Hulspas weet het | Hoe zieker hoe beter

‘We stood there crying – filming with tears running down our cheeks.’ Aldus de toelichting bij een filmpje dat door National Geographic op twitter werd gezet. Een filmpje van (zo opende het artikel achter de bijgaande link) een ‘starving polar bear on iceless land’. Het was inderdaad treurig om te zien, die scharminkel van een ijsbeer, scharrelend tussen allerlei vuil, op zoek naar iets te eten. De tweet-met-filmpje van National Geographic ging dan ook meteen viral. En de commentaren lieten zich raden. Net als de reactie van wetenschappers. Is dit dier een slachtoffer van klimaatverandering, zoals National Geographic beweert? Zullen straks alle ijsberen, verdreven van het smeltende poolijs, als hongerige klimaatvluchtelingen de Canadese vuilnisbakken komen inspecteren? De deskundigen hadden zo hun twijfels. Kwam dit de laatste jaren vaker voor, vroeg de een zich af. Het leidde wel tot nuttige discussies, zo luidde het commentaar van weer een ander. Uiteindelijk was het ijsbeer-expert Jeff Highdon die de kijkers uit hun lijden verloste. Highdon reageerde liever niet (‘I try to avoid commenting on stuff like this, at least for the first couple days when emotions are high. But since you asked...’) maar kwam op verzoek met een analyse van de situatie. Dat soort dramatische beelden zijn niet nieuw. IJsberen zijn alleseters en gaan wel vaker op zoek naar eetbaar afval. En ook ijsberen kunnen ziek worden. Highdon bekeek het filmpje nauwkeurig, bekeek de omgeving, zag waar het gemaakt moest zijn, en wees erop dat de ijsberengemeenschappen daar in de buurt gezond en ‘stable’ zijn. En ja, daar ligt dus niet altijd ijs, maar dat vinden ijsberen helemaal geen probleem. Suggereren dat dit beeld kenmerkend zou zijn voor de conditie van de ijsberen aldaar, noemt hij ‘misleidend’. Kijkende naar zijn gedrag en conditie vermoedde hij dat deze beer health issues had. Hij dacht aan een vergevorderd stadium van kanker. Zijn harde oordeel: ‘Videos like this tug at heartstrings and aim for emotional responses. But they have sig potential to backfire because they make the deniers dig in even more, partly because over the top statements that accompany them are usually easy to pick apart.’ Het is het probleem met problemen in de media. De media willen zo graag laten zien dat ze ernstig zijn. Erger dan gedacht, in elk geval. Dus krijgen we bij het onderwerp ‘plastic soep’ steevast een onwaarschijnlijk dikke smurrie van drijvend afval te zien. Kijk! Zo erg is het! Wanneer een buurt onrustig heet te zijn, gaan journalisten enthousiast op zoek naar buurtbewoners die eens goed kunnen kankeren. In een item over de bio-industrie verschijnt een actievoerster vermomd als ‘bezorgde moeder’. Voor het mooiste geklaag over vliegtuiglawaai klopt men aan bij de voorzitter van het schreeuwerige actiecomité. En om de gevolgen van klimaatverandering te laten zien, krijgen we steevast beelden van orkanen, bosbranden – en stervende ijsberen. Want één beeld zegt meer dan duizend woorden. En ze zijn ook zo nuttig om ‘de discussie’ aan te zwengelen. Maar (en hierover kan elke BN’er meepraten) publiciteit is een tweesnijdend zwaard. Het kan je maken en het ruïneert je leven, Zo ook met de grote problemen. Ze verdienen aandacht – en krijgen de verkeerde. Zo’n ijsbeer zegt niks, ze zal we ziek zijn, zeggen de deskundigen. De klimaatsceptici zeggen het hun na. En hebben de wetenschap aan hun kant. De discussie verplaatst zich vervolgens van het onderwerp naar de framing van het onderwerp. En wat bij de kijker blijft hangen, is cynisme. Je wordt door iedereen belazerd, tegenwoordig. Voorlopig winnen de emoties. Lieve dieren zijn machtige medestanders. Een schattig knaagdier kan een snelweg tegenhouden, of een reservaat in het leven roepen. De zieke zeehond heeft de Waddenzee gered. En nu dreigt de eenzame ijsbeer het symbool te worden van klimaatverandering. Wie weet werkt het. Dat wil zeggen, wie weet kan de ijsbeer de aandacht voor klimaatverandering versterken en verlengen. Ook al wordt het beest helemaal niet bedreigd. Wellicht kan hij zich straks prima redden, ook zonder ijs. Voorlopig echter moet hij aan ónze eisen voldoen. En ziek en treurig voor de camera lopen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.