Recensie Zomergasten met Damiaan Denys

‘s Ochtend ging ik in mijn auto kijken, op zoek naar een zak rozijntjes. Er lag een spijkerbroek op de bijrijdersstoel. Ik keek iets beter en zag dat de broek gevuld was met twee benen. Mijn allereerste gedachte was dat ze het onderste deel van een lijk in mijn auto hadden gedumpt. Maar toen zag ik dat een zwart vest de bovenhelft bedekte. Het zal wel een dakloze zijn. Of een verwarde man. Of een bootvluchteling. Ik wist niet zeker wat te doen. Mijn handen tintelden, mijn hart bonkte licht. Misschien was hij dood. Op dat moment deed mijn buurvrouw open. “Er zit een man in mijn auto”, zei ik tegen haar. “Echt?”, zei ze. En ik deed de deur open. Het duurde nog even voordat de man wakker werd. Hij begreep er weinig van. Zijn sleutels hingen rond zijn hals. Of hij even in de achterbak mocht kijken. Waar hij natuurlijk een koevoet had liggen om mij de hersens in te slaan. Ik deed mijn achterbak open. De man was zeer verbaasd dat zijn slaapzak er niet in lag Volgens het Little Albert experiment, waarin een baby door middel van een harde metalen geluid wordt geconditioneerd om bang te worden voor harige wezens als ratten en konijnen, is angst aangeleerd. Maar ik heb het gevoel dat ik ermee geboren ben. Ik heb ook nooit, zoals Damiaan Denys en de dit weekend overleden Oliver Sacks in Zomergasten beweerden, het gevoel gehad onsterfelijk te zijn. Nooit in staat geweest om de dood uit te lachen, wat volgens Denys de mooiste manier van leven is. Aan de andere kant heeft dit gevoel voor sterfelijkheid mij ook nooit echt gedeprimeerd. Ik ben er behoorlijk vertrouwd mee. En wandel vrij blijmoedig door het leven. Maar genoeg over mij, we moeten het over de laatste Zomergast van dit seizoen hebben: Damiaan Denys.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: liz west (cc)

Kunst op Zondag | Publiek schadelijk voor kunst

Geen wereldnieuws, maar wel even de moeite waard om bij stil te staan. In Taiwan beschadigde een jongetje een Italiaans barokschilderij. Als dat bij hem thuis was gebeurd, hadden we er nooit iets over gehoord. Nu werd het wereldnieuws omdat het op een grote tentoonstelling gebeurde en het werk (een bloemenstilleven van Paolo Porpora) een marktwaarde heeft van meer dan 1,2 miljoen euro. De jongen of zijn familie hoeft de schade niet te betalen. De organisatoren denken het te kunnen verhalen op de voor deze tentoonstelling afgesloten verzekering

Hier dat peperdure boeketje:
cc commons.wikimedia.org Paolo Porpora Still Life of Flowers

En hier ziet u op welke wijze de jongen er een gat in sloeg:

In een grijs verleden ben ik zelf suppoost geweest in een museum en mij vielen waarschijnlijk daarom drie dingen op.

Allereerst: waarom had dat jong een blikje (of bekertje) drank in zijn hand. En ten tweede: wat doet die mevrouw daar met die paraplu? Twee zaken die in Nederlandse musea zo goed als onmogelijk zijn. En zeker bij tentoonstellingen met ‘internationale allure’.

Het derde opvallende item in het filmpje is de uiterst ongelukkige positie van het podiumpje en de touwen die het kunstwerk moeten beveiligen. Volgens de organisatoren van de tentoonstelling moet echter een afstand van 80 cm voldoende zijn om de uitgestalde waar te beschermen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Omstreden tradities

ELDERS - Grindadráp heet de jaarlijkse griendenjacht op de Faeroër eilanden. Een wrede en onnodige traditie volgens dierenwelzijnsactivisten.

Het in Nederland geregistreerde schip Bob Barker van de milieuorganisatie Sea Sheperd is begin deze week de toegang tot de Faeroër-eilanden ontzegdSea Sheperd voert actie tegen de omstreden jacht op grienden, een soort walvis uit de dolfijnenfamilie. Vorige week zijn vijf activisten het land uitgezet. Ze waren eerder veroordeeld tot boetes wegens poging tot verstoring van de Grindadráp.

Sea Sheperd houdt de Deens regering verantwoordelijk voor het in stand houden van een vorm van dierenmishandeling die in strijd is met de Bern Convention van de Raad van Europa over de bescherming van flora en fauna. De dieren worden door de jagers met bootjes opgejaagd en ingesloten en vervolgens vlakbij het strand handmatig gedood met messen. Op het strand wordt de dieren geslacht. Beelden van een bloedrode baai met walviskarkassen op het strand roepen elk jaar hevige verontwaardiging op onder dierenliefhebbers.

De voorstanders van de Grindadráp hechten aan de eeuwenoude traditie en ook aan het voedsel dat de jacht de eilandbewoners oplevert. Het vlees wordt verdeeld over de deelnemende dorpen en niet verhandeld. Medici hebben overigens al gewaarschuwd voor het overmatig eten van griendenvlees vanwege de zware metalen die de dieren in de vervuilde oceaan hebben opgedaan. De eilandregering heeft regels uitgevaardigd voor het doden van de dieren die er voor moeten zorgen dat het snel en effectief gebeurt. De dieren mogen niet meer vanaf de boot worden gedood. Het aantal dieren dat jaarlijks wordt gedood brengt de soort niet in gevaar.  Op de lijst van bedreigde diersoorten staat dat er voor de griend onvoldoende data zijn om de status vast te stellen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

https://www.youtube.com/watch?v=FcOYx4_72Zo

Closing Time | Tanya Tagaq

Ik zag haar ooit tijdens een festival: op het podium kronkelt ze, hijgt ze, krijgt bijkans een orgasme, krimpt ineen als een klein kwestbaar meisje, om vervolgens weer wild uit te barsten. Het festivalpubliek leek lamgeslagen, niet wetend wat met zoiets aan te moeten. Tot een stel pubers voorin na een half uur besloten dat het ondanks alle oerkreten toch best dansbaar was en los gingen – en de rest van het publiek volgde al snel. Het was een van de meest bizarre live-optredens die ik meemaakte.
Tanya Tagaq is een inuit uit Canada die traditionele sjamanistische strotzang even makkelijk combineert met moderne avant-garde als met westerse dance-muziek. Ze werkte samen met grote namen als Björk, Mike Patton of Kronos Quartet. En ze ontving al verscheidene prijzen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Is onze taal toe aan groot onderhoud?

nwa_logo_nlMarc van Oostendorp gaat in op voor taalkundigen onverwachte vragen die ‘het publiek’ gesteld heeft aan de Nationale Wetenschapsagenda.

Zou het verschijnsel van het gezonken cultuurgoed ook in de natuurwetenschappen bestaan? Dat je inzichten moet bestrijden die honderd jaar geleden inderdaad gebruikelijk waren, maar dat inmiddels onder onderzoekers niet meer bestaan? Je hebt natuurlijk mensen die de evolutietheorie ontkennen, maar dat is toch wat anders – ik geloof niet dat zulke mensen dan in plaats daarvan lamarckianen zijn.

In de menswetenschappen is het schering en inslag: terwijl onderzoekers een bepaalde manier van kijken onderhouden, halen hun tijdgenoten hun schouders op over zoveel wereldvreemdheid. En als de onderzoekers erachter komen dat die manier van kijken inderdaad niet werkt, begint die oude manier van kijken door te sijpelen en wordt voortaan als de normale beschouwt.

En zo denken sommige mensen nog hetzelfde als zeventiende-eeuwers over taal, getuige vragen aan de Nationale Wetenschapsagenda als de volgende:

 Is onze taal niet toe aan groot onderhoud?

COLUMN - Taal is het middel voor de overdracht van kennis en betekenis tussen mensen. Intermenselijke communicatie blijkt nu vaak een bron van misverstanden soms leidend tot misverstanden en conflicten. De effectiviteit van taal als instrumentarium om kennis en betekenis als zender zo te kunnen coderen resp. als ontvanger zo te kunnen decoderen dat optimaal is gewaarborgd dat berichten goed overkomen, kan worden vergroot door o.a.: 1) Het verwijderen van ambiguïteit d.m.v. a) reductie van synoniemen en homoniemen en b) eenduidige definiëring van begrippen o.b.v. een heldere taxonomie van concepten (met “ding” als ultiem, abstract, generiek supertype bovenin de klassenhiërarchie). Door terugkeer naar zelfverklarende woorden met: 2a) kwartier wordt kwartuur, eekhoorn wordt eikhoorn, oorzaak en oorsprong worden oerzaak en oersprong en bijv. twintig wordt tweetien, dertig wordt drietien, etc. Bijv. 324 wordt dan driehonderd tweetien vier. En met 2b) uitleg over de herkomst van woorden. Bijv. dat woorden met “scoop” erin verwijzen naar skopeeo = Grieks voor kijken zodat bioscoop = levenskijk, microscoop = kleinkijk, periscoop = omkijk, etc. Door 3) herintroductie van naamvallen zodat de rol van woorden binnen zinnen duidelijk is (wie of wat is de operator?, wie of wat de operand?, etc.)

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Pletter toch op met je “nieuwe boekenseizoen”

COLUMN - boekenseizoen1Sta me toe met een cliché te beginnen: mensen zijn knooppunten in informatienetwerken. Of het nu gaat om uw agenda of uw boodschappenlijstje, om de gegevens die u op uw computer verwerkt, om het leugentje-om-bestwil dat u ophangt of om het verhaaltje dat u uw kinderen ’s avonds voorleest: we zijn voortdurend bezig met informatie. Betrouwbare, verzonnen, aangename, verontrustende, bruikbare, nutteloze kennis: het is er allemaal.

Informatie is echter op zich onhandelbaar en daarom zijn er genres. Een encyclopedie beoogt feitelijk juiste informatie te geven, een roman levert enigszins intelligent vermaak, terwijl foto’s, landkaarten, liedjes, databestanden, films, Twitter en tijdschriften weer andere doelen hebben. Internet heeft, geloof ik, alle doelen tegelijk.

In de ideale situatie vloeit informatie ongehinderd van de bron naar degenen die haar nodig hebben. (Ik zou nog eens willen schrijven over wetenschapsvoorlichting en me dan concentreren op de informatie in plaats van de wetenschappers, de communicatoren en de consumenten.) In de ideale situatie lezen we dus gewoon mee als Stephen King aan het schrijven is, maar in de praktijk gaat het anders. Er zitten uitgevers, distributeurs en boekhandelaren tussen, die voor hun bezigheden betaald moeten worden, zodat er ook een netwerk is ontstaan van agenten en juristen, en vervolgens ook marketeers die helpen de winst te maximaliseren.

Foto: Post-Atheïst

Post-atheïst | Verdronken dochter

COLUMN - Het berichtje stond onlangs op NieuwReligieusPeil, dat Het Laatste Nieuws van 10 augustus als bron opgaf. De Belgische krant schrijft:

Voor de kust van Dubai is het voorbije weekend een jonge vrouw verdronken omdat haar vader de redders verbood hun werk te doen. De man ging op de vuist met de hulpverleners. Hij wilde niet dat de “vreemde mannen” zijn dochter aanraakten en zo haar eerbaarheid zouden schaden.

Verder vertelt een officier, een zekere Ahmed Burqibah, dat het meisje gered had kunnen worden en tot slot lezen we dat de vader inmiddels is gearresteerd. Ondanks de woorden van deze autoriteit en de rationele ontknoping, sloeg mijn hoaxradar uit.

Het heeft immers alle kenmerken van een broodjeaapverhaal. Het is vrij moralistisch: er wordt duidelijk ingespeeld op vooroordelen tegen moslims, die vol middeleeuwse ideeën over de eer van hun dochter zouden zitten. Traceren naar de oorspronkelijke bron ging ook al niet: Het Laatste Nieuws voerde als bron de TV-zender Emirates 24/7 op, maar linkte niet naar een specifiek artikel. Tot slot: het lijkt wel veel op een gebeurtenis uit 2002, toen de religieuze politie van Saoedi-Arabië de brandweer verbood vijftien meisjes te redden uit een brandende school in Mekka.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zomergasten | Annejet van der Zijl

Vijfde Zomergast van dit seizoen is Annejet van der Zijl (1962), bestsellerauteur met haar biografieën over Annie M.G. Schmidt, de jonge Bernhard en Waldemar ‘Sonny Boy’ Nods. Het geheim achter haar succes is volgens haar dat ze haar biografieën als een spannend verhaal vertelt, met plots en cliffhangers.

Volgens de boekenredacteur van het NRC kan het een interessante avond worden omdat Van der Zijl helemaal niet van aandacht houdt, en het persoonlijke privé vindt.

Op mij komt ze over als een leuk mens die ook op camera boeiend kan vertellen, dus misschien ga ik er – ondanks de inmiddels toegeslagen Zomergastenvermoeidheid – vanavond maar weer eens voor zitten.

Al kan ik natuurlijk beter gewoon morgenochtend de recensie van Max Molovich lezen; ben ik ook op de hoogte.

Closing Time | Come hell or high water

Barry Adamson is een Bad Seed die voor zichzelf begon – en dat deed hij zo verdienstelijk dat hij wat mij betreft z’n leermeester overstegen is – in elk geval voor z’n vroegere werk. Dat vroegere werk kenmerkt zich door een duistere inslag, veel jazzy invloeden en een flinke dosis humor. The dark and murky world of Barry Adamson, zo heet de verzamelaar uit die periode heel terecht.
Zoals op Come Hell or High water van het album As above, so below.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: melanie cook (cc)

Kunst op Zondag | Mysterieuze kunst

U loopt door een museum. Stel: er hangt geen bordje bij een kunstwerk waarop naam van kunstenaar en additionele informatie staat. Kijkt u dan naar mysterieuze kunst?

Nee. U kunt er vanuit gaan dat het a) kunst is omdat het in een museum hangt en b) het museum wel meer zal weten over de oorsprong van het werk.

Dat ligt soms anders bij kunst in de publieke ruimte. De media ontdekken regelmatig mysterieuze kunst. Men weet niet wie de kunstenaar achter het werk is en wat de bedoeling er van is. In veel gevallen is na enig speurwerk (= journalistiek ambacht) het raadsel binnen enige dagen of weken opgelost. De naam van de kunstenaar en additionele informatie wordt gepubliceerd.

Met andere woorden: onwetendheid en gemakzucht creëren mysteries. Kennis en actief zoeken leidt tot onthullingen, die vaak ook nog eens weinig spectaculair zijn. Er blijven altijd wel een paar gevallen waar herkomst en reden van plaatsing een mysterie blijven. Een paar voorbeelden.

Vorige week maakte Omroep Gelderland gewag van mysterieuze kunst in de Betuwe. In Culemborg, Tiel, Nijmegen en langs de A15, de A27 en A2 hingen ineens piepschuimen objecten die wat weg hadden van een koekoeksklok of een vogelhuisje. Omroep Gelderland liet ons weten dat tot op heden dit mysterie nog niet is opgelost. Wie weet hier meer van?

Vorige Volgende