Dreigen voor meer Europa

Op Sargasso is volop ruimte voor gastbijdragen. Hieronder een tweede bijdrage van Paul Teule.

Volgens een bron binnen de Spaanse socialistische partij zou Sarkozy hebben gedreigd hebben uit de euro te stappen als Duitsland niet mee zou betalen aan het grote Griekse reddingsplan t.w.v €750 miljard. En donderdag dreigde Merkel op haar beurt: “Als de euro mislukt, mislukt Europa en het Idee van Europese Eenwording.” Of de Duitsers, die nog moeten beslissen of ze de Grieken wel met €22.4 miljard willen steunen, daarvan gediend zijn is de vraag. De dreigementen van Balkenende en Brinkhorst, in de Ja-campagne voor de Europese Grondwet in 2005, werkten in ieder geval averechts.

Merkel is net zo gespannen als het Ja-kamp in Nederland destijds. Ze verloor vorige week de deelverkiezingen in Noordrijn-Westfalen en daarmee de meerderheid in de Bundesrat. Duitsers voelen zich door de Grieken genaaid. Van tabloids tot de Duitse Centrale Bank, er is veel scepsis of de Grieken ooit gaan terugbetalen. De tucht van de markt is weliswaar verruild voor die van het IMF en Europese Commissie, maar de Grieken zijn de facto verzekerd tegen hun eigen falen (moral hazard).

Merkel deed nog een angstvallige poging de Duitsers met de uitgekauwde ‘crisis = kans’-truc te overtuigen. De eurocrisis, de belangrijkste test voor Europa sinds de val van de Muur, biedt een kans om een sterkere politieke unie dan ooit te worden, met op termijn alle EU lidstaten in de euro, en één Europees leger, aldus Merkel. Maar dit is helaas ook een dreigement voor velen.

  1. 1

    Merkel zei dit op donderdag en schrijf jij dit artikel op zondag. Dat is dus niet gisteren maar de dag voor eergisteren.

  2. 3

    Ik begrijp nog steeds niet waarom we Griekenland niet uit de unie schoppen. Ze hebben hun boeken vervalst en gaan tot op de dag van vandaag onverantwoordelijk om met hun geld (32% van de bevolking = ambtenaar en 52 jarige pensioenleeftijd en dat voor een 2e wereldland, fantastisch toch??).

    Waarom zou de rest van Europa (lees: burgers en komende generaties van burgers) goed geld moeten betalen wat uiteindelijk verdwijnt in de zakken van dezelfde graaiende banken die ons in deze crisis hebben gestort? Op deze manier maken wij onze positie ook zwakker. Laat de geldschieters die mee hebben geholpen Griekenland jarenlang van goedkoop geld te voorzien maar eens op hun bek gaan. Het zal ons een worst wezen. En ja dan gaat er maar eens een bank om, hopen dat we zo verstandig zijn om deze niet weer te redden met ONS belastinggeld.

    Het is jammer dat onze gekozen lui zo doen aan individueel prestige en wat minder aan denken aan geld besparen, wat vooral in deze tijd de nummer 1 prioriteit van ieder westers land zou moeten zijn.

  3. 5

    Oei! Ik vind het een niet al te sterke bijdrage Paul T. Want het Stabiliteitsplan is *geen* bail-out van Griekenland maar van Duitse en Franse banken. Dat is ook problematisch maar om andere redenen dan de moral hazard van de Grieken.

  4. 6

    We hebben artikel-12 status nodig voor Eurolanden, als we Griekenland erin willen houden. Je kunt niet mensen van hun geld scheiden zonder er zeggenschap of eigendom voor in de plaats te stellen. Stel gewoon een Europese super-accountant aan, zonder wiens handtekening de Griekse jaarlijkse begroting niet passeert.

  5. 7

    @JSk Ehm, snap ik niet.
    Volgens mij ligt het moral hazard probleem bij de Grieken en bij (zeker ook Duitse) banken. Misschien ligt het wel bij iedereen… Eigenlij bailed iedereen zichzelf out, behalve de P(I)IGS.

    @KJ interessant: maar hoe/wie/wat?

  6. 8

    @7: Een stapje terug dan. Wie wint het meeste van het Europese Stabiliteitsfonds? Onze overheden ongetwijfeld niet. De overheden van Zuid-Europa dan? Een beetje maar niet helemaal: zij worden verwacht een groot deel van hun ‘fiscale soevereiniteit’ op te geven. Itt de indruk die jij wekt, en die de meeste Nederlanders lijken te hebben: wij *geven* hen dat geld niet. De banken en pensioenfondsen dan: zij hebben in (achteraf gebleken) risicovol zuid Europese schuldpapier geïnvesteerd. En nu mogen zij die tegen gesubsidieerde tarieven dumpen op de balans van de Europese Centrale Bank. Bij wie komt de grootste ‘moral hazard’ terecht, denk je?

    Wederom ik vind het perspectief dat je hier geeft weinig verhelderend, mocht verheldering je doel zijn.

  7. 10

    @paulteule; De enige richting is Europese superstaat. Dat, of uit elkaar vallen. Lijkt mij, in ieder geval. Die ‘superaccountant’ is natuurlijk gewoon de (nu nog niet bestaande) Europese minister van financien. En al het geld ‘in’ (de belastingen) wordt beheerd door die man. Daarmee heeft die man (of vrouw, natuurlijk) (gedeeltelijk) de macht om het budget van Griekenland te bepalen. Lokale (landelijke) belasting blijf ook, natuurlijk, maar de huidige afdracht door staten naar de EU toe, moet worden verbouwd tot Europese belastingen. Wel zo inzichtelijk door de burger.

    Wie zich dan aansluit bij de Euro verplicht zich om de artikel-12 status te accepteren als aan bepaalde criteria wordt voldaan. Dat betekent dat landen nog meer macht in gaan leveren, maar alleen als je het echt te bont maakt. Zowel regering (die dan natuurlijk bij de eerstvolgende verkiezingen verliest) als oppositie gaan dat leren: gratis geld bestaat niet. Beschouw Euro-lidmaatschap als een gegeven. En de hoeveelheid financiele macht als een middel om je onafhankelijkheid daarbinnen te ‘kopen’.

    O, en geef de hulp de vorm van een laag-procentige lening, afhankelijk van het lidmaatschap van de Euro. Kunnen ze er wel uitstappen, maar dan veranderen onmiddellijk hun rente-voorwaarden. En niet ten goede.

  8. 11

    @8 Dat (onze) bankiers de grootste winnaars zijn staat buiten kijf. Maar mijn punt is dat veel meer ‘spelers’ gewoon niet kunnen verliezen, en dat we via de landkas elkaar (in de rol van overmoedige werknemers/ambtenaren, banken, +spaarders en aandeelhouders etc) “outbailen” als het moet.

    En we geven wel degelijk geld. Garant staan is ook een gift. En voor zover de ECB tegen lagere rentes obligaties opkoopt, derven we toch ook inkomsten?

  9. 12

    Trichet heeft er in 7 jaar een lekker zootje van gemaakt. Hij kan in elk geval minder tegen de dollar op dan Duisenberg en is zuidelijker. Kijken of hij volgend jaar echt opstapt. Over Trichet is veel te lezen.

    Dit artikel is wel interessant voor JSK die met zijn superoptimisme altijd elke crisis ontkent: Sinds september 2008 zijn we geconfronteerd met de moeilijkste situatie sinds de Tweede Wereldoorlog, misschien zelfs de Eerste Wereldoorlog.

  10. 13

    Nogal wiedes,
    een kansloos project, de Unie zoals hij nu wordt ingericht,
    ondemocratisch, niet gedragen door de volkeren,
    volstrekt doorgeslagen idealistische kul van ieder realisme gespeend.
    Corrupte zooi, liegen over de boekhouding,
    man man wat een bende.

  11. 14

    En we geven wel degelijk geld. Garant staan is ook een gift.

    We geven de Grieken geen geld, we geven de banken die de Grieken hebben geld hebben geleend geld.

  12. 15

    Misschien een opsplitsing in een noordelijke en een zuidelijke Euro? Just my two cents. Maar gaten dichten met geld waardoor nieuwe gaten ontstaan zal hooguit een uitstel van executie teweegbrengen.

  13. 16

    @3
    Is haast onmogelijk om een land er uit te schoppen. Als ik me niet vergis vergt dat unanimiteit van alle landen (inclusief Griekenland zelf dus) voordat die procedure kan worden ingezet.

  14. 17

    @14 We geven / lenen de Grieken stapsgewijs heel veel geld, wij kopen feitelijk verplicht nieuw uit te geven Griekse staatsobligaties die nu niemand durft te nemen, tegen een lage, niet marktconforme rente 5% veel lager dan de tientallen procenten die de markt voor dat risico vroeg (en terecht, Gr kan ws niet terugbetalen). Daarmee lossen de Grieken ws hun eerder uitgegeven staatsobligaties af die de komende jaren aflopen. (over x jaar herhaal dit verhaal incl rente op rente..)

  15. 18

    Ik denk dat het tijd is om de handel in geld een tijdje, een paar jaar? stil te leggen. Allemaal gebakken lucht maar wel gebakken lucht die heel veel schade kan toebrengen.

  16. 19

    Iemand die juridisch wat beter onderlegd is moet mij maar even vertellen waarom het niet kan, maar waarom verhalen we de gemaakte kosten niet op de verantwoordelijke individuele bankiers? Als je een bushokje of een parkbankje sloopt ben je immers ook persoonlijk aansprakelijk, voor iets dat blijkbaar zo belangrijk is als ons gezamenlijke financieele systeem zijn deze figuren dan toch ook aansprakelijk voor de gemaakte reparatiekosten?

  17. 20

    @19 Deze casus is toch echt niet de schuld van banken. Griekenland leeft jaren op de pof en kan haar schulden op een bepaald moment niet meer terugbetalen. Schulden die ook deels door buitenlandse instellingen zijn gekocht, alleen op een bepaald moment willen ze Gr. niet nog meer geld lenen. . dat is heel logisch gezien de staat van gr.

  18. 23

    @seven #19 gaat niet over jou hoor. Verder:

    We geven / lenen de Grieken stapsgewijs heel veel geld, wij kopen feitelijk verplicht nieuw uit te geven Griekse staatsobligaties

    Over welk deel van het plan heb je het?

  19. 24

    @15: Leuk idee, alleen zou dat economisch erg ongunstig zijn voor Noor-Europa. De Zuid-Euro zou immers devalueren, waardoor de export van Noord naar Zuid steeds verder in het gedrang komt. Dan ligt binnen een paar jaar de Duitse (en dus Nederlandse) economie op zijn gat.

  20. 25

    Iedereen weet wat er moet gebeuren (Griekenland redden, maar die moeten hun belachelijke sociale stelsel op orde brengen), maar iedereen doet het schoorvoetend.

    Voor de markt is Griekenland altijd aantrekkelijk geweest omdat je een hogere rente kreeg op staatsobligaties omdat Griekenland meer risico behelsde. Maar de markt wist ook dat Europa de Grieken zou opvangen als ze zouden vallen. Men ving dus meer rente voor een de facto lager risico.

    Europa kan dus niet anders, en Merkel wist dat ook wel. Alleen werkt het voor Merkel (Duitsland) alleen als de Grieken (en andere zuid-Europese landen) zo hard mogelijk er bij zichzelf het mes erin zetten. En dat zouden wij ook moeten willen.

    Voor de toekomst is een sterkere unie ook niet onafwendbaar omdat dit een gevalletje eens-maar-nooit-meer moet zijn. Er moet dus meer controle op de overheidsfinancien komen. Zie ook het interview met Verhofstad gisteren in Buitenhof. Dat is geen dreigement, maar de enige manier waarop we de zwakkere broeders bij de les houden. Het alternatief is om ieder land dat de begrotingsregels er niet op nahoudt, uit de unie te flikkeren. Je kunt dus wel lekker makkelijk roepen “dit is een dreigement”, maar wat is dan het alternatief?

  21. 26

    Ik heb er geen enkel probleem mee dat uiteindelijk alle goldcardhouders de gehele rekening zullen moeten gaan betalen. Er zijn belangrijkere zaken dan economische groei in het leven. Mijn goldcard is dan ook al weer lang geleden geblokkeerd, maar ben er niet ongelukkig van geworden, integendeel eigenlijk.
    Dag vvd´ers

  22. 28

    @15 Als je exporteert naar landen waar ze uiteindelijk (indirect) de door nl gefinancierde rekening niet betalen kan je net zo goed je export direct in zee flikkeren. (Of uitdelen in NL) Zouden NL kapitaalverstrekkers eerder geen “exportkrediet” (beter gezegd voor Gr. importkrediet) aan Gr gegeven hebben zou dat kapitaal in NL gebleven zijn en misschien grotendeels deels gebruikt voor binnenlandse consumptie, had NL zelf meer te besteden gehad en zouden die (eerder export)goederen dus net zo goed verkocht kunnen worden aan NL-ers.