De krokodillentranen van de VVD

COLUMN - dit land is voor de VVD niets meer dan een melkkoe voor aandeelhouders, al dan niet in het buitenland

Een korte samenvatting

Dit land wordt al decennialang geregeerd door CDA en VVD. Soms mag een andere partij een beetje meespelen, maar daar blijft het dan bij. Tot voor kort blokkeerden deze conservatieve partijen jarenlang iedere stap in een route naar een beter klimaat. Hierdoor loopt Nederland in Europa als het gaat om nieuwe energie achteraan. Waar elf EU-landen op meer dan 20% tot zelfs meer dan 50% duurzame energie draaien, is ons land qua energie voor geen 8% duurzaam.

Vervolgens blijkt dan toch uiteindelijk dat ook Nederland als het lastigste tegenspartelende jongetje van de klas écht een keer aan de bak moet. Aan “de klimaattafels” wordt onder leiding van onze VVD-premier vervolgens draconisch beleid in elkaar gefrutseld, waarin een grote omslag wordt bepleit, die betaald wordt door de burger. Richting bedrijven gaat zoveel mogelijk subsidie in het kader van “zie maar of je er wat leuks mee doet”. Vervuiling wordt niet bijzonder belast, maar voor leuk gedrag kan wel belastingvoordeel gehaald worden.

De gespeelde verbazing bij de VVD

Wie dat verbaast: u dacht toch niet dat een VVD-akkoord ooit ongunstig uit zou vallen voor grote bedrijven en internationale aandeelhouders?

Uiteindelijk blijkt de partij die dit het meest verbaast echter … de VVD zelf te zijn. Klaas Dijkhoff begon eerst te piepen over het oude reeds lang om praktische reden afgeschreven plan om te proberen iets te bereiken met kernenergie. Nu die proefballon in no time werd lek geschoten  komt hij in de pers in een frontale aanval op zijn coalitiepartners D66 en de CU, en op GroenLinks naar buiten.

In zijn kielzog komt nu de koene ridder Frits Bolkestein, die het gore lef vertoont het plan met ‘de grote sprong voorwaarts’ van Mao te vergelijken, en het in zijn verdwaasde brein blijkt te presteren om Nederland tegen iedere realiteit in als béste jongetje van de klas af te schilderen. Bolkestein loopt een hardloopwedstrijd: hij bedenkt dat hij één stap gaat zetten en roept dan dat het tijd is voor “een adempauze”. Hij doet daarbij net alsof “de linkse partijen” altijd hebben verzwegen hoeveel een overgang naar duurzame energie wel niet zou kosten. Dat is een leugen. Partijen als GroenLinks, D66 en de CU hebben dit altijd doorgerekend, en, zeker als het gaat om GroenLinks, gezegd dat de rekening wat hen betreft gelegd moest worden bij internationale aandeelhouders. Met dat standpunt vingen ze bij de VVD uiteraard bot.

De rekening voor jarenlange verwaarlozing

Waarom zijn we niet veel eerder aan de slag gegaan? Omdat de vrinden in de olie-industrie eerst nog even hun zakken moesten vullen, omdat Groningen nog leeggepompt moest worden, om ‘the powers that be’ niet voor het hoofd te stoten. Handel nu is belangrijker dan de toekomst. Korte termijnwinst, dat is waar de VVD voor gaat.

En nu, nu uiteindelijk de rekening voor de jarenlange verwaarlozing van een toekomstbestendig klimaatbeleid naar boven komt, en de VVD vervolgens bedacht heeft dat deze dan maar gewoon doorgeschoven moet worden naar de burger (want handel is ook belangrijker dan welvaart), schrikt die partij zichzelf een hoedje van de effecten van haar eigen wanbeleid … en probeert ze nu haastig de schuld op de ‘milieulobby’ en de linkse partijen af te schuiven.

En dat terwijl de ‘milieulobby’ het zó niet eens was van de plannen van de partij van Bolkestein en Dijkhoff, dat ze van de klimaattafels zijn weglopen, juist ook omdat de rekening doorgeschoven zou worden naar de burgers. Ook de FNV is van de onderhandelingstafels weggelopen, om dezelfde reden. Daarbij het zijn juist de PvdA en GroenLinks geweest, die jarenlang hebben aangedrongen om een klimaatwet te maken, om zekerheid te geven aan burgers en bedrijven.

Nederland als melkkoe

Het idee van Klaver is daarbij altijd geweest de kosten door te belasten naar buitenlandse aandeelhouders, die door middel van een advocaat en een brievenbus bij gratie van de VVD als aasgieren boven het belastingparadijs cirkelen. Het fabeltje dat dit werk op zou leveren wordt nog steeds wel eens voor het slapengaan verteld, maar zeker nadat de VVD met haar plannen rond de dividendbelasting hopeloos haar hand overspeelde, gelooft eigenlijk geen hond dit meer.

Dat dit klimaatakkoord, door dit CDA/VVD-kabinet gekaapt, ook de volle rekening weer doorschuift naar de burger, zal niemand mogen verbazen. Ook zou het niemand mogen verbazen dat de kern van het klimaatakkoord niet neerkomt op het belasten van vervuiling, maar op het uitdelen van subsidies en belastingvoordelen aan bedrijven.

Laten we het nu eindelijk eens een keer collectief beseffen: dit land is voor de VVD niets meer dan een melkkoe. Niets hardwerkende burger, het gaat om de luie vadsige rentenier bij die partij. Met hard werken heeft deze zogenaamde ‘liberale’ club nooit iets gehad: speculeren en erven, dat is wat u moet lezen als de VVD het heeft over ‘hard werken’. De burgers, het MKB, alles in dit land moet volgens deze partij gericht zijn op het maken van schulden en het afbetalen van die schulden aan aandeelhouders, al dan niet in het buitenland.

Je mag dat natuurlijk allemaal “gaaf” vinden, maar doe er dan tenminste eerlijk over. Het zou mooi zijn als de VVD dit eindelijk eens een keer zelf toegaf, in plaats van het omgekeerde te beweren. Dan is het in mijn ogen nog steeds niet mooi of goed waar die partij voor staat, maar dan waren ze daar tenminste nog eerlijk in. Nu is mijn conclusie echter dat de VVD behalve ontzettend lelijk, ook nog eens ontzettend oneerlijk is. Maar misschien is het één zonder het ander ook wel niet vol te houden.

 

 

  1. 3

    @1: dat zal je tegenvallen. Er zijn er genoeg die geloven in trickle down economie, ook al zie je daar niks van terug. Dat, plus de obsessie en verering van geld en macht van flink wat mensen, en dat je die alleen kunt verkrijgen in een situatie waarin zakelijk belang boven humanitaire omstandigheden staan.

  2. 4

    Dit soort stukken worden vooral gedeeld op de sociale media, en daarmee bereik je misschien een twijfelaar. Blogs krijgen 80% van hun verkeer via de sociale media.

    Maar denk je echt dat ik denk dat ik met mijn schrijven VVD’ers ga overtuigen? Welnee. Dit soort stukken zijn er vooral voor de eigen achterban, eventueel kan iemand een keer je argumenten lenen. En andersom verschijnt op Elsevier ook niet telkens het ene na het andere linkse stuk: daar zitten de VVD’ers hun bubbel te vieren, en “linkse stukken” weigeren ze lekker anders gaat hun publiek weg.

    Mensen die af en toe om de hoek gaan kijken hoe het daar is zijn zeldzaam. Als je denkt dat het andersom is, dan heb je het mis ;).

  3. 5

    Aan “de klimaattafels” wordt onder leiding van onze VVD-premier vervolgens draconisch beleid in elkaar gefrutseld, waarin een grote omslag wordt bepleit, die betaald wordt door de burger. ”

    De klimaat tafels waren bedoeld om ideeën op tafel te krijgen niet om FNV en de milieuclubs op de beleidsstoel te laten plaatsnemen. Ze hebben lekker lopen hobbyen met als resultaat dat er nu allemaal peperdure en milieutechnisch onrendabele plannen op tafel liggen, de bedrijven vonden het wel best zo lang ze de warmtepompen, Tesla’s en windmolentjes mochten leveren. Democratisch waren de klimaattafels en grote mislukking.

    “Hij doet daarbij net alsof “de linkse partijen” altijd hebben verzwegen hoeveel een overgang naar duurzame energie wel niet zou kosten”.

    Zaken als dat je huis voor 30K euro gasvrij moet maken en je goedkope oude auto moet verruilen voor een peperdure Tesla durfden ook de linkse partijen niet eerlijk in hun verkiezingsprogramma te zetten. Ik vraag mij wel eens af of dat er bij links überhaupt wel mensen zitten die wiskunde, economie of natuurkunde in hun pakket hebben gehad. Zijn ze nu zo dom dat ze dit niet inzagen of denken ze echt dat ze de burger wel voor kunnen liegen dat buitenlandse aandeelhouders wel even de miljarden rekening zullen betalen? Echt niet, die aandeelhouders lopen zo hard mogelijk weg, Unilever was ze al voor. En als zij het niet doen, doen hun klanten het, want de burger koopt uiteindelijk toch bij de goedkopere concurrent, hij zal wel moeten met zijn peperdure energierekening. Diezelfde burger die dan zijn baan ziet vertrekken krijgt dan een dubbel zo hoge transitie rekening voor zijn kiezen. Zat andere landen die de bedrijven met open armen verwelkomen, Trump en de UK staan al te juichen, dat betweterige kikkerlandje Nederland zal ze een zorg zijn. Dat is het echte eerlijke verhaal mijnheer Klokwerk!

    We zullen het zien bij de verkiezingen of de kiezer in de doorzichtige praatjes van links trapt of dat ze kiezen voor het behoud van het laatste beetje koopkracht. De burger die bij de klimaattafels zijn overgeslagen heeft het uiteindelijk toch via het stembureau het laatste woord.

  4. 6

    @5: Als de hele rits multinationals die een grote bek hebben morgen hier op schiphol instapt kan de vlag uit. Die bedrijven betalen geen belasting enl everen marginaal arbeidsplaatsen ( en meestal in de verkeerde sectoren of flutbanen ). Kapalixit.

    Kan het MKB gaan innoveren. Je weet wel, de kleine bedrijven en de hardwerkende Nederlanders waar de VVD ook keihard op poept, want die krijgen geen stuiver van al die subsidies en belastingrulings. Dat is het ‘eerlijke verhaal’ voor rechts.

    Verder verzin je maar wat. Tenzij je kan aantonen dat in een verkiezingsprogramma van enige partij verplichtingen staan van 30K of Tesla’s. Denk dat menig Linkso een stuk meer heeft gestudeerd in de harde wetenschappen dan dit soort Bilviltjes-meningen uit de kroeg wat kennelijk het speeldveld van de andere kant is.

  5. 7

    Zeker op Joop.nl maar zo te merken ook hier, zitten toch heel wat mensen met een rechtse insteek. Andersom zie je niet vaak, maar dat komt vooral omdat op de rechtse sites waar je kunt reageren de berg met bagger uit de onderbuik met zo’n rotvaart over je wordt uitgestort, dat je daar na 1 voorzichtige opmerking gillend wegrent. Daar is geen plaats voor fatsoen of discussie, die zitten elkaar alleen maar op de meest gore manier af te troeven in hoe politiek incorrect ze zijn. Frappant niet, dat het voornamelijk links georiënteerde sites zijn waar normaal gediscussieerd wordt?
    Overigens kom ik zelf wel graag op Jalta.nl om toch eens buiten mijn bubbel te kijken, maar die hebben de reacties wijselijk uit staan.

  6. 8

    @6: Joh hij graait maar wat zaken bij elkaar om zijn onnozele punt te maken. Die hoge energierekening komt er bijv. niet als het aan de linkse partijen ligt, of in elk geval een stuk minder (zie ook het stuk van Krispijn die dat tot in de puntjes heeft uitgezocht: https://sargasso.nl/de-verhoging-van-uw-energierekening-komt-uit-het-midden/).

    En met die leegloop zal het ook wel meevallen, voor zover zo’n groot bedrijf hier veel werknemers heeft zijn die ook toevallig een asset met veel kennis en ervaring. Denk aan ASML, die gaat echt niet ff een heel blik nieuwe mensen aantrekken in een ander land, wat denk je dat dát kost? Verhuizen, sociaal plan voor de medewerkers die hier ontslagen worden, huisvesting voor medewerkers die meegaan, nieuwe mensen opleiden, een andere cultuur leren kennen en dan de organisatie die al die tijd niet op volle capaciteit kan draaien. Ik geef ’t je te doen.

    Een tijdje terug stond er in (ik meen) de Volkskrant een artikel waarin een flink aantal Nederlandse CEO’s aan het woord kwamen. Die hechten ook aan andere dingen dan alleen aandeelhouderswaarde, en gelukkig maar. En de rest mag inderdaad van mij ook oprotten. Het wordt tijd dat bedrijven die alleen maar parasiteren op de samenleving om een paar verwende aandeelhouders tevreden te houden de nek om gedraaid worden.

    En de consument begint er zo langzamerhand ook tabak van te krijgen. Mensen aan de onderkant van de samenleving hebben meestal weinig keus, maar die besteden hun geld voornamelijk aan eerste levensbehoeften. Als de rest nou een beetje bewuster gaat consumeren, zullen bedrijven die duurzaam werken op den duur de smeerlappen uit de markt prijzen.
    CO2-heffing zou daar overigens wel heel veel bij helpen. Subsidies uitdelen voor marginale aanpassingen aan bestaande processen niet.

    Maar op zich is het wel goed wat er nu gebeurt. Die hele klimaattafeltoestand was gewoon een farce. Breek maar weer open dat akkoord!

  7. 10

    @8: Even aanscherpen dan, ik denk dat we de bedrijven die vol op de lobby zitten tegen klimaatakkoorden liever kwijt dan rijk zijn. De shells en andere vervuilers van deze wereld zeg maar. De VVD-banenpoule zo u wilt.

    ASML en dergelijke innovatieve bedrijven hebben meer te winnen bij stevige milieumaatregelen. De meeste bedrijven zullen ook niet weg gaan, want stiekem zijn een stevig vangnet, redelijke voorzieningen, goed opgeleide en gelukkige bewoners toch best prettig.

  8. 11

    Toch wel aardig even te wachten want het meeste van de correcte antwoorden op de post @5 van Redoutable zijn al lang (@5, @8, @10) gegeven:

    1. bedrijven verdwijnen niet zo makkelijk naar het buitenland
    2. als ze dat wel doen, is het een bewijs voor het feit dat ze helemaal geen werkgelegenheid (en belasting) opleveren en ben je ze liever kwijt dan rijk: een goede selectie dus
    3. echte vernieuwende bedrijven zitten erom te springen dat de vervuilers (oneerlijke concurrentie voor hen) aangepakt worden: dat bedrijven die verdienen door te parasiteren op de toekomst aangepakt worden moet je bovendien juist toejuichen
    5. wie het omvormen van bestaande woningen voor zijn rekening neemt is gezien 1, 2, 3 en 4 een politieke keuze, en dat iedereen in een Tesla zou moeten rijden is niet gezegd: thuiswerken, via de belasting betaald ‘gratis’ OV en rekeningrijden zou volstaan (trouwens, binnen 10 zeg 20 jaar hebben we helemaal geen privéwagens meer, maar rijden we google cars)

    Maar gezien deze punten zou Redoutable nog een héél klein minuscuul puntje kunnen hebben als hij werkelijk gelijk had dat Nederland in deze dat ´betweterige kikkerlandje´ zou zijn, dat zo nodig voorop moet lopen. In dat geval zouden we inderdaad een deel van de kortetermijnwinst missen. Teveel voorsprong kweken schaadt, helaas.

    Maar dat is niet zo. Want
    6. Nederland loopt achteraan, en met haar geilheid op het snelle geld van vandaag zijn we hard bezig de trein naar morgen te missen.

    Als we zo doorgaan kunnen we straks onze shit duur kopen in China om eindelijk een keer van de importenergie uit de buurlanden af te komen. Het zal alleen maar duurder worden hoe langer we achteraan blijven twijfelen.

    Korte termijndenken leidt tot kortzichtigheid, en niet tot oplossingen, maar tot rampen. Après nous la déluge? Dat is alleen maar handig als we ervan uitgaan dat we er dan zelf niet meer zullen zijn. Om dat met recht te kunnen denken moet je inmiddels echter wel erg oud en grijs zijn, en geen kinderen hebben, en verder niet zoveel te geven om de wereld ook.

    Dat is het echte en eerlijke verhaal.

  9. 12

    @11: Ah ja, jouw punt 6 was ik nog vergeten inderdaad. 8% hernieuwbare energie, er zijn naar ik meen slechts 5 landen die het slechter of net zo slecht doen in Europa. WTF? Voor zo’n innovatief land als Nederland is dat toch een blamage?

  10. 13

    En zoals ik al zei hebben wij als consument ook een verantwoordelijkheid, daarin heeft
    Le Redoutable wel gelijk (al verwoordt hij dat dan weer een beetje verrot). Maar ik draag mijn steentje wel bij hoor. Vliegen deed ik toch al nooit, ik heb geen auto, eet steeds minder vlees en koop sinds vorig jaar bijna geen nieuwe kleding of andere rotzooi meer. Als je iets nodig hebt kun je dat meestal prima tweedehands kopen, is tegenwoordig nog hip ook (jeej vintage!). Dat vind ik wel een mooie trend. Zeker wat kleding betreft; niet alleen enorm milieuvervuilend maar ook nog eens een industrie die heel ondoorzichtig is. Volgens mij kunnen we met de huidige hoeveelheid kleding in de wereld nog jaren voort met zijn allen.

  11. 14

    Het doet me denken dat ik het op mijn werk ook eens over duurzaamheid moet hebben. IT-bedrijfje dat nogal wat hardware omzet; in die sector gaat zoveel verloren aan belangrijke grondstoffen, die ook nog eens vaak onder dubieuze omstandigheden gewonnen worden. “note to self”.

  12. 15

    @13: Voordat kleding als vintage gehypt kan worden, moet het door een tijdrovend proces van fabricage, niet teveel slijten, uit de mode raken, en bewaren. En je moet ook maar in die maten van toen passen.
    Met de bulkkwaliteit van tegenwoordig vrees ik bij de future-vintage voor dat tweede punt. En al dat textiel dat hier in de kledingcontainer wordt gegooid, maakt in Afrika de kledingindustrie kapot.
    Misschien dat je op allesduurzaam.nl een deugdelijke winkel vindt.

  13. 16

    De kledingindustrie in Afrika en Azië vind ik nu juist een heel goede reden om minder te kopen, want zo mooi is dat niet. Een vriendin van mij koopt alleen duurzame kleding, erg knap vind ik dat, zo makkelijk is dat niet (en ze loopt er nog eens altijd erg mooi bij ook – vintage zou ik haar stijl niet noemen). Eigenlijk vind ik dat er een vette extra importtax moet komen op alle producten waarvan niet bewezen is dat het geproduceerd is ten koste van mens en milieu. Dat zou de prijzen weer recht trekken en mensen in het buitenland ook stimuleren eens mens- en milieuvriendelijk te produceren.

    Vintage is volgens mij al 20 jaar trendy maar echt breed doorbreken doet het helaas niet ;).

  14. 17

    hmm ik zal even advocaat van de duivel spelen. maar niet echt, want ik vind dit echt. ondanks de corruptie en clientilisme van de VVD is er voor aanzienlijk deel van het electoraat (ik schat 15 a 20%) niet echt een serieus alternatief: het is de enige serieuze partij die principieel voor een kleinere overheid is. Nu is de FvD ook voor een kleinere overheid maar of die fatsoenlijker zou zijn…

  15. 18

    @17: haha de VVD en de vage belofte van een kleinere overheid. VVD is al zo lang aan de macht, is de overheid met de VVD kleiner of groter geworden?

  16. 19

    @18: De belofte is vrij expliciet. De resultaten laten te wensen over: de overheid groeit hooguit langzamer in een VVD/CDA kabinet. Maar verdergaande nivellering heeft de VVD wel weten te voorkomen: herriner je nog het PvdA om het consumentendeel van de zorgpremie inkomensafhankelijk te maken?

  17. 21

    @20: daarom schuift de vvd stemmer op naar rechts (lees: FvD). tel uit je winst. ik snap niet zo goed wat je probleem is. denken dat de vvd-stemmer een dommerik is die niet weet wat goed voor hem is voelt misschien wel goed maar slaat nergens op. it’s taxes stupid. een kansje voor links is niet al zeurende op de vuilnishoop van de geschiedenis te belanden maar aantonen dat je bij (bvb) de pvda waar voor je geld krijgt. dus: “oke je betaalt wel veel belasting maar je krijgt er X voor terug”. nu is: “als je niet meer wil betalen ben je asociaal”.

  18. 23

    @17: Je bedoelt niet at je voor een kleinere overheid bent, want dat is de VVD absoluut niet. De VVD is juist voor een heel grote overheid, als je kijkt in regels en controle. Die marktwerking gaat gepaard met een heel diarree aan regels over hoe die marktpartijen zich moeten gedragen. Denk alleen aan hoe de VVD ervoor gezorgd heeft dat het bedrijfsleven jarenlang arbodienst moest gaan spelen met de wetten Poortwachter en Verbetering Poortwachter, de vele controles en verplichtingen voor uitkeringsgerechtigden, en de vele regels waaraan zorgverleners nu moeten voldoen om te rapporteren aan de verzekeraars.

    Nee, de regeldruk is onder de VVD juist enorm gegroeid. Wat je zou kunnen bedoelen met ‘een kleinere overheid’ is dat je ervoor bent dat de politiek de uitvoering van publieke taken zoveel mogelijk wil uitbesteden aan private bedrijven. Daarmee wordt de overheid echter in praktijk niet kleiner, maar groter.

    Ik vermoed echter dat je met ‘een kleinere overheid’. eigenlijk iets anders gebeurt, namelijk dat je minder belasting wil betalen. Dat willen we allemaal wel. Maar wat moeten we ervoor inleveren? Als dat heel veel mensen hun inkomsten gaat kosten, dan schieten zij er niet veel mee op. .En mensen geven er ook niet graag hun welvaart voor op, hun recht op goede zorg als ze het nodig hebben, de school van hun kinderen.

    Ik houd het er ook juist met dit aantwoord weer bij de VVD een partij is voor het korte termijn denken. Natuurlijk, er zijn heel veel mensen die daarvoor vallen, voor de snelle winst gaan en niet verder kijken. Het gaat ook gepaard met een zeker cynisme: ach die mooie plannen, het zal toch wel op niks uitdraaien. Doe mij maar snel de winsten van de olie en het gas, en daarna zien we wel weer.

    Ik ben zelf heel erg voor een kleinere overheid maar zie dat dan meer in meer vrijheid voor burgers, in initiatieven als het basisinkomen, versimpeling van de collectieve sector, simpelere en eerlijkere belastingen zoals belasting op vervuiling in plaats van arbeid etcaar valt veel te winnen maar de VVD is daar nu zeker geen goede partij voor.

  19. 25

    Ha Klokwerk

    Je bedoelt niet at je voor een kleinere overheid bent, want dat is de VVD absoluut niet. De VVD is juist voor een heel grote overheid, als je kijkt in regels en controle.

    Hier bedoel ik wat ik heb geschreven. En is een verschil tussen “overheid” en “staat”. VVD’ers zijn over het algemeen voor een kleine overheid (dwz met weinig taken, organisaties en werknemers) maar een sterke staat (de weinige taken worden doortastend uitgevoerd).

    Die marktwerking gaat gepaard met een heel diarree aan regels over hoe die marktpartijen zich moeten gedragen. Denk alleen aan hoe de VVD ervoor gezorgd heeft dat het bedrijfsleven jarenlang arbodienst moest gaan spelen met de wetten Poortwachter en Verbetering Poortwachter, de vele controles en verplichtingen voor uitkeringsgerechtigden, en de vele regels waaraan zorgverleners nu moeten voldoen om te rapporteren aan de verzekeraars.

    De wet Poortwachter is geen marktfalen maar het gevolg van een te dure ziektewet/WAO. Volgens mij was deze ingevoerd onder Paars, als compromis tussen PvdA en VVD. Het VVD standpunt zou eerder zijn geen publiek gefinancieerde ziektewet – laat werknemers zichzelf verzekeren. Dan is die hele wet Poortwachter niet nodig.

    Wat je zou kunnen bedoelen met ‘een kleinere overheid’ is dat je ervoor bent dat de politiek de uitvoering van publieke taken zoveel mogelijk wil uitbesteden aan private bedrijven. Daarmee wordt de overheid echter in praktijk niet kleiner, maar groter.

    Nou per definitie niet. Zodra de overheid niet meer te taak uitvoert is het geen “overheid” meer.

    Ik vermoed echter dat je met ‘een kleinere overheid’. eigenlijk iets anders gebeurt, namelijk dat je minder belasting wil betalen.

    Sterker nog, dat is onder het klassieke liberalisme praktisch hetzelfde. Kleine overheid = minder belasting. Daarom is deze slogan ook zo populair onder de achterban van de VVD. Ik beweer nergens dat de VVD-stemmer uit idealisme stemt, het is vooral eigen belang natuurlijk. Dat staat niet ter discussie. Wat wel ter discussie staat is in hoeverre dat eigen belang verkeerd wordt begrepen. Ik krijg het idee dat jij denkt dat de VVD-stemmer “niet weet wat goed voor hem is”. Voorbeeld:

    Als dat heel veel mensen hun inkomsten gaat kosten, dan schieten zij er niet veel mee op. .En mensen geven er ook niet graag hun welvaart voor op, hun recht op goede zorg als ze het nodig hebben, de school van hun kinderen.

    Het meerendeel van de publieke middelen gaat naar uitkeringen en ambtenarensalarissen. De belastingen zouden in principe verlaagd kunnen worden zonder de kwaliteit van leven *van de VVD-stemmer* aan te tasten. Vergelijk het hiermee: in meer liberale landen (in de klassieke zin van het woord) – Engeland, Canada, Zwitserland – heeft de middenklasse het niet slechter dan hier (de hogere middenklasse heeft het aanzienlijk beter). Wie hebben het wel slechter: werklozen, arbeidsongeschikten en ouderen met alleen het staatspensioen.

    Ik houd het er ook juist met dit aantwoord weer bij de VVD een partij is voor het korte termijn denken.

    Ik weet niet of zo’n karakterisering erg nuttig is. Omgekeerd zou je de linkse stemmer een “wensdenker” kunnen noemen: progressieve plannen voor bijvoorbeeld de arbeidsmarkt hebben nauwelijks wetenschappelijke onderbouwing, worden zelden geevalueerd en falen regelmatig: arbeidstijdverkorting en VUT in de jaren ’70, spreiding Rijksdiensten in de jaren ’80, de Melkertbanen van de ’90, industriebeleid in het Noorden in de jaren ’00, de wet Werk en Zekerheid van PvdA’er minister Asscher: op z’n best ineffectief of z’n slechts dure geldverspilling). De (cynische) VVD’er zegt: dan maar geen plannen.

    Ik ben zelf heel erg voor een kleinere overheid maar zie dat dan meer in meer vrijheid voor burgers, in initiatieven als het basisinkomen, versimpeling van de collectieve sector, simpelere en eerlijkere belastingen zoals belasting op vervuiling in plaats van arbeid etcaar valt veel te winnen maar de VVD is daar nu zeker geen goede partij voor.

    Dat is het verschil tussen klassiek en ontplooiingsliberalisme.

  20. 26

    @25

    Volgens mij was deze ingevoerd onder Paars, als compromis tussen PvdA en VVD. Het VVD standpunt zou eerder zijn (…)

    Daarom werkt de truc dus. Keer op keer. In verkiezingstijd voert de VVD campagne tegen (de gevolgen van) het eigen beleid. En zodra daar op wordt gewezen zijn de problemen altijd weer de schuld van de anderen. De VVD mag altijd weer weglopen van de eigen verantwoordelijkheid, want de achterban vindt dat geweldig. Die loopt er lekker achteraan. Als het al niet andersom is: de VVD die op zijn dooie gemak achter de van de eigen verantwoordelijkheid weglopende achterban aansloft.

  21. 27

    @26: nou ja zeg. weet je uberhaupt wat de wet Poortwachter is? het is een bureaucratische rem op een doorgeschoten verzorgingsstaat. zoals Klokwerk zegt zijn het meer regels, maar bottomline beperkt het de uitgaven en daarmee de belastingen. pick your poison. als pragmatisme “weglopen van de eigen verantwoordelijkheid” is.. ja dan begrijp ik dat jullie blijven verliezen.

  22. 29

    Grappig Analist hoe je eigenlijk precies bevestigt wat ik zeg maar dat dan zelf niet door lijkt te hebben. Het gaat jou om lagere belastingen, niet om minder regels, dat is precies wat je bevestigt met de verdediging van de wet poortwachter. De wet poortwachter en verbetering poortwachter zijn overigens correcties nadat de ziektewet werd geprivatiseerd, in die zin van doorgeschoven naar de werkgevers. Het bleek dat die werkgevers wel erg makkelijk waren om hun werknemers ziek te verklaren en dat was natuurlijk niet de bedoeling. Leren moesten ze, die ondernemers, en daarom schreef vadertje staat wel even voor hoe ze dat moeten doen. Nog steeds zijn die verplichtingen voor het MKB een loden last en geeft het vooral veel bureaucratie en misstanden.

    Kijk, als het aan mij lag, lag die verantwoordelijkheid van de uitvoering van de ziektewet helemaal niet bij werkgevers. Laat ieder doen waar hij goed voor is: een kleine ondernemer is geen arboarts. Aan de andere kant zou ik het zelf ook niet overlaten aan het GAK, ik ben een SP’er, maar gewoon uit laten besteden door de overheid. Ik heb niets tegen aanbesteden bij private ondernemingen.

    Jij zegt: ik vind die regeldiarree prima, want dan hoef ik minder belasting te betalen. Dan denk ik dat je gewoon niet ver genoeg lijkt want volgens mij kwamen die stijgende kosten doordat iedereen plotseling wel heel snel de ziektewet doorstroomde en de WAO in verdween nu juist doordat de kabinetten die ziektewet hadden doorgeschoven naar de markt. Helaas leverde de markt niet wat verwacht, maar in plaats van hier lering uit te trekken moest dat weer gecompenseerd worden.

    En zo doet de VVD dat nu telkens weer, ze blundert maar raak, nadat ze eerst van de sociale zekerheid een afgrijselijke bureaucratische molen hebben gemaakt zijn ze dat daarna met de zorg gaan doen. Met als gevolg een enorme bureaucratie in de sector om aan alle regels te kunnen voldoen.

    En dan komt dit falen natuurlijk door de opeenvolgende coalitiepartners? Ja, dank je de koekoek.

    Het gaat de VVD in de zin van minder overheid om minder ambtenaren, dat klopt, en via de mond beleden zij zelf altijd dat het hen ook ging om minder regels. In dat eerste zijn ze geslaagd, in dat tweede hebben ze continu en structureel gefaald, ze hebben er een enorme brei van gemaakt. En dat we onder de streep
    goedkoper uit zouden zijn is ook niet vol te houden.

    Wat de VVD heeft gedaan is het belastingstelsel een paar keer op de schop genomen zodat rijke mensen minder hoeven te betalen. Dat ging ten koste van de sociale. voorzieningen. Dat mag je goed vinden maar ik vind het kortzichtig, want iedereen wordt wel eens ziek, de meeste mensen hebben de laatste jaren van hun leven veel zorg nodig en de meeste middenklasse mensen kunnen die kosten onmogelijk betalen. Dus op de oude dag krijg je de rekening. Ook is het nogal optimistisch te stellen dat je zelf nooit arbeidsongeschikt zal worden en daardoor of door de volgende economische crisis je baan verliest. Dan kom je vanzelf in de problemen, tenzij je familiekapitaal achter je hebt staan, hebt geërfd, of begin jaren 90 of daarvoor een huis hebt gekocht.

    Dit alles is verre van “klassiek liberaal: . Klassieke liberalen hebben een hekel aan mensen die teren op kapitaal, werken voor je kost zal je, en ze hebben een enorme hekel aan een overheid die ze gaat zeggen hoe ze moeten leven. Voor zover de VVD nog liberaal te noemen zijn ze neoliberaal: alle vrijheid voor het grote internationale bedrijfsleven en de aandeelhouders, de burgers onder de knoet van enerzijds de overheid met zijn repressie en eindeloze regeltjes, anderzijds aan de ketting van de schuldenlast die ze aan zich binden. Lenen voor je studie, lenen voor je huis, lenen voor je stage, dat is waar het op neerkomt als je niet erft of geld hebt om mee te speculeren.

    Dat noem ik inderdaad wat kortzichtig, en je geeft ook dat eigenlijk toe: omdat er nogal eens wat mis gaat met mooie idealen en vergezichten, gaat de VVD’ er voor de korte termijn winst en weigert hij ver in de toekomst te kijken. Maar dat is wel heel beperkt gezien want idealen leverden ook wel eens wat goeds op. Ondanks wat er allemaal mis is met onze verzorgingsstaat heeft het een verdomd succesvolle en rijke samenleving opgeleverd, armoede zoals in de middeleeuwen of de derde wereld is er niet meer, de arbeider is tot consument gepromoveerd en juist dat heeft de basis gelegd voor iedereen die nu met een slimme startup kapitalen bij elkaar harkt. Want de klanten van YouTube, Facebook en Spotify zijn zeker niet alleen maar een rijke bovenklasse of een goede middenklasse. Maar de gemiddelde VVD’er plukt die vruchten graag zonder er verdere vragen over te stellen en stopt ze snel in zijn zak. Heel logisch verder want de meeste mensen zijn niet zo van de diepe maatschappelijke analyses, en vallen voor de geur van succes, en die weet de VVD succesvol uit te wazemen. En wie krijgt er nu niet graag belasting terug? Die crisis zal nog wel even uitblijven en we leven nu.

    Dus dank: je illustreert eigenlijk perfect het punt dat ik wilde maken ;).

  23. 30

    Kleinere overheid. Minder staatsschuld. Allemaal onzin.

    Het is namelijk maar 1 kant van het verhaal. Staatsschuld is niet erg, als je het geld maar investeert. Dan betaalt het rendement op de investering de lening.

    De overheid heeft een set taken uit te voeren. Afhankelijk van het takenpakket tuig je de overheid op.

    De verzorgingsstaat is het gevolg van de geschiedenis, er was een gebrek aan voorzieningen, met name bij dat deel van de bevolking dat moeite heeft voor zichzelf op te komen/te zorgen.

    Door de jaren heen is daar misbruik van gemaakt, en de VVD oplossing is dan om de verzorgingsstaat maar uit te kleden en te privatiseren.

    VVD vertaling/doel van kleinere overheid, minder staatsschuld, marktwerking en eigen verantwoordelijkheid:

    Laten we alles wat met publieke middelen is opgebouwd ontmantelen ter faveure van de private investeerders/aandeelhouders.

    Kleinere overheid betekend dat taken door private organisaties uitgevoerd moeten worden. En die daar dus rijk van kunnen worden.

    Minder staatsschuld is een drog reden om het takenpakket van de overheid te verminderen

    Marktwerking wordt ons verkocht als keuze vrijheid, betere service en lagere prijzen. Terwijl al lang bekend is dat marktwerking in het kapitalisme betekend: een markt wordt opengebroken, kleine partijen komen op de markt. Consolidatie slagen en een paar jaar laten zit je ipv in een staatsmonopolie in een oligopolie. Zonder dat de overheid nog invloed kan uitvoeren, realiseert de oligopolie dat ze geen kwaliteit tegen hoge prijs kunnen leveren.

    Eigen verantwoordelijkheid betekend: je zorgt maar voor jezelf, lukt dat niet dan crepeer je maar. Alles zodat het voor de VVD’er goedkoper wordt (ten koste van de zwakkere medemens)

    Samengevat: mooie woorden met het enige doel om (publiek) geld naar de aandeelhouders te laten stromen.

    En als dat besef in de samenleving er komt, dan heb je altijd nog de telegraaf en Frits B. (het is goed gebruik om niet veroordeelde criminelen niet bij achternaam te noemen) die ‘links’ zullen framen en er de schuld van zullen geven..

    Links krijgt de schuld van de immigratie, het was de VVD die de gastarbeiders liet komen en het vertikte aan integratie te werken.

    Links krijgt de schuld van de kosten voor de overgang naar duurzame samenleving. Terwijl de fossiele energievoorziening achter de schermen gesubsidieerd wordt, en de kosten alleen maar stijgen door niets doen vanuit de VVD…

  24. 31

    @29: Het gaat jou om lagere belastingen, niet om minder regels,

    Mij niet persoonlijk, wel de VVD-stemmer. Dat mag toch geen geheim zijn? De vraag hier is: levert de VVD dit?

    De wet poortwachter en verbetering poortwachter zijn overigens correcties

    Ik heb nog even gezocht en de Wet verbetering Poortwachter werd ingevoerd door het kabinet Paars-II van PvdA minister Kok onder PvdA minister van Sociale Zaken Klaas de Vries. Ik denk niet dat dit het beste voorbeeld is van “hoe VVD’ers meer regels maken”.

    correcties nadat de ziektewet werd geprivatiseerd, in die zin van doorgeschoven naar de werkgevers

    omdat onder het PvdA kabinet Den Uyl de poort naar de arbeidsongeschiktheid uitkering wagenwijd was open gezet…

    Laten we een voorbeeld nemen van overduidelijk VVD beleid. Bijvoorbeeld van de afgelopen tien jaar. Toen hadden wij in Nederland een linkser kabinet (Balkenende-IV met CDA-PvdA-CU van 2007 tm 2010) en een rechtser kabinet (Rutte II met VVD als meerderheidspartij en PvdA en juniorpartner van 2012 tm 2016).
    Als je tijdens die periode kijkt naar bijvoorbeeld de zorguitgaven groeiden deze vrij onstuimig tijdens de linkse periode (bijna een verdubbeling in nominale termen), maar is de groei tijdens de rechtse periode onder VVD minister Schippers tot staan gebracht.

    Ik denk dat de brede VVD stemmende (hogere) middenklasse en elite daar naar kijkt: verstoort de politiek niet de bestaande verhouding tussen markt en overheid, privaat en publiek.

    Dit alles is verre van “klassiek liberaal

    Klassiek liberalisme volgens de definitie in de politicologie/politieke filosofie, niet volgens de Klokwerkdefinitie.

    Classical liberals argued for what they called a minimal state, limited to the following functions:

    A government to protect individual rights and to provide services that cannot be provided in a free market.
    A common national defense to provide protection against foreign invaders.[17]
    Laws to provide protection for citizens from wrongs committed against them by other citizens, which included protection of private property, enforcement of contracts and common law.
    Building and maintaining public institutions.
    Public works that included a stable currency, standard weights and measures and building and upkeep of roads, canals, harbors, railways, communications and postal services.[17]

    https://en.wikipedia.org/wiki/Classical_liberalism

    Dat sluit nauwer aan op de VVD dan op een PvdA of D66. Hoewel voor een 19e eeuwse liberaal het hele Nederlandse spectrum “socialistisch” aan zou doen.

  25. 33

    @32: De toekomst is socialistisch en niet klassiek-liberaal : zo moet je maar denken. Alle pogingen om naar het klassiek-liberalisme terug te gaan (en het neoliberalisme is zo’n poging) leiden uiteindelijk tot structuurcrises (door onderbesteding) met populistische regeringen (of zelfs fascistische regeringen) en vallende banken.

  26. 34

    Laten we ons vooral baseren op wat de klassieke liberalen zelf waren, niet wat Wikipedia ervan maakt. Je bent er bekend mee dat het liberalisme oorspronkelijk tegen erfrecht waren?

    Verder ondersteunt dat Wiki citaat sowieso niet wat je zegt: volgens mij kan je wat je copy-paste net zo goed of beter op D66 toepassen dan op de VVD. De VVD is veel meer van de knoet op arbeidsgerechtigden, tegen subsidies maar als het op de HRA of de JSF neerkomt dan natuurlijk wel – en kijk maar eens wat er nu weer voor subsidiediarree uit het klimaatakkoord komt.

    Met vrijheid voor de burger heeft dat niets te maken, en met vermindering van de regeldruk ook niets, en als dat niet is waar de VVD stemmer voor gaat dan snap ik niet waarom dit af en toe prominent in de verkiezingsprogramma’s moet komen te staan – een belofte die net zoveel waard is als die van 1000 euro in het handje.

    Verder geloof ik niet echt dat je met Wikipedia genoeg weet om de hele discussie van de sociale zekerheid correct te kunnen samenvatten, en al helemaal niet alsof je doet alsof een kabinet Den Uyl verantwoordelijk zou zijn geweest voor de hele verzorgingsstaat.

    Het probleem van de WAO was dat met name werkgevers het als fraudemogelijkheid zagen: een makkelijke manier om van hun werknemers af te komen. Je zou zeggen dat toen het kwartje had mogen vallen dat je zoiets ook niet aan ondernemers moet overlaten, dat je die vooral lekker moet laten doen waar zij goed in zijn, ondernemen dus, en ze niet verplichten arbodienstje te gaan spelen en 10.000 formulieren in te vullen. Klinkt dit als een lekker liberaal verhaal? Volgens mij wel, maar de VVD koos voor een andere route in de kabinetten waarin ze de lakens uitdeelden. Je denkt toch niet dat op zo een dossier een minister op zijn eentje besluit? Het ging om een klein miljoen mensen nota bene!

    Verder: dat de overheid nu niet meer geld uitgeeft aan zorg betekent niet dat we als burgers in totaal minder aan zorg kwijt zijn – we moeten het gewoon meer direct uit eigen zak betalen. Dat is geen kostenbesparing, dat is het verstoppen van kosten. De totale zorgkosten namen alleen maar toe.

    En Balkenende III links noemen is toch vooral erg nieuw voor mij. De SP is toen niet voor niets buiten het kabinet gehouden. De PvdA kan je van alles verwijten maar moeilijk dat ze een linkse partij zijn. Enfin, dat is denk ik een andere discussie.

    Maar goed, over de algehele linie zijn we het wel eens: jij hebt het alleen over lagere belastingen, niet over meer vrijheid van de burger, niet over een lagere regeldruk voor bedrijven, niet over betere collectieve voorzieningen, die mogen onder dat doel u allemaal lijden, en daar wil ik aan toevoegen dat dit ook geldt voor de langetermijneffecten. Dat is allemaal van secundair belang, als het al belangrijk is. Als dat je beeld van de VVD stemmer is, dan denk ik inderdaad dat je gelijk hebt. Daarom stemt men VVD.

    En ik vind dat nogal kortzichtig, kortzichtig naar de toekomst, naar het geheel, naar het milieu en naar de medemens. Maar dat je daarmee een succesvolle politieke partij kan runnen snap ik ook wel, want de meeste kiezers zijn niet van de enorme analyses en kiezen toch voornamelijk met hun portemonnee, en de middenklasse die daar dus vatbaar voor is, is groot genoeg. Erg verheffend vind ik het allemaal niet maar het is de realiteit waar we volgens mij nog wel een tijdje mee zitten.

  27. 35

    … en daaraan toevoegend: het is ook wel duidelijk dat de kiezers een beetje gesjoemel etc ook wel voor lief nemen daarbij … het wordt er niet mooier op maar zo is een groot deel van de mensen … Ik zal niet zeggen dat ze immoreel zijn want dat is een te zwaar oordeel, ik denk eerder dat ze amoreel zijn, want te lui en te weinig nieuwsgierig om echt na te willen denken over het belang voor de toekomst en van het geheel.

  28. 36

    @31:

    correcties nadat de ziektewet werd geprivatiseerd, in die zin van doorgeschoven naar de werkgevers

    omdat onder het PvdA kabinet Den Uyl de poort naar de arbeidsongeschiktheid uitkering wagenwijd was open gezet…

    Dus van 1977 tot 1995, met drie regeringen Van Agt en drie regeringen Lubbers (waarbij van 1977 tot 1981 en van 1982 tot 1989 CDA & VVD) de VVD dit niet had kunnen corrigeren?

  29. 37

    @33: dat ben ik op zich wel met je eens. sociaal-democratie is populairder dan klassiek liberalisme. daarom de gehele politiek in Nederland richting sociaal-democratie opgeschoven (muv de SGP en nu de FVD). maar daarin zit ook de verzwakking van de traditioneel sociaal-democratische beweging: voor publieke gezondheidszorg, onderwijs, oude de dag voorziening hoef je niet perse bij de PvdA te zijn.

  30. 38

    @34: Verder: dat de overheid nu niet meer geld uitgeeft aan zorg betekent niet dat we als burgers in totaal minder aan zorg kwijt zijn – we moeten het gewoon meer direct uit eigen zak betalen.

    90% van de zorgkosten zijn publiek. een verdubbeling die via de belasting moet worden opgebracht heeft veel meer impact dan een toename van 10% die privaat gefinancieerd is.

    De totale zorgkosten namen alleen maar toe.

    onder “links” namen ze veel sneller toe dan onder “rechts”. wederom de overgrote meerderheid van de zorgkosten zijn publiek gefinancieerd. zie ook deze publicatie van de Rabobank:

    De zorguitgaven in Nederland zijn internationaal gezien hoog. In 2016 is in Nederland door de overheid en huishoudens ruim 96 miljard euro aan zorg uitgegeven, wat neer komt op circa 5.650 euro per inwoner (CBS, 2017).

    Het huidige niveau van de zorguitgaven komt voort uit de forse groei van de afgelopen jaren. In de periode 1998-2010 groeiden de nominale zorguitgaven met gemiddeld 6,7 procent per jaar. Om te voorkomen dat deze trend zich zou voortzetten in de daaropvolgende jaren, zijn in 2012 de hoofdlijnenakkoorden geïntroduceerd

    de zorguitgaven minder hard zijn gegroeid na implementatie van de akkoorden en andere genoemde maatregelen. In het scenario waarin de zorguitgaven met 6 procent per jaar waren blijven groeien, waren de nominale zorguitgaven bijna een kwart hoger uitgevallen.

    let op: dit gaat over de *totale* zorguitgaven

    https://economie.rabobank.com/publicaties/2017/november/stijgende-zorguitgaven-in-perspectief/

    En Balkenende III links noemen is toch vooral erg nieuw voor mij.

    Nee Balkenende IV. In ieder geval linkser dan Rutte II (of III).

    En ik vind dat nogal kortzichtig, kortzichtig naar de toekomst, naar het geheel, naar het milieu en naar de medemens.

    Dat is je goed recht. Maar je overtuigt niet de VVD-stemmer met het verhaal dat “we allemaal beter af zijn met een grotere overheid”. Je kan beter proberen om wat sociaal-democraten terug te halen van de PVV. Vind ik.

    @35: och ik weet niet of kwalificaties als “immoreel” zoveel zin hebben. als ik zoiets zou horen denk “wie de fok ben jij om mij immoreel te noemen”. je vangt meer vliegen met honing dan met azijn.

    @36: het was inderdaad erg moeilijk om geest weer terug in de fles te krijgen. In zekere zin is het nog steeds niet gelukt. Het aantal “arbeidsongeschikten” blijft structureel rond 10% van de beroepsbevolking hangen – veel hoger dan in de aanpalende landen (die hun eigen problemen hebben).

    uitgaven arbeidsongeschiktheidsuitkeringen relatief hoog in Nederland, alleen hoger in de Scandinavische landen (die toevallig ook een groot vangnet hebben).

    https://data.oecd.org/socialexp/public-spending-on-incapacity.htm

  31. 39

    “Onder links” – wanneer was dat precies? Je pakt uit een lange periode van stijging met bijna alleen VVD kabinetten juist het stukje van een kabinet dat net iets linkser was, en baseert daar je denkbeeldige grafiekje op – een ‘Analist’ onwaardig.

    Iedereen weet dat de stijgende zorgkosten met name worden veroorzaakt door de vergrijzing. Ja, we kunnen de zorg afbreken ja. Moet je wel niet ziek worden natuurlijk, maar aan het eind van je gezonde leven in 1 dag dood neervallen, dan profiteer je. (Hoeveel is dat gegeven?)

    Ik zit hier verder ook niet om een VVD stemmer te overtuigen. Ik geef gewoon mijn analyse, zie maar wat je ermee doet. Wat is dat dat mensen toch altijd schijnen te denken dat iemand schrijft om tegenstanders te overtuigen? We hadden dat al eerder in de discussie gehad: wie daarom schrijft, komt bedrogen uit.

    Je dacht trouwens toch niet echt dat al die arbeidsongeschikten weer aan het werk waren of wel?

  32. 40

    @39: “Onder links” – wanneer was dat precies? Je pakt uit een lange periode van stijging met bijna alleen VVD kabinetten juist het stukje van een kabinet dat net iets linkser was, en baseert daar je denkbeeldige grafiekje op – een ‘Analist’ onwaardig.

    Ik selecteer de laatste 10 jaar met een linkser kabinet en een rechtser kabinet.

    Iedereen weet dat de stijgende zorgkosten met name worden veroorzaakt door de vergrijzing.

    Die vergrijzing is op magische wijze vertraagd tussen 2012 en 2016?

    Wat betreft VVD kabinetten: het eerste VVD kabinet in de moderne geschiedenis – dwz met de VVD als grootste partij – was Rutte 1, krap 7 jaar geleden. Daarvoor was het CDA of PvdA. Je dicht de VVD magische krachten toe als je denkt dat ze als juniorpartij in een kabinet het beleid naar hun hand kunnen zetten.

  33. 41

    @40:

    Wat betreft VVD kabinetten: het eerste VVD kabinet in de moderne geschiedenis – dwz met de VVD als grootste partij – was Rutte 1, krap 7 jaar geleden. Daarvoor was het CDA of PvdA. Je dicht de VVD magische krachten toe als je denkt dat ze als juniorpartij in een kabinet het beleid naar hun hand kunnen zetten.

    Maar het kon wel in 1995? Zoals Klokwerk al schreef, een “analist” onwaardig.

  34. 44

    De stijging van de zorgkosten komt vooral door de Wet van Baumol.

    Als je echt een goedkoop stelsel wil dan moet je de VK en zijn NHS navolgen (een socialistisch model).

  35. 45

    Tussen 2012 en 2016 is de vergrijzing niet gestopt maar zijn duizenden mensen ontslagen waarna een groot tekort aan handen aan het bed ontstond. Eigen risico was in 2006 ingesteld en ging een paar keer zwaar omhoog: zieken betalen hun eigen kosten maar, of zien af van volgens de arts noodzakelijke zorg. Zorgverleners klagen steen en been dat ze meer tijd kwijt zijn met formulieren invullen dan zorg verlenen bovendien. Er kan door private bedrijven en ziekenhuizen en zorgverzekeraars echter wel lekker geld worden verdiend in de zorg. De Balkenendenorm is in die sector een lachertje.

    Precies waar we het over eens waren dacht ik: de voorzieningen gesloopt en een grotere regeldichtheid, ten gunste van kostenreductie die uiteindelijk ten goede komt aan belastingverlagingen. Jij vindt dat OK, en ik niet. Ga het nu niet lopen mystificeren, ons verschil van mening was nu net zo lekker duidelijk. Eromheen draaien heeft geen enkel nut.

    De nieuwe zorgverzekeringswet (2006) is bij uitstek een VVD wet geweest (Hogervorst, Balkenende 2), maar bracht niet wat het beloofde. Het werd toevallig ook niet gelanceerdt in het tijdraampje dat jij als enige VVD tijdperk denkt te kunnen erkennen, wat verder nergens op slaat want in Kok 1 en 2 en Balkenende 1, 2 en 3 en Rutte 1 was de VVD allesbehalve een bijschotel. Een beetje selectief gaan shoppen met data mag sommigen misschien overtuigen, iedereen die de feiten een beetje eerlijk bekijkt prikt er vrij makkelijk doorheen.

  36. 46

    Ik kan me alleen maar aansluiten bij Klokwerk e.a.. CDA en ook PvdA (sinds Kok) zijn natuurlijk helemaal niet links. CDA is, zeker de laatste tijd, maar een heul klein beetje socialer dan VVD. PvdA lijkt nu weer een beetje terug te schuiven, maar ja, too late.

    Wat vooral opvalt van de periode onder CDA en VVD, is inderdaad dat kortetermijndenken. De focus op nú zo min mogelijk centen uitgeven, de begroting op orde, maar niet nadenken over wat dat over een aantal jaar kan betekenen. Penny wise, pound foolish. Je ziet het in alle publieke voorzieningen terugkomen. Zoals enorme personeelstekorten in de zorg. Verzorgingshuizen en de GGZ totaal uitgekleed, met als gevolg grote druk op de 1e-lijns zorg, problemen in de wijken vanwege overlast, overbelaste mantelzorgers die dan weer uitvallen. Overbelaste politie, die ook nogal door de mangel is gehaald. Het onderwijs dat onder de maat begint te raken wegens te grote klassen en dat zogenaamde passend onderwijs. De toegang tot de rechtsgang die systematisch is uitgekleed wordt als het aan Dekker ligt nóg veel moeilijker. Het ganse land zit diep in de schulden, en ja daar staat wel een pensioenpot tegenover maar wie weet of dat over 20 jaar nog enige waarde heeft?

    En wat betreft dat uitbesteden van diensten door de overheid; reken maar dat daar ook weer een hoop ambtenaren mee bezig zijn. Ik heb 15 jaar voor de gemeente Amsterdam in het sociale domein gewerkt, en ik kan je vertellen dat het een enorme klus is om al die ketenpartners bij te houden en te monitoren. Hele programma’s worden daarvoor opgetuigd, waaronder (ICT-)projecten hangen, waar hele volksstammen voor worden ingehuurd. Want al die partners hebben eigen werkwijzen, willen niet teveel verantwoording afleggen en liever niet teveel met elkaar praten. Het slaat nergens op. Kijk maar eens op de sociale kaart van Amsterdam: https://www.socialekaart.amsterdam.nl/ Dat moet allemaal bijgehouden worden, want de gemeente is wel eindverantwoordelijk. Toevallig is de GGD hier wel een dienst (oh nee, RVE moet ik zeggen*) die zijn zaken behoorlijk goed voor elkaar heeft, dus dit is ze wel toevertrouwd, maar de mankracht die het kost is gigantisch.

    *Ook zoiets, in 2015 is de gemeente compleet op de schop gegaan, zijn alle diensten ontmanteld en in clusters verdeeld met Resultaat Verantwoordelijke Eenheden. Klinkt leuk, is het niet. Alsof de diensten daarvoor niet verantwoordelijk werden gehouden voor het resultaat. Tegelijk werden de stadsdelen opgeheven en kregen we de WMO over de schutting geflikkerd met een fikse bezuiniging. Wie bedenkt zoiets? Ik kan nergens terugvinden wat Arjan van Gils stemt, maar het zal vast een VVD-er zijn. Puur managementdenken; op papier ziet het er heel efficiënt uit, maar in de praktijk werkt het voor geen meter. Totaal geen oog voor de menselijke maat, de impact op de organisatie en de cultuur. Ja, de diensten waren soms wel eilandjes. Na de reorganisatie was het allemaal los zand. Tel uit je winst!

  37. 47

    @44: Wet van Baumol is interessant maar geeft empirisch gemengde resultaten. Quizvraag: welke sector zou volgens Baumol het meeste last hebben van zijn wet? De muziek. In werkelijkheid zijn de marginale kosten van muziek tot bijna nul gedaald.

    Maar ipv een hoog theoretische wet van alweer 60 jaar geleden, kan je beter kijken naar de daadwerkelijke ervaring van 5 jaar geleden. De overheid kan best de kostencurve in de publieke sector buigen: door simpelweg minder uit te geven. In de praktijk komt dat neer op weerstand bieden tegen belangengroepen (patientenorganisaties, de betaalde uitvoerders, etc).

    @45: Precies waar we het over eens waren dacht ik: de voorzieningen gesloopt en een grotere regeldichtheid, ten gunste van kostenreductie die uiteindelijk ten goede komt aan belastingverlagingen. Jij vindt dat OK, en ik niet.

    Je luistert niet. Het gaat er niet om “of ik het ok vind” maar of het effectief is in de zin van krimpen/niet laten groeien van de overheid.

    @46: de bestuurlijke en administratieve chaos in zo’n beetje de meest linkse stad van Nederland op het conto van de VVD schuiven, jij durft.

  38. 48

    @45: Het werd toevallig ook niet gelanceerdt in het tijdraampje dat jij als enige VVD tijdperk denkt te kunnen erkennen, wat verder nergens op slaat want in Kok 1 en 2 en Balkenende 1, 2 en 3 en Rutte 1 was de VVD allesbehalve een bijschotel.

    OK ik bijt wel. Wat is dan geen VVD-tijdperk? Kabinet Den Uyl? Dus blijkbaar zijn we al vanaf 1981 gereageerd door de VVD. En tijdens die kleine veertig jaar genieten wij wel van een uitgebreide sociale zekerheid, goed onderwijs, zorg, infrastructuur en oudedagsvoorziening (aanzienlijk beter dan in de buurlanden, muv Scandinavie). Dus blijkbaar is “links” helemaal niet nodig voor een fijne samenleving (dus hoef je er als burger ook niet op te stemmen).

    Je kan niet tegelijkertijd dit beweren: 1. de VVD is al jaren aan de macht en 2. de sociaal-democratie heeft ervoor gezorgd dat we sociale voorzieningen/een middenklasse/beschaving hebben.

  39. 49

    Als je zegt dat anderen moeten luisteren, geef er dan eerst zelf blijk van te kunnen lezen. Dat de VVD vrijwel onafgebroken aan de macht is, is zo’n beetje de eerste bewering in het stuk waar je onder reageert. De VVD en haar ideologie regeert hier ongeveer vanaf Paars, de PvdA schudde haar ideologische veren af en werd een bijschotel van de VVD.

    Resultaten? In de jaren 90 lag ons land er naar mijn idee nog vrij aardig bij. Maar met en sinds Paars zijn grote fouten gemaakt in het kader van de grote privatiseringen, hervormingen in de sociale zekerheid en de zorg. Zie boven. Ook de EU werd met Nederland als grootste voortrekker de neoliberale kant op gedirigeerd. Dit leidde tot een grote verschraling van de collectieve sector, de opkomst van het populisme en uiteindelijk een bekroning met een dikke vette crisis die in de EU langer duurde dan waar dan ook ter wereld.

    Verder probeerde ik je aan je verstand te peuteren dat het er ten eerste om gaat wat je verstaat onder een kleine overheid. De VVD zégt: weinig ambtenaren, weinig regels, lage belastingen, veel vrijheid voor de burger. Ze weet eigenlijk alleen het laatste (een beetje) voor elkaar te krijgen.

    Ik zou zelf een lagere regeldruk voor bedrijven én burgers meer centraal willen stellen, als liberaal. Maar als je alleen lage belastingen echt belangrijk vindt, het je daarom gaat, dan heb je gelijk. Dan moet je dus wel een grotere regeldruk en een verschraalde zorgsector en sociale zekerheid voor lief nemen. Het voelt voor mij echter een beetje als geld besparen door een Mercedes te verkopen voor 30.000 euro en een Lada aan te schaffen voor 27.000 euro. Ik vind het geen goede deal, maar je hebt gelijk als je stelt dat je toch maar mooi 3.000 euro in het handje hebt. Als dat je belangrijkste maatstaf is, en dat blijf je maar bevestigen, dan heb je dus inderdaad gelijk en is de VVD een heel succesvolle partij. Maar ik wijs je er wel op dat én ik dat net wat anders zie, én de VVD zelf in ieder geval meer had beloofd dan alleen dat.

    Ondertussen is de achterliggende agenda van de VVD zoveel mogelijk overheidstaken naar de markt te kunnen dirigeren, en dan gaat het niet om het MKB maar om een paar grote spelers die het zaakje overnemen in praktijk. Zoveel mogelijk geld in de zakken van aandeelhouders, al dan niet uit het buitenland. Nederland als melkkoe en die middenklasse krijgt wat druppeltjes om ze blij te houden – en veel mensen vinden dat fantastisch en ik snap dat helemaal. Ik noem dat zelf echter kortzichtig.

    We kunnen dit tienduizend keer herhalen maar feitelijk heb je nog niets gezegd wat aan dit verhaal afdoet.

  40. 50

    Resultaten? In de jaren 90 lag ons land er naar mijn idee nog vrij aardig bij. Maar met en sinds Paars zijn grote fouten gemaakt in het kader van de grote privatiseringen, hervormingen in de sociale zekerheid en de zorg. Zie boven.

    Mwah. Het begin van de ’90 waren ook van de 1 miljoen WAO’ers, de lange wachtlijsten in de zorg, de Centrumpartij, historisch hoge misdaadcijfers en hardnekkig begrotingstekort. Ik vind het nu beter dan toen, maar dat kan ook aan mijn persoonlijke situatie liggen. Mensen pakken wat meer aan en zeuren wat minder.

    De VVD zégt: weinig ambtenaren, weinig regels, lage belastingen, veel vrijheid voor de burger. Ze weet eigenlijk alleen het laatste (een beetje) voor elkaar te krijgen.

    Laatste twee bedoel je? Beter dan geen van de vier die je bij de PvdA krijgt, als het je om liberalisme sec gaat.

    Dan moet je dus wel een grotere regeldruk en een verschraalde zorgsector en sociale zekerheid voor lief nemen.

    eens, maar dat heeft een ander gevolg dan jij denkt. juist doordat de VVD de kool en de geit probeert te sparen – uitgebreidde verzorgingsstaat met lagere belastingen – krijg je een (over)reguleerde staat. als je daar tegen bent als liberaal moet je niet naar links kijken maar naar rechts: blijkbaar zijn sommige te taken te moeilijk voor de overheid om kosteneffectief *en* regelarm te voeren. vanuit klassiek liberaal perspectief is de VVD niet te radicaal maar te gematigd.

    concreet voorbeeld: de regeldruk van ziektewet/arbeidsongeschiktheid. dat is een gevolg van: relatief lange uitkering (in principe levenslang) en brede dekking (in principe alle ziekte, ongeacht of deze arbeidsgerelateerd is). een klassiek liberale oplossing is: de ziektewet dekt alleen arbeidsgerelateerde ziekte/arbeidsongeschiktheid en keert alleen uit de waarde van de verloren verdiencapaciteit. de arbeidsongeschiktheid houdt op een resevoir te zijn voor verborgen werkloosheid. de uitkeringen drukken niet meer op de begroting van de overheid (want: de schade wordt afgekocht de werkgevers) en de voorziening houdt op onderwerp van politieke discussie te zijn. vanuit de politiek zullen er geen prikkels meer zijn om met ingewikkelde regelgeving de kosten te beheersen.

  41. 51

    Over de “Gouden” (begin) jaren ’90:

    overheidsfinancieen:
    Het EMU-tekort moest uiteindelijk teruggebracht worden tot onder de 3% BBP en de EMU-schuld naar 60% BBP, of moest voldoende in die richting dalen. In Nederland was het EMU-tekort in 1979 voor het laatst onder de 3% gebleven, maar in 1991 kwam het op 2,5% BBP. De EMU-schuld lag sinds 1984 boven de 60%. Begin jaren ’90 lag de EMU-schuld steevast tussen de 70 en 75% en kwam in 1993 zelfs op een recordhoogte van 75,0% uit. Er was een sanering van de overheidsfinanciën nodig.

    arbeidsongeschiktheid:
    Het kabinet wilde sociale vernieuwing, maar moest verder bezuinigen op onder andere de sociale zekerheid. Het aantal arbeidsongeschiktheidsuitkeringsjaren steeg in 1990/1991 tot boven de 800 duizend. “Nederland is ziek”, zei premier Lubbers in 1990.

    werkloosheid:
    Na een aanvankelijke daling begon vanaf 1991 de werkloosheid weer te stijgen. Aan het eind van de kabinetsperiode werden ongeveer 850 duizend werkloosheids- en bijstandsuitkeringen verstrekt en bijna 800 duizend arbeidsongeschiktheidsuitkeringen. De i/a-ratio was in 1993 hoger dan bij het aantreden van het kabinet.

    https://www.parlement.com/id/vhteoalsfhzl/cijfers_kabinet_lubbers_iii_1989_1994

    zorg:
    NRC 1990:
    UTRECHT, 19 febr. – Ongeveer 50.000 patienten moeten langer dan vier weken wachten op een behandeling in een algemeen of academisch ziekenhuis. Dat deelt de Nationale Ziekenhuisraad (NZR) mee op grond van een onderzoek van het Nationaal Ziekenhuisinstituut (NZI).

    https://www.nrc.nl/nieuws/1990/02/19/wachttijden-ziekenhuizen-steeds-langer-6923852-a1000921

    NRC 2016:
    1. De wachtlijsten zijn korter
    Een van de meest zichtbare verbeteringen in de zorg zijn de kortere wachtlijsten. In de jaren tachtig was dit een groot maatschappelijk probleem. De arts deed zijn werk tot oktober, tot het budget op was. En de rest van het jaar ging hij golfen en op wintersport, zo werd gegrapt. Sinds 2001 dalen de wachtlijsten en inmiddels behoren die tot de kortste van de rijke westerse landen, stelt de OESO

    https://www.nrc.nl/nieuws/2016/01/16/tweeslachtige-zorg-1576506-a567212

    veiligheid:
    Het aantal geregistreerde gevallen van criminaliteit is vorig jaar opnieuw gedaald en is nu terug op het niveau van 1980. Dat schrijft het CBS in zijn rapport Criminaliteit, slachtoffers, moord en doodslag 1948-2017.
    (…)
    In het begin van deze eeuw steeg de criminaliteit in Nederland nog gestaag, maar de laatste jaren is sprake van een daling. Vorig jaar kwam het aantal geregistreerde misdrijven uit op 49 per 1000 inwoners. In de jaren 2001 en 2002 was dat nog 93 per 1000 inwoners.

    https://nos.nl/artikel/2230719-criminaliteit-in-nederland-gedaald-naar-niveau-van-1980.html

  42. 52

    Ach ja, zo kan je er altijd wat de gustigere cijfers uitpikken. Cherrypicking is echter geen wetenschap, analist. Ik kan je er de schuldenlast van huishoudens tegenover zetten, de wachtlijsten bij de GGZ. Maar dat doet er allemaal niet toe. Het gaat erom dat de mensen ervaren dat de collectieve sector of wat daar vroeger bij hoorde hard achteruit is gehold, en dat daar een aantal mensen erg rijk van zijn geworden. Ik wil niet terug naar de jaren 90 maar we hadden het veel beter moeten doen vanaf daar.

    Als je de CentrumPartij een probleem vindt in de zin van Extreemrechts, dan kan je overigens alleen maar concluderen dat dát probleem is geëxplodeerd.

    En de PvdA is voor mij net zo min een optie als de VVD, dus wat dat betreft snap ik niet waarom je steeds met die vergelijking komt. De PvdA was net zo schuldig aan Paars als de VVD en naar mijn mening ook net zo schuldig aan Rutte II. De PvdA is VVD beleid met nog wat extra regels voor maatwerk en betutteling.

    Wat ik mis is een echte liberale partij die de regelbrij aanpakt in plaats van vergroot, die de vrijheid van burgers centraal zet in plaats van subsidies naar de vliegtuigindustrie en huizenbezitters. D66 en GroenLinks komen wat dat betreft dichterbij dan de VVD, maar ook die zijn zeker niet zaligmakend.

    Verder weiger ik mee te gaan in dat valse VVD & SP frame, dat of de markt of de overheid iets wel/niet goed kan regelen. Het gaat erom hoe het geregeld is, welke garanties er worden gegeven en welke vrijheden er zijn en beperkingen eraan gesteld worden. Wie dan de uitvoerder is doet dan echt niet ter zake. Privatisering van de zorg was niet de oplossing, dat hebben we gezien, maar een nationaal zorgfonds gaat dat ook niet zijn. Als iets niet goed te regelen is, dan ligt dat niet of aan de markt of aan de overheid, maar dan ligt het eraan dat wat je wilt gewoon veel te ingewikkeld is om niet sowieso te eindigen in een moeras van bureaucratie.

    Als je jouw oplossingen gaat toepassen op de sociale zekerheid, dan krijg je alleen nog maar meer regels en controles en vooral nog meer mogelijkheden om fraude te plegen of tegen een bureaucratische muur op te lopen. Uitkeringen naar verdiencapaciteit zijn overigens al lang ingesteld met de WGA, wat geen succes heet te zijn maar het is te ingewikkeld om er een discussie over te voeren dus dat is een publiek geheim. De discussie over arbeidsgerelateerde ziekten is gelukkig gestrand omdat geen arts je zou kunnen vertellen waar nu die harde scheidslijn ligt, omdat die er namelijk helemaal niet is. Dat toch willen gaan doen gaat dus alleen maar nog meer bureaucratie en formulieren opleveren.

    Dat is dus juist niet wat een liberale partij moet doen. Die moet eerder denken in de richting van een negatieve inkomstenbelasting: zodra je onder een bepaald niveau verdient, krijg je inkomen aangezuiverd, no questions asked, en vooral geen betutteling. Dan hoeven mensen niet meer zielig te doen om in het vangnet te komen en te blijven en kan je straffeloos aan jezelf werken zonder gelijk tegen controles en kortingen aan te lopen: moet je eens zien wat dat oplevert. Dat is dus contrair aan wat de VVD heeft opgetuigd: een brei aan regels en bureaucratie.

    De zorg kan ook heel veel simpeler: degene die bepaalt of iemand ziek is, is de arts, en niet ook de overheid en de verzekeraar en de integratiespecialist etc etc.

    Waar het op neerkomt: wees jij nou maar blij met je lagere belastingen voor de hogere inkomens, want daar heb je inderdaad gelijk in: als je dat het belangrijkste vindt, dan is de VVD inderaad jouw partij, dat gelijk heb ik je nu al honderd keer gegeven.

  43. 53

    @47: “Quizvraag: welke sector zou volgens Baumol het meeste last hebben van zijn wet? De muziek. In werkelijkheid zijn de marginale kosten van muziek tot bijna nul gedaald.”

    Muziek? Welke eenheid neem jij dan? Een CD? Of een concertuitvoering.
    Als je bijvoorbeeld een uitvoering van een symfonie van Brahms neem, dan had je daar eind 19de eeuw net zoveel mensen voor nodig als begin 21ste eeuw. De kosten voor zijn uitvoering zijn dan naar verhouding ook enorm gestegen. Vandaar de noodzaak van subsidies (van overheid of geldschieters). En bij Baumol gaat het daarom ; je moet een symfonie nu met evenveel mensen uitvoeren als 100 jaar geleden dus de kosten van het uitvoeren van een symfonie zijn enorm gestegen.

    Ik had bovenstaande al geschreven toen zag ik dit op wikipedia”
    “The original study was conducted for the performing arts sector.[1] Baumol and Bowen pointed out that the same number of musicians is needed to play a Beethoven string quartet today as was needed in the 19th century; the productivity of classical music performance has not increased. On the other hand, the real wages of musicians (as in all other professions) have increased greatly since the 19th century.”

    Het is wel grappig te horen dat iemand die schermt met het begrip klassiek liberalisme de wet van Baumol afdoet als een hoog theoretische wet van alweer 60 jaar geleden terwijl dat een van de weinig economische wetten die houdt maar ja hij gaat tegen liberaal klassieke theorie is dus wordt hij door analist afgeserveerd. Je bent een echte analist jijl, werkelijk.

    Vervolgens:
    Van alle ons omringende landen heeft het VK veruit het goedkoopste gezondheidssysteem en dat is socialistisch. Er zitten allerlei nadelen aan dat systeem maar als het gaat om kostenbeheersing werkt het wel. Itt tot gezondheidssystemen met veel marktwerking (denk aan de VS) waar de kosten enorm zijn.

  44. 54

    @52:
    Ach ja, zo kan je er altijd wat de gustigere cijfers uitpikken.

    Jij noemt expliciet zorg, sociale zekerheid.

    Maar met en sinds Paars zijn grote fouten gemaakt in het kader van de grote privatiseringen, hervormingen in de sociale zekerheid en de zorg.

    Mijn voorbeelden gaan daar dus over. De kosten voor de sociale zekerheid zijn overduidelijk afgenomen en de prestaties van de zorg toegenomen. De werkloosheid is lager en de tevredenheid met de zorg hoger. Dat de WW van 36 naar 24 maanden is gegaan… lage prijs voor iemand die niet jarenlang werkloos is (lees: de gemiddelde burger).

    Ik kan je er de schuldenlast van huishoudens tegenover zetten, de wachtlijsten bij de GGZ.

    Van mij mag je. Verzet zoveel doelposten als je wil.

    Het gaat erom dat de mensen ervaren dat de collectieve sector of wat daar vroeger bij hoorde hard achteruit is gehold,

    Ja dat zeg je zo makkelijk maar is dat waar? Volgens mij is de tevredenheid met bevoorbeeld de zorg nu wel echt hoger dan begin jaren ’90. Dat mensen intussen klagen over een eigen risico van 385 euro zegt niet zoveel. Mensen, en Nderlanders in het bijzonder, klagen over alles. Maar objectief gezien – wachtlijsten, keuzevrijheid, beschikbaarheid van mogelijke behandelingen – is de kwaliteit van de zorg sterk verbetert. De subjectieve ervaring mag misschien afwijken maar daar zou je wat bewijs voor moeten leveren.

    Wat heb je nog meer: onderwijs, sociale zekerheid, oudedagsvoorziening, veiligheid, infrastructuur, defensie.

    Onderwijs is waarschijnlijk wel minder geworden, als je internationaal vergelijkend onderzoek mag geloven (PISA).

    Sociale zekerheid: kosten en dekking zijn gedaald, maar de werkgelegenheid is flink toegenomen. Ik denk niet dat als je eind jaren ’80 in een uitkering zat je meer zekerheid ervaarde (met de continue dreiging van herkeuring, korting, niet-indexering) dan nu in een baan aan de onderkant van de arbeidsmarkt (onzeker inkomen maar fiscale faciliteiten (arbeidskorting, etc) en toeslagen voor huur, zorg en kinderopvang).

    De oudedagsvoorziening is sterk verbeterd, armoede onder gepensioneerden is nu lager dan onder werkenden (wat een historisch unicum is).

    Veiligheid & infrastructuur: sterk verbeterd, duidelijk invloed van VVD.

    Defensie: verslechterd.

    @53: Muziek? Welke eenheid neem jij dan? Een CD? Of een concertuitvoering.

    een minuut luisterplezier.

    Het is wel grappig te horen dat iemand die schermt met het begrip klassiek liberalisme de wet van Baumol afdoet als een hoog theoretische wet van alweer 60 jaar geleden terwijl dat een van de weinig economische wetten die houdt maar ja hij gaat tegen liberaal klassieke theorie is dus wordt hij door analist afgeserveerd.

    ik vind praktijk voorbeelden van kosten, productiviteit, etc van de Nederlandse publieke sector relevanter voor deze discussie.

    Van alle ons omringende landen heeft het VK veruit het goedkoopste gezondheidssysteem en dat is socialistisch.

    maar ook weer lange wachtlijsten….

    Itt tot gezondheidssystemen met veel marktwerking (denk aan de VS)

    dat is een rode haring: niemand stelt Amerikaanse oplossingen voor Nederland. niemand.

  45. 55

    @54:”een minuut luisterplezier”

    En daar heb je geen uitvoerenden voor nodig?

    “ik vind praktijk voorbeelden van kosten, productiviteit, etc van de Nederlandse publieke sector relevanter voor deze discussie.”

    Klassieke muziek is dus geen deel van de Nederlandse pubieke sector.? Als je liberalen als Halbe Zijlstra hun gaan laat gaan zal dat idd gaan gebeuren. Het gaat hier om de wet Baumol (zeer relevant) en jij hebt de muzieksector erbij gehaald om een makkelijk punt te scoren maar je merkt nu dat je in drijfzand ben beland.

    “lange wachtlijsten”

    Zal ik in Nederland gaan gebeuren als de focus op kostenbeheersing blijft.

    “niemand stelt Amerikaanse oplossingen voor Nederland. niemand”

    Dus is er niemand voor marktwerking?

  46. 56

    @54:

    dat is een rode haring: niemand stelt Amerikaanse oplossingen voor Nederland. niemand

    Jouw opmerking is een rode haring. Er wordt namelijk met Amerika een voorbeeld gegeven van iets waar over gesproken wordt: een gezondheidssysteem met veel marktwerking.

  47. 57

    Lagere werkloosheidscijfers? Dat kan je alleen maar volhouden als je de meetmomenten nogal selectief neemt. Volgens mij heeft dat meer te maken met conjunctuur dan beleid. Ook maakt het nogal wat uit wie je als werkzoekende registreert en accepteert. Maar dat is niet altijd een eerlijke maatstaf. Volgens mij waren de werkeloosheidscijfers in de jaren 90 van Nederland sowieso al een van de laagste, mondiaal gezien. Dat is nu nog steeds zo.

    Op de sociale zekerheid is zeker bespaard maar er zijn niet meer mensen gaan werken. Het is dat vergelijk van die Lada met die Mercedes. Ja, we zijn wat goedkoper geworden maar we hebben er ook shit voor teruggekregen.

    Zie je de relatie met de dramatische stijging van mensen met een problematische schuld echt niet? Dat is nu bijna evenveel als er toentertijd mensen in de WAO zaten. Hoe cynisch eigenlijk.

    Veiligheid verbeterd: heeft meer te maken met technologie dan beleid, als je de experts mag geloven. Er wordt gewoon beter beveiligd en opsporing is makkelijker met al die camera’s en het DNA. Maar er dreigt een enorm arbeidstekort bij de politie zoals je weet.

    Infrastructuur verbeterd: ja, we hebben nu allemaal internet een een mobiele telefoon, ga je dat ook al aan de VVD danken? Fileprobleem is volgens mij alleen maar groter geworden en het OV moeten we maar niet over beginnen.

    Het enige dat ik je moet nageven is de wachtlijsten in de zorg. Maar daar staan de huidige wachtlijsten in de GGZ tegenover die er vroeger weer niet waren. En ook hier is de zorg vooral beter geworden omdat we domweg meer weten over hoe we ziekten kunnen aanpakken.

  48. 58

    Lagere werkloosheidscijfers? Dat kan je alleen maar volhouden als je de meetmomenten nogal selectief neemt. Volgens mij heeft dat meer te maken met conjunctuur dan beleid.

    Nee. CBS heeft helaas geen langlopende reeksen maar bericht wel regelmatig over werkloosheid.

    In 2000:
    De arbeidsmarkt heeft zich in 1999 gunstig ontwikkeld. De daling van de werkloosheid, die al enkele jaren aan de gang is, ging dan ook in alle provincies door.

    Vorig jaar bedroeg de werkloosheid in Nederland 4,1% van de beroepsbevolking. In 1994 was dat nog 8,5%.

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2000/27/werkloosheid-in-1999-verder-gedaald

    Let wel 1994 was geen crisisjaar oid. En tijdens de recente economisch zwakke jaren 2008-2015 is het percentage niet boven de 8,2% gekomen.

    Op de sociale zekerheid is zeker bespaard maar er zijn niet meer mensen gaan werken.

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2017/07/werkgelegenheid-blijft-stijgen

    CBS in 2004:
    De werkgelegenheidsontwikkeling van 1994 tot medio 2004
    bestrijkt één bijna volledige conjunctuurcyclus. In navolging
    van de aantrekkende economische groei begon in 1994
    het aantal banen van werknemers weer te stijgen, na een
    korte periode van krimp. Hierna volgde een periode van
    toenemende groei die een top bereikte in de jaren
    1998–1999. In beide jaren kwamen er meer dan 230 duizend banen bij. In 2000 nam de groei iets af, maar lag zij
    nog altijd op een hoog niveau.

    https://www.cbs.nl/-/media/imported/documents/2004/45/2004-k4-v-4-p010-art.pdf

    Ik raad je aan wat krantenberichten te lezen van begin jaren ’90 en die te vergelijken met nu. Macroeconomisch was Nederland er echt slechter aan toe.

    Zie je de relatie met de dramatische stijging van mensen met een problematische schuld echt niet?

    De toename zit voor het overgrote deel in een toename van hypotheekschuld. Dat heeft verder niks met de WAO oid te maken.

    Er wordt gewoon beter beveiligd en opsporing is makkelijker met al die camera’s en het DNA.

    Of je daarin investeert is geen politieke keuze?

    Infrastructuur verbeterd: ja, we hebben nu allemaal internet een een mobiele telefoon,

    Nee fysieke infrastructuur suffie. Aantal en kwaliteit van de kilometers spoor en snelweg. Vergelijk maar de Nlse snelweg maar met die Duitsland of Belgie.

  49. 59

    Let wel 1994 was geen crisisjaar oid

    1994 kwam net na de crisis van begin jaren ’90. (Voor een analist is zo’n uitspraak echt een gigantische FAIL)

    Ik raad je aan wat krantenberichten te lezen van begin jaren ’90 en die te vergelijken met nu. Macroeconomisch was Nederland er echt slechter aan toe.

    nogal wiedes, er was immers een crisis: https://en.wikipedia.org/wiki/Early_1990s_recession

  50. 60

    @59: die recessie was vooral een amerikaanse aangelegenheid. het regeerende centrum-linkse kabinet Lubbers III (CDA, PvdA) had juist te maken met een relatief gunstige conjunctuur:

    Het kabinet-Lubbers III ging van start in een hoogconjunctuur. In 1989 lag de economische groei ver boven en in 1990 lag deze tegen de 4%. Ook in 1988 was de groei al 3,3% geweest. Een dergelijke periode van aanhoudende economische groei boven de 3% was sinds 1972-1974 niet meer voorgekomen.

    Het kabinet trad aan tegen de achtergrond van de val van de Berlijnse Muur en de omwentelingen in Oost-Europa. In de zomer van 1990 werd Koeweit bezet door Irak, wat begin 1991 tot de (eerste) Golfoorlog leidde. Hoewel de gevolgen voor de olieprijs uiteindelijk meeviellen, waren de internationale spanningen slecht voor de wereldeconomie. De economische groei in Nederland vertraagde en daalde naar 1,2% in 1993.

    Toch bedroeg de gemiddelde economische groei in de jaren 1989-1994 nog steeds 2,9%.

    https://www.parlement.com/id/vhteoalsfhzl/cijfers_kabinet_lubbers_iii_1989_1994

    zoals vaker major fail jezelf dus

  51. 61

    Analist je begon zo sterk met te stellen dat de VVD stemmer vooral lagere belastingen wilt, en nu ben je je eigen punt aan het ondermijnen door te proberen te bewijzen dat de VVD helemaal niet zo slecht voor de collectieve sector zou hebben gezorgd. Dat is aantoonbaar niet waar.

    Het aantal huishoudens in de problematische schulden stijgt naar een miljoen, en jij zegt dat dit niets te maken heeft met de sociale zekerheid, maar met hypotheekschulden. In dit stuk heb ik destijds een opsomming gemaakt met wat links waardoor mensen volgens de nationale ombudsman en andere instanties in de problematische schulden komen, en je ziet dat dit alles te maken heeft met de overheid: de manier waarop de overheid omgaat met toeslagen en zogenaamde fraude in de sociale zekerheid worden met stip genoemd. (De toeslagen zijn ingevoerd tijdens hetzelfde CDA/VVD kabinet als waarin het nieuwe zorgstelsel werd ingevoerd, dat de problemen met stijgende kosten in de zorg niet oploste, zoals we eerder in deze discussie zagen: Schippers heeft met de botte bijl het falen van dat nieuwe zorgstelsel moeten corrigeren.)

    Maar ook als je gelijk zou hebben dat hypotheekschulden de grootste veroorzaker zijn van problematische schulden gaat de VVD alles behalve vrijuit, want door het niet bespreekbaar willen maken van de hypotheekrenteaftrek en de liberalisering van de huurmarkt is de VVD per definitie hoofdverantwoordelijk voor de oververhitting op de huizenmarkt. Momenteel werkt de partij overigens aan voorstellen om het nog makkelijker te maken voor buitenlandse investeerders om Nederlandse huizen op te kopen: hoe treffend weer als voorbeeld ter illustratie van wat ik hier in dit stuk juist beweer. Het IMF heeft aangaande de Nederlandse schuldenlast op de huizenmarkt al een aantal keer zwaar de alarmbellen af doen gaan maar dat is voor de VVD aan dovemansoren gericht: die staan te juichen bij nog hogere huizenprijzen: oververhitting is een doel, en dat daarmee mensen in de problemen komen is duidelijk niet hun zorg.

    Verder: als je “suffie” wilt schrijven moet je zelf wel eerst even lezen waar je op reageert, “suffie”, want ik wist natuurlijk best wel dat je met “infrastructuur” alleen maar de wegen bedoelde en misschien het OV, maar infrastructuur is meer dan dat, dus behandelde ik álle infrastructuur in mijn antwoord naar jou, inclusief de wegen en het OV. Aangaande dat laatste is de pijnlijke conclusie dat de vroempartij er wel in geslaagd is veel wegen aan te leggen maar dat dit, terwijl alle experts die al voorspelden, niets maar dan ook niets geholpen heeft aan het fileprobleem. Geld in de sloot dus. Oplossingen die volgens iedereen die er wat van kan weten wél werken zoals rekeningrijden en ‘gratis’ OV, worden door de VVD stelselmatig geblokkeerd.

    Dan ga je een beetje goochelen met werkloosheidscijfers, maar dat slaat echt nergens op, want de werkloosheidscijfers in Nederland zijn sinds de jaren 90 laag, en fluctueren een beetje mee met de wereldconjunctuur. Ja, in de jaren 90 is het heel erg goed gegaan met de werkgelegenheid uiteindelijk, maar te zeggen dat dit aan landelijk beleid ligt is als de muis die met de olifant loopt en zegt “wat stampen we lekker hè”.

    Belangrijkste is echter wat we hier bespreken: of de VVD goed zorgde voor de collectieve sector, en daar kan je toch echt moeilijk beweren dat dit zo is. Schreeuwende tekorten en onderbetaling in de zorg, bij de politie, en in het onderwijs. Openbaar vervoer is in twintig jaar stilgestaan of achteruitgegaan. Sociale zekerheid is uitgehold, en de zorgkosten worden afgewimpeld op de zieken zelf.

    Ja, dat heeft belastingverlaging opgeleverd. Zoals ik blijf herhalen: als je dat een goede koop vindt, dan heb je gewoon gelijk, maar ik vind het nog steeds hetzelfde als een Mercedes verkopen voor 10.000 euro en een Lada kopen voor 7.000: je hebt 3.000 euro gewonnen maar of het nu zo’n goede deal is? Ik zeg van niet.

    Belangrijker nu is de toekomst: zorgt de VVD goed voor de toekomst? Voor het klimaatbeleid heeft ze met al haar proefballonnetjes en tegengedram duidelijk nog een enkel idee wat te doen, nadat ze ons land in 20 jaar tijd zwaar op achterstand heeft gezet.

    Ja, je kan in topfuncties in de zorg en bij andere geprivatiseerde staatsbedrijven in dit gave land wel een lekkere boterham verdienen ja, en de korte termijnwinsten zijn niet slecht geweest. Als je even door de vingers ziet dat de mondiale en Europese crisis van een decennium terug door neoliberaal beleid zijn veroorzaakt waarvan de VVD de lokale en regionale aanjager was, dan zou je bijna denken dat de VVD het op dat gebied niet slecht heeft gedaan. Maar ook dat vind ik wel heel kortzichtig.

  52. 62

    Ok ik begrijp nu beter wat je bedoelt:
    door te proberen te bewijzen dat de VVD helemaal niet zo slecht voor de collectieve sector zou hebben gezorgd.

    Het aantal huishoudens in de problematische schulden stijgt naar een miljoen, en jij zegt dat dit niets te maken heeft met de sociale zekerheid
    (…)
    liberalisering van de huurmarkt
    (…)
    Oplossingen die volgens iedereen die er wat van kan weten wél werken zoals rekeningrijden en ‘gratis’ OV, worden door de VVD stelselmatig geblokkeerd.

    Als je de collectieve sector versmalt tot “leuke dingen voor linkse mensen” dan is er idd een verschraling geweest. De absolute onderkant heeft het nu zwaarder dan twintig jaar geleden. Helemaal mee eens.

    Waar ik door getriggerd werd is de suggestie dat de middenklasse, de potentiele VVD-stemmer zelf, slechter af is door het VVD beleid. Want dat suggereert dat deze zijn eigen belang niet begrijpt, een aanname die mij persoonlijk stoort.

    Schreeuwende tekorten en onderbetaling in de zorg, bij de politie, en in het onderwijs. Openbaar vervoer is in twintig jaar stilgestaan of achteruitgegaan. Sociale zekerheid is uitgehold, en de zorgkosten worden afgewimpeld op de zieken zelf.

    Waar jij “schreeuwende tekorten” ziet, zie ik luie en inefficiente organisaties die niet geprikkeld worden om hun middelen efficient in te zetten. Onderwijzers die klagen over de werkdruk maar wel massaal in deeltijd werken, dat soort verhalen. Ik vind het boeiender om niet naar de klachten van de uitvoerders te kijken maar naar de objectieve prestaties. (een restaurant beoordeel ik ook niet op de recensies van het personeel over de klanten).

  53. 63

    @62:

    Waar jij “schreeuwende tekorten” ziet, zie ik luie en inefficiente organisaties die niet geprikkeld worden om hun middelen efficient in te zetten.

    Zoals een museum bijvoorbeeld?
    https://www.ftm.nl/artikelen/museum-verbouwd-en-gesloopt-door-directeur?share=1

    Onderwijzers die klagen over de werkdruk maar wel massaal in deeltijd werken, dat soort verhalen.

    Helaas geen voorbeeld of kennis van de Nederlandse situatie, maar in Finland, waar mijn partner onderwijzer is, zie ik ook dat soort reacties. Je vergeet nog de lange vakanties… Maar ook hier negeert men de niet vergoedde tijd van werkbezoeken, het dagelijkse huiswerk, of het lesmateriaal dat zelf samengesteld moet worden.

    Jij ziet inderdaad luie zus en zo. Dat is een VVD trekje, om nagenoeg post-truth wat dingetjes te roepen omdat men ze ‘ziet’. Zo zien VVD’ers ook veel werkelozen en tegelijk veel straatvuil, of vacatures in de kasbouw. VVD’ers hebben geen visie, en toch zien ze van alles…

  54. 65

    @64: nee, maar de continue signalen dat de kwaliteit van & de werkdruk in het onderwijs te laag, respectievelijk te hoog zijn zeggen dat wel.

    VVD’ers gaan het dan wegzetten als klagen. Dat zegt wel iets over VVD’ers.

  55. 66

    @60: Ah, omdat het in Amerika was en in Nederland er weinig van te merken was, was er geen crisis. En Lubbers riep er ook niks over? En bedrijven reageren heel gematigd op onrust in andere landen en stellen hun investeringen niet uit en zetten niet preventief mensen er uit? Blind je op de cijfers staren zonder context kan iedereen. Maar als je jezelf analist noemt en keer op keer laat zien niets te analyseren maar vanuit een ideologie “alles links van de VVD is verkeerd” wat te reopen laat zien dat je inderdaad failt.

  56. 67

    De enige reden waarom je het woord “kortzichtig” niet zou begrijpen is dat je er zelf last van hebt.

    Volgens mij zijn de mensen die klagen over het openbaar vervoer en de zorg vooral de klanten. En mensen in het onderwijs wegzetten als klagers is voorbij gaan aan de klachten van ouders dat de klassen te vol zitten, dat een kind dat moeilijker meekomt, en aan de klachten van de onderwijsinspectie dat de kwaliteit van het onderwijs steeds verder achteruit holt, dat de tweedeling groeit en dat daardoor talent verloren gaat, en dat we worden ingehaald door het buitenland. Het onderwijs is ook de sector met de meeste arbeidsongeschiktheid door overspannenheid: dat kan je wegzetten als ‘geklaag’ maar die klagers zitten wel goedgekeurd door dat hele controlecircus op de bank de belastingbetaler geld te kosten zonder dat kinderen daardoor wijzer worden. Misschien is dit wegzetten als ‘geklaag’ wel gewoon een manier om je kop in het zand steken voor waar je geld lekt. Kortzichtig, noem ik dat dan. En geklaag over het klimaat wegzetten als geklaag is helemaal simpel: we zullen gewoon aan de bak moeten en ieder uitstel maakt de prijs die we uiteindelijk wel moeten betalen alleen maar hoger – alleen de VVD’er wil daar nog niet aan. Het is daarbij heel ‘gaaf’ om op de korte termijn je zakken vol te proppen, als je daarmee aanzet geeft tot de volgende crisis ben je niet slim bezig, zeker niet omdat je had kunnen leren van 2007.

    Als je graag kortzichtig bent en dat wilt verdedigen, je gaat je goddelijke gang maar, maar kortzichtig blijft het. Natuurlijk weet de VVD’er niet wat goed is voor dit land, althans, hij wil het niet weten want het is een ongemakkelijke waarheid, maar wat hij vooral vergeet is dat hij ook niet goed voor zijn eigen toekomst zorgt, althans, daar een zware gok mee neemt. Het sociale stelsel en het zorgstelsel wegzetten als linkse hobby gaat goed zolang je werk hebt en gezond blijft. Maar heel veel hogere middenklassers van nu verliezen wellicht over tien jaar hun baan, of de huizenmarkt zakt in en ze verliezen zo hun pensioen, en als dat al niet gebeurt spenderen ze de laatste tien jaar van hun leven met een waarschijnlijkheid van 70% met het in- en uitgaan van ziekenhuizen. Dan valt dat lid die mensen die altijd het onderste uit de kan wilden halen wel hard op de neus.

  57. 68

    Waar het op neerkomt: de VVD heeft van Nederland een luie renteniersstaat gemaakt, en als we zo doorgaan dan zijn we over 25 jaar het achterlijke jantje van Europa en valt er verdomd weinig nog te halen. Dan zijn landen die wel wilden bouwen aan de toekomst ons voorbijgestreefd en zitten wij nog met de ouwe meuk. De kopstukken zitten dan met hun restkapitaal al lang in de zon op Tuvolu maar de hogere middenklasse mag hopen dat zij dan inmiddels dood is en dat hun nazaten een slimmere manier van leven hebben gevonden want teren op de centen van hun ouders zoals de generatie van nu het doet zal dan niet meer gaan: eens is het een keer op namelijk.

  58. 69

    @67: De enige reden waarom je het woord “kortzichtig” niet zou begrijpen is dat je er zelf last van hebt.

    Nee, voor mij is het verwarrend als je continue klaagt over iets anders. Eerst was het zorg, toen sociale zekerheid, dan wat gejammer over problematische schulden, dan openbaar vervoer en nu het onderwijs. Daar hebben meer mensen als jij last van. Gebrek aan focus en discipline.

    en als we zo doorgaan dan zijn we over 25 jaar het achterlijke jantje van Europa

    Och de dreiging dat je in de toekomst toch nog gelijk gaat krijgen. Absolute drogreden. Ik kijk het wel aan.

  59. 70

    Toekomst? Volgens mij is Nederland nu al het achterlijke Jantje. Waar is Nederland leidend in? Handel en doorvoer misschien, maar dat is lokatie en eeuwenlang al zo. Verder kan ik niks verzinnen.

  60. 71

    Waar is Nederland leidend in?

    ASML is a Dutch company and currently the largest supplier in the world of photolithography systems for the semiconductor industry. The company manufactures machines for the production of integrated circuits. The company is a component of the Euro Stoxx 50 stock market index.[1]

    En gezien de grote stroom hoger en lager opgeleiden uit Zuid-Europa die mijn stad onveilig komen maken (grapje: veel leuker dan de vorige generatie gastarbeiders) denk ik dat we ook nog een aantal andere dingen goed doen.

  61. 72

    Ach jee, is Analist met zijn verkeerde beentje uit bed gestapt? Ik heb het over de collectieve sector en de politiek van de VVD, en wat dat betekent voor mensen hun portemonnee, en dan niet alleen maar één groep, maar allemaal. Als dat voor jou “gebrek aan focus” betekent, dan denk ik dat de onwil om verder te kijken dan je neus lang is wel voldoende is onderstreept daarmee, dus wat dat betreft geef je een verdediging van de VVD zoals die eigenlijk al voorspeld was: een partij voor de luie kortzichtige kiezer dus die voornamelijk denkt aan eigenbelang en niet graag het grote plaatje bekijkt of daarmee geconfronteerd wordt – is namelijk wat ongemakkelijk. En de toekomst is een dooddoener – als het maar geen doodloper is hè.

    NB: Je begon zelf met het opsommen van alle beleidsterreinen en nu je daar antwoord op krijgt is het je te ingewikkeld. Hoe moeilijk is het om je eigen focus vast te houden …

    @70: Er is naar mijn mening nog heel wat om te verdedigen “bij ons”, we hebben een dijk van een erfenis gekregen. Maar ons land staat helaas wel al jaren stil. De stap van pioniers naar renteniers is nooit een slimme. Dat geldt voor zowel ondernemen als voor politiek.

  62. 73

    @72: en wat dat betekent voor mensen hun portemonnee, en dan niet alleen maar één groep, maar allemaal.
    (…)
    het grote plaatje

    Delusions of grandieur, echt. Juist jouw voorbeelden hebben betrekking op relatief kleine deelgroepen – de 10% huishoudens met problematische schulden, de 1,5% van de Nederlanders die werkzaam is in het basisonderwijs, etc.

    Ik kijk naar gemiddelden: niet omdat alles zegt maar om willekeur te vermijden. Jij hebt al een conclusie in je hoofd – “het gaat slechter en slechter in Nederland” en zoekt naar de uitzonderingen die je regel bevestigen.

  63. 74

    De langdurig armoede neemt toe: https://nos.nl/artikel/2212328-langdurige-armoede-neemt-toe-in-nederland.html
    Daarmee ook het aantal met problematische schulden. (overigens ook nog in 2018). Bovendien vind iedere tiende Nederlander nou niet een kleine deelgroep. Het is wellicht klein ten opzichte van de negen die dat niet hebben, maar ook daar is de kanttekening dat ook daaronder nog een fors aantal onder het begrip arm vallen. Het is ook niet onwaarschijnlijk dat dit in de toekomst gaat stijgen door de vergrijzing.

  64. 75

    Tel alle schoolgaande kinderen, mensen die afhankelijk zijn van de zorg, mensen die het openbaar vervoer nemen, mensen die in de file staan, mensen die in een uitkering zitten en mensen met schulden bij elkaar op en je hebt al bijna geen minderheid meer. Tel daar de mensen bij op die zuchten onder een hoge hypotheek of andere woonlasten en je zit aan een meerderheid. Tel daar de mensen bij op die geconfronteerd gaan worden met de kosten van verwaarlozing van de klimaatomslag in het verleden en je hebt een meerderheid.

    Ik zeg niet dat het slecht gaat met Nederland, ik zeg ook niet dat we gemiddeld arm zijn, en ik ook niet dat we gemiddeld arm zijn: ik zeg dat we stil staan en dat de collectieve sector achteruit gaat, een conclusie waar jij steeds minder tegenin te brengen hebt zo te zien, want je laatste antwoorden lezen eerder als een jijbak dan als een zinvolle inhoudelijke bijdrage aan een discussie.

    Je hebt je punt al lang gemaakt, Analist: de VVD stemmer stemt VVD omdat hij belastingverlaging wil, omdat hij al dan niet terecht denkt dat hij aan de goede kant van de streep van de haves en de not-haves staat en inschat nooit afhankelijk te hoeven worden van de zorg, onderwijs of het sociale vangnet, en dat de milieu-omslag zijn tijd wel zal duren. Daar heeft hij tot op zekere hoogte gelijk in: op korte termijn dient hij zijn eigen portemonnee goed. En een beetje populistisch zeiken over klimaatdrammers en losers van de samenleving zoals uitkeringsgerechtigden en asielzoekers houdt hem nog wel even in zijn bubbel, die hopelijk voor hem niet barst.

    Maar voorop lopen in de vaart der volken doen we niet meer, het homohuwelijk was het laatste waarin we een statement maakt, en al worden de winsten die in de zakken van particulieren die al dan niet in het buitenland wonen groter, als collectief hebben we er weinig tot niets aan. “Een gaaf land” heet dat dan, en dat klinkt zolang het schrapen duurt. Als het te hard zo gaat, is het een keer op. Zolang er genoeg tegenwicht is, zal die parasitaire houding zich met argumenten zoals jij aanvullend geeft blijven proberen te rechtvaardigen terwijl het blijft bestaan. Dat is de realiteit.

  65. 76

    @71: ASML heeft geprofiteerd van overheidssubsidies. Onder andere doordat de nederlandse overheid een project van Philips steunde om (voor die tijd) grote geheugenchips te maken.
    En later doordat de overheid deeltijd-WW toestond, zodat het personeel niet elders hoefde te solliciteren.

    Blijkbaar is onze overheid een goede investeerder.

    ook ASML was een subsidieklant van het eerste uur. En niet zo’n beetje ook. De PAS5500 zou er nooit gekomen zijn zonder grootschalige steun van de Nederlandse Staat en de Europese Unie. Al in 1986 deed een crisis in de mondiale chipindustrie ASML bijna de das om. Maar terwijl enkele grote concurrenten omvielen, werd de Brabantse chipmachinemaker overeind gehouden door de overheid.

    https://decorrespondent.nl/2496/maak-kennis-met-de-grootste-uitvinder-aller-tijden/651118298688-b230490e

  66. 77

    @74: Ben het niet met je oneens. Een strategie voor links kan zijn is het benadrukken dat een fatsoenlijke samenleving goed zorgt voor de minst bedeelden. But don’t piss in my face and tell me it’s raining. Als in: doe niet alsof het halve land in de fik staat omdat jouw partij niet aan de macht is.

    @76: Omdat er in 1986 corporate welfare bestond (die overal ter wereld bestaat), loopt Nederland voor in het maken van lithografische machines voor de halfgeleleiderindustrie? Vergezocht.
    Ging mij trouwens om de vraag van #73: waar lopen we in voor. Daar dus in.

  67. 78

    @analist: ASML is een goed voorbeeld, maar veel te smal. Tenzij je denkt aan geld (wat zou kunnen, gezien je voorkeuren). ASML is een high tech bedrijf, maar Nederland komt niet voor in de top landen op lijstjes met tech & innovation.

    Nederland is geen leider in technologie, niet in scheepsbouw, lucht- en ruimtevaart, in energie, milieu, onderwijs, of infrastructuur (meer uitermate goed asfalt maakt je geen leider. Ook nog meer vluchten op Schiphol niet. Allemaal wel VVD hebbedingetjes). En toch had dat wel zo kunnen zijn, gezien de geschiedenis van het land en die sectoren. Ik denk nog het meest aan land- en tuinbouw als leidende sector. Niet vanwege de economische betekenis, maar de efficiëntie en de manier van produceren. Alhoewel het probleem van het verarmen van de bodem nog niet is opgelost en dat met de VVD nooit zal gebeuren. Wil Nederland een leider blijven op dat gebeid, dan zal het juist niet moeten luisteren naar de VVD en de korte termijn winsten.

  68. 79

    ASML is een high tech bedrijf, maar Nederland komt niet voor in de top landen op lijstjes met tech & innovation.

    https://www.iamexpat.nl/expat-info/dutch-expat-news/netherlands-takes-2nd-place-2018-global-innovation-index

    Is ook maar 1 van de vele rankings. Maar qua digitalisering lopen we (ver) voor op onze buurlanden.

    Nederland is geen leider in technologie, niet in scheepsbouw, lucht- en ruimtevaart, in energie, milieu, onderwijs, of infrastructuur

    we zijn ook een vrij klein land, te klein voor een toonaangevende lucht- en ruimtevaartindustrie. Belgie of Denmarken zijn ook geen wereldleiders in bovengenoemde sectoren. DK misschien in schone energie (Vestas)

  69. 81

    @80: Zuid-Korea is een klein land

    In Zuid-Korea wonen ongeveer evenveel mensen als in Frankrijk. Voor zware industrie (auto, lucht/ruimtevaart, scheepsbouw) heb je enige schaal nodig. Ik vind het dan niet gek dat een klein land als NL zich specialiseert in bvb halfgeleiders.

  70. 82

    Nederland is goed in belasting innen:
    Starbucks, Ikea, U2, en nog duizenden brievenbusfirma’s komen hier hun omzet boeken!

    Maar ik weet niet of Nederland hiermee voorop loopt, ik vermoed dat deze bedrijfstak langzaam sterft door maatregelen van de EU….

  71. 83

    @81: Omdat het dichtbevolkt is. Net als Nederland trouwens. En die delen die niet dichtbevolkt zijn zijn vaak nogal bergachtig. Niet ideaal, zou je denken?

  72. 84

    @77: Ik zal het er maar op houden dat je expres doet alsof je het niet begrijpt, Analist, in plaats van dat je het echt niet begrijpt. Zo moet ik je dan nog wel van een vuil discussietrucje betichten, maar tenminste niet van domheid.

    Want als je een beetje begrepen had wat ik schreef, wist je dat het mij niet gaat om fatsoen. Als het alleen maar uit fatsoen zou zijn dat wij de collectieve sector niet mogen verwaarlozen (die dus dus NIET alleen maar gebruikt wordt door de minder bedeelden in de samenleving), dan zouden we een heel andere discussie gevoerd hebben en had ik heel andere argumenten gebruikt.

    In dat geval had je zeker een punt te verdedigen, want tot op welke hoogte geldt fatsoen en goedheid, zolang je jezelf ermee schaadt? Dat soort charity, daar heb ik ook niet veel mee, want wie op die manier ‘goed doet’ zet zichzelf achteruit in de rat-race, en daarmee zijn uiteindelijk die goede daden ook niet geholpen want wie is gebaat bij een zwakke weldoener? Volgens mij niemand. Dit is dan ook precies zoals de VVD’er denkt dat de wereld in elkaar zit.

    Maar daarom gebruikte ik dan ook het woord KORTZICHTIGHEID, omdat de VVD’er niet kan en wil begrijpen dat hij door het verwaarlozen van de collectieve sector uiteindelijk in zijn eigen vlees snijdt. De economie is als geheel helemaal niet gebaat bij een grote klasse van working poor, want mensen moeten om de motor draaiende te houden wat te besteden hebben. De economie is niet gebaat met een groot lek aan belastingen en inkomsten naar buitenlandse investeerders want dat geld gaat weg. De economie is niet gebaat bij een onbetrouwbaar vangnet, want het remt het vertrouwen en daarmee de bestedingen. De economie is niet gebaat bij een waardeloos openbaar vervoer, want dan blijft iedereen de auto nemen en slippen de wegen dicht, hoeveel je er ook bijbouwt. De economie is niet gebaat bij slecht onderwijs want dat levert incapabele werkkrachten. De economie is niet gebaat bij een hoge overspannenheid van leraren, want die mensen blijven geld kosten terwijl ze in die tijd niets opleveren. De economie is niet gebaat bij brievenbusmaatschappijen of multinationals die geen belasting betalen. De economie is ook niet gebaat bij een hoge schuldenlast, want uiteindelijk zal dat leiden tot een volgende crisis. En de economie is ook niet gebaat bij investeringen in kolen en gas en kernenergie op het moment dat er een wereldwijde energie-wende plaatsvindt.

    Dat neemt niet weg dat al die zaken wél zorgen voor korte termijnwinsten, zeker. Steek ze maar lekker in je zak. Maar op termijn en in brede zin is niemand gebaat bij een economie die het veel beter had kunnen doen en op den duur vastdraait, behalve degene die dan inmiddels met gevulde zakken vertrokken is met de noorderzon. Probeer het onderste uit de kan te krijgen, en hoop maar dat het lid zo laat mogelijk op je neus valt, want de meeste VVD stemmers zijn te kleinschalig aan het graaien om de lange termijneffecten af te kunnen kopen.

    Dat is de boodschap die ik je hier tracht mee te geven.

  73. 85

    @84: hmm.. ik reageerde niet op jou in #77?

    Want als je een beetje begrepen had wat ik schreef, wist je dat het mij niet gaat om fatsoen. Als het alleen maar uit fatsoen zou zijn dat wij de collectieve sector niet mogen verwaarlozen

    Dat begreep ik, daarom deze discussie. Ik vind het eigenbelang argument voor de collectieve sector die jij voorstaat zwak. Die collectieve sector bevat heel veel leuke dingen voor linkse mensen die kostbaar zijn voor de rest. Daar heeft de VVD het mes in gezet.

    Maar daarom gebruikte ik dan ook het woord KORTZICHTIGHEID, omdat de VVD’er niet kan en wil begrijpen dat hij door het verwaarlozen van de collectieve sector uiteindelijk in zijn eigen vlees snijdt.

    Ik snap dat je dat vindt, maar het is gebaseerd op een onderbuikgevoel en je eigen “idealisme”, niet op een nuchtere afweging van kosten en baten.

    De economie is als geheel helemaal niet gebaat bij een grote klasse van working poor, want mensen moeten om de motor draaiende te houden wat te besteden hebben.

    Het is beter voor de economie als de armen werken dan dat ze in een uitkering zitten. En wss ook voor de armen.

    De economie is niet gebaat met een groot lek aan belastingen en inkomsten naar buitenlandse investeerders want dat geld gaat weg.

    Wel als het vestigingsklimaat hiervoor verbeterd wordt. Wij doen het beter dan relatief gesloten economieen als Italie of Frankrijk.

    etc.

    Dat neemt niet weg dat al die wél zorgen voor korte termijnwinsten

    Hoe kort is die korte termijn? Tien jaar? Vijftien jaar? Vijftig jaar? Vanaf de liberaliseringen van Paars doet de Nederlandse economie het structureel beter dan de overige West-Europese economieen. In de jaren ’80 was Nederland echt de zieke man van Europa. Doet mij denken aan de “voorspellingen” van de Marxisme. “Ooit gaat het kapitalisme ten onder”. Wanneer dan?

  74. 86

    Welja joh, wuif het maar weg als idealisme, dan hoef je tenminste geen inhoudelijk antwoord meer te bedenken. .

    Ondertussen is het inderdaad beter voor de armen als ze werken, maar dat is niet het gevolg van het VVD beleid. Je hebt dat aannemelijk proberen te maken, dat de VVD een miljoen mensen aan het werk heeft weten te krijgen, maar dat lukte je uiteindelijk vrij slecht: wat conjuncturele daling van werkeloosheid op het conto van de VVD schrijven is wel heel erg droomdenken (dit deed je overigens nadat je had geprobeerd om het VVD tijdperk terug te brengen tot twee kleine tijdraampjes die je toevallig vrij goed uitkwamen).

    Wat wel gevolg van VVD beleid is, is dat veel meer mensen in de problematische schulden zitten. Maar het CBS is ook een idealistische organisatie zeker? Het IMF waarschuwt voor onze huizenmarkt. Ook een idealistische organisatie? De fileproblemen zijn niet opgelost of beter geworden, ondanks de vele nieuwe wegen, ondanks dat experts daarvoor gewaarschuwd hebben. Dat zijn zeker idealistische experts geweest en die werkelijkheid is zeker een idealistische werkelijkheid? De onderwijsraad die zegt dat ons onderwijs hard achteruit holt ten opzichte van de rest van Europa: ook een idealistische organisatie zeker?

    Laat mij de discussie eens samenvatten Analist: Je begon met te zeggen dat de VVD stemmer aan zijn eigen belastingdruk denkt en daar graag de publieke sector voor opoffert. Daar had je een punt. Daarna probeerde je te verdedigen dat de VVD wel degelijk goed voor de publieke sector heeft gezorgd. Dat bleek moeilijk vol te houden. Daarna gooide je het over een andere boeg en ging je postenlang proberen te ontkennen dat het met die publieke sector helemaal zo slecht nog niet is. Die discussie heb je kennelijk ook naar je eigen gevoel niet kunnen winnen, want nu trek je je terug op de stelling dat als die publieke sector weliswaar wat achteruit gaat, maar dat niet ongunstig hoeft te zijn voor de VVD sector. En die crisis zal ook nog wel even uitblijven zeg je nu.

    En dan beschuldigde jij mij eerder van het gebrek aan focus, en noem je mij nu idealistisch? Wat jij doet is gewoon alle reële problemen wegwuiven en als dat niet lukt, zeggen dat dit jouw probleem niet is. Inderdaad geef je daarmee een prima beeld van de VVD stemmer, maar de stelling dat dit nogal kortzichtig is kan je niet zomaar ontkrachten door te zeggen dat dit “idealistisch” gedacht is, want de feiten en de analyses en de rapporten liggen er. Het is blind idealisme dat te ontkennen.

  75. 87

    Welja joh, wuif het maar weg als idealisme, dan hoef je tenminste geen inhoudelijk antwoord meer te bedenken. .

    “Idealisme”. Dat is mijn meest positieve verklaring van je gedrag.

    Het IMF waarschuwt voor onze huizenmarkt. Ook een idealistische organisatie?

    Wil je het nu over de hypotheekschuld (IMF) of problematische schulden hebben? Of beide? De oorzaken, gevolgen en mogelijke oplossingen voor die twee zijn echt anders.

    Ik ben wel benieuwd op jouw antwoord op mijn vraag “wat is de korte termijn?”. Je gaat er blijkbaar van uit dat de economie de lange termijn instort door “VVD beleid” oid? Kan je dat concreet maken?

  76. 88

    Laten we het over alle schulden hebben. Volgens mij was jij degene die eerder in de discussie foutief probeerde te stellen dat al die problematische schulden werden veroorzaakt door hypotheekschulden, wat niet waar is, maar beide is een probleem.

    De korte termijn – veel is nu al een probleem. Lerarentekorten terwijl leraren overspannen thuis zitten, personeelstekorten in de zorg, files die maar niet af willen nemen, geld dat weglekt naar het buitenland, en de crisis van het afgelopen decennium. Je kan die problemen ontkennen, of zeggen dat ze op zichzelf staan en niet (mede) door de VVD veroorzaakt worden, of zeggen misschien dan wel door de VVD veroorzaakt worden maar dan toch voor de VVD stemmer niet zo erg zijn, allemaal vormen van ontkenning en je hebt ze in deze discussie allemaal al trachten toe te passen :).

    Mijn punt is dat Nederland de afgelopen twintig jaar flink stil is blijven staan, en dat degenen die het meest profiteerden van de netto groei van de afgelopen decennia in het buitenland wonen, en voor zover niet een vrij marginaal deel van de bevolking uitmaken. De rest is in koopkracht stil blijven staan en is blij de kruimeltjes die de belastingverlagingen met zich meebrachten, en wil de rest van de samenhang eigenlijk maar liever niet onder ogen zien.
    Dat weet je aardig goed te demonstreren moet ik zeggen.

  77. 89

    Volgens mij was jij degene die eerder in de discussie foutief probeerde te stellen dat al die problematische schulden werden veroorzaakt door hypotheekschulden, wat niet waar is, maar beide is een probleem.

    Nee. Jij begon over “schulden” ik nam aan dat je het had over de hoge hypotheekschuld (want: dat was laatst in het nieuws).

    De korte termijn – veel is nu al een probleem. Lerarentekorten terwijl leraren overspannen thuis zitten, personeelstekorten in de zorg, files die maar niet af willen nemen, geld dat weglekt naar het buitenland, en de crisis van het afgelopen decennium. Je kan die problemen ontkennen,

    Je had het over de economie. Laten we dan daar even op focussen. De crisis was wereldwijd: dat valt moeilijk het specifieke beleid van Nederland aan te rekenen. De reacties op de crisis zijn specifiek per land: dat kan je het beleid wel aanrekenen. De economische grootheden die hier relevant zijn: inkomen per hoofd, werkloosheid/werkgelegenheid, begrotingstekort en staatsschuld. Volgens het CBS is het beeld gemengd: het inkomen per hoofd heeft zich hersteld, maar arbeidsparticipatie is lager en staatschuld is hoger. Wel neemt de arbeidsparticipatie toe en de staatschuld af.
    We zitten op de juiste weg.

    https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2018/37/nederland-tien-jaar-na-de-val-van-lehman-brothers

    Vergelijk het met een land dat een linkser beleid heeft gevoerd, bijvoorbeeld Frankrijk. Frankrijk heeft volgens traditioneel progressief recept het begrotingstekort (verder) laten oplopen als reactie op de crisis.

    begrotingstekort: https://tradingeconomics.com/france/government-budget

    werkloosheid:
    De werkloosheid zit nog 2 procentpunt (dus 15% hier) boven het niveau van 2008 (in Nederland zit deze inmiddels al op het niveau van voor de crisis):
    https://tradingeconomics.com/france/unemployment-rate

    staatsschuld:
    En waar onze staatsschuld al geruime tijd aan het afnemen is, stijgt de Franse staatsschuld door tot de 100%.
    https://tradingeconomics.com/france/government-debt-to-gdp

    Mijn punt is dat Nederland de afgelopen twintig jaar flink stil is blijven staan, en dat degenen die het meest profiteerden van de netto groei van de afgelopen decennia in het buitenland wonen, en voor zover niet een vrij marginaal deel van de bevolking uitmaken. De rest is in koopkracht stil blijven staan

    Tsja, no offence maar dat vind ik een ignorant talking point. De Rabobank heeft recent een veel gelezen publicatie opgeleverd over onze stagnerende koopkracht. Spoiler: er staat niks in over buitenlanders die ons land leegtrekken.

    https://economie.rabobank.com/publicaties/2018/februari/besteedbaar-inkomen-huishoudens-nederland-staat-vrijwel-stil/

    In deze Special zullen we onderzoeken waarom het inkomen van huishoudens de afgelopen decennia maar mondjesmaat groeit. Naast de afgenomen huishoudgrootte blijkt een belangrijke reden te zijn dat economische groei zich steeds minder vertaalt in een hoger huishoudinkomen. Door te kijken naar de verdeling van het nationaal inkomen wordt duidelijk dat huishoudens een steeds kleiner deel krijgen van de economische taart. De overheid en bedrijven hebben een veel groter aandeel van het nationaal inkomen. Bedrijven potten meer winst op maar ook is de winstgevendheid zelf toegenomen.

    Dus: afnemende huishoudgrootte, groeiende overheid (want: vergrijzing) en toenemende winsten (die al dan niet naar het buitenland stromen). In die volgorde van belang.

    Je moet niet in het luchtledige allerlei niet-onderbouwde stellingen poneren.

    maar liever niet onder ogen zien.

    Complottheorieen zijn voor domme, luie mensen.

  78. 90

    In het openingsstuk heb ik het al over aandeelhouders al dan niet in het buitenland. Hoe onduidelijk was dat?

    Ik maak me niet schuldig aan complottheorieën. Iemand die een complottheorie aanhangt zegt dat de mensen die in het complot zitten juist heel slim zijn, in plaats van kortzichtig.

    Verder kan je cherry-picken wat je wilt, met je vergelijking van NL met Frankrijk. Waar ik op doelde is dat de reactie van de EU op de kredietcrisis nou niet echt succesvol bleek want de EU klom veel minder hard uit de crisis dan andere landen. Nederland was koploper in het willen doordrukken van neoliberaal beleid, en de VVD is daar zo’n beetje de spreekbuis van.

    Ik zelf doe niet aan gelegenheidsdata om een punt te bewijzen. Als je wat jij doet als bewijst wilt gebruiken, dan moet je een grafiek maken met ‘linkse’ landen en ‘rechtse’ landen, en dan de gemiddelden tegen elkaar afzetten van de cijfers die jij voor twee incidentele landen neemt.

    Wat ik doe mag je wel ‘luchtledig’ noemen maar het zijn allemaal rapporten van behoorlijk breed ondersteunde instituten die wat algemeens zeggen over Nederland, en da’s geen cherry picking.

  79. 91

    @89/90
    De winstgevendheid van bedrijven is toegenomen, máár daar staat dan weer tegenover dat ze veel minder belasting betalen over die winst.

    Deze hele discussie is leuk, maar nu even een bijna ongelooflijk feitje:

    Als er net zoveel vennootschapsbelasting betaald zou worden als iets meer dan 20 jaar geleden (als percentage van de totale overheidsbegroting, dan reken ik de toegenomen winstgevendheid niet eens mee) dan zouden we voor 2019 een begrotingsoverschot van meer dan 11% (32 miljard!) hebben. Kunnen we iedereen blij maken.

    Gewoon voor het geval jullie je afvroegen waarom er zo weinig geld is voor leuke dingen bij de overheid.