Gevangen in het Amsterdamse surveillancenet

Milieucamera’s worden in Amsterdam ingezet om verdachten van andere misdrijven op te sporen. En dit is nog maar het begin. Binnenkort kun je niet meer ongezien door Amsterdam rijden (zie kaart van alle ANPR-camera's in Amsterdam onderaan). En er ligt mogelijk een heel groot probleem: ben je goed of niet in de ogen van de politie? Het korps Amsterdam-Amstelland handhaaft sinds 2008 met ongeveer 53 camera’s de milieuwetgeving op verschillende toegangswegen van de stad. Met behulp van kentekenherkenning (ANPR, Automated Number Plate Recognition) controleert de politie of en bepaalde klasse voertuigen de binnenstad binnenrijdt. Als dat toch gebeurt, volgt er automatisch een bekeuring. Burgemeester Van der Laan heeft vandaag toestemming gegeven om deze milieucamera’s nu ook voor handhaving en opsporing van andere misdrijven en overtredingen in te zetten. Daardoor ontstaat een digitale slotgracht – geen auto gaat meer ongezien de binnenstad in of uit. Maar de plannen gaan verder: geen auto kan zich überhaupt meer ongezien door Amsterdam bewegen zonder bij ieder ritje een paar keer geregistreerd te worden.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wens politie: geen auto ongezien door Rotterdam

De politie Rotterdam-Rijnmond heeft in 2009 geprobeerd om de verkeerscamera’s, die gebruikt worden voor verkeersmanagement, aan te sluiten op het eigen systeem voor kentekenherkenning (ANPR). Daarmee zou haast geen auto ongemerkt meer door Rotterdam kunnen rijden. Of de koppeling uiteindelijk tot stand is gebracht, is niet bekend.

De aantallen en een deel van de locaties van de camera’s zijn terug te vinden in een rapport van de politie Rotterdam-Rijnmond. Het document bevat een opsomming van alle projecten om de toepassing van Automatic Number Plate Recognition uit te breiden. Het rapport werd openbaar gemaakt naar aanleiding van een verzoek op de Wet openbaarheid van bestuur.

Door de politie zijn alle oeververbindingen in de regio Rotterdam afgedekt. In de Maastunnel hangen sinds eind 2007 vier statische camera’s die op elk moment de kentekens van de passerende auto’s vastleggen. Ook de Erasmusbrug en Willemsbrug in het centrum zijn voorzien van camera’s die de passerende auto’s registreren. Buiten het centrum zijn de grote toegangs- en uitvalswegen voorzien van ANPR camera’s, zoals de Suurfhofbrug, de Harmsenbrug, de Thomassentunnel, de Calandbrug, de Hartelbrug, de Botlektunnel, de Beneluxtunnel en de Van Brienenoordbrug. In totaal zijn het 68 camera’s. Op de Botlekbrug, direct naast de Botlektunnel, zijn eind 2009 nog geen camera’s opgehangen. De projectgroep van de politie adviseert om dat “lek” te dichten.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Surveillance loont, of toch niet?

ivo opsteltenSurveillance loont. Minister Opstelten (Veiligheid & Justitie) lanceerde onlangs zijn voorstel om Automated Number Plate Recogntion (ANPR) aanzienlijk uit te breiden. Camera’s met ANPR-software scannen kentekens om die langs verschillende opsporingslijsten en zwarte lijsten te leggen. Het voorstel heeft hem vanavond terecht een Big Brother Award opgeleverd.

Maar ANPR levert ook de staatskas een leuk zakcentje op. Onze Steeph vond in de begroting van 2014 een bedrag van drie miljoen euro ingeboekt. Niet als kosten, maar als opbrengsten. Met ANPR kun je makkelijker controleren. Aangezien de plannen erin voorzien om het systeem landelijk uit te rollen en mogelijk ook camera’s van het ministerie van Infrastructuur in te zetten, wordt continu overal iedereen gecontroleerd.

In Engeland boekte de politie hiermee veel succes. Alleen al in 2008 haalde de Engelse politie 185.000 onverzekerde auto’s van de weg met behulp van ANPR. Dat is veel, maar nog niets vergeleken met de hoeveelheid reisbewegingen die dagelijks in een database worden gestopt (en worden bewaard), namelijk 10 tot 14 miljoen. Per dag.

Die gegevens staan in een centraal systeem, waar verschillende veiligheids- en opsporingsdiensten kunnen bijhouden. Ook, zo blijkt, kunnen inzittenden vaak ook geïdentificeerd worden. Dat was niet de bedoeling, maar is wel handig.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Overheid wil iedere autobeweging vastleggen

Stel dat de overheid zou eisen dat u verplicht een armband zou dragen waarmee ze kon registreren waar u allemaal zoal kwam en deze gegevens dan een maand vasthouden. Dit alles omdat ze dan misschien achteraf een dief zouden kunnen vangen. Zou u dat acceptabel vinden? Waarschijnlijk niet.
Toch wijkt het jongste wetsvoorstel van minister Opstelten (VVD, Ministerie voor VEILIGHEID) daar niet zoveel vanaf. Hij wil namelijk alle registraties van kentekens vier weken bewaren omdat het later misschien gebruikt kan worden bij de opsporing.
Nu denkt u misschien, ach een paar camera’s dat loopt zo’n vaart nog niet. Dan heeft u het mis. Nederland hangt inmiddels vol met ANPR’s (Automatic Number Plate Recognition camera’s). Je kan geen stad in of uit of je bent minimaal twee keer vastgelegd. En de minister wil ook nog alle gewone camera’s daarvoor gebruiken.
Feitelijk houdt de overheid dan permanent het reisgedrag van al haar automobiele burgers in de gaten. Zonder garantie dat er ook werkelijk significant meer boeven gepakt worden.

Welkom in de Big Brother staat. Weer een aanpassing op ons dossier.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Kentekenherkenning: Big brother wil over u waken

Prikkeldraad (Foto:flickr/ClayOgre)

“De meerwaarde die ANPR in de toekomst kan bieden is vooral gericht op (proactieve) informatieanalyse, datamining en het versterken van de informatiepositie van de politie. Doelstelling is het ontdekken van trends, patronen en profielen om daar passende interventiescenario?s voor te kunnen opstellen of zelfs ?criminaliteitsvoorspellingen? uit te kunnen destilleren.”

ANPR, Automated Number Plate Recognition, gaat, als het aan de politie ligt, een grote vlucht nemen in Nederland, ontdekte Dimitri Tokmetzis. Via de Wet Openbaarheid Bestuur openbaarde hij de details van de plannen van de politie. Aangezien het blijkbaar niet van belang was dat het lijdend voorwerp van zulke wetgeving, u, nu al op de hoogte is van de plannen verdween de informatie achter slot en grendel.

De basis van het plan is om iedere auto, altijd, in de gaten te houden. Zo kunnen misdaden achteraf worden opgelost, maar kan er ook een soort van pre-crime-afdeling geopend worden. Mensen die “afwijkend” mobiel gedrag vertonen kunnen verdacht worden, terecht of onterecht. De documentatie beschrijft dat alsvolgt: “In theorie is het mogelijk dat personen die niets met een specifiek delict te maken hebben maar die op het verkeerde moment op een verkeerde plaats verblijven in een ?potentiële verdachten? bestand terechtkomen. Van belang is dus om als politie goed uit te leggen wat proactief onderzoek inhoudt en dat voldoende wettelijke waarborgen bestaan om onterecht te worden bestempeld als een verdachte.”

Het document haalt het Verenigd Koninkrijk aan om aan te stippen dat deze methoden een grote bijdrage leveren aan het voorkomen en oplossen van terroristische aanslagen en zware criminaliteit. En daar gaat de documentatie al de mist in. In het VK gaan er nu juist stemmen op om het gebruik van ANPR te beperken, juist omdat het de verwachtingen niet waarmaakt.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Landelijk opsporingsbericht: uw kenteken gezocht

Als het aan de politie ligt, wordt uw kenteken straks overal gescand. Niet alleen kijkt de politie of u iets op uw kerfstok heeft, maar ook of u op basis van uw reisprofiel van plan bent om rottigheid uit te halen: een soort Minority Report op de weg dus. Daarbij worden kentekenscans mogelijk centraal opgeslagen en informatie en camerabeelden uitgewisseld tussen politie en de private sector.

Dit scenario destilleer ik uit een aantal stukken dat ik met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) van het KLPD heb ontvangen. Nu al maken verschillende korpsen gebruik van Automated Number Plate Recognition (ANPR), oftewel kentekenherkenning. ANPR wordt op dit moment vooral toegepast voor handhaving, bijvoorbeeld om mensen met openstaande boetes uit het verkeer te plukken. Maar ANPR kan veel meer, zeker als er een landelijk dekkend systeem is.

De registraties geven een rijk beeld van waar auto’s zijn geweest. Die informatie kan toegepast worden in opsporingsonderzoeken en gebruikt worden voor intelligencedoeleinden. Een centrale stuurgroep onderzoekt de mogelijkheid van van zo’n landelijke toepassing en komt binnenkort – onbekend is wanneer – waarschijnlijk met een voorstel.

Waarom is dit belangrijk?

Uit een aantal openbaargemaakte stukken (waaronder een basisdocument van de landelijke werkgroep, Implementatie en Doorontwikkeling ANPR, IDA) blijkt wel waar de voorkeur van de politie naar uit gaat. Ook wordt gewerkt aan een communicatiestrategie. Uiteraard is het niet de bedoeling dat de burger nu al meepraat. Om te voorkomen dat we voor voldongen feiten worden gesteld, nu alvast een bijdrage aan de discussie. Hieronder vindt u enkele tekstfragmenten. Gezamenlijk geven ze een duidelijk beeld van de koers die men dreigt in te slaan. Alle openbare documenten staan onderaan. Een eerder, wat beperkter verhaal, staat hier.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Politie wist allang van verboden kentekenregistraties

De politiekorpsen Rotterdam-Rijnmond en IJsselland werden in januari door het College Bescherming Persoonsgegevens op de vingers getikt omdat ze kentekens van onverdachte voertuigen te lang bewaarden. De korpsen wisten echter al twee jaar dat dit verboden was. Dat blijkt uit een juridisch advies aan de Raad van Hoofdcommissarissen van april 2008 dat met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur van het KLPD is verkregen.

Net als veel andere korpsen, maken de twee politiekorpsen gebruik van het zogenoemde ANPR, Automated Number Plate Recognition. Dit camerasysteem scant alle kentekens van passerende voertuigen en vergelijkt die met een zwarte lijst. Op die manier probeert de politie bijvoorbeeld mobiel banditisme tegen te gaan of gestolen auto’s op te sporen.

Met veruit de meeste voertuigen is natuurlijk niets aan de hand. Die scans – die verraden waar en wanneer een voertuig is geweest – worden ook bewaard. In het geval van de twee korpsen 120 dagen. Te lang oordeelde het College Bescherming Persoonsgegevens begin dit jaar. De korpsleiding van Rotterdam-Rijnmond zei in NRC Handelsblad zich er niet van bewust te zijn dat het korps iets mis deed.

De korpsen wisten echter al lang dat ze de kentekens van onverdachte voertuigen (en dus onverdachte burgers) niet mocht bewaren. Het advies aan de Raad is daar zonneklaar over. ,,Het verwerken van politiegegevens over personen tegen wie geen enkele verdenking rust uitsluitend met het oog op eventuele, in de toekomst verborgen gebeurtenissen, kent geen wettelijke basis.’’

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Informatiestrijd tegen de overheid

jack de vries, koning van de spin

Koning van de spin

Het is een zorgwekkende paradox van onze tijd. De burger staat ten opzichte van de overheid steeds meer in zijn blootje, terwijl de overheid zich steeds meer afschermt voor de kritische blik van de burger. Een nieuw kabinet zal serieus werk moeten maken van transparantie. Twee maatregelen liggen voor de hand: breng het aantal pr-functionarissen drastisch terug en verbeter de Wet openbaarheid van bestuur. Bericht over een experiment.

Vroeger (vroegûh) belde je als journalist gewoon een ambtenaar als je iets moest weten of een overheidsstuk wilde hebben. Met de toenemende vervlechting van media en politiek, werden daar professionele woordvoerders en voorlichters tussen geplaatst. Onlangs werd bekend dat er tien keer zoveel woordvoerders, voorlichter en pr-functionarissen (150.000) werkzaam zijn dan journalisten (15.000). De journalist van nu dient zich bij hen te verstaan. Tegenwoordig werkt het vrijwel overal zo dat je voor ieder wissewasje de perswoordvoerder belt.

Een goede woordvoerder is een gids. Die helpt je mee om in het woud van instellingen en ambtelijke afdelingen de juiste openbare informatie te vinden. Want let wel: informatie van de overheid is publiek bezit. Maar net zoals er slechte journalisten zijn, zijn er ook slechte woordvoerders. Die stellen zich op als censor. Niet alleen verlopen de contacten met ambtenaren via de woordvoerder, ook alle informatie wordt eerst beoordeeld, tegengehouden of voorzien van de gewenste spin. Niet het belang van openbaarheid staat voor hen voorop, maar de instantie of de bewindspersoon die ze vertegenwoordigen. De instantie of bewindspersoon is een merk dat gebrand wordt.

Vorige Volgende