Verkrotting en assemblage

Antwerpen heeft een grote aantrekkingskracht op Nederlanders. Een weekendje of een dagje Antwerpen staat altijd hoog op het lijstje van menigeen. Logisch ook, dichtbij en cultureel zeer interessant. Maar de omgeving van Antwerpen biedt ook een aantal bijzondere plekjes die het bezoeken zeker waard zijn.   Doel Op de E34 naar Knokke-Heist neem je de afslag naar Doel. Een heel klein dorpje met een paar huizen, een dorpsschool, een tankstation, een molen, een kerk, een gesticht én een kerncentrale. Mijn jeugd heb ik doorgebracht in Zeeuws-Vlaanderen en ik was me in die jaren erg bewust van de nabijheid van twee kerncentrales, Doel en Borsele. Doel ligt net over grens in België, naast het Verdronken Land van Saeftinge. Het ligt op de linkeroever in de monding van de Schelde en moet daarom worden opgeofferd voor de uitbreidingsplannen van de Haven van Antwerpen. Dat betekent dat Doel ontvolkt moest worden. Door het aanbieden van een sociaal plan werd het dorp in de jaren ’90 grotendeels leeg getrokken en de leegstaande huizen zijn verkrot. Het officiële inwonersaantal van Doel daalt nog steeds maar het reële inwonersaantal blijft groeien doordat krakers er zich gevestigd hebben.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: copyright ok. Gecheckt 26-11-2022

Toevalligerwijs

Kunst produceren vanuit toeval lijkt een open deur. Maar toch gaat daar veel studie en conceptontwikkeling aan vooraf. Er zijn veel kunstvormen die de toevalsfactor als uitgangspunt hebben. Kinetische kunst is daar een mooi voorbeeld van. Tijd en beweging staan hierbij centraal. Er zijn talloze tot de verbeelding sprekende werken. Van Jean Tinguely tot eigentijdse kinetische kunstenaars. Het strandbeest van Theo Jansen is een prachtig voorbeeld daarvan.

De toevalsfactor zorgt niet altijd voor visueel interessante resultaten. Het proces is vaak vele malen boeiender. In sommige gevallen is het proces onderdeel van het tentoongestelde en wordt het kunstwerk ter plekke gemaakt.

Tim Knowles maakt Tree Drawings. Hij bevestigt pennen aan de takken van bomen, zet op juiste afstand een schildersezel en laat de wind haar kunstwerk maken. Céleste Boursier-Mougenot heeft een installatie gemaakt genaamd Les Oiseaux de Céleste. Dit is gemaakt door elektrische gitaren in een ruimte te plaatsen waar zebravinkjes rondvliegen De gitaren doen dienst als voederbak en rustplaats.

Karina Smigla-Bobinski plaatste een met helium gevuld enorme ballon in een kleine witte ruimte. Op de ballon plaatste ze honderden stukjes houtskool. De bezoekers worden uitgedaagd te spelen met de ballon waardoor de wanden en het plafond vol getekend worden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 19-10-2022

De kracht van herhaling

De kracht van herhaling, het klinkt als een contradictie in terminus. Want waarom zou herhaling of een herhaalde vorm of beweging een krachtig beeldend gegeven zijn? Herhaling wordt per definitie saai gevonden, betiteld als sleur. En sleur heeft een negatieve lading, iemand die zich overgeeft aan sleur is saai.

Gelukkig zijn er veel inspirerende voorbeelden van beeldende kunstenaars die het idee van sleur tegenspreken. Voor mij wordt het kijken naar kunstwerken die visueel gebruik maken van herhaling het meest boeiend als het kijken ernaar overdondert. Door de grootte van het kunstwerk, of door de fijne detaillering of door de gigantische hoeveelheid werk dat erin moet zijn gekropen. De toewijding, het geduld, de verfijning, alles klopt.

Herhaling is vaak slechts een beeldend middel om een dieperliggende gedachte tot uitdrukking te brengen. Bijvoorbeeld binnen de Nederlandse Nul-beweging (gevormd door onder andere Jan Schoonhoven en Armando) spelen ritme, regelmaat en repeterende vormen een grote rol als objectief-neutrale weergave van de werkelijkheid.

Roman Opalka heeft zijn levenswerk gewijd aan 1 thema: het schilderen van oplopende getallenreeksen. Hij liet hiermee het onomkeerbare proces van het verglijden van de tijd laten zien.

De Koreaans-Amerikaans kunstenaar Il Lee vult grote doeken door middel van het krassen met ballpoint pennen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: copyright ok. Gecheckt 15-11-2022

Hamster Villa

In de Hamster Villa in Nantes, Frankrijk, krijg je de kans te leven als een hamster voor 99 euro per nacht. Je kunt graan te eten krijgen, slapen op een bed van stro of rennen in een gigantisch rad. De Hamster Villa is ontworpen door Yann Falquerho en Frédéric Tabary.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Ultrasterk spinnezijde

Het is vijf keer sterker dan staal en vier keer sterker dan de kunstmatig gefabriceerde vezel kevlar: spinnenzijde. Tegenwoordig is het ook mogelijk om kleding te maken van dit materiaal. Zo slaagden de kunstenaar Simon Peers en modeontwerper Nicholas Godley erin om van zijde van 1,2 miljoen spinnen een gouden cape te maken. Het inwinnen van de zijde is een zeer tijdrovende klus. Het duurde dan ook vier jaar voordat de cape af was. Elke dag werden er duizenden Golden Orb spinnen verzameld. Deze zijdespin produceert een goudkleurige draad, vandaar de gouden kleur van de cape. Na het onttrekken van het zijdespinsel werden alle spinnen weer losgelaten in de natuur. Volgens Godley voelt de cape als niets wat je eerder voelde, zo zacht, licht en toch heel sterk. Het kledingstuk is tot en met 5 juni 2012 te zien in het Victoria and Albert Museumin Londen.

Naast het maken van kleding biedt spinnenzijde nog meer mogelijkheden. Zo werkte de Nederlandse kunstenaar Jalila Essaïdi samen met het Dutch Forensic Genomic Consortium aan een project waarin kunst en wetenschap elkaar ontmoeten. Door menselijke huidcellen te isoleren op een filter en hierop een opperhuid van transgene spinnenzijde te kweken, creëerde zij een kogelwerende huid. De huid is in staat om een kogel van 2,6 gram met een snelheid van 329 meter per seconde tegen te houden. Essaïdi wil met haar kunstwerk de maatschappelijke discussie uitlokken. Hoe ver kunnen we gaan met genetische manipulatie? Wat is veiligheid in de tijd van biotechnologie? En is het gewenst om de mens tegen alle gevaren in de wereld te beschermen door genetische manipulatie? Essaïdi won met de kogelwerende huid de Designers & Artists 4 Genomics-Award in 2011. Haar werk werd onlangs tentoongesteld in Naturalis in Leiden.

Foto: Afbeelding cc fair useSteve McPherson - Combination Piece- (Green No1). 2010 copyright ok. Gecheckt 06-10-2022

Kunst van het verzamelen

Verzamelen is geen kunst, het is meer een kwestie van bewaren en eventueel ordenen. Maar verzamelingen kunnen wel bijzonder zijn. De gekste dingen worden verzameld met de grootste verzamelwoede. Daar kennen we allemaal bijzondere voorbeelden van.

Ikzelf heb een aantal verzamelingen (oude kleine blikjes , oude geïllustreerde kinderboeken, houten drukletters, oude postkaarten etc). De verzameling waar ik het meeste plezier aan beleef, is een verzameling fruitstickertjes. Ik pluk in de groentewinkels, op de markt en in de supermarkt de kleine stickertjes van de appels, sinasappels, bananen en van het exotische fruit. Deze plak ik dan in een Moleskine notitieboekje. Nog nooit was het boodschappen doen zo leuk. Elke week kom ik nieuwe stickertjes tegen. Eigenlijk heel alledaags, maar let maar eens op: het zijn prachtige kleine logo’s en mooie kleurrijke drukwerkjes (zie onder).

Ik heb niet de intentie deze verzameling compleet te krijgen, bovendien categoriseer ik mijn verzameling niet eens. Ik plak de stickertjes in zonder te weten van welke fruitsoort ik ze geplukt heb, dat vind ik namelijk totaal niet interessant. Dan zou het verzamelen teveel een doel worden en kijk ik niet meer naar de kwaliteit. Ieder zijn meug, dat begrijp ik.

Er zijn echter mensen die verzamelen en hun verzameling op een hoger plan hebben gebracht. Mensen voor wie het verzamelen onderdeel is geworden van (kunst)projecten waarbij categoriseren en ordenen juist een grote rol speelt. De Amerikaanse kunstenares Lisa Congdon heeft in 2010 elke dag een (deel) van een van haar talloze verzamelingen laten zien op haar blog ‘a collection a day’. Haar collecties heeft ze op die manier gecategoriseerd en gebundeld in een boek.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: copyright ok. Gecheckt 26-10-2022

Nog een kilometer

In ‘Nog een kilometer’ staat kunstenaar Paul Harrison met een schuurmachine tegenover een stapel papier. De stapel zou een kilometer lang zijn als alle vellen achter elkaar gelegd werden. Zodra de kunstenaar de schuurmachine aanzet, vliegen de vellen papier over de vloer.

Vimeo link

Foto: copyright ok. Gecheckt 11-02-2022

Schitterende schimmels en gevisualiseerde virussen

Een borstkankercel die lijkt op een octopus en nanomateriaal dat lijkt op de Grand Canyon. Dit waren inzendingen voor de International Science & Engeneering Visualization Challenge, een jaarlijks terugkerende wedstrijd die wordt georganiseerd door het tijdschrift Science en de National Science Foundation. Doel van de wedstrijd was om wetenschappelijke interesse in de maatschappij te stimuleren door wetenschap op een zo mooi mogelijke manier in beeld te brengen. Een beeld zegt immers vaak meer dan duizend woorden. Iedereen kon meedoen, maar de competitie is vooral populair onder wetenschappers en studenten.

De wedstrijd leidde tot een grote collectie van ingezonden foto’s. Zo ontving de National Science Foundation onder andere een foto van de huid van een onrijpe komkommer, een filmpje van borstkankercel en een 3D-tekening van het hiv-virus. De wedstrijd bewijst dat wetenschap kan leiden tot heel esthetische beelden.

Dun plakje muizenoog

Afgelopen week zijn de winnaars bekend gemaakt. Er waren vijf categorieën: fotografie, illustratie, informatieposters, interactieve media en video’s. Neuroloog Bryan Jones van de Universiteit van Utah won in de categorie fotografie. Hij maakte een foto van een dun plakje muizenoog. Door de oogbal vooraf te behandelen met speciale antilichamen krijgt het de kleuren rood, groen en blauw. Op de foto zie je dat het oogwit groen en de oogspieren lichtroze gekleurd zijn.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Vorige Volgende