Misschien ging het om zelfverdediging. Misschien om het redden van Israël. Misschien om het bevrijden van het Iraanse volk. Of, klassiek Trumpiaans, een combinatie van alle drie én de olie.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

Aanval Iran gestart

, door

De langverwachte aanval op Iran is gestart. Het doel lijkt het omverwerpen van het regime, al blijft het Trump, dus strategische consistentie is vaak ver te zoeken. Ook het nucleaire programma is een doel, hoewel het de vraag is in hoeverre dat echt bestaat. In ieder geval kan Trump straks claimen dat hij opnieuw een oorlog heeft ‘beëindigd’, nadat hij die zelf heeft aangezwengeld.

Het idee dat een externe militaire ingreep in een land leidt tot een stabiele transitie blijft hardnekkig. De recente geschiedenis geeft weinig aanleiding voor optimisme. Irak en Libië laten vooral zien hoe snel staten kunnen desintegreren zodra het centrum wegvalt.

Foto: Eerko Vissering (cc)

Wat zocht de CIA in Drenthe?

, door

RECENSIE - Franz Boas, nestor van de Amerikaanse antropologie, keerde zich vlak na de Eerste Wereldoorlog in een open brief principieel tegen spionageactiviteiten van zijn collega-wetenschappers. Hij reageerde op het geval van onderzoekers die in Mexico informatie hadden verzameld voor de Amerikaanse regering over mogelijke samenwerking van Mexico met Duitsland. Wie daartoe bereid was ‘prostitueert de wetenschap op onvergeeflijke wijze’ schreef Boas. Op de jaarvergadering van de American Antropological Association, waar hij zelf in het bestuur zat, werd hem naar aanleiding van dit standpunt met tweederde van de stemmen het lidmaatschap ontnomen.

Emiel Hakkenes schrijft hierover in zijn buitengewoon boeiende boek Anderen; een Drents dorp, de Koude Oorlog en de lange arm van de CIA. Het is tekenend voor de stemming onder Amerikaanse sociale wetenschappers in de eerste helft van de vorige eeuw. Je kunt je wetenschappelijk onderzoek best combineren met het dienen van het vaderland. Hakkenes laat het zien aan de hand van een opmerkelijk onderzoek van twee Amerikaanse antropologen in het Drentse dorp Anderen. Dorothy Keur en haar van oorsprong Nederlandse man John Keur kwamen in 1951 met hulp van Dorothy’s leermeester Margaret Mead en de Groningse hoogleraar sociologie Piet Bouwman naar Drenthe om daar in een toen nog geïsoleerd dorp onderzoek te doen zoals antropologen dat tot dan toe vooral hadden gedaan in Polynesië en Nederlands Indië. Ze beschreven de dagelijkse praktijken in het dorp, het boerenwerk, feestdagen, bruiloften, etc. En ze probeerden vat te krijgen op de ‘mentaliteit’ van de dorpsbewoners en hun opvattingen over Amerika. Margaret Mead stimuleerde dat. Ze had goede contacten met inlichtingendiensten. Een medewerker van de diensten, ook van oorsprong Nederlander, woonde bij haar in huis. Voor de Society fort he Investigation of Human Ecology, een door de CIA gefinancierde onderzoeksinstelling, organiseerde ze conferenties met informanten uit verschillende landen over culturele verschillen.

Foto: Martha de Jong-Lantink (cc)

Filipijnen tussen China, de VS en de klimaatopwarming

, door

In Peking liet China deze week in een grote militaire parade zien hoe machtig het land is. Niet-westerse regeringsleiders, waaronder Poetin en Kim-Jong-un werden onthaald door partijleider Xi Jinping, die vindt dat zijn land erkend moet worden als de ‘brenger van wereldvrede‘. China was dat tachtig jaar geleden ook, volgens historici. ‘Zo creëerde het langdurige verzet dat de Chinezen aan Japan boden, inclusief een guerrillastrijd van de communisten in bezet gebied, ruimte voor Amerika om zich te richten op de bevrijding van Europa.’ In de VS wond president Trump zich op over de Chinese lezing van de geschiedenis. Xi had de bijdrage van de VS aan het einde van de Tweede Wereldoorlog ook wel even kunnen noemen, zei hij. Nu ziet die ‘prachtige ceremonie‘ er uit als een samenzwering tegen de VS.

Los van alle propaganda en ver van het plein van de Hemelse Vrede gingen de militairen van beide partijen deze week gewoon door met hun oorlogsvoorbereiding. Legers uit de Filipijnen, Australië, Canada en de Verenigde Staten voerden gezamenlijke oefeningen uit in de West-Filipijnse Zee. Daarbij ontdekten ze in de buurt van de Filpijnen twee Chinese oorlogsschepen die hen kennelijk volgden. Dit was geen routine klus van de Chinezen, volgens de woordvoerder van de westerse militairen. ‘Dergelijke berichten maken deel uit van hun kwaadaardige beïnvloedingsoperaties om hun illegale aanwezigheid in de (exclusieve economische zone) van het land te rechtvaardigen.’ Het blijft onrustig in de Zuid-Chinese Zee. 

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Quote du Jour

Quote du jour | Reageren op schietpartijen

, door

QUOTE - Kijk, je kunt natuurlijk helemaal niets doen, wanneer mensen met vuurwapens een school (of kerk, of winkelcentrum, of of of) binnen lopen en om zich heen beginnen te schieten. Accepteren dat het zo is, denken aan / bidden voor de nabestaanden, verzuchten dat het tragisch is maar absoluut niet de schuld van vuurwapens, nog wat bezuinigen op de geestelijke gezondheidszorg, en wachten tot de volgende slachtpartij. Zoals een zeker land doet.

Foto: Gary Todd (cc)

Inheemse bevolking Filippijnen het slachtoffer van mijnbouw door buitenlandse bedrijven

, door

Boeren- en inheemse gemeenschappen in Mansalay op het Filippijnse eiland Mindoro zijn zaterdag getroffen door bombardementen van het Filippijnse leger. Het was de tweede keer dit jaar dat burgers in deze regio werden getroffen. Het is niet duidelijk hoeveel slachtoffers er zijn gevallen. Eerder moesten zesduizend mensen hun huizen en landbouwgronden ontvluchten voor bombardementen waarbij het leger in strijd met de mensenrechten geen enkel onderscheid maakte tussen bewapende strijdgroepen en burgers. De Filippijnse mensenrechtenorganisatie Karapatan registreerde 46.921 slachtoffers bij 19 bomaanslagen sinds Ferdinand Marcos Jr. in 2022 aan de macht kwam.

Panaghiusa, een netwerk van Filippijnse inheemse bevolkingsgroepen koppelt het geweld van het leger aan de enorme uitbreiding van de mijnbouwactiviteiten onder de nieuwe regering. De organisatie roept op de 30 jaar oude mijnwet te herzien. ‘De geschiedenis toont dat deze wet heeft geleid tot militarisering, rampen, ontheemding en armoede in inheemse gemeenschappen. De mijnbouwindustrie dient de belangen van de lokale elite en buitenlandse bedrijven, terwijl de rechten van inheemse volkeren worden vertrapt.’ De Filippijnse bevolking profiteert volgens Panaghiusa nauwelijks van de mijnbouw. Austrade, een platform voor handel van de Australische regering,  ziet in het nieuwe beleid van Marcos jr. ‘een welkom signaal voor potentiële investeerders en bedrijven die geïnteresseerd zijn in de enorme hulpbronnen van het land, in een tijd waarin de prijzen voor mineralen hoog zijn en de vraag naar cruciale mineralen groot.’ 

Foto: Chiara (cc)

Vucic nog altijd stevig in het zadel

, door

De Servische president Aleksandar Vucic en de Kosovaarse premier Albin Kurti waren gisteren in Brussel voor gesprekken in het kader van het zogenaamde Belgrado-Pristina-dialoogproces, onder toezicht van Josep Borrell, hoofd van het buitenlands beleid van de Europese Unie. In februari bereikten beide landen een akkoord met elf punten ter verbetering van hun onderlinge betrekkingen. Volgens Balkan Insight is er van de implementatie van dat plan tot nu toe weinig terecht gekomen. De Albanese premier Edi Rama, die zich al vaker heeft gemengd in het dispuut tussen Servië en de Albanese meerderheid in het buurland, meent dat Servië probeert de voortgang van de normalisering van de betrekkingen tussen Kosovo en Servië te vertragen.  Kosovo heeft volgens hem ook fouten gemaakt in de afgelopen periode waarin opnieuw heftige clashes plaatsvonden tussen de Servische minderheid en de autoriteiten waar ook internationale vredestroepen in betrokken raakten. Daardoor kan Belgrado zichzelf tot slachtoffer uitroepen in de internationale arena, zegt Rama. In die internationale arena bemoeit ook de Verenigde Staten zich naast de EU actief met het conflict. Gabriel Escobar, de speciale gezant van de VS voor de Balkan riep beide partijen op alle kwesties te coördineren met de internationale gemeenschap.

In Servië zijn de Verenigde Staten nog steeds niet erg populair. De bombardementen op Belgrado in de oorlog om Kosovo in 1999 zijn nog niet vergeten. Een opinieonderzoek wees enkele jaren geleden uit dat bijna 60% van de Serviërs tegen samenwerking met de VS is. De Servische regering houdt sinds het begin van de oorlog in Oekraïne nog nadrukkelijker afstand van het westen. Servië is naast Belarus het enige Europese land dat Rusland geen sancties op wil leggen. De steun voor de ‘Slavische broeders’ in Rusland komt uit dezelfde hoek als de hardliners die elk compromis met de Kosovaarse regering trachten te blokkeren.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de dag: Rechtse nutters

, door

[qvdd]

Het ironische is dat als de markten morgen opengaan de grootste bedreiging voor de internationale financiële wereld komt van een paar rechtse ‘nutters’ in het Amerikaanse Congres, in plaats van uit de eurozone

De Britse minister voor Handel, Vince Cable, heeft geen goed woord over voor de Republikeinen die de verhoging van het schuldenplafond in de VS tegenhouden.

Foto: rafael parr (cc)

Hoeveel ruimte krijgt Big Brother?

, door

ELDERS - Is het gebruik van gezichtsherkenningssoftware in camera’s op straat toelaatbaar in een democratische rechtsstaat?

In een poging om de golf van protesten te breken heeft de regering van Hongkong begin deze maand een verbod uitgevaardigd op het dragen van maskers. De demonstranten proberen zich met maskers onherkenbaar te maken voor politiecamera’s en trekken zich van het verbod niets aan. China is al ver gevorderd met het gebruik van gezichtsherkenning in de openbare ruimte om burgers te bespieden. Chinezen kunnen binnenkort alleen nog via gezichtsherkenning een internetabonnement of een nieuw mobiel nummer aanvragen. Legale beperkingen ter wille van de bescherming van privacy hebben in dit land minder gewicht dan in de VS en Europa.

In California is onlangs een wet aangenomen die de overheid verbiedt om gezichtsherkenningssoftware te gebruiken op videocamera’s van de politie, een primeur voor de VS. Volgens de scherp geformuleerde wet staat biometrische surveillance gelijk aan ‘dat alle personen constant hun id-kaart met foto laten zien, zonder dat ze daar toestemming voor gegeven hebben.’ Dat zou in strijd zijn met de grondrechten van Amerikaanse burgers. Commerciële organisaties zijn uitgezonderd van de wet. Presidentskandidaat Bernie Sanders heeft zich uitgesproken voor een compleet, landelijk verbod op het gebruik van biometrische herkenning door overheidsinstanties. Hij vindt de technieken een bron van misbruik.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

VS bombarderen kredietbureaus

, door

[speld]

Amerikaanse stealth-bommenwerpers hebben vannacht precisiebombardementen uitgevoerd op de hoofdkantoren van kredietbureaus Moody’s en Standard & Poor’s in Manhattan, New York. Mondjesmaat druppelen ooggetuigeverslagen binnen.

De bombardementen werden vanaf 20 uur lokale tijd uitgevoerd door de Amerikaanse luchtmacht. Beide bureaus rapporteren zware verliezen. CNN heeft diverse verslaggevers ter plaatse, die vanuit een hotel in Midtown-Manhattan verslag doen van de bombardementen.

In een korte persverklaring heeft president Obama te kennen gegeven niet langer achterover te kunnen leunen terwijl de positie van de VS in de wereld ondermijnd wordt. “Als Sasha en Malia later vragen wat ik deed toen de kredietstatus van de VS werd afgewaardeerd van AAA naar AA-Plus, moet ik dan toegeven dat ik stond toe te kijken terwijl het Congres een compromis sloot, of kan ik zeggen dat ik actie ondernam?”

Door een rekenfout van de legerleiding belandde een aantal bommen niet op het hoofdkantoor van Moody’s maar op een naastgelegen winkelcentrum waar voornamelijk kleine zelfstandigen waren die door hard werken het hoofd net boven water konden houden. De legerleiding heeft de fout inmiddels toegegeven.

Van diverse kanten klinkt kritiek op de unilaterale beslissing om bombardementen te starten. China en Rusland hebben aangegeven dat een dergelijke beslissing onrechtmatig is zonder een mandaat van de Veiligheidsraad van de VN. De Fiji-eilanden veroordeelden het ingrijpen van de VS scherp, omdat zij niet van te voren zijn geconsulteerd. Ook Adam Levine, zanger van Maroon 5 en all-round mens, twijfelt openlijk aan de rechtmatigheid van het ingrijpen. Hij twitterde ruim een uur nadat het nieuws bekend werd: “We had to do something, but, I mean, this can’t be right man…” Hij zou met Quincy Jones aan een protestlied werken.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Volgende