“Opname 3% deposito laat banken vallen”

Gisteren publiceerde Sargasso een stelling over de aangekondigde bankrun op 7 december. Reaguurders vroegen zich al snel af: “kan dat wel, het financiële systeem laten crashen door massaal geld op te nemen”? Enkelen van u waren het er al snel over eens: “degenen die hiertoe oproepen zijn paupers en de opname van die paar luizige spaarcenten zal het financiële systeem nooit in gevaar kunnen brengen”. Of toch wel?

Goldonomic, een Belgisch bureau voor investeringsadvies, rekende het even door en kwam tot de conclusie dat de Europese banken een daling in het depositosaldo van 3% of hoger waarschijnlijk niet aankunnen. Dit komt omdat Europese Centrale Bank slechts een minimum reservevereiste van 2% voor deposito’s verlangt. Ter vergelijking: de minimum reservevereiste in China is momenteel 17,5%. De banken van Suriname moeten minstens 25% van de deposito’s van hun klanten in reserve houden. En in Brazilië is dat 43%. Lage reserveratios daarintegen, zijn in de geschiedenis steeds de oorzaak geweest van wijdverbreide bankcrisissen zo stelt Goldonomic.

Natuurlijk hebben de adviseurs van Goldonomic ook een eigen belang. Nu u voor uw centjes vreest kunt waarschijnlijk wel bij hun terecht voor een persoonlijk advies op maat. Gezien de naam draait dit vermoedelijk uit op het advies: koop goud. Maar toch, het heldere overzicht (compleet met Facebook analyse) dat dit bureau over de mogelijke bankrun heeft gemaakt is de moeite waard om te bestuderen en zal ongetwijfeld weer voer voor discussie zijn.

Extragratis weetje: op 7/12/10 is het precies 105 jaar geleden dat in Rusland een algemene staking het begin inluidde van een opstand die later zou uitmonden in de Russische revolutie (wat het communistische tintje aan de oproep nog verder aanzet). Extragratis financieel advies van uw blogger: koop blikken doperwten.

  1. 1

    1905 de Russische revolutie? Het was wel onrustig in het land ja, vanwege het verlies van de oorlog tegen Japan, maar de revolutie(s) liet(en) nog een jaar of 12 op zich wachten.

  2. 2

    Ja weet ik, heb jij een betere term, het was namelijk wel de eerste spamse van opstand.

    Between 5 and 7 December [O.S. 22 and 24 November] , there was a general strike by Russian workers. The government sent in troops on 7 December, and a bitter street-by-street fight began. A week later the Semenovskii Regiment was deployed, and used artillery to break-up demonstrations and to shell workers’ districts. On 18 December [O.S. 5 December] , with around a thousand people dead and parts of the city in ruins, the workers surrendered. After a final spasm in Moscow, the uprisings ended in December 1905.
    http://en.wikipedia.org/wiki/1905_Russian_Revolution

  3. 3

    Het probleem van het huidige monetair systeem is dat banken fractioneel reservebankieren(FRB) mogen toepassen. Op het moment is het in de EMU slechts 2%(wordt door Basel III opgerekt naar 7% in 2015), waar de V.S. overigens op 10% zit. Voor de centrale banken is dit echter een machtig middel om de economie te beïnvloeden. FRB heeft immers een money-multiplier, waardoor de geldhoeveelheid stijgt. Als de centrale bank vervolgens goedkoop geldt uitleent kan deze via FRB de invloed daarvan nog sterker vergroten.

    Nu kan dit in de ogen van sommige personen zeer kwalijk zijn, het is op het moment echter erg onverstandig om hiervan af te stappen. Het verhogen van de kapitaaleisen zorgt er al voor dat de geldhoeveelheid in de EMU sterk slinkt, waardoor er volgens de Keynesiaanse modellen de economische situatie verslechtert. Wat dat aangaande is het verhogen van deze eisen in een periode van economische recessie niet bepaald verstandig.

  4. 4

    Waarom communistisch? Neem het beste van het communisme en het beste van het kapitalisme; een basisinkomen voor iedere wereldburger en voor de rest mag je volgens de kapitalistische beloningsprincipes gewoon keihard werken.
    Alleen zo zijn alle problemen van deze wereld echt op te lossen; waarom zouden de vrienden van Wilders naar hier komen als ze het in eigen land ook goed kunnen hebben? Het klimaat kan echt aangepakt worden en de jankers dat het allemaal een hoax is hoeven ook niet meer te huilen want het kost hun toch allemaal niks meer, etc, etc, etc.

    Blikken doperwten zijn ook echt niet nodig; wij zijn altijd zo voortreffelijk en buitengewoon zorgzaam geweest voor de rest van de wereld dat donker Afrika ons echt niet laat stikken.

  5. 5

    Hoeveel per persoon moeten we gemiddeld opnemen eigenlijk? Waarschijnlijk zoveel dat iedereen die mee wil doen uberhaupt dat bedrag niet heeft en de mensen die het wel hebben kijken wel lekker uit?

    IMHO, grote hoax.

  6. 9

    Alleen de retailbank van de ING heeft al meer dan 480 miljard aan klantensaldi, dan zou er wereldwijd meer dan 14 miljard euro in zeer kort tijdsbestek opgenomen moeten worden om de ING in de problemen te brengen.

    Zien jullie dat al gebeuren?

  7. 11

    @2: Daar heb je een punt. Een mislukte revolutie is ook een revolutie, min of meer.

    @9: Dat is best wel weinig eigenlijk. Dan heb je het over gemiddeld maar een paar honderd euro/klant bij de ING. Er zijn al dagen geweest dat ik tienvouden daarvan bij de ING ben gaan halen.

    @10: Mag de bank mij verhinderen mijn geld op te nemen (of zelfs mijn rekening bij hen op te heffen en het hele saldo uit te keren)? Daar lijkt me wettelijk geen basis voor.

  8. 13

    @9/5
    Voor ING geldt een leverage van tegen de vijftig. Dat betekent dus dat als 2% tegelijkertijd wordt opgeëist, dat de bank niet meer aan haar verplichtingen kan voldoen. Dat is een reëel probleem, wat dit een echt probleem maakt is niet zozeer dat bv ING dan “om kan vallen” maar dat als ING omvalt alles “om kan vallen” omdat ING niet meer aan haar verplichtingen voldoet. Als voorbeeld: ING Barings viel om door 2 miljard aan niet nagekomen verplichtingen, binnen de sector leidde dat tot 22 miljard aan ‘schade’ (openstaande vorderingen/verplichtingen).

    PS
    ING retail heeft wereldwijd meer dan 25 miljoen klanten, dan 14 miljard niet zo heel veel.

  9. 16

    @14: Je kan ook geld overschrijven vanaf je ING rekening naar een niet-ING rekening (en natuurlijk op kantoor geld afhalen). En ettelijke duizenden euro’s overschrijven kan zonder probleem (experimenteel vastgesteld).

  10. 19

    @16 en 18: als iedereen alleen overmaakt naar een andere rekening dan ontvangt ING ook weer geld van Rabo rekening houders enz.. Na clearing is er dan mogelijk niets verandert.
    Ook aan de balie afhalen kent beperkingen, zoveel hebben bankkantoren niet in kas. Sterker nog veel kantoren hebben niet eens meer een kas.

  11. 20

    @19: Dat geldt alleen als Jan en alleman als een kip zonder kop overschrijft. Als echter één bank in de focus ligt (denk aan DSB vorig jaar), gaat het verhaal niet meer op. Ik kan je vertellen zelfs als ik geen rekening bij een andere bank had, dan zou ik mijn geld nog hals over kop overschrijven naar de rekening van mijn familie als die bij andere banken zaten, du moment dat ik wist dat er iets mis was bij mijn eigen bank.

  12. 21

    Ze moeten wel snel zijn met die run: pinnen/ contant geld is op niet al te lange termijn passé. Wordt een systeem van betalen met telefoon met een speciale persoonsgebonden chip (die alleen zijn eigenaar herkend). Ouwe sokken, zwart geld bye bye. In veel landen is overigens nu al een limiet gesteld aan transacties met contant geld: In Italië mag dat maar tot 5000,- euro en in Griekenland binnenkort tot slechts euro 1500,-: From 1. Jan. 2011, every transaction above 1,500 euros between natural persons and businesses, or between businesses, will not be considered legal if it is done in cash. Transactions will have to be done through debit or credit cards” (aldus de Griekse minister van financiën, George Papaconstantino)

    http://theeconomiccollapseblog.com/archives/the-death-of-cash-all-over-the-world-governments-are-banning-large-cash-transactions

  13. 22

    @21: Dat zijn gewoon obstakels die ze opwerpen tegen al te grote transacties, bang als ze zijn dat hun banken en/of economie omvallen. Italië staat er immers niet veel beter dan Griekenland voor.

  14. 25

    Mein Himmel Jan, ben ik even blij dat ik (nog) niet bij Triodos zit. Maar ik zal mijn contacten inschakelen want aan kwakzalverij heb ik een broertje dood. Verder is Triodos wel oké, zie de eerlijkebankwijzer.nl, en opzich is aan homeopathie nog nooit iemand dood gegaan, overigens is er ook nog nooit iemand door genezen. Een neutrale investering dus.

  15. 27

    @Carlos; Tja, triodos is toch wel een beetje heel erg Zeist en Zutphen, zeg maar. Het is zo jammer dat er niet een D’66 bank bestaat.

    Weet je. Ik krijg opeens een heel, heel, heel erg goed idee.

  16. 29

    Wij raden inderdaad aan om onder andere (en dit sinds 2001) GOUD aan te kopen. In tegenstelling met de Bankwereld, “rekenen” wij inderdaad een prijs voor op maat gemaakt advies. Wij moeten immers OOK eten en drinken en hebben ook een familie te onderhouden. Het verschil is dat tot nog toe het advies dat wij verlenen, rendeert en zelf de spaarcenten van onze abonnees vrijwaarde voor grote calamiteiten zoals wij die in 2008 gezien hebben en zoals wij in de nabije toekomst jammer genoeg nog zullen zien.

  17. 30

    @Crimson: besef je wel dat de Keyniaanse modellen FOUT zijn!? De recessie zal blijven duren tot het fractioneel bankieren wordt afgeschaft en al het fiat papiergeld dat fout werd gebruikt uit het systeem gewassen is….ofwel gebeurt dit snel en krachtig, ofwel duurt het 30 jaar en zullen we net zolang op de sukkel gaan als vb. Japan. HEEL GEVAARLIJK een ekonomie te leiden met FOUTE PRINCIEPES.

  18. 31

    Dat Goud een zeepbel wordt, zou wel een wonder zijn. Sinds mensensgeheugnis is zo iets nog NOOIT gebeurd. Goud heeft bepaalde kenmerken waardoor het praktisch onmogelijk in een bubble kan komen. Goud is BARBAARS geld en de ultieme manier om koopkracht te behouden. Telkens de waarde van het papiereld naar zijn intrinsieke waarde daalt, kan je wel tijdelijk deze indruk hebben. Historisch gezien is de ekonomie telkens heel stabiel en voortvarend geweest zolang het papiergeld door Goud was gedekt en als er geen fractioneel bankieren bestond (vb. Amsterdamse bank). Deze keer wordt niet anders. Maar niet een bankier zal je dit vertellen!!

  19. 32

    Goud is BARBAARS geld en de ultieme manier om koopkracht te behouden.

    Fokke & sukke: ‘hee, uiteindelijk zijn dit ook maar stukjes metaal’.

    Als de pleuris echt uitbreekt zullen stukjes lood veel meer waard zijn. Want daarmee kun je van alles afdwingen.

  20. 33

    @ goldonomic.com

    Dat goud een zeepbel is, is voor zover duidelijk. Het heeft geen intrinsieke waarde, maar is slechts een alternatief voor fiat-geld.

    Toen papiergeld door goud werd gedekt kreeg de economie nog steeds allerlei schokken te verwerken en hierdoor moest het fiatgeld ook enigzins floaten ten opzichte van de gold-peg.

    Daarnaast een waarschuwing voor anderen: in 1933 werden goudbezitters verplicht om hun goud aan de staat te verkopen om zo ervoor te zorgen dat de Amerikaanse dollar niet gigantisch zou inflateren(en dus in waarde zou afnemen). Het zou niet verwonderlijk zijn als een toekomstige Amerikaanse regering dit ook gaat doen.

    Verder is het fout om aan te nemen dat Keynesiaanse modellen fout zijn. Juist Keynes erkende dat quantitative easing(of andere stappen om een economie te stimuleren) nutteloos is als er sprake is van een liquidity trap. De Fed ziet dit echter niet in(of ze proberen natuurlijk hun schuld te verwateren).

  21. 34

    @Gronk: hier heb je groot gelijk…maar die stukjes goud en zilver kan je wel makkelijk op zak steken als je gaat lopen voor de stukjes lood. Niet voor niets dat na WW II bijna al het goud van de wereld naar de USA verhuisd was.

  22. 35

    Goud kun je niet eten drinken of neuken, dus als we echt BARBAARS gaan is het maar weinig waard.
    Een moestuin, een kast vol drank en een mooie vrouw en je komt een heel eind.

    Uberhaupt wel een mooi streven, nu ik erover denk.

  23. 36

    goud is net als kraaltjes en spiegeltjes, het is maar wat je indrukwekkend vind, en waar je dus denkbeeldige waarde aan toekent.
    Primaire levensbehoeften zoals Sil (35) noemt zijn veel belangrijker.
    Ik adviseer dus om vrouwen te kopen…

  24. 37

    Goud in een goede economie: waardeloos.

    Goud in een matige economie: waardevast.

    Goud in een depressie: waardevol.

    Goud in een systeemcrisis/einde-der-tijden scenario: waardeloos.

  25. 38

    @35: Vergeet ook niet slaven/lijfeigenen/knechten om arbeid voor je te verrichten en eventueel je voorraad eten, drank & vrouwen te beschermen.

  26. 39

    Er wordt beweerd:
    een Belgisch bureau voor investeringsadvies, rekende het even door en kwam tot de conclusie dat de Europese banken een daling in het depositosaldo van 3% of hoger waarschijnlijk niet aankunnen. Dit komt omdat Europese Centrale Bank slechts een minimum reservevereiste van 2% voor deposito’s verlangt.

    Ik geloof er geen snars van. Het omvallen van banken wordt voornamelijk veroorzaakt door slechte activa, de bankrun vindt plaats aan de passiva kant van de balans en is eerder gevolg dan oorzaak.

    Stel je haalt als rekeninghouder meer cash uit ING dan ze op dat moment als reserve in de kluis hebben. Wat belet ING het verschil te lenen van de ECB óf de geldmarkt (repo-markt) óf andere banken, gebruikmakend van hun activa als onderpand. Zodra niemand meer ING activa als onderpand accepteert (zoals na de val van Lehman het geval was), dan zou ING zeer kwetsbaar zijn voor het verlies van 3% van haar deposito’s.

    Natuurlijk, als je een bank als ING *echt* wil treffen moet geen geld opnemen maar stoppen met het aflossen van je schulden. Stoppen met het voldoen aan je maandelijkse hypotheekverplichtingen bijvoorbeeld. Dat treft de bank vele malen harder. Maar goed, de heren en dames leunstoelrevolutionairen vinden dat allicht teveel gevraagd…

  27. 40

    @JSK:Je spaargeld verplaatsen is een risicoloze bezigheid. Als je je hypotheek niet aflost kun je uit je huis worden gezet, tenzij honderdduizenden nederlanders hun hypotheek niet meer aflossen (en dan nog zul je zien dat de executieverkoopmaffia in no-time in staat is om al die huizen op te kopen).

  28. 41

    Okee, maar dat is mijn punt ook: eigenlijk kan je de banken niet pijn doen zonder jezelf in de voet te schieten. Dus al die vijandigheid jegens de grootbanken is een beetje een betekenisloos: als het erop aankomt wil niemand van het huidige systeem af.

  29. 42

    Geen enkel historisch precedent biedt houvast. Wij betalen namelijk met twee soorten geld: contant en digitaal.

    Het verschil is dat met digitaal geld er iemand tussen jou en je geld kan gaan staan die zegt: “Sorry meneertje/mevrouwtje, maar vandaag niet.”

    Dat is toch wat anders dan een pistool tegen je slaap. Degenen die vastklampen aan regels en wetten, hebben de afgelopen jaren zeker liggen slapen.

  30. 43

    @39: Wie stelt dat we ING willen treffen? Wat dat betreft zijn we eerder dames en heren leunstoelcontrarevolutionairen denk ik.

    Daarnaast kan ik meer geld in een fractie van een seconde van mijn rekening overschrijven dan ik in een jaar tijd aan hypotheekaflossing (en zelfs aan aflossing + rente) betaal. Dat hypotheek weigeren te betalen is dus een nogal trage manier van de bank in nood brengen, terwijl geld van de rekening verplaatsen goed gecoördineerd binnen een seconde een enorm tekort kan opleveren.

  31. 44

    @43: Uch. Allereerst: ING bij wijze van spreken. Ten tweede: het verplaatsen van spaargeld tast niet het bezit van de bank aan cq de waardepapieren in de kluis. Het tekort aan de passiva kant dwingt een bank tot verkleining van de activa kant maar zal het niet tot vallen brengen zolang de activa van voldoende kwaliteit is (of: wordt geacht).

    Als jij vanmiddag een miljard opneemt bij ING (lees: een grote bank) heeft dat weinig gevolgen voor de bank zolang deze een miljard kan lenen van iemand anders (desnoods de centrale bank). Om dat miljard te lenen zal ING een onderpand moeten geven, bijvoorbeeld hypotheken. ING zal pas in de problemen komen als niemand dat onderpand meer accepteert, zoals in de nasleep van de val van Lehman het geval bleek te zeggen.

    Tenslotte: met het niet-betalen van jouw hypotheek(rente) vernietig je het vermogen van je bank. Dat is een stuk schadelijker dan het afbouwen van je deposito’s. Vergelijk het hiermee: het verschil tussen geen poot uitsteken als iemand dreigt te verdrinken (verplaatsen spaargeld) of hem kopje onderduwen (stoppen met het betalen van de hypotheekrente).

  32. 45

    @JSK
    Maar is de les van Lehman nou juist niet dat dit het soort sentiment is dat “overnight” kan ontstaan. Kan zo’n run mits groot genoeg niet zo een vertrouwenscrisis veroorzaken?

  33. 47

    @44: Ik kan me wat moeilijk voorstellen dat een bank zomaar een miljard krijgt als ze ineens met grote spoed om een totaal onverwachte miljard op de stoep staan. Zeker in tijden als deze waarin banken onderling elkaar niet zo vertrouwen. Bovendien zit je met een tijdfactor. Je geld overschrijven kan letterlijk in geen tijd, terwijl die miljard lenen wel tijd kost. In de tussentijd heeft de bank geen geld om aan zijn verplichtingen te voldoen. Als ik mijn hypotheek niet voldoe, dan kost het daarentegen heel veel tijd voor dat tot noemenswaardige tekorten gaat leiden en voor die tijd hebben ze mijn huis al verkocht (en in mijn geval op zeker voor meer geld dan mijn lening bij hen waard is).

  34. 48

    @45: Wat mij betreft niet: het probleem van Lehman zat aan de activa-kant. Namelijk, subprime leningen die “opeens” een stuk minder waard bleken te zijn.

    Of bedoel je dat de spreekwoordelijke ING door de bankrun als zo giftig wordt gezien dat het ook van andere banken geen lening meer los kan peuteren?

  35. 49

    Ik kan me wat moeilijk voorstellen dat een bank zomaar een miljard krijgt als ze ineens met grote spoed om een totaal onverwachte miljard op de stoep staan.

    Neem het van mij aan: het gebeurt wel vaker dat banken overnight moeten lenen omdat er teveel wordt opgenomen. Vlak na de salarisbetalingen eind elke maand moet menig bank het verschil bijlenen van andere geldschieters, en dat verschil kan oplopen tot in de honderden miljoenen.

    Je geld overschrijven kan letterlijk in geen tijd, terwijl die miljard lenen wel tijd kost.

    Nee, dat gaat ook letterlijk met een druk op de knop. Bank zijnde open je gewoon een positie bij een collega.

    Als ik mijn hypotheek niet voldoe, dan kost het daarentegen heel veel tijd voor dat tot noemenswaardige tekorten

    Goed, maar dat geldt ook voor een enkeling die al zijn geld opneemt. Een “run” op hypotheekbetalingen daarentegen…

  36. 51

    Humor: Bank organiseert een marathonloop. Door vertaalfout in de media denken investeerders dat die bank een ‘bank run’ te wachten staat. En halen hun geld weg, om zeker te zijn. OLO!.

  37. 52

    Een “run” op hypotheekbetalingen daarentegen…

    Klopt, die zijn veel schadelijker. Dan moet ‘de bank’ opeens hypotheekstromen gaan afwaarderen (die hypotheken zijn ongetwijfeld doorverpand naar derden, en die verplichtingen moet de bank wel nakomen). Plus dat banken d’r helemaal geen trek in hebben om vastgoedeigenaar te zijn. Kost alleen maar geld.

  38. 53

    @49: Een run op hyoptheekbetalingen is nogal een slakkengangetje. Dat kan helemaal niet te snel gaan om maatregelen tegen te nemen. Zoals gezegd, maandelijkse aflossingen zijn maar een minuscule fractie tov. van spaar/banktegoeden van klanten (in mijn geval ligt die verhouding bv. op ongeveer 1:400 op puur aflossing of 1:40 op aflossing + rente). Er zit gewoon te weinig volume in.

  39. 54

    @53: Je gaat er vanuit dat analisten en toezichthouders niet kunnen rekenen. De hypotheekpapier wordt niet afgewaardeerd met gemiste maandelijkse aflossing. Het verwachte bedrag aan maandelijkse betalingen die jij in de toekomst zal gaan missen wordt direct (verdisconteerd) naar voren gebracht.

    Kom op jongen, je weet zelf ook dat dit een strohalm voor jouw gelijk is.

  40. 55

    @JSK/48
    Ja dat bedoelde ik. ING Direct zit trouwens ook uit mijn hoofd nog voor 100 miljard+ vuistdiep in al dan niet toxische Ameri-hypo’s.

  41. 56

    Kan, maar ik geef het weinig kans. Het probleem van de hedensdaagse economie is niet dat er te weinig te gespaard wordt, eerder teveel. Een bank zal weinig problemen hebben om meer vloeibaar geld aantrekken, het probleem ligt aan de papierkant. Iedereen wil geld wegzetten – van pensioensparende Duitsers tot onzekere Chinezen – maar er is een tekort aan goede investeringsmogelijkheden.

  42. 57

    @54: “Het verwachte bedrag aan maandelijkse betalingen die jij in de toekomst zal gaan missen wordt direct (verdisconteerd) naar voren gebracht.”

    Dat noem ik niet “kunnen rekenen”, maar onrealistisch doemdenken. Zoals gezegd, de gedwongen verkoop van mijn huis levert nog meer op dan mijn schuld bij de bank. En dat is dan nog het meest ongunstige scenario. Wie zegt niet dat als ik een paar maanden niet heb betaald en de politie staat voor de deur om me het huis te gooien, dat ik dan niet alsnog overstag ga?

    Ik weet niet of jij ook een hypotheek hebt, maar ik heb inmiddels door dat de bank je op alle manieren in de tang heeft en afdwingt dat je hoe dan ook hun geld aan ze terug geeft (ze leggen je zelfs tig verzekeringen op om dat aan alle kanten dicht te timmeren).

  43. 58

    Dat noem ik niet “kunnen rekenen”, maar onrealistisch doemdenken.

    Noem het mark-to-market. Het is een boekhoudregel. Het alternatief is zombiebankieren (=banken die eigenlijk niet leven omdat ze volzitten met slechte leningen).

    maar ik heb inmiddels door dat de bank je op alle manieren in de tang heeft

    Wat is je rente?

  44. 61

    @jsk: als je terugkijkt tot 1980 wel. Maar hypotheekrentes hebben na 1930 tijden lang rond de 5% gehangen.

    Overigens is het vergelijken van rentes niet helemaal triviaal, omdat een hoop ‘kwaliteitskenmerken’ niet meegenomen worden. Prima dat er hypotheken worden aangeboden voor 5%, maar als je daarvoor eerst 20% moet aanbetalen en een jaarinkomen moet hebben van 0.25*hypotheekschuld, dan is dat een ander verhaal als een ‘ninja’-hypotheek.

  45. 62

    Het kenmerk van een zeepbel is dat je zoveel van het product waar de zeepbel om draait, kunt maken als je wilt.
    Vroeger probeerden ze van lood goud te maken.
    Nog iemand gelukt de laatste tijd?
    Hoe kun je dan in godsnaam van een zeepbel spreken?
    Goud is door de eeuwen heen, door alle culturen als geld gebruikt.
    Alleen wij zijn weer zo slim om meer waarde te hechten aan papiertjes uit de drukpers, met een nummertje erop.
    Door de wet is het zelfs verboden om goud als betaalmiddel te gebruiken.

  46. 63

    Stel we wonen op een eiland, en ik ben officieel aangesteld om de bank te beheren.
    Ik maak in totaal 100 Gulden (mag ik als bank) die ik aan jou uitleen tegen 5 % rente.
    Waar haal je dan die 5 Gulden rente vandaan?

  47. 65

    @ 63
    Heel mooi en kort het dilemma van de bank uitgelicht.
    Maar geld is niet waardevol. Het creeert waarde.

    Die honderd euro die ik van jou leen zijn een uiting van vertrouwen, ik kan dat vertrouwen uitgeven om resources te verkrijgen, die ik vervolgens verwerk tot een waardevoller product. Misschien koop ik met die 100 euro een ploeg, en na een jaar tijd heb ik 100 kilo wortelen. Stukken waardevoller, (want eetbaarder) dan 100 euro.

    Banken moeten dus continue geld toevoegen aan de economie, om de groei aan productiviteit te kunnen vertegenwoordigen.

  48. 66

    Ach, de obsessie van gouden-standaard-fetisjisten met vaste munten… gaaaap.

    D’r staan veel interessantere dingen te gebeuren. Denk eens aan het volgende:

    *Ierland is een land met een torenhoge staatsschuld. Dat land moet wel eens failliet gaan en herstructureren, zoals ijsland dat ook deed. Maar d’r is ook nog een andere optie, met bizarre consequenties: stel dat steeds meer ieren de hoge werkloosheid en belastingen beu zijn. En besluiten om te gaan emigreren. Ze nemen hun bezittingen mee voorzover dat kan, en huizen worden achtergelaten in de hoop dat ze ooit eens verkocht of verhuurd worden. Uiteindelijk is heel ierland leeg. Op een achterblijvers na, die in z’n eentje een staatsschuld van veel miljard moet dragen.

    * al die babyboomers die druk geinvesteerd hebben in vastgoed zijn ook hartstikke interessant. Als ze overlijden, dan worden al hun bezittingen overgedaan aan de kinderen. Maar wat als ze geen kinderen hebben? En wat als dat om tienduizenden babyboomers gaat?

  49. 67

    @66: “die in z’n eentje een staatsschuld van veel miljard moet dragen”
    maar die wel in zijn eentje heel Ierland bezit. Hij kan bij wet (desnoods met referendum) alle grond en huizen onteigenen en alle staatsbezit is ook zijn bezit. Die schuld moet dan wel heel hoog zijn, wil hij er slecht voorstaan.

  50. 68

    @67: als die staatsschuld gedeeld wordt door de ierse bevolking (zichzelf dus) dan kan-ie die probleemloos kwijtschelden. Het wordt een ander verhaal als ’t een schuld is bij andere staten. Het enige wat-ie dan kan doen is stukken van ierland verkopen.

    Overigens natuurlijk wel een leuke suggestie voor de grieken: ‘maar dan verkoop je rhodos toch?’

  51. 69

    @68: In geval van de eenzame Ier toch al een verstandige beslissing. In zijn eentje kan hij het hele land toch niet bezetten, schoonhouden, onderhouden. Voor de Grieken een ander verhaal: Op Rhodos wonen immers ook (120.000!) Grieken.

  52. 70

    D’r zijn plenty onbewoonde eilandjes die de grieken best zouden kunnen verkopen aan, zeg, duitsers. Zodat ze voortaan daar hun kuilen kunnen graven. En ook meteen de griekse economie stimuleren door wat ze daar uitgeven.

  53. 71

    Ja maar… de Duitsers willen geen eilandjes maar contant geld. Zodat zij voor hun oude dag in hun levensonderhoud en zorgkosten kunnen voorzien. Genieten van de Griekse zon kan je ook op vakantie. Overigens is Griekenland al stukjes van zichzelf aan het verkopen, maar dan aan de Chinezen.

  54. 72

    Nou, dan verkopen ze die eilandjes aan de chinezen. Chinezen blij want ze mogen hip zijn in europa voor weinig, duitsers blij want ze hebben pensioengeld, grieken blij want d’r loopt niemand aan hun kop te zeuren over schulden. Evriebodie heppie!

  55. 73

    @63, je hebt toch 100 gulden op de bank staan? Daar kun je de rente makkelijk van betalen.

    En als je daarna die 100 gulden aan de bank terug moet betalen, dan mag je voor 5 gulden mijn auto komen wassen.

    Die betaal ik je uit de rente die ik (als bank)zojuist van je heb ontvangen.