Populisme en democratie: een ongelukkig huwelijk

Volgens de Bulgaarse politicoloog Ivan Krastev leven we in een populistisch tijdperk en horen populisme en democratie bij elkaar. Gastauteur Bruno Verbeek laat echter zien dat populisme ook een bedreiging kan zijn voor de democratie. Dezer dagen verblijf ik in een onderzoeksinstituut in het Franstalige deel van België. Daags na de verkiezingen merkten enkele lokale collega’s op hoe opgelucht ze waren dat de PVV niet de grootste partij was geworden. Gezien de deelname van de Vlaamse populistische nationalisten aan de huidige Belgische federale regering was dit een verademing voor hen. Als minderheid in eigen land (de Franstaligen maken ongeveer 40% van de bevolking uit), levend in het minst rijke deel van België, is hun opluchting wellicht goed voorstelbaar. Ze zien de winst van de VVD als een sprankje hoop in de aanloop naar de Franse en Duitse verkiezingen en als een tegenwicht tegen hun eigen populisten. Ik wil nu niet gaan jeremiëren over hoe het populisme eigenlijk toch gewonnen heeft. Ik ga ook niet betogen dat de VVD zo groot heeft kunnen worden dankzij het feit dat ze een deel van de retoriek van Wilders en de zijnen heeft overgenomen of dat met de komst van Thierry Baudet het populisme een ‘deftig’ gezicht heeft gekregen. Evenmin zal ik proberen te duiden wat deze uitslag ons vertelt over Nederland. Dat is al uitgebreid gebeurd in de vaderlandse pers en door ‘anti-elitaire’ critici. In plaats daarvan wil ik een stapje achteruit doen en eens nagaan wat nu precies populisme is en waarom mijn Franstalige collega’s in België gelijk hebben er zo beducht voor te zijn.

Door: Foto: Sreenpunk)
Foto: Nathan Rupert (cc)

Hand in hand

, door

COLUMN - Tien minuten lang vond ik het een reuze sympathiek gebaar: politici die ineens publiekelijk hand in hand wilden lopen om aan te geven dat er werkelijk niets mis is met mannen die hand in hand lopen. Daarna was de lol er snel vanaf, ook al lucht het me zeer op wanneer mannen vaker hand in hand zouden lopen.

Zulke dingen zijn namelijk zelden gevaarlijk wanneer je bij vol daglicht, en met een stoet fotografen in je gevolg, over strand of straat loopt. Doe het liever ’s avonds laat, in donkere straten, en zonder je persoonlijke hofhouding erbij; daarna spreken we elkaar nog een keer. En doe het vooral altijd in plaats van voor een fotogenieke plaat.


Maar toen daarna het doorgaans uiterst homofobe (en dito seksistische) viertal van Voetbal Inside zichzelf op het podium hees om elkaar in de handjes te knijpen met hoe goed ze bezig waren, vond ik de hele actie ineens ronduit onsmakelijk.

Zeggen dat het erg is dat twee jongens in elkaar worden geslagen omdat een groepje andere jongens – sommige daarvan nog halve kinderen, eigenlijk – menen dat homoseksualiteit ‘vies’ is, is zo ongeveer de minlijn. Ik bedoel: zelfs de SGP, die nu niet bepaald bekend staat om haar affiniteit met homoseksualiteit, meent niet dat je iemand om die reden de tanden uit de mond mag meppen. Zij houden het kuis bij ‘een zonde in het oog van God’, en veroordelen je tot de hel. Maar zulke zondaars eigenhandig verrot slaan? Nee, die beslissing laten ze liever aan hun god.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Waan van de dag

SG-café woensdag 05-04-2017

, door

Dit is het Sargasso-café van woensdag 05-04-2017. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

EU is gebaat bij meer ruimte voor nationale verschillen

, door

Voormalig PvdA Europarlementslid Dorette Corbey bepleit een ‘zesde scenario‘ voor de toekomst van de Europese Unie: het terughalen van bevoegdheden door nationale overheden:

Devolution may result in a more diverse European Union that is ‘ever-more supportive’ to member state societies. A Union that assists member states to find both their own and common ways to solve their problems. And a Union that finally does involve its millions of citizens.

Zij ziet dit scenario als het beste antwoord op de dalende legitimiteit van de EU en als alternatief voor de ‘ever closing union’ als een van bovenaf opgelegd doel voor de Europese samenwerking.

The sixth way: devolution, Social Europe, 4 april 2017

Foto: Toshiyuki IMAI (cc)

Wereldtemperatuur | Update februari 2017

, door

DATA - Het lijkt wel alsof in het Verenigd Koninkrijk nu alle energie naar de Brexit gaat. De maandelijkse update van de klimaatreeks van MetOffice verschijnt steeds later. Dus nu pas voor jullie alle gegevens over 2017 compleet.

De trouwe en scherpe lezer ziet dat de grafiek weer een wijziging heeft doorgemaakt. Bij de REMSS hebben we de TLT 3.3 vervangen door de TTT 4.0. Deze wordt als betrouwbaarder gezien.

Terwijl de opwarming gewoon doorgaat, het gezamenlijke poolzeeijs een nieuw minimum bereikte en de Noordpool een nieuw laagte record op het maximum woedt er op Twitter een kleine klimaatoorlog onder de hashtag #klimaatoptimist. Mocht u zich vervelen, meng u er dan vooral in. Maar verwacht niet dat posities schuiven.

Verder was natuurlijk de afgelopen periode het grote nieuws dat Trump de wetenschap buitenspel zet en de Verenigde Staten een aantal jaren terug gaat zetten m.b.t. het klimaat.
22 april zijn er wereldwijd, en vooral in de VS, demonstraties van wetenschappers (en mensen die daar wel op vertrouwen) tegen de huidige factfree en sciencefree trend. Ook in Nederland. Misschien goed moment om je zichtbaar uit te spreken.

Het overzicht van de wereldwijde temperatuurafwijkingen is gebaseerd op de metingen van RSS MSU, GISS, Hadcrut4, NCDC en JMA. We nemen daar maandelijks het gemiddelde van en bepalen ook nog het lopende gemiddelde over alle metingen van 36 maanden (drie jaar) , 132 maanden (elf jaar) en dertig jaar. Let op: het gaat hier om gemiddelde afwijkingen over meerdere reeksen met verschillende referentieperiodes. Getallen bieden dus alleen een indicatie van de trend.

Waan van de dag

De twee gezichten van Alexei Navalny

, door

Alexei Navalny is in de westerse media de held die Poetin uitdaagt. In Rusland openbaart hij zich minder liberaal dan wij misschien zouden willen.

Navalny is een extreme nationalist die zich bepaald niet vriendelijk uitlaat over immigranten. Hij organiseerde eerder demonstraties met neonazistische skinheads onder de titel ‘Rusland voor de Russen’. Hij noemt mensen uit de Kaukasus kakkerlakken. “Die beesten kun je met een pantoffel uitroeien”, zei hij in een video, “voor de mensen beveel ik het gebruik van een geweer aan.”

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Hulspas weet het | Elitaire recensenten

, door

COLUMN - Laat ik dat opiniestuk van Jona Lendering en mij (‘Koop eens een boek dat geen bestseller is‘) in de NRC van zaterdag 25 maart (ook hier op Sargasso te vinden), eens kritisch recenseren. Het is uiteraard al direct op het eerste gezicht een bedenkelijk stuk. Bedenkelijk, omdat de beide auteurs al relatief gemakkelijk toegang hebben tot de kolommen van de krant. In mijn optiek moeten de opiniepagina’s het domein zijn van de buitenstaanders. Hier had de redactie dus ‘nee’ moeten zeggen.

Bedenkelijk is ook de redenering die we presenteren. We zijn kritisch over uitgevers die boeken hypen in de hoop bestsellers te creëren, die bij voorkeur kiezen voor ‘me too’ boeken met dezelfde sfeer (‘een nieuwe Deense misdaadroman!’) of, in het geval van non-fictie, nóg meer over hetzelfde succesvolle onderwerp (‘het vervolg op Stephen Hawking!). Kortom, we zien verschraling.

Het meest logische gevolg zou een oproep aan uitgevers zijn om eens wat minder commercieel te denken, een business model te ontwikkelen voorbij de oude kruideniersmentaliteit en uitdagingen op te zoeken. Dat doen we niet. Een andere conclusie zou kunnen zijn dat de media dat commerciële papegaaiencircuit doorbreken. We hadden boekenredacties kunnen oproepen om wat minder vaak witte wijntjes te drinken aan de grachtengordel, en meer op zoek te gaan naar kleine interessante uitgevers. Doen we ook niet.

Foto: Zeptonn (cc)

Agendabouw en basisinkomen

, door

Hoe krijg je het basisinkomen op de agenda?

Bestaat er zoiets als politieke agendabouw? Het besluit om ergens niet over te besluiten? Het is een mooi onderwerp in de periode van de formatie. Als politicologie student in de jaren zestig struikelde ik over Bachrach en Baratz, Amerikaanse politicologen. Volgens hen waren er ‘Two Faces of Power’. Het ene gezicht van de macht was waarover je besluiten neemt, het tweede waarover je besluit dat juist niet te doen.

Het probleem waar ik mee worstelde was dat tweede gezicht van macht: waarover je niet wilt besluiten wordt vaak niet formeel besloten. Dan is er weinig terug te vinden dat je kunt onderwerpen aan onderzoek. Het is dan een “non-event” en die zijn op zijn minst moeilijk te onderzoeken en te analyseren.

Kennis over het basisinkomen

Het is dit verleden dat zich roerde, toen het NPI (Netwerk voor Politieke Innovatie) zich de vraag stelde wat te doen met de herlevende discussie over het basisinkomen. De Vrijzinnige Partij van Norbert Klein had heel dapper het basisinkomen in het programma opgenomen. Groen Links pleitte voor experimenten, D66 wilde verder onderzoek.

Het NPI had als leidende gedachte dat goede kennis en breed onderzoek tot rationeler, minder ideologisch debat zou kunnen leiden en ontwikkelde een programma voor onderzoek naar het basisinkomen, de invoering en de gevolgen ervan.

Waan van de dag

Houd Domela Nieuwenhuis in Heerenveen

, door

Het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum in Heerenveen dreigt te worden gesloten.

Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919), de vader van het Nederlandse socialisme, was zeer verbonden met Zuidoost Friesland, de streek die hem in 1888 als eerste socialist in de Tweede Kamer koos en waar de veenarbeiders hem vereerden met de titel ‘ús Ferlosser’.

Het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum is één van de oudste biografische musea van ons land.

Waan van de dag

SG-café dinsdag 04-04-2017

, door

Dit is het Sargasso-café van dinsdag 04-04-2017. Hier kan onder het genot van een virtueel drankje, nootje en/of kaasplankje alles besproken worden wat elders off topic is.

Vorige Volgende