“Dilma, donder op naar Cuba”

Drie weken geleden liep ik nietsvermoedend door Curitiba, een stad met fietspaden, vrije busbanen en een enorm hotelkameroverschot in het zuiden van Brazilië, toen ik op een demonstratie stuitte. Het duurde een uur voordat de menigte protesteerders gepasseerd was. Iedereen wilde dat president Dilma Rousseff werd afgezet, een geluid dat die zondag door het hele land klonk. Afgelopen week moest ik er even aan terug denken, toen in de krant stond dat Rousseff een niet-sluitende begroting naar het parlement gestuurd had, voor het eerst in de geschiedenis van Brazilië. Dat had te maken met politiek gemarchandeer (ze wil dat het parlement impopulaire bezuinigingsmaatregelen neemt in plaats van zijzelf), maar het was ook symptomatisch voor een land met economische problemen, niet in het minst door gebrekkig consumentenvertrouwen.

Door: Foto: Demonstratie tegen de regering in Curitiba (foto:cj)

Glenn Greenwald: afzetting Rousseff is ontmanteling democratie

De linkse Braziliaanse president Dilma Rousseff is inmiddels afgezet in een corruptieschandaal, waar zij bij betrokken zou zijn. Rousseff was al langer impopulair: de Braziliaanse economie zit in een diepe recessie en de schatkist is leeg.

Volgens Glenn Greenwald hebben de senatoren die Rousseff corruptie verwijten echter boter op het hoofd: ze zijn zelf nog vele malen corrupter, en willen haar vervangen voor hun eigen mannetje, zodat ze lopende corruptieonderzoeken door justitie naar hun eigen handelen kunnen voorkomen.

Verder zitten volgens Greenwald de machtigste en rijkste families van het land achter de machtswisseling. Die hebben de Braziliaanse media in handen en daarmee een enorm propaganda-apparaat, en ze zouden Brazilië het liefste veranderen in een kapitalistisch paradijs, waar vooral zij zelf beter van worden, en de gewone man niks van terug ziet.

Greenwald staat niet alleen in die mening. Marianne Wiesebron, universitair hoofddocent Latijns-Amerika Studies aan de Universiteit van Leiden, sprak tegenover NU.nl eerder van een “coup”:

Dilma wordt afgezet zonder dat ze een misdaad heeft gepleegd. Ze deed misschien aan creatieve boekhouding, zoals andere presidenten en gouverneurs in Brazilië, maar ze is niet corrupt.

Inmiddels is Rousseff voor zes maanden geschorst en heeft haar vicepresident, de meer neoliberale Michael Temer, leider van de centrumpartij PMDB (de grootste partij in Braziliaanse Congres) haar voorlopig opgevolgd.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Zuid-Amerika: Braziliëprotesten, Snowden, derde termijngeruchten Kirchner

Deze week uit Zuid-Amerika: demonstraties in Brazilië, Snowden ook richting Ecuadoraans grondgebied en mislukte Argentijnse justitiële hervormingen leiden tot speculaties over verdergaande plannen.

Brazilië is boos: over de verhoging van prijzen in het openbaar vervoer, die symptoom zijn van de aanstaande wereldbeker en tegelijkertijd van het meer algemene “onvermogen van de overheid om de aspiraties van Brazilianen te verwezenlijken“. The Guardian ziet een verband tussen Arabische lente, Occupy, Turkije, Brazilië en schijnbaar elk groot protest van de afgelopen twee jaar. Alle demonstraties zouden gaan over “de spanning tussen een communicatierevolutie die nieuwe vormen van samenwerken mogelijk maakt, versus gesloten netwerken van macht waarin overheden en corporaties zijn verbonden.” Ondertussen heeft presidente Dilma Rousseff voorgesteld een referendum te houden over politieke hervormingen.

Het tweede nieuws zingt ook al even rond maar komt nu ook op de Latijns-Amerikaanse radar: Edward Snowden, NSA klokkenluider, wil en mag naar Ecuador komen. Net als Assange, die onlangs een jaar op de embassade volmaakte. Maar zal Snowden ook daadwerkelijk afreizen? Hij lijkt een geraffineerd kat-en-muisspelletje te spelen met de pers, een ‘epic trololo‘ zo u wilt (vergeet vooral de commentsectie vol fijne woordgrapjes niet). Voor geïnteresseerden in internationale politiek en betrekkingen is het smullen, de fallout van Snowden’s publicaties en zijn reis door de belangrijkste rivalen van de VS op het internationale toneel. Rafael Correa, Ecuador’s president, lijkt meer dan bereid de volgende scène in zijn antagonisme tegenover de VS te spelen.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.