Van Privacyparadijs tot controlestaat [PDF]
De studie van het Rathenau Instituut roept de vraag op of de balans tussen veiligheid en privacy niet is doorgeslagen. Door middel van deze uitgave wil het instituut een stimulans geven aan het debat over de vraag hoeveel privacy ?wij? als samenleving over hebben voor onze veiligheid.
Het moge duidelijk zijn dat de privacy de laatste jaren onder druk staat. Zie ook de [url=http://www.geencommentaar.nl/index.php/2007/11/05/iedereen_potentieel_verdacht_1]gastlog[/url] van vanmorgen. De tendens valt in twee delen uiteen. Ten eerste is er een (zogenaamd) veiligheidsprobleem en ten tweede is er een grotere roep om sociaal onwenselijk gedrag (uitkeringsfraude, kinderen slecht opvoeden, ongezonde voeding etc.) aan te pakken.
“Onze nationale veiligheid, zo hebben wij na New York, Madrid en Londen geleerd, vergt uitbreiding van de bevoegdheden. Wij moeten onze inlichtingen- en veiligheidsdiensten in staat stellen hun taken goed uit te voeren. En ja, dat gaat ten koste van onze privacy.”
Maar blijkbaar gaat het nog niet ver genoeg, want [url= http://www.volkskrant.nl/binnenland/article476036.ece/Koppel_data_van_criminelen]een commissaris van de Nationale Recherche[/url] kwam met het volgende:
“De Nederlandse politie kan veel meer misdaden oplossen als veel digitale informatiebestanden aan elkaar worden gekoppeld. Alle in Nederland bekende criminelen worden dan automatisch gevolgd en hun criminele gedrag wordt ?transparant?. [?] Boersma erkent dat de privacy van burgers in het gedrang kan komen. Volgens hem heeft de meerderheid van de bevolking echter geen bezwaar tegen het koppelen van bestanden als de veiligheid erdoor toeneemt.”
Zucht…
GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers, deze maal voor Jelle van Buuren. Jelle is freelance journalist en werkzaam voor onder meer De Staatscourant, Forum, Prezz en Telepolis.
Het aantal digitale sporen dat een willekeurige burger elke dag achterlaat mag onderhand indrukwekkend genoemd worden. Betalen met je pinpas, een ritje met het openbaar vervoer, het lenen van een boek bij de bibliotheek, de boodschappen bij de Appie Happie, een surftocht over het internet ? computers leggen het persoonlijke gedrag onverbiddelijk vast. Het bedrijfsleven gebruikt de gegevens om producten beter te kunnen slijten. Daarvoor worden databestanden aan elkaar doorverkocht en digitale profielen aangelegd.
De droom van elke marketeer is natuurlijk om te ?weten? dat een dertigjarige, mannelijke bestuurder van een witte Volvo geïnteresseerd is in het blad Autoweek, van Spaanse wijnen houdt, nog geen doorlopende reisverzekering heeft en meer vlees dan vis koopt. Juist die kruisbestuiving van databestanden kan veel opleveren. Zo weet een telefoonbedrijf via de automatische plaatsbepaling van de mobiele telefoon van elke abonnee precies waar hij of zij zich bevindt. Handig voor bedrijven die menen een aantrekkelijk product in de aanbieding te hebben. En voor je het weet rijd je nietsvermoedend met de tram in de buurt van de Bijenkorf en wordt je automatisch door een persoonlijk sms-je erop geattendeerd dat de boxershorts deze week wel héél voordelig zijn. De mogelijkheden zijn in principe onbegrensd.
Onze nationale veiligheid, zo hebben wij na New York, Madrid en Londen geleerd, vergt uitbreiding van de bevoegdheden. Wij moeten onze inlichtingen- en veiligheidsdiensten in staat stellen hun taken goed uit te voeren. En ja, dat gaat ten koste van onze privacy. Dat is een kwestie van wat het zwaarst is ook het zwaarst laten wegen.
En zo geven we onze vrijheden op om ze te kunnen beschermen.
Bovenstaande quote komt van Tweede Kamerlid Schinkelshoek (CDA) in het laatste debat over de nieuwe wet die de AIVD meer bevoegdheden geeft om in vrijwel alle in Nederland beschikbare gegevensbronnen te neuzen, zonder ergens gericht naar op zoek te zijn.
Deze wet is inmiddels aangenomen (genoemd in onze comments). Maar het verslag van het laatste debat was nog niet beschikbaar en dat wil ik toch graag aangrijpen om hier meer aandacht voor te vragen. Alvorens ik het lange stuk start, hier eerst de uitslag van de stemming over de wet (30 553):
Voor: CDA, PvdA, VVD, PVV, CU, SGP, Lid Verdonk
Tegen: SP, GroenLinks, D66, Partij voor de Dieren
Eerst maar eens uitleggen wat de wijzigingen op de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten nou precies zijn.
Er zitten wat kleine correcties in die weinig relevant zijn. Daarnaast een paar toevoegingen om te regelen dat bevoegde personen makkelijker een andere identiteit aan kunnen nemen of bijvoorbeeld nep-bedrijven kunnen oprichten.
De crux van de wijziging zit hem in het feit dat het nu toegestaan wordt dat alle beschikbare gegevens (waarover straks meer) in gezamenlijkheid bekeken kunnen worden en geanalyseerd mogen worden (data-mining) en dat organisaties en bedrijven verplicht zijn de gegevens te verstrekken.
Dat is dus iets anders dan wat tot nu toe mocht. Het was alleen toegestaan om van een persoon of groep personen waar een verdenking op rust nadere gegevens op te vragen. Nu is het dus mogelijk alle beschikbare gegevens te bekijken om te zien of er misschien een “verdacht” patroon is.
Over welke gegevens gaat het dan? Ten eerste alle gegevens die binnen de overheid zelf beschikbaar zijn. Dat gaat van de uitkeringsbestanden, langs de politiebestanden, via de gemeenteregisters tot alle vergunningaanvragen en belastingformulieren.
Daarnaast zijn alle gegevens van financiële instellingen (banken, verzekeraars), vervoerders (NS, KLM) en communicatiebedrijven (telefonie, internet) opvraagbaar door de veiligheidsdiensten.
Een concreet voorbeeld van wat dat inhoud wordt bijvoorbeeld door Frank Kuitenbrouwer gegeven: Middels de nieuwe chipkaart voor het OV zijn straks al uw verplaatsingen voor de AIVD inzichtelijk.
Of wat te denken van het kunnen leggen van de connectie tussen bepaalde bestedingspatronen (bv veel kunstmest bij de Praxis en diesel bij Total, allemaal financiële gegevens) en het regelmatig bezoeken van Afghanistan.
De zaak [Savanna] hoort niet voor de rechter. De tragische gebeurtenissen zijn eerder terug te voeren op beleid. Jarenlang is het normaal geweest dat de jeugdzorg verantwoordelijkheden uit de weg ging. Hulpverleners kwamen in de praktijk wel moeilijke situaties tegen, maar mochten vaak niet ingrijpen.
Onder Paars was er geen aandacht voor kinderen in nood. Er werd enkel gehamerd op zelfbeschikking. Gepredikt werd dat ouders naar eigen inzicht hun kinderen mochten opvoeden. Overheidsingrijpen was ?betutteling?.
Volgens docent gezondheidsrecht Ernst Hulst hoort de zaak-Savanna niet thuis voor de rechter, maar is er juist een parlementaire enquete nodig naar het functioneren van de jeugdbescherming. Het falende beleid vindt voor Hulst zijn oorsprong in de kabinetten Paars, die privacy belangrijker zouden hebben gevonden dan ingrijpen bij een gezin in moeilijkheden.
Zijn de problemen van de jeugdzorg een nog nasmeulende puinhoop van Paars, of zijn er andere oorzaken van de onduidelijke (verdeling van) verantwoordelijkheden in het veld en het ontbreken van instrumenten om kinderen en hun ouders te helpen?
Vervolg op de vorige week gestarte opruiming van mijn bookmarks (met wat verse aanvullingen).
Nederland
Mooie fotoblog. Onderbelichte cijfers van het CBS over gevoel van onveiligheid (minder) en sociale samenhang (niet slecht). Nederland volgens Denen op vierde plaats als Design land. Economendagboek, niet eens zo saai. Forum voor democratische ontwikkeling (beetje saai).
Los
Equador wil best Amerikaanse basis, als zij een basis in Amerika mogen. Hypes die uit de media verdwijnen in 2008. Vergelijk Bill Cosby’s speech over de puinhoop die de negers er van maken in de VS eens met dit stukje “over” de jeugd in Slotervaart. Waarom online databases met privacy gegevens zo gevaarlijk zijn. Gratis online studiebronnen (Engelstalig). En de online cursus Chinees van Teleac waar ik nooit aan toe kom. Weet je wat, doe er nog maar wat meer taalcursussen tegen aan. De schitterende PBS documentaire over de opkomst van globalisatie, ooit ook in NL uitgezonden, “Commanding Heights“. Minder cannabis gebruik in VK sinds semi-legalisering. Peak Food. Wie heeft de olie (kaart). De “zelfmoord” van dr Kelly staat terecht alweer ter discussie. BBC documentaire over de grootste deeltjesversneller die binnenkort start (vergaat de wereld). Vijf security extensions voor Firefox. Hoe de politieke elite in het VK vooral voor zichzelf bezig is (documentary). Nanotech kan bedreiging voor de gezondheid worden. ChaCha zoekmachine.
Raar
Vrijdag is de beste dag om blogs te lezen. Kaart, aantal Olympische medailles per inwoner van een land. Aparte foto’s (paar nsfw). Nog een bijzonder voorbeeld waar je als Sargasso al niet gelinkt wordt.
Minitweespalt: EKD – meer gegevens! vs AIVD – pas op privacy!
We constateerden het al eerder, zodra er kinderen in het spel zijn krijgt de overheid elke potentiële privacyramp er zo doorheen.
Ook nu weer. De meeste internetproviders weigeren sites te blokkeren waarop kinderporno staat. Deze sites staan over het algemeen niet bij de providers zelf, naar ergens in een land waar de Nederlandse justitie er niets tegen kan doen. Ze weigeren niet omdat ze pro-kinderporno zijn, maar omdat ze de voorgestelde regeling niet transparant genoeg vinden. Zo kan de politie zonder ruggespraak sites op een zwarte lijst zetten en moeten alle providers die sites blokkeren. De providers vinden dat ongewenst en willen een onafhankelijke organisatie die objectiviteit garandeert.
Maar de regeringspartijen stellen nu een ultimatum. Voor december moet het filter zijn ingesteld, ander neemt minister Hirsch Ballin maatregelen om een blokkade wettelijk af te dwingen.
Omdat het hier om onze kinderen gaat schiet Nederland weer in een stuip. Maar wat maar weinigen zich blijkbaar realiseren is dat dit niets anders is dan van de postbezorger te eisen dat hij geen kinderporno meelevert op die dvd’s die hij wekelijks bezorgt, en hem te straffen als hij dat toch doet. Dat betekent dat de post geopend moet worden.
Een belachelijke situatie, te meer omdat alles wat de providers kunnen doen het plaatsen van een virtueel hek om een site is. Dit hek is voor een internetgebruiker die iets slimmer is zonder een enkel probleem te omzeilen. En ga er maar vanuit dat de kinderporno- “community” dat ongeveer 1 seconde na het invoeren doorheeft (waarschijnlijk nu al). Het pakt dus niet eens degenen aan waarvoor het bedoeld is.
GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers, dit kunnen stukjes zijn die we -uiteraard met toestemming- overnemen van andere weblogs, of die via onze mail binnenkomen. Hieronder een stuk van Eelke.
De Rotterdamse pedojaagster Yvonne van Hertum gaat wederom een stap te ver. Ze heeft een site opgezet waarop alle postcodes van ex-gedetineerde pedofielen te vinden zijn. Mensen kunnen dan achterhalen of er in hun wijk een pedofiel te vinden is, zodat ze beter op hun kinderen kunnen letten.
Eerder dit jaar moest ze van de rechter een rectificatie op haar site plaatsen wegens het publiceren van naam en adres van een pedofiel op internet. Ze overtrad daarmee de wet op privacy. Hier heeft ze blijkbaar nog niets van geleerd, want ze gaat door met haar jacht op pedofielen.
Volgens van Hertum krijgen veroordeelde pedofielen een veel te lage straf voor hun gepleegde zedendelict. Ze vindt dan ook dat deze pedofielen geen tweede kans verdienen in de maatschappij en dat ze voor altijd aan de schandpaal genageld moeten blijven. Ze denkt zelf dat ze niet te ver gaat met deze actie, omdat ze alleen de eerste 4 cijfers van de postcode bekend maakt, maar de naam en het precieze adres niet vermeldt.
U! U heeft dit jaar een Big Brother Award gewonnen! Dat u niet genomineerd was mag de pret natuurlijk niet drukken. Maar waarom u?
Nou hierom: “De Nederlandse burger is volgens de jury namelijk de grootste bedreiging voor de privacy. Door een onverschillige houding – ‘Ik heb toch niks te verbergen’ – en desinteresse in wie er allemaal met zijn persoonsgegevens aan de haal gaat, is de burger zelf mede verantwoordelijk voor het verdwijnen van privacy in Nederland.”
Na door Time uitgeroepen te zijn tot persoon van het jaar krijgt u nu dus dit over u heen.
Voelt u zich aangesproken en is de toekenning terecht?
