Een jaar Wobben

, door

REPORTAGE - Ruim een jaar lang hebben we bij Sargasso ‘ge-Wobt’: documenten opgevraagd met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Tijd voor een tussenbalans: hoeveel moeite kost het, wat levert het op?

Om maar met de deur in huis te vallen: Wobben is een taai proces. Wie er daadwerkelijk profijt van wil beleven, moet geduld hebben. Héél veel geduld. En tijd. Beide hebben de meeste journalisten niet. Terwijl het toch bij uitstek journalisten zijn die het middel (zouden kunnen) inzetten. Maar Wobben kost dusdanig veel inspanning dat veel journalisten de moed maar hebben opgegeven. Ze laten zich ontmoedigen, afpoeieren, uitputten, overbluffen, zeg maar: slopen.

Door een waar leger aan duurbetaalde Wob-ambtenaren en gespecialiseerde juristen die namens de overheid – van uw en mijn geld dus – niets anders doen dan bekijken hoe ze documenten niet hoeven vrij te geven en hoe ze de verzoeker kunnen afschudden. Laat u niks wijsmaken door ambtenaren die anders beweren. Ze zullen zeggen: een zorgvuldige afweging en verstrekking kost nu eenmaal tijd, documenten moeten worden gescreend op gevoelige, niet-openbare gegevens, we moeten waken over de privacy en bladiebla.

In werkelijkheid kost niet het verstrekken van documenten tijd, maar het weigeren. We hebben meegemaakt dat we een afwijzingsbrief kregen van tien (!) kantjes vol juridische haarkloverij, overzichten van jurisprudentie enzovoort om uit te leggen waarom één (!) document niet kon worden vrijgegeven. Daar is dus een jurist een volle week full time mee bezig geweest.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

‘Vrijwillig’ bonusoffer Rabo-top afgedwongen door DNB

, door

Het bonusoffer van de Rabobanktop, onder meer hier aangehaald op Sargasso, kwam tot stand onder druk van De Nederlandsche Bank, schrijft Follow the Money:

Was dit wel zo’n vrijwillig, ridderlijk gebaar als de Rabobank ons wil doen geloven? Nee. De Nederlandsche Bank (DNB) had de bank tegen de muur gedrukt. Ze laten de eer nog wel aan de Rabobank om een mooie draai aan het verhaal te geven, maar daar is dan ook alles mee gezegd.

Foto: Michael Bludworth (cc)

Massa-immigratie uit moslimlanden. Update 2013

, door

ANALYSE - De nieuwste cijfers over de ‘massa-immigratie’ van allochtonen afkomstig uit moslimlanden(*) wijzen uit dat er het afgelopen jaar sprake was van een negatief migratiesaldo: er vertrokken er dus meer migranten dan dat er kwamen.

Het blijft in sommige kringen een hot-item die ‘massa-immigratie’ uit moslimlanden die voor een golf van islamisering in ons land zorgt. Ik heb er al vele stukken aan gewijd. Mijn allereerste blog was getiteld Massa-immigratie uit moslimlanden? De cijfers en is al weer bijna vier jaar oud. Toen ging het over de cijfers tot en met 2008. Ik heb nog een update gemaakt begin vorig jaar met de cijfers tot en met 2010 en nu zijn er dan de cijfers tot en met 2012.

Ik beschrijf in drie paragrafen de migratie van alle allochtonen, de eerste en de tweede generatie. Iedere paragraaf heeft een grafiek van 1996 tot en met 2012 met de immigratie, emigratie en het migratiesaldo. Daarnaast ook nog een mini-tabelletje waarin ik de totale migratie geef vanaf 1996 en uitgesplitst naar ‘voor 2002’ en ‘vanaf 2002’. De nieuwe vreemdelingenwet die werd ingevoerd in 2001 heeft namelijk een zeer grote invloed gehad op de immigratie, zoals uit de cijfers blijkt.

Foto: MomentiMedia TechFever Network (cc)

Opstap

, door

COLUMN - Bij monde van Kamerlid Marith Rebel-Volp wil de PvdA het elektrisch roken liefst verbieden. Haar voornaamste reden: e-roken houdt de nicotineverslaving in stand, en is een opstap naar écht roken. En roken is, zoals we weten, funest voor de gezondheid.

De logica van die redenering ontgaat me ten ene male. Omdat roken ongezond is, moet e-roken – wat vele malen minder ongezond is, en tegenwoordig zelfs door longartsen wordt aanbevolen als een verstandiger alternatief – streng worden aangepakt, en moet het bij voorkeur onder de geneesmiddelenwet vallen. Terwijl het spul waarover de PvdA écht bezorgd is, te weten tabak, intussen wel vrij mag blijven worden verkocht?

Het komt neer op pils in de ban doen omdat alcohol gevaarlijk is, terwijl je ondertussen niks doet aan de verkoop van wodka, jenever en cognac. Alsof je stevia en andere zoetmakers verbiedt, omdat suiker ongezond is, terwijl je originele suikerproducten ongemoeid laat.

Inderdaad, nicotine is niet gezond. Maar het is niet de nicotine waarvan rokers ziek worden en waaraan ze dood gaan;. Dat is de tabak. Zodra je nicotine kunt ontdoen van zijn oude verpakking en op een veel gezonder manier kunt aanbieden, grijp je die kans toch met beide handen aan?

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: thierry ehrmann (cc)

Terug in de tijd met… Simone de Beauvoir

, door

RECENSIE - In 1949 publiceerde Simone de Beauvoir haar baanbrekende boek ‘De tweede sekse’ dat met name vanaf de jaren zestig een belangrijke inspiratiebron zou worden voor de Tweede feministische golf. Wat blijft er nu, 64 jaar later, nog over van dit boek?

Om met een een open deur te beginnen: een boek van 64 jaar oud is vanzelfsprekend op bepaalde punten achterhaald. De maatschappij is inmiddels veranderd – niet in het minst omdat gedurende de afgelopen decennia natuurlijk heel veel vooruitgang is geboekt op het gebied van vrouwenrechten. Verder blijkt de gedateerdheid van De tweede sekse bijvoorbeeld uit het gegeven dat De Beauvoir – ook al is ze het lang niet altijd eens met de beoefenaren van deze discipline – zoiets als psychoanalyse nog serieus neemt.

Daarbij is het overigens opvallend hoe bizar weinig de wetenschappelijke wereld toen afwist van toch tamelijk banale zaken als menselijke seksuele activiteit en, specifiek, orgasmes. Zo merkt De Beauvoir, in navolging van Freud, op:

[De vrouw] moet overgaan van clitoraal op vaginaal genot. […] ze loopt dus meer risico haar seksuele ontwikkeling niet te voltooien en in een infantiel stadium te blijven steken en daardoor weer neurosen te ontwikkelen. (p. 64)
Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Duopolie | Marktwantrouwen

, door

COLUMN - ‘De markt’ is een concept waar veel mensen – door ervaring wijs geworden – wantrouwend tegenover staan. Maar dat is niet altijd terecht.

De laatste decennia is er in Nederland op veel terreinen marktwerking geïntroduceerd: de zorg, CO2-emissies, telefonie, etc. Opvallend is dat er in discussies over marktwerking, vooral als het gaat om zorg en onderwijs, naast economische en technische argumenten vaak ook morele argumenten tegen de markt en het bijbehorende winstoogmerk worden aangevoerd. Deze argwaan ten opzichte van commerciële motieven is van alle tijden. Sinds Jezus op hardhandige wijze de handelaren uit de tempel gooide leven christendom en commercie op gespannen voet, en Karl Marx’ waarschuwing voor de algemene corruptie en omkoopbaarheid in kapitalistische systemen wordt nog altijd uitgedragen door linkse politici.

In een recent essay en bijbehorend boek, steekt Harvard-filosoof Michael Sandel, wereldwijd bekend om zijn colleges over gerechtigheid, deze kritiek in een nieuw jasje. Hij betoogt dat de universele vermarkting van alle goederen het morele karakter en de waardigheid van mensen aantast. Hij geeft daarbij actuele voorbeelden uit Verenigde Staten en schetst een beeld van een samenleving waarin “alles te koop is”: mensen die hun voorhoofd verkopen voor reclame, die anderen betalen om voor hen in de rij te staan voor een kaartje, en die (illegaal) menselijke organen kopen.

Deze voorbeelden spreken weliswaar tot de verbeelding, maar is er systematisch bewijs dat markten morele deugdelijkheid ondergraven? Er zijn daadwerkelijk empirische aanwijzingen (pdf) dat monetaire prikkels intrinsieke vormen van motivatie kunnen verminderen. Een paar voorbeelden: kleine beloningen verminderden (pdf) de prestaties van vrijwilligers, kinderen die voor een taak beloond worden zijn nadien minder bereid (pdf) die taak zonder beloning uit te voeren dan kinderen die geen beloning ontvingen, een kleine boete voor te laat komende ouders in een kinderdagverblijf leidt tot meer laatkomers, en minder mensen (pdf) accepteerden een nucleaire afvalplaats in de omgeving als daar een substantiële beloning tegenover stond. In al deze gevallen lijkt het erop dat de monetaire beloning (of straf) de aard van de transactie verandert en niet-commerciële motivaties ondermijnt.

Waan van de dag

President Uzbekistan heeft schoon genoeg van fratsen dochter

, door

Überfittie! De oudste dochter van president Islam Karimov heeft een twitteraccount en gebruikt dat om familieruzies uit te vechten.

Gulnara “Googoosha” Karimov, die naast glamourkoningin, modeontwerpster, popzangeres en zakenvrouw ook nog diplomaat voor Uzbekistan is, bracht de presidentiële familie al in opspraak nadat Zweedse onderzoeksjournalisten haar rol in een omkoopschandaal inzake de Uzbeekse telecommunicatiemarkt belichtten; maar toen vaderlief haar terugfloot, wendde ze zich tot overmaat van ramp ook nog eens tot twitter om openlijk haar onvrede te uiten.

Foto: copyright ok. Gecheckt 11-02-2022

Subsidie voor Sargasso heeft veel opgeleverd

, door

VERSLAG - Alle grappen en opmerkingen over het subsidieslurpende Sargasso mogen in de ijskast, want het is zover: de subsidie is op. In 2011 kregen we 80.000 euro van het Stimuleringsfonds voor de Pers voor het project Sargasso Verlicht. In een notendop rustte dat voorstel op drie pijlers, waarvan er twee pijlers gesubsidieerd werden: datajournalistiek en Wob-journalistiek. De derde pijler, het doorontwikkelen van het blog en het opbouwen van twaalf inhoudelijke themapagina’s als spil in verschillende netwerken, moesten we zelf financieren.

We hebben heel veel kunnen doen met die subsidie, en heel veel geleerd. Nu is het tijd om op een andere manier aan ons geld te komen. Daarbij roepen we onze community op om een kleine bijdrage te doen.

Data staat op de kaart

Vanaf de zomer van 2011 tot de zomer van 2013 hebben we een datajournalist fulltime ingehuurd. Eerst was dat Laura Wismans, die in 2012 naar nrc.next verhuisde. Toenmalig hoofdredacteur Dimitri Tokmetzis nam de datajournalistieke werkzaamheden over. Vanaf oktober 2011 hadden we een contract met ANP waarbij Sargasso datastukken leverde die via het ANP-netwerk verspreid werden. Die samenwerking heeft heel goed gewerkt: Sargasso heeft een goede naam opgebouwd binnen de journalistieke wereld als het gaat om datajournalistiek. Een paar voorbeelden van ons werk:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Hof: geen vervolging oud-burgemeester Helmond

, door

NIEUWS - Oud-burgemeester Fons Jacobs van Helmond hoeft niet strafrechtelijk te worden vervolgd wegens malversaties rond een plaatselijk restaurant.

Dat heeft het Gerechtshof in Den Bosch bepaald.

De aangifte van het echtpaar Eric en Mieke Betgem, de voormalige uitbaters van restaurant Berlaer in Helmond, is volgens het Hof terecht terzijde gelegd. Volgens het Hof kan een strafrechter, ‘op basis van de feiten en de omstandigheden zoals ze uit de stukken naar voren komen, niet tot een veroordeling van beklaagde ter zake de door klagers in deze klachtprocedure gestelde strafbare gedraging(en) komen’. Ook ziet het Hof ‘geen althans onvoldoende feiten of omstandigheden’ om Jacobs als verdachte aan te merken en het Openbaar Ministerie opdracht te geven nader onderzoek in te stellen.

De oud-burgemeester werd er door het Helmondse horeca-echtpaar van beticht dat hij malversaties rond hun restaurant zou hebben ‘gefaciliteerd’. Het pand waar het restaurant in zat is eigendom van de gemeente. De Betgems namen het restaurant in 2011 over van een vorige eigenaar. Volgens het echtpaar heeft de gemeente in de jaren daarvoor zaken gedaan met niet bestaande BV’s en de Betgems geflatteerde omzetcijfers voorgehouden.

Ze deden aangifte tegen de burgemeester, als eindverantwoordelijke voor de vergunningverlening. Volgens hen was er sprake van medeplegen of medeplichtigheid aan valsheid in geschrifte. Het Openbaar Ministerie legde die aangifte terzijde, waarna het echtpaar Betgem een zogeheten artikel-12-procedure startte bij het Hof. Ze eisten dat het Hof het Openbaar Ministerie alsnog opdracht zou geven tot vervolging over te gaan. Dat doet het Hof dus niet, blijkt uit het vandaag verschenen arrest.

Vorige Volgende