Kortzichtig

COLUMN - De uitspraken die de directeur van het Longfonds afgelopen zaterdag in het tv-programma Kassa! deed, vond ik schokkend. Michael Rutgers heeft zich vastgebeten in zijn jarenlange strijd tegen het roken en veegt elke andere oplossing dan de zijne van tafel. Alle rokers moeten ophouden met roken, hij wil niks minder.

Elektrisch roken – of beter: dampen, er komt immers geen verbranding of tabak aan te pas – vindt hij onzin. Gevaarlijke onzin zelfs, want het houdt de nicotineverslaving in stand, wat hij vreselijk gevaarlijk acht, en daarnaast zet dampen volgens hem aan tot roken.

Dampen zet niet aan tot roken, Het zet aan tot dámpen, en tot stoppen met roken. Miljoenen mensen die eerder werkelijk alles hebben geprobeerd om te stoppen – van Champix, kauwgom en pleisters tot acupunctuur, Alan Carr en therapie – gaven het roken vrijwel probleemloos op nadat ze eenmaal waren begonnen met dampen. Anderen wisten hun dagelijkse verbruik van ruim een pakje sigaretten zo terug te brengen tot een paar saffies per dag.

Dat is een enorme gezondheidswinst. Dampen biedt een volwaardig, en veel gezonder alternatief voor tabak. Maar niet voor Rutgers: wij zijn volgens hem nog steeds rokers, mensen behept met een verderfelijke gewoonte. Wij moeten derhalve bevochten worden en onze verdampers moeten uit de openbaarheid worden geweerd.

De man weigert te erkennen wat elke damper om zich heen ziet gebeuren: rokers die uit nieuwsgierigheid eens een paar hijsjes uit zo’n ding proberen, zijn bijna zonder uitzondering geïntrigeerd, en een substantieel deel van hen stapt over. Niet iedereen houdt dat vol, en zoeken welk apparaat en welk smaakje je het beste bevallen, is soms nog een heel gedoe. Maar zelfs mensen zoals ik, die niet van plan waren om ooit te stoppen met roken, zijn uit eigen beweging volledig overgestapt op dampen.

Dampers zijn daarmee momenteel de grootste propagandisten van het stoppen met roken. Het interessante is dat deze overstappers anders dan Rutgers en consorten wél een goede entree hebben bij rokers. Terwijl elke roker zich schrap zet tegen roken-is-slechtcampagnes en bij voorbaat Oost-Indisch doof wordt, kunnen wij dampers ze makkelijk benaderen. Sterker: zij benaderen óns meestal. ‘Is dat nou wat, zo’n elektrische sigaret? Smaakt het een beetje?’, willen ze weten. ‘Nou en of,’ zeggen wij dan enthousiast, ‘probeer zelf maar even’, en we geven ze ons spul te leen. En hopla, de interesse is gewekt.

In Frankrijk hebben ze wel het licht gezien. Eind vorig jaar publiceerden zo’n honderd longartsen een gezamenlijke open brief, waarin ze hun steun uitspraken voor de e-sigaret, beleidsmakers aanspoorden om het dampen alsjeblieft vrij baan te geven, en rokers smeekten om over te stappen. Frankrijk telt nu ruim een miljoen dampers, er zijn overal dampwinkels, en de tabaksverbruik loopt zienderogen terug.

Maar wat Rutgers betreft, kun je dan net zo goed blijven roken.

 
Noot: Inmiddels heeft het Longfonds besloten om elke discussie over dampen en de elektrische sigaret op hun forum te weren. Je mag het er daar niet over hebben.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    Gevaarlijke onzin zelfs, want het houdt de nicotineverslaving in stand, wat hij vreselijk gevaarlijk acht (…)

    En zelfs dat is maar gedeeltelijk waar; de e-sigaret doorbreekt namelijk de nogal dwingende dosis van minstens 1 peuk per keer en maakt het mogelijk om vaker te gaan roken maar dan kleinere porties te nemen en zo aan een (steeds) lagere nicotinespiegel in je bloed te wennen. Omdat je er bovendien niet helemaal voor naar buiten hoeft te lopen, is er ook minder noodzaak om je in een keer helemaal af te tanken. Via deze route helpt de e-sigaret bij sommige mensen (die dit patroon volgen) enorm bij het afbouwen van de nicotineverslaving. In mijn geval zelfs zo goed dat ik op een drukke dag simpelweg was vergeten om te gaan roken. Dat is werkelijk volkomen ondenkbaar voor een nicotineverslaafde.

    Maargoed. Verder geen idee wie de beste man is en waarom zijn mening zo belangrijk is dat er een artikel aan hem gewijd wordt, maar aangezien hij in een programma voor bejaarden op een medium voor bejaarden verscheen zal hij wel net zo ouderwets en irrelevant zijn als zijn publiek:pp

  2. 2

    Ik ben het helemaal met je eens. Eén terzijde: tabak is in Frankrijk schrikbarend duur geworden en de accijnsverhogingen blijven doorgaan. Ik ken aardig wat Fransen die om díe reden zijn gaan dampen. Twee jaar geleden was dampen in Frankrijk nog bijna onbekend, nu zie je overal e-sigaret-winkeltjes en sinds kort is het spul ook in de traditionele tabac verkrijgbaar.

  3. 3

    @1: Wat is dat voor opmerking, die ‘bejaarde voor bejaarden’ en dat dan gekoppeld aan het begrip ‘ouderwets’? Ik ken jongeren met het gedachtengoed van een zombie en krasse ouderen met die van een verlichte jongeling. Leeftijd heeft niets met de moderniteit van opvattingen te maken. Schaam je een beetje.

  4. 4

    @1: “Omdat je er bovendien niet helemaal voor naar buiten hoeft te lopen” jammer, maar niet heus.

    Ik ben reuze overtuigd van de voordelen van het dampen, maar bovenstaande zin daar ga ik toch wel van steigeren. Ik rook zelf al lang niet meer, en ik heb alle begrip voor de problemen van de huidige roker. Ik snap dat het zwaar is. En dat het dampen een uitkomst is.

    Maar zolang er onvoldoende duidelijk is over de risco’s van het dampen (en die zijn er wel degelijk), en vooral van de secundaire damp (zeg maar het meedampen), wil ik toch dat mijn collega’s of anderen die in mijn of openbare ruimtes verblijven daar niet dampen.

    Nog los van de gezondheidsrisico’s doemt bij mij de vraag op in hoeverre de uitgeblazen damp nog nicotine bevat, en in hoeverre die nicotine als tweedehands damp bij mij als ex-roker de nicotine-verslaving juist weer aanjaagt. En mij dus weer aan het roken brengt.

    Dus waar ik ben, zal ik je toch dringend verzoeken naar buiten te gaan ook met je e-peuk.

    Je opmerkingen over de leeftijdsgroep zal ik beleefdheidshalve negeren; van iemand wiens hersenen zo aangetast zijn door jarenlang roken moet je zulke domheden negeren.

  5. 7

    @6: En welke belangen zitten er achter de e-sigaret? Karin Spaink uit zich als een lobbyist, de informatiewaarde van haar stukjes is niet groter dan die van haar tegenstanders. Er zitten twee kanten aan de medaille van ‘belangen’, ook achter de e-sigaret zit een industrie met ‘belangen’.

    Uit eerdere discussies over dit onderwerp (meestal naar aanleiding van een ongenuanceerde column van Karin Spaink) meen ik op te maken dat het niet zo eenduidig is: soms worden er positieve effecten gemeten, soms negatieve, en het hangt nogal af van de context wat het netto-effect is.

    Ik misgun niemand zijn fijne e-sigaret, zeker de voormalige rokers niet, maar enige voorzichtigheid bij de omarming hiervan lijkt me wel op z’n plaats.

  6. 8

    @7

    enige voorzichtigheid bij de omarming hiervan lijkt me wel op z’n plaats

    Voorzichtigheid zeker. Het is helder dat er een fractie van de schadelijke stoffen in zitten t.o.v. Een sigaret, maar onduidelijk is bijvoorbeeld wat de lange termijn effecten van de dragende stof en de smaakstoffen diep in de longen zijn. Maar voorzichtigheid is niet waar bijvoorbeeld rivm mee komt; zij nemen stelling. En dat begrijp ik (nog) niet.

  7. 9

    @7: Vreemd toch dat zoveel mensen die zich tegen het dampen keren, de mensen die het doen en die er blij mee zijn, afschilderen als ‘lobbyist’. Ik ben een voorstander, geen lobbyist.

  8. 10

    Dampen is voor rokers als wat methadon is voor een heroïneverslaafde. Je kan zeggen dat je de zwaarste drug niet meer gebruikt, maar je blijft een zielig hoopje junk.
    Aan bovenstaand stukje van Spaink kun je perfect zien wat jarenlang roken aan schade veroorzaakt in het rationeel denkvermogen van een mens.

  9. 11

    @10: Roken veroorzaakt schade aan het ‘rationeel denkvermogen’?
    Ja, ja, en sterven veroorzaakt zeker schade aan het leven? Zo lust ik er nog wel een paar. En sinds wanneer is een heroïneverslaafde gelijk aan ‘een zielig hoopje junk’? De boodschapper heeft het zeker weer gedaan. Korte metten maken.

  10. 12

    @9: Dat geloof ik graag, maar ik weet dat niet. Op basis van de eenzijdige inhoud kan ik dat onderscheid niet maken. Het gaat me er vooral om dat dit argument wel wordt gebruikt (door Noortje in dit geval) als het gaat om tegenstanders van de e-sigaret.

  11. 16

    Wat betreft de afsluitende “Noot” (sic) …

    Het lijkt me prima verdedigbaar dat het longfonds haar forum niet openstelt voor, veel, e-sigaret propaganda. De vanuit haar doelstelling te prefereren optie is immers het stoppen met roken én (niet beginnen met) dampen.

    Met bovendien de immorele achtergrond van de tabaks-industrie aangaande produkt-propaganda in het achterhoofd, kan ik me levendig voorstellen dat iets als het longfonds zich ongemakkelijk voelt bij via door haarzelf aangeboden kanalen verspreidde reclame voor e-sigaretten — zoals natuurlijk ook bijvoorbeeld bovenstaande tekst zich vooral laat lezen.

    De geboden tegenwerping hierop is dat het bespreken van e-sigaretten mensen in ieder geval zou verleiden om te stoppen met tabak, maar die argumentatie kent zwaktes.

    Het wordt, ten eerste en primair, geponeerd als evident maar voorlopig bieden kale cijfers er geen onderbouwing voor. We zitten nog veel te vroeg in de ontwikkeling om ENIGE conclusie te trekken, maar de korte-termijn beschouwing is dat de introductie van e-sigaretten gelijk opgaat met een (kleine) toename van e-sigaret gebruik — en geen afname van tabaks-gebruik. Dat wil zeggen, met een (kleine) toename van door het longfonds als onwenselijk beschouwde activiteit. Causaliteit is nog niets over gezegd, maar het effect zal toch echt eerst even weggepraat moeten worden voordat in ieder geval ik overweeg me aan te sluiten bij de geponeerde evidentie.

    Maar een wellicht uiteindelijk ernstiger zwakte is meer van psychologische en/of sociologische aard, en een commentaar dat ik hierboven tegenkwam aangaande “in ieder geval niet meer naar buiten hoeven” is wel illustratief daarbij. Als diegene denkt dat hij in een onder mijn controle staande ruimte (mijn huis, zeg) uit allerlei lichaams-openingen kan gaan staan stomen, gassen, dampen in wat voor vorm en met wat voor product dan ook, dan zou ik hem willen vragen toch nog eens even extra na te denken. Het is niet alleen het longfonds dat de andere optie — stoppen met roken én niet beginnen met dampen — als gewenster beschouwd.

    Blijft over die onfortuinlijke en oneerlijke echte wereld, waarin van rokers niet gevraagd en/of verwacht kan worden dat zij KUNNEN stopen… en daar heb ik weer een beetje een broertje dood aan. Beter, een vader dood aan, maar laat mij me tot mezelf beperken: meer dan IETS anders, heeft de notie dat stoppen met roken moeilijk zou zijn mij zelfs nadat de storende afhankelijkheid, de enorme gezondheids-effecten én de geschetste absurditeit van de bezigheid mij helder voor ogen stonden er nog relatief lang van weerhouden te stoppen. Toen ik dit wel deed werd mij duidelijk dat iemand die serieus probeert te stoppen maar waarbij dit niet lukt zulks enkel te wijten heeft aan een zwakte van karakter.

    Vul aan met vele nooit-rokers, waarvan al helemaal weinig medeleven met en/of begrip voor die absurdistische en storende gewoonte verwacht kan worden, en je bevindt je in een situatie waarin velen het niet primair problematisch zullen vinden dat reclame ervoor weg-gebonjourd wordt uit een forum van het longfonds. Meer dan voldoende plekken over op het internet. Ik geef toe, het gaat uitkijken worden dat je het niet ergens doet waar TE evidente commerciële belangen je hiertoe in staat zullen stellen, en als zodanig was het forum van het longfonds natuurlijk leuk geweest — maar dat is dus ook ongetwijfeld net waar die bedenkingen hunnerzijds vandaan komen…

  12. 17

    @16: Joe, het is ronduit raar dat het Longfonds patiëntenverhalen weert waneer die vertellen dat ze met dampen een stuk beter af zijn – ja zelfs geen inhalers of Ventrolin meer nodig hebben.

  13. 18

    Overigens; de nadelige bijwerkingen van Champix zijn wél ewezen – en zijn tamelijk dramtisch: depressie, agressiviteit en alleen al in de VS circa 2000 zelfmoorden – en de effectiviteit ervan is schraal. Maar over Champix mag je dan weer wel schrijven van het Longfonds, sterker: het gebruik ervan wordt aanbevolen.

  14. 19

    @16: Alsof roken iets met een zwak karakter van doen heeft. Er zitten (zoals ik het begrijp) ongeveer 800 toevoegingen in tabak, nicotine is er 1 van en daar ben je (als je stopt) binnen 24 van af. Blijft de rest over, maar daar hoor je niet veel over want daar valt niet aan te verdienen, aan nicotinepleisters en andere vrolijk verkrijgbare middelen dan weer wel.
    Ik ben gewoon gestopt en af en toe rook ik er nog een paar, lekker buiten met de anderen, dat zijn die mensen die alles van de seizoenen weten, gehard door de temperatuurwisselingen en zeer bedreven zijn in sociale buitencontacten.

  15. 20

    @17: Niet bijzonder ronduit. Zo kan ik je bijvoorbeeld toe vertrouwen dat, hoewel de rest van de reactie daar waar van toepassing uit feitelijkheden bestaat, ik geen Joe heet.

    Ik kan me nogmaals van alles voorstellen bij door het longfonds ervaren ongemak bij via door haarzelf aangeboden kanalen verspreidde jubel-verhalen over een afhankelijkheid in stand houdend product, dat zij zien als op z’n best een slechter alternatief voor de evidente optie van stoppen, op z’n slechtst als naast afhankelijkheid-continuerend ook nog eens ZELF schadelijk — en geplaatst door mensen van wie ze maar moeten aannemen dat ze Joe heten.

  16. 21

    @17: omdat dat soort verhalen van het kaliber ‘mijn opa van 105 at elke dag een blok kaas van 1 kilo, dus van elke dag een blok kaas eten wordt je heel oud’ zijn. Dat je dat soort argumenten serieus durft aan te halen.

  17. 22

    @13: Ik hoop dat je kunt begrijpen dat ik als niet-roker of niet-damper eigenlijk eenvoudigweg het liefst wil dat ik niemands tweedehands rook of damp inadem. En dus in mijn nabijheid toch vraag niet te roken of te dampen. Temeer omdat ik onderzoeken van beide kanten (wel schade/geen schade) niet vertrouw.

    Laat onverlet dat ik dampers met plezier hun oplossing gun, en ervan overtuigd ben dat zij hiermee aan hun verslaving tegemoet kunnen komen terwijl de schade niet bestaand of in ieder geval minder is.

    Daarnaast verdenk ik overheid ervan in deze zaak op de hand van de tabakslobby te zijn (zie artikelenreeks inzake invloed tabakslobby in VN), en daarmee rokers een goed en werkend alternatief onthouden.

  18. 23

    @21: Ik schreef niet dat een patiëntenverhaal ‘bewijs’ is. Ik schreef dat het vreemd was dat dampende longpatiënten hun verhaal niet op het forum van het Longfonds mogen vertellen. (Terwijl verhalen over Champix, nicotine-leisters en -kauwgom wel welkom zijn).

  19. 24

    Geen ventolin meer nodig hebben omdat je dampt?
    Dat is toch wel een erg intrieste opmerking , vraag het voor de lol een astmapatient of hij een dampje of een pufje wil bij een aanval van benauwdheid..

    Is dat nou wat, zo’n elektrische sigaret? Smaakt het een beetje?’, willen ze weten. ‘Nou en of,’ zeggen wij dan enthousiast, ‘probeer zelf maar even’, en we geven ze ons spul te leen. En hopla, de interesse is gewekt.

    Dealergedrag, lobbygekut.

  20. 25

    @24: Toch is waar. Allerlei astmapatiënten die van roken zijn overgestapt op dampen, hebben hun Ventolon nog amper nodig, of hoeven die helemaal niet meer te gebruiken. Ook ze hebben aanzienlijk minder astma-aanvallen. Lees maar:

    http://www.dampforum.nu/index.php?topic=23395.msg537090#msg537090
    http://www.dampforum.nu/index.php?topic=13781.msg524796#msg524796
    http://www.dampforum.nu/index.php?topic=22080.msg513556#msg513556
    http://www.dampforum.nu/index.php?topic=20541.msg474499#msg474499
    http://www.dampforum.nu/index.php?topic=5348.msg193942#msg193942

    Overiegns zit in astma-inhalers PG, het vornaamste bestanddeel van e-liquid.

  21. 26

    @24: Boer, ik begrijp niets van je opstelling. Patiëntenverhalen uit de eerste hand zijn niet waar, beweer je voleldig ten onrechte, en als ik rokers van het roken afkrijg sneer je dat dat dealergedrag is.

    Sommige mensen zijn zó ‘tegen’ iets, dat ze niet meer helder kunnen nadenken.

  22. 27

    En andere mensen zijn dan weer zó verslaafd aan iets dat al hun nadenken heel helder naar precies één gewenste uitkomst leidt.

  23. 28

    Karin..sommige mensen zijn zo “voor” iets , dat ze niet meer helder kunnen nadenken.
    Het succesrate van de ecigarette is wat 2,5 % ?
    Je links zijn van je lobbyforum , gaan over toenemende longcapaciteit van COPD patiënten na het stoppen met roken en bevat geen enkele bijdrage van longartsen , medici of wetenschappers.
    Je helpt geen rokers van het roken af, dat is een neveneffect wat door de marketing wordt gebruikt.
    ik zie je meer als nuttige pion die meehelpt een product in de markt weg te zetten waar niemand op zit te wachten.
    Een snufje Sonja Bakker..

  24. 31

    Niks mis met relativering hoor, al maakt het door jou aangedragen artikel zich ook schuldig aan enkele simplistische redeneringen. Maarre, eventjes tot de kern: ik mag toch hopen dat je niet tegen productnormen bent om te verzekeren dat e-sigaretten kwalitatief goed zijn, en zodat het risico op vergiftigingen wordt geminimaliseerd. Of zijn de loopgraven daarvoor al te diep gegraven?

  25. 32

    Oh ja, ik vind die e-peuk helemaal niets, ik heb 8 maanden geleden zo een ding gekocht en rap weer verkocht, want dames en heren: je rookt of je rookt niet en zo simpel is het dan ook weer. Prettig weekend overigens.

  26. 33

    @31: Echte Rob: ja, dat de andere partij in een discussie soms doordraaft, lijkt het onvermijdelijke effect te zijn van absurde tegenwerpingen. En natuurlijk ben ik niet voor productnormen, integendeel: dampers pleiten daar zelf al langer voor. Er zijn verschillende pogingen gedaan om onderling een keurmerk uit de grond te stampen. Liquids worden gelukkig al redelijk goed gecontroleerd, flesjes hebben kindveilige sluitingen, en (web)shops verkpen niet aan mensen onder de 18.

    Maar dan nog: als je eenmaal zulk spul in huis hebtm, en je hebt kinderen, dan is het de taak van de ouders om te zorgen dat het spul buiten hun bereik wordt opgeborgen. Die vergiftigingen zijn het gevolg van nalatigheid. Schoonmaakmiddelen moet je ook nooit in de onderste kastjes zetten, vleesmessen horen hoog te staan, medicijnen moeoten worden weggeborgen, en liquids ook.

  27. 35

    @33 Mooi! Een keurmerk lijkt me trouwens niet zo handig. Dat zorgt eerder voor een tweedeling tussen de aangeboden producten en legt de verantwoordelijkheid bij de consument om het juiste product te kiezen Je kan beter voor een goede productnorm gaan zodat zo’n beetje alle fabrikanten aan een bepaalde standaard moeten voldoen. Discussies daarover zijn al gestart.

  28. 36

    @35: Als gebruikersorganisatie *kun* je simpelweg niet hoger mikken dan een keurmerk. Productnormen kunnen wij niet opleggen, dat kan alleen de overheid. Wij kunnen alleen zeggen dat we niet kopen bij bedrijven die zich niet aan een keuring onderwerpen, of die de specificaties van hun spullen niet publiceren.

  29. 37

    @36 O, maar dat kan wel hoor! Eerst moet zo’n norm worden ontwikkeld en daar kan je als gebruikersorganisatie trouwens wel aan meedoen (daarvoor kan je contact opnemen met het NBN). Maar eerst moeten alle nationale normalisatieorganisaties in Europa samen besluiten dat die norm er moet komen. Dat lijkt echter slechts een kwestie van tijd.

    Als de norm er vervolgens is dan zie je vrij snel dat alle fabrikanten zich daaraan gaan houden. Degenen die het niet doen lopen hoge risico’s indien er wat mis blijkt te zijn met hun producten.