Antisemitisme, jodendom en het Geroofde Land

Antisemitisme kan zoveel verschillende dingen betekenen, schrijft Bart Voorzanger, dat het zonder uitgebreide toelichting erg weinig zegt. Veel recent “antisemitisme” is in feite anti-zionisme, en daar is inhóudelijk weinig mis mee. Een antisemiet is iemand die op grond van bepaalde overwegingen over een bepaalde groep mensen een negatief oordeel heeft en daar graag bepaalde consequenties aan verbonden zag. Maar die overwegingen, die groep, dat oordeel, en die consequenties kunnen allemaal flink variëren. Het oordeel varieert van ‘mijn beste vriend is joods, maar als schoonzoon had ik hem toch liever niet’ tot hartgrondige haat. De gewenste consequenties varieert van enige distantie – ‘met zulke mensen gaan wij liever niet om’ – tot totale vernietiging. De overwegingen variëren van religieuze overtuigingen die je niet deelt, via politieke overtuigingen die je nadrukkelijk afwijst, tot karaktereigenschappen die je verafschuwt. Antisemitisme kan dus variëren van enige reserve tegenover een religie met gebruiken die je bevreemden en waar je maar het liefst niet te veel mee geconfronteerd wordt, tot blinde haat jegens een groep die je het liefst zag uitgemoord. En daartussen ligt een multidimensionale wereld aan mogelijke andere invullingen. Dat maakt ‘antisemitisme’ niet tot een erg helder en veelzeggend begrip.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 22-04-2022

Rabbijn roept Joden op Kiev te verlaten

Zoals we inmiddels weten, heeft extreem-rechts een belangrijke rol gespeeld in de opstand tegen Janoekovitsj (die nu overigens een arrestatiebevel aan zijn broek heeft hangen).

Hoewel de vreugde in Kiev groot is, maken Oekraïense Joden zich ernstige zorgen over hun situatie, zo bericht de Israëlische krant Haaretz:

Ukrainian Rabbi Moshe Reuven Azman, called on Kiev’s Jews to leave the city and even the country if possible, fearing that the city’s Jews will be victimized in the chaos […]

Edward Dolinsky, head of the umbrella organization of Ukraine’s Jews described the situation in Kiev as dire […]: “We contacted Foreign Minister Avigdor Lieberman requesting he assist us with securing the community.”

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Patrick Rasenberg (cc)

Turks tuig houdt ons spiegel voor

OPINIE - Even geleden alweer verschenen er een paar Turkse jongens op de tv die het wel best vonden dat Hitler al die joden had omgebracht. Ooit kwam de dag dat diens werk zou worden afgemaakt, en daar verheugden ze zich nu al op. ’t Was voor menig kijker even slikken, zegt Bart Voorzanger.

Over deze zaak valt veel te zeggen. De context die die jongens zelf schetsten maakte duidelijk wat ze bedoelden. Voor hen is ‘jood’ synoniem met Israël, en Israël is – niet geheel onbegrijpelijk – in de ogen van veel moslimjongeren dé grote boosdoener in het Midden-Oosten. ’t Is maar zeer de vraag of ze beseffen dat joden in Nederland, en elders buiten Israël, mensen zijn die níet naar Israël emigreerden, sommigen zelfs omdat ook zij hun bedenkingen bij het zionistische project hebben. Dikke kans dat ze die joden zien als immigranten: Israëli’s die naar Nederland kwamen om hun economische positie te verbeteren, zoals hun eigen ouders of grootouders uit Turkije kwamen omdat hier werk voor ze was.

’t Is verleidelijk deze jongens weg te plakken achter het etiketje ‘antisemitisme’, maar het is zeer de vraag of dat iets verheldert. Met gruwelsprookjes over babybloed in matzebeslag, de moord op een heiland of een internationale samenzwering die naar wereldheerschappij streeft, heeft hun ‘antisemitisme’ weinig te maken. En voor zover ze al geloven in een internationaal complot zitten ze de werkelijkheid redelijk dicht op de hielen: zonder westerse steun had Israël zijn schrikbewind niet lang volgehouden. De fout die ze maken is dat ze joden en Israëli’s over één kam scheren, en die fout maken ze omdat ze te weinig weten. Daarover zo meer.

Foto: James Emery (cc)

Israël, Joden, Satan en statistiek

ANALYSE - Door het selectief en manipulatief presenteren van gegevens uit een rapport op een Nederlands blog, verschijnt er in de Israëlische media een bericht dat 5 miljoen Nederlanders een Satanische visie op Israël hebben. Dit komt de toch al moeizame discussie over antisemitisme niet ten goede. Enige duiding is daarom op zijn plaats.

Laten we beginnen met een paar quote’s uit het stuk:

Minstens 5 miljoen Nederlanders hebben een duivelse visie op Israël. Dit valt te concluderen uit het in 2011 gepubliceerde rapport van de Universiteit van Bielefeld voor de Duitse Sociaal Democratische Friedrich Ebert Stichting.

De beschuldiging dat Israël bezig is de Palestijnen uit te moorden is demonisch.

Er zijn nu meer Nederlanders met deze waanvoorstelling dan er ooit NSB-ers geweest zijn.

En laten we dan eens kijken wat het aangehaalde rapport (pdf) ons vertelt.

Om te beginnen betreft de steekproef in Nederland ongeveer duizend mensen. Dat is net genoeg om het statistisch interessant te maken. Maar bij lange na niet genoeg om de conclusies ter vertalen naar “5 miljoen Nederlanders bla bla bla.”

Laten we dan eens kijken naar de vraag. Hij is als volgt geformuleerd (table 5):
‘Israel is conducting a war of extermination against the Palestinians.’

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Daling antisemitische incidenten

DATA - Het CIDI rapporteert jaarlijks cijfers over het aantal antisemitische incidenten. Een belangrijke monitor om dit gevoelige aspect in de gaten te houden. Verschillende media spreken in de kop over een stijging. Dit geldt echter alleen voor een deel van de incidenten. Overall daalt het.

Zoals ik reeds twee maal hier in postjes aandacht aan gegeven hebben, doet het uitlichten van een negatief aspect van in essentie positief nieuws afbreuk aan de geloofwaardigheid van hetgeen overgebracht moet worden.


Update (kwartier na post): Oorspronkelijk had ik in de tekst de schuld voor het brengen van het negatieve aspect bij het CIDI zelf gelegd. Het bleek echter dat CIDI een neutraler persbericht had (stond iets later online). Ik heb de tekst daar alsnog op aangepast. Excuus richting CIDI.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

’t En zijn de Joden niet

Van mij hoeft het niet, groepen Feyenoorders die schreeuwen dat ze op Jodenjacht gaan of #jodengaaneraan als hashtag op Twitter gebruiken. Ik zou er niet aan meedoen als ik van voetbal hield en ik heb een aantal – overigens verder best sympathieke – mensen ontvolgd die elke zondag over Joden zaten de tetteren.

Nederlanders zijn overgevoelig als het om Joden gaat. Neem dit rijmwoordenboek bijvoorbeeld. Een aantal woorden zijn gecensureerd; als je op verkrachten zoekt of kanker, krijg je geen resultaat. Ook op Jood en Joden kun je niet zoeken (Turken, Marokkanen, Turkenhoer en zelfs nikker werken wel: wie onvolledig censureert, maakt het alleen maar erger). Leuk rijtje is dat: verkrachten, kanker en Joden. Het zal je maar gezegd worden.

Maar wat is er mis met rijmwoorden zoeken bij Joden? Revius zelf gebruikte het woord in zijn beroemde (overigens bedekt antisemitische) ‘t En zijn de Joden niet en mag iemand misschien een gedichtje pennen voor de bar mitswa van zijn neefje? Het hoeft niet meteen te rijmen op zes miljoen doden.

Ik geloof toch echt dat Joden zichzelf Joden noemen.

Het is geen beledigende term. Natuurlijk kan hij wel zo gebruikt worden – ik ben ook wel eens uitgescholden voor brillejood, vroeger. Maar met Turk wordt net zo goed gescholden. Je ziet eruit als een Turk, zei mijn vader nog wel als iemand erg vuil was. Een uitdrukking die veel ouder is dan de immigratie van Turken in de jaren zestig. Ik zou ‘m niet gebruiken, maar ik ben dan ook niet van 1934.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Antisemitische incidenten volgens telling CIDI – update

DATA – Vorig jaar hebben we even stilgestaan bij de cijfers over het aantal antisemitische incidenten. Nu zijn de definitieve cijfers van 2010 bekend. Het CIDI ziet in de daling toch iets negatiefs.

Uiteraard staat CIDI voor haar zaak. Maar als je een daling hebt, zeker daar waar je eerder nog verwachtte dat het minimaal gelijk zou blijven, dan hoef je toch niet zo krampachtig zoveel mogelijk andere aspecten naar voren te halen waardoor het toch nog “ernstig” is?
De meeste media nemen de teneur van het persbericht overigens niet over, op eentje na.

Hier de grafiek van vorig jaar maar dan met de meest recente cijfers.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Christenen, joden en haatbaarden

Joël Voordewind van de ChristenUnie heeft het voor elkaar: er moeten wetten komen om joden te beschermen tegen belediging. En Israël, al is het me een raadsel hoe je een land kunt beledigen. En aan de Holocaust mag wat hem betreft niet getwijfeld worden. Dat laatste is hem als christen vergeven, want hij is gewend aan Waarheden waar geen vragen over gesteld mogen worden. Maar toch.

Belediging van joden en Israël mag niet, maar het beledigen van moslims en hun landen is tegenwoordig politiek correcte, dagelijkse kost. Je kunt geen weblog openen zonder “grappige” termen als bijvoorbeeld notslim, haatbaard, berberaap, rifaap, islamofascist of geitenneuker te vinden. En dan vergeet ik er vast nog een paar. Ik zeg niet dat dat niet zou mogen, begrijp me goed. Maar als ik een moskee een haatpaleis mag noemen – en dat mag ik als Wilders dat ook mag – dan mag ik een synagoge ook een haatpaleis noemen. Niet dat ik dat wil, maar het een is het logische gevolg van het ander voor wie nog in gelijkheid voor de wet gelooft.

Ik wil ook helemaal niet aan de Holocaust twijfelen, maar waarom zou dat niet mogen? Internet barst uit zijn voegen van de websites met alternatieve, vergezochte verklaringen voor nine eleven. Mensen die ontkennen dat staalconstructies als gevolg van brand kunnen instorten – totaal van de pot gepleurd, maar het hoort bij een open debat. Op dezelfde basis is wetenschap gestoeld. Vragen stellen bij bekend veronderstelde feiten – zo zijn we tot de ontdekking gekomen dat de aarde niet plat is en dat de zon er niet omheen draait. Totaal van de pot gepleurd, vonden ze toen. Je zou je kunnen voorstellen dat wetenschappers onderzoek willen doen naar het precieze aantal slachtoffers van de Holocaust, en je zou je kunnen voorstellen dat daar een lager getal uitkomt dan zes miljoen. Waarom niet? Zou dat de poging tot systematische en wrede uitroeiing van een heel volk op industriële schaal minder erg maken? Kan dat dan?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De tendentieuze christenliefde van Bolkestein c.s.

Ik heb op nogal eens de aanval geopend op diegenen die voortdurend een toename van het antisemitisme menen waar te nemen. Ik heb geschreven over opgeklopte tellingen van het CIDI, aanstellerige beweringen dat Joden die als Joden herkenbaar zijn niet meer over straat zouden kunnen in Amsterdam, over de tendens om kritiek op Israel en het zionisme antisemitisme te noemen, over Joden die kritische Joden uitschelden voor ‘selfhaters’. Kortom, over de tendens van rechts om de kwaal te overdrijven en op te blazen en om alle kritische geluiden over één kam te scheren en verdacht te maken. Ook heb ik geschreven over de afkeer van de islam. Niet toevallig gaan die twee vaak samen. Anti-islamisme is helaas – net zo goed als de opgeklopte verhalen over antisemitisme – een bijproduct van de stichting van de staat Israel.

Er zijn echter meer loten aan de stam van het anti-islamisme. Eén daarvan vertoont wel wat verwantschap met de antisemitisme-fobie. Dat is de categorie van de luiders van de noodklok over de positie van de christenen in het Midden-Oosten. Ook de geluiden van mensen die beweren dat sprake is van vervolgingen door toenemende islamisering, en dat het aantal christenen in het Midden-Oosten alarmerend snel daalt, neemt hand over hand toe.

Vorige Volgende