Goede en slechte reizigers

Reizigers met een Europees paspoort mogen vanaf gisteren door de automatische controle op Schiphol en hoeven dus niet meer in de rij te wachten. Het werkt simpel. Je haalt je biometrische paspoort langs een scanner en staat een gelaatscan en een vingerafdruk af. Je gegevens worden langs een aantal zwarte lijsten gehaald en als alles in orde is, mag je door. Dit lijkt allemaal heel comfortabel, maar dat zal het voor velen niet zijn.

Een groot euvel is het onderscheid dat je gaat maken tussen verschillende reizigersstromen. Je creëert feitelijk twee soorten reizigers. Goede, gave, risicoarme en winstgevende reizigers. En slechte, gehavende, risicovolle en verliesgevende passanten.

wachtrij voor de security op het vliegveldHoe makkelijk je door de poortjes komt, hangt namelijk van een aantal zaken af waar je zelf weinig invloed op hebt. Aan één factor kun je helemaal niets doen: de kwaliteit van je biometrische gegevens. Op zich lenen biometrische kenmerken zich prima voor dit soort controles (al moet je ze nooit, nooit, nooit in een centrale databank zetten – we leven verdomme toch niet in Iran?). Maar wat als je geen goede vingerafdruk kan afgeven – bijvoorbeeld vanwege ouderdom of omdat je zwaar lichamelijk werk verricht? Dan heb je al een probleem. Een gelaatscan kan lastig zijn als je een hoofddoek net even verkeerd draagt. Die mensen mogen dus meteen al naar de ‘secundaire screening’. Dikke pech. Maar hopen dat niet teveel beambten zijn wegbezuinigd.

Een andere belangrijke factor zijn de zwarte lijsten. Ik hoef hier denk ik niet uit te wijden over de problemen die verschillende nationale en internationale zwarte lijsten in zich bergen – en daarmee veroorzaken. De Times Square bomlegger-wannabe stond op een zwarte lijst, maar kon zonder problemen boarden. Een 8-jarig jochie wordt telkens tegen gehouden.

Daarnaast bestaat nog veel onduidelijkheid over welke informatie wordt bekeken. Hoever gaat men terug in de tijd? Geldt een jeugdzonde, die tot een veroordeling heeft geleid, nog als reden om je telkens uit de snelle rij te halen? Hoe komen eventuele risicoprofielen tot stand en wat maakt een profiel risicovol, of juist risicoarm? In hoeverre komt daar openheid over en kun je je profiel aanvechten? Wat als de gegevens die de Marechaussee over jou beheert niet kloppen?

Tot slot moeten we er rekening mee houden dat dit systeem nog flink opgeschaald gaat worden, naar Europees niveau. Op dit moment werkt de Europese Commissie aan een voorstel voor een zogenoemd entry-exit systeem. ‘Bona fide’ reizigers mogen zo door geautomatiseerde check-points. Risicovolle reizigers, wat dat ook moge zijn, zullen zich aan extra inspectie moeten onderwerpen. Om soepel langs de poort te gaan, moeten natuurlijk wel uw biometrische gegevens in een Europese databank komen. Kwestie van copy pasten in het Nederlandse geval.

Met de geautomatiseerde poortjes is het volledige management van de passagiersstromen bijna vervolmaakt. De Britse socioloog Stephen Graham heeft zich toegelegd op social sorting: hoe software en techniek mensen classificeren en privileges toewijzen. Hij zegt het volgende over sortering op het vliegveld. ,,The use of machine-readable tags and tickets allowed all human, cargo, baggage and worker flows in and around airport spaces, and, indeed, airline systems, to be surveilled, tracked, and socially controlled with a high degree of precision. As computerisation of the multiple logistical and transactional systems involved has proceeded, so an extending universe of software and code has started to orchestrate the burgeoning flows associated with the global airline system.

,,Importantly, form the point of view of software-sorting and social inequality, (…) such systems are being augmented by software-sorting systems where the identifier of a person is actually biometric – that is, a supposedly unique signifier scanned directly from part of the human body (usually a finger, face or iris scan). Initially – as at Schiphol’s Privium system – biometrics have been used to allow premium, business travelers to bypass conventional border controls. (…) The practices and framings of biometric approaches to software-sorted mobilities are deeply shaped by neoliberal ideologies. In particular, a politics of differential speed is established. Biometric techniques are used to facilitate the ease of speed for trusted, ‘good’ and economically sound business travelers and yet impede the flow of ‘bad guys’ or secondary processing – where officers really don’t care how long it takes’ to process their entry.’’ (artikel hier)

Kortom: bent u straks een sukkel die in de rij staat te wachten en zich nog eens extra moet blootgeven, of zoeft u straks vrolijk en snel voorbij?

  1. 3

    @2 Heb je Up in the Air gezien?

    @Dimitri. In feite hadden we toch al een onderscheid tussen goede en slechte burgers, bv door rijen voor EU en non-EU residents te hebben. Om nog maar te zwijgen over de subjectieve blik van de douane beambte.

  2. 4

    In grote lijnen deel ik je betoog. Maar dat je hoofddoek in de weg zit voor een gelaatsscan, lijkt me een persoonlijk probleem, dat voortvloeit uit persoonlijke keuzes. Die vrijheid heb je, maar als je die vrijheid benut kan dat gepaard gaan met beperkingen op een ander vlak.

    Ik bedoel: hoe je Burka ook zit, je komt sowieso de controle niet door. Zelfde met een zonnebril.

  3. 5

    Een systeem hier op lijkend, alhoewel niet zo bewust geïmplementeerd, bestaat al jaren, overal.
    Ouderen (grijs haar en 65+) komen er makkelijker doorheen. Idem voor zakenmensen in pak. Idem voor gehandicapten. Niks mis mee, hoe lager het risico hoe sneller het kan. Gewoon een vorm van Pareto analyse.
    Grotere vraag lijkt me wanneer we te ver gaan. En die hoofddoekjes? Eigen keuze. Ik kom er met skimasker, of zonnebril met capuchon ook niet doorheen.

  4. 6

    Wat is er nieuw?

    Al eeuwen gaat men door poortjes om vervolgens door een selecteur rechts of links gewezen te worden. Het is de beeltenis van christus die boven de portalen van de kerk rechts en links wijst. Hoogtepunt in de Romaanse kunst wordt er dan gezegd. Als je denkt dat je twintig eeuwen christelijke selectiebeschaving – en langer als je de oorsprongen gaat zoeken – kunt stoppen heb je het mis. Selectie is de bron van onze beschaving.

    En dan laat ik de godwin achterwege.

  5. 9

    @HansR: Zat iets fout in je html. Preview werkte wel. Heb het plaatje maar even bij ons gezet. Een link naar 1,8Mb op wikipedia is niet zo vriendelijk voor hun.

  6. 12

    @5: terwijl juist die “zakenmensen in pak” (overigens vrijwel uitzonderingsloos zakenmannen in pak) de grootste risicogroep zijn!

  7. 15

    Ik vind privacy belangrijk en ben over het algemeen tegen het in centrale databanken opslaan van gegevens, maar volgens mij is dat hier niet zo het issue. De vragen die je stelt zijn terecht, maar die hebben niets te maken met het plaatsen van biometrische controlepoortjes op schiphol.

    Het gaat er hier om dat je op twee manieren kan controleren: door een douane beambte of door een technisch systeem. Voor het controleren door techniek moet je paspoort voldoen aan de eisen: biometrische kenmerken moeten erin opgeslagen zijn, anders kan je daar niet op controleren. De controle verschilt verder niet, want in beide gevallen wordt je langs dezelfde zwarte lijst gehaald. Als de gegevens van de Marechaussee niet kloppen is dat altijd een probleem, daar verandert een geautomatiseerde biometrische scan niets aan.

    Biometrische gegevens in je paspoort zijn er om beter te kunnen controleren dat je paspoort daadwerkelijk van jou is. Het blijkt namelijk dat douane beambten vaak fouten maken bij het op basis van een foto beoordelen of het paspoort daadwerkelijk van de vermeende eigenaar is (look-a-like fraude). Het is helemaal niet nodig om voor de controle je biometrische gegevens in een centrale databank op te slaan, die staan immers in je paspoort. Is de Europese Unie dat daadwerkelijk van plan??? Dat zou een heel slechte zaak zijn, maar ik heb het idee dat je dit er bij verzonnen hebt:
    “Om soepel langs de poort te gaan, moeten natuurlijk wel uw biometrische gegevens in een Europese databank komen.”

    De grap is natuurlijk wel dat om (look-alike) fraude tegen te gaan we een computer gebruiken om een pasfoto (gelaastscan) en vingerafdrukken met een werkelijk persoon te vergelijken, maar als die vergelijking negatief uitvalt (en false negatives zijn niet uitgesloten) ligt de beslissing om je door te laten toch weer bij de douane-beambte… :)

    En niet meer in de rij wachten wat Schiphol zegt… ik meen dat er ooit gedacht werd dat de carpoolstrook ook langs de file zou rijden. Als rijen het probleem zijn hadden ze ook meer douane beambten in kunnen zetten…

  8. 16

    [ironie aan] Waarom alleen bij de grens? Koppel het aan de OV-chip: handig bij zwartrijders of OV-verboden! Koppel het aan de kassa van de slijterij: handig om te voorkomen dat alcohol aan jongeren wordt verkocht. Koppel het aan het slot van je voordeur: handig in gevallen van electronisch huisarrest! [ironie uit]

  9. 17

    Privacy = Smivacy
    heb je ooit gezien hoe een herder de kudde scheidt?

    Alsof een of ander boekje/papiertje/ausweis/paspoort bepaalt wie of wat ik ben… Of wat ik wil… Laten we gewoon bij iedereen het slavennummer (burgerservicenummer) in een plasticje door het oor schieten (dat systeem hebben we al veel ervaring mee in de vee-sector). Of op het voorhoofd tatoeëren, moet je kijken hoe snel iedereen een boerka draagt.

  10. 18

    Helaas is controle nodig. Profiling en informatietechnologie helpen om controle efficiënt te maken en daardoor de mensen zo min mogelijk lastig te vallen. Goede zaak lijkt me, ik zie het probleem niet.

  11. 19

    @6 Sorry, hele dag op pad geweest en nu pas weer achter de compu.

    Selectie is zo oud als de hemel en hel. Maar met God, of een mens, kun je nog onderhandelen – tenminste daar ga ik maar vanuit. Met een machine is je onderhandelingsruimte wat beperkt, een feit dat telkens weer duidelijk wordt als ik weer eens tegen de tv loop te schreeuwen.

  12. 20

    @18: Zal dit een terrorist met vervalst paspoort tegenhouden? Nee. Zal dit een persoon die in 2010 zijn paspoort kreeg in 2020 wellicht een probleem krijgen omdat de scan niet lukt? Waarschijnlijk.

    Kortom: Het helpt niet, het kost veel geld en de terroristen krijgen hun zin. Het doel van terroristen is het openbare leven te verstoren. Dat is hun al gelukt.

  13. 21

    @3 Nee, maar die film is me al wel vaker aangeraden, denk dat ik wel weet wat bedoelt :-D Nu moet ik m toch maar eens gaan kijken.