Je zou maar een homoseksuele journalist in Rusland zijn…

Nederland heeft grote handelsbelangen in Rusland, maar de mensenrechtensituatie aldaar is niet al te rooskleurig. 2013 is het jaar van de Nederlands-Russische bilaterale verhouding – of, beter: de Russisch-Nederlandse bilaterale verhouding. Laten we de onderlinge verhoudingen wel scherp op ons netvlies houden. Dat moet gevierd, maar niet door menig Russisch journalist, homoseksueel, NGO’er of activistisch internetter. Concludeert Timmermans, minister van Buitenlandse Zaken, in een kekke brief aan de Kamer. Na lezing vraag je af of we dit jaar niet beter de bilaterale verhouding met een ander land kunnen vieren. Luxemburg. Of desnoods België. In het schrijven tekent de Nederlandse mensenrechtenambassadeur op dat de Russen, bij monde van onder meer voorzitter Fedotov van de Presidentiële Mensenrechten Raad, dik tevreden zijn met hun zaakjes. Prima op orde, lieten zij de Nederlandse diplomaten weten. Ze waren wel moe om altijd in de Europese en Amerikaanse beklaagdenbank te zitten. Veel bekritiseerde wetgeving (blasfemie, smaad, hoogverraad en de regulering van internet) was volgens de Russen niet wezenlijk anders dan in Europese landen.

Door: Foto: Maurice (cc)

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

De Russen slaan terug

, door

ANALYSE - Rusland kreeg het afgelopen jaar nogal wat kritiek te verduren vanuit het westen vanwege mensenrechtenschendingen. President Poetin is er niet gevoelig voor. Integendeel.

Vanaf 1 januari is UNICEF niet langer welkom in Rusland. Rusland wenst niet langer afhankelijk te zijn van buitenlandse weldoeners die zich volgens president Poetin te veel met het beleid zouden bemoeien. Wij redden het zelf wel, zegt hij. In de Russische kindertehuizen hoor je andere geluiden. Kinderen, en dan vooral de minderbedeelden, gehandicapten en wezen dreigen de dupe te worden van het Russische eergevoel. Vorige week nam de Duma, het Russische parlement, een wet aan die adoptie van Russische kinderen door Amerikanen verbiedt.  De wet is een vergelding voor de onlangs aangenomen Amerikaanse Magnitski-wet. Die wet voorziet in sancties tegen Russische ambtenaren die betrokken zouden zijn geweest bij het proces tegen en de dood in 2009 van advocaat Sergej Magnitski. Poetin ondertekende de wet nog voor de jaarwisseling: de anti-Russische acties zijn buiten proporties, vindt hij.

Rusland pareert alle aanvallen op de eer van het vaderland met een zelfbewust en strijdvaardig nationalisme. Poetin verwoordt de gevoelens van veel Russen die zich het afgelopen jaar geërgerd hebben aan de ophemeling in het westen van dat schaamteloze popgroepje, Pussy Riot, dat de Russische natie en de orthodoxe kerk te schande zette.  Over het hoofd van de Russisch-orthodoxe kerk zongen zij: Patriarch Kyrill gelooft niet in God maar in Poetin.  Twee jaar strafkamp kregen ze er voor en dat was volgens velen geheel terecht.

900 Dagen

, door

COLUMN - Een recensie van de IDFA-documentaire “900 Dagen”. Een meesterlijke documentaire die aanzet tot denken.

De vrouw schuifelt moeizaam door haar propvolle en donkere huisje. ‘Ik word stram van het thuiszitten,’ verduidelijkt ze. ‘Ik moet meer bewegen.’ Ze pakt een envelop, legt die op tafel en wijst op de afzender: ‘Van het Kremlin.’ Zij trekt er met langzame handen een brief uit. Het is een uitnodiging voor de feestelijkheden rond het jubileum van het beleg van Leningrad. ‘Jullie zijn helden,’ staat erin. ‘We waren geen helden. We waren kinderen.’

Overlevenden van die hel worden door Jessica Gorter geïnterviewd voor haar documentaire 900 Dagen, alleen, in paren of in groepjes. Leningrad, tegenwoordig Sint Petersburg, werd in september 1941 door de Duitsers omsingeld. Hun eerste move was de pakhuizen waar de rantsoenen voor de winter waren opgestapeld te torpederen. Exit voedsel. Dan zorgen dat niets meer de stad in kwam: hout of kolen werden niet meer aangevoerd. De bewoners crepeerden van honger en kou. Ze vielen dood op straat neer in de onbarmhartige vorst van de Russische winter.

De documentaire is meesterlijk opgebouwd. Eerst die platgebombardeerde pakhuizen waar de uitgemergelde bewoners onder het puin vandaan restjes voedsel proberen bij elkaar op te graven, en die ter plekke neergeschoten worden door hun eigen soldaten. Dan de doden die plotsklaps op straat vallen, de lijken die op een plein worden gedumpt, in een laken gewikkeld, en die daar zijn gebleven: geen graf voor deze doden. Subtiel verschuift het accent naar de kater die door de buren wordt gevild en verorberd. Het elastiek van je gevoeligheid wordt langzaam opgerekt, de grens verschuift al een beetje. Volgend niveau: de bloedige gaten in de lijkomhulsels – men blijkt daar spieren te hebben uitgehaald. Nog meer katten die opgepeuzeld worden – daar ben je inmiddels aan gewend. We horen vervolgens het verhaal van een man die zijn buurvrouw met een bijl dood slaat om haar op te eten. Nu komen de verbijsterende cijfers van de politierapporten: in het tweede jaar zijn er tenminste 460 gevallen opgetekend van soortgelijke moorden, een veelvoud van de tientallen in het eerste jaar: een trend was gezet.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende