Reactie op Bismarck bij “Oorlog: We zijn klaar omdat we er klaar mee zijn”

De reactie van lezer Bismarck op het artikel gisteren (Oorlog: We zijn klaar omdat we er klaar mee zijn) bracht me tot een wat uitgebreid weerwoord. Uit zijn reactie: Bismarck: “(…) Tsaar Nicolaas II werd gedwongen troonsafstand te doen, waarmee er een einde kwam aan eeuwen van tsaristische heerschappij. De tsaar en zijn gezing werden vermoord.” “Die is wel heeel kort door de bocht.” Ik: Ja, daar heb je gelijk. Maar om het artikel niet al te lang te maken kan je dat van elke voorbeeld (en het hele stuk) wel zeggen. Ik heb bij elk voorbeeld geen uitgebreide details gegeven over het tijdsverloop en wat daar allemaal binnen is gebeurd. Bovendien heb ik weggelaten wat de effecten op de korte en lange termijn zijn geweest. Ik heb alleen in korte, algemeen bewoordingen daar iets over gezegd. Verder wil ik heb best tegemoet komen door nu dan maar een niet-kort-door-de-bocht-reactie te geven. Bismarck: “Ziet u in bovenstaande voorbeelden enige overeenkomsten met de actualiteiten?” “(…) zit er ook nog niets tussen dat ook maar een beetje overeenkomt met de toespraak van Alexus Grynkewich.” Ik: Nee, nogal wiedes. De militair heeft geen details prijsgegeven wat zijn “Wij weten wat ons te doen staat” inhoudt. De enige overeenkomst in relatie tot zijn opmerkingen (“Ik denk dat de bevolking in de landen van het bondgenootschap zich enigszins ongerust maakt”) en dat zulks niet nodig is (Ik wil de miljard burgers van ons bondgenootschap dan ook geruststellen: wij hebben de situatie onder controle” sluit aan bij de actualiteit van de laatste persconferentie van de ministerraad (reuring over de uitlatingen van de minister van Defensie die Rusland voortaan ‘de vijand” wil noemen, maar geen onrust wil opwekken door te zeggen: “dat betekent niet dat wij in oorlog zijn”. Jetten bevestigde dat in de persconferentie (zie “We hebben een vijand”: Journalist: Als we een vijand hebben, moeten we dan ook rekening houden met een oorlog? Jetten: Nee, daar is in die zin geen acuut risico op een grootschalige oorlog of een directe confrontatie.   Bismarck: “Ondanks een groot gebrek aan overeenkomsten tussen de voorbeelden onderling …” Ik: Nou is volgens mij je toch de kern van het stukje ontgaan, namelijk de rol van de bevolking. Omstandigheden, aanleiding en verloop verschillen, maar hoe de burgers hebben gehandeld is van betekenis geweest bij het beëindigen van oorlogen en/of het einde van regimes/regeringen die verantwoordelijk waren voor (aspecten van) oorlogen. Ik loop de voorbeelden even na en stip ook de overeenkomsten met de actualiteiten aan: 1. Portugal (Anjerevolutie): dictatuur wilde koloniën behouden, dat leidde tot armoe, economisch verval. Overeenkomst: Poetin lijkt het koloniale Sovjetideaal (deels) in ere te willen herstellen. De Russische staat stuurt grote sommen geld naar de defensie-industrie, waardoor de overheid fors moet snijden in reguliere uitgaven; Rusland schuift kosten voor de oorlog af op zijn bevolking; langdurige oorlog dreigt de Russische economie blijvend te verlammen. Geen overeenkomst: de Russische militairen en bevolking komen (nog?) niet in opstand tegen het dictatoriale, ondemocratische {Poetin-regime. 2. Tunesië (Constitutionele Coup tegen Bourguiba): voorbeeld van president die “ze niet helemaal meer op een rijtje heeft”. Ik snap niet waarom je de overeenkomst met Trump. Poetin en Netanyahu niet ziet. Dat ga ik dan 0ok niet nader voor je uitwerken, behalve dan nog even over: 3. Rusland (Troonsafstand Tsaar Nicolaas II): Overeenkomst: Poetin die zich als een nieuwe tsaar gedraagt. Geen overeenkomst: de bevolking is hem (nog??) niet zat. 4. Israël (aftreden regering Golda Meir): aanleiding was een rapport over de inlichtingen- en paraatheidscatastrofe van het Israëlische leger (IDF) voorafgaand aan de Jom Kipoer-oorlog (6 oktober 1973). Dat leidde tot grootschalige protesten. De aanhoudende maatschappelijke druk en het vernietigende rapport dwong haar en haar kabinet in 1974 tot aftreden. Overeenkomst: Nadat er al Israëlische burgers tegen Netanyahu's oorlogspolitiek opstonden was Israël in shock door onthulling dat premier Netanyahu was gewaarschuwd voor Hamas-aanslag. Het leidde tot protesten door Israëlische burgers. Eerder werd een intern onderzoek van het Israëlische leger bekend dat aantoonde dat plannen van Hamas jarenlang verkeerd waren ingeschat. Geen overeenkomst: Netanyahu weigert een onafhankelijke staatscommissie op te richten om het falen van de overheid en de veiligheidsdiensten rond de Hamas-aanvallen te onderzoeken. Ondanks dat 74% van de Israëlische bevolking zo’n onafhankelijke staatscommissie een goed idee vindt. 5. Spanje (misleiding van de regering-Aznar over de Irakoorlog): Overeenkomst: protesten tegen van het oorlogsbeleid van de regering- Aznar (steun aan Amerikaanse invasie van Irak in 2003). Moet ik nu echt wijzen op protesten in diverse landen tegen het oorlogsbeleid aldaar, gericht tegen onvoldoende steun aan Oekraïne, onvoldoende maatregelen tegen Israëlische regering wegens het Gaza-drama en onvoldoende afwijzing van Trumps idioterie ten aanzien van Iran, Venezulea en Cuba? Terug naar waar het in het besproken stukje over gaat. Aanleiding was het nieuws over de toespraak van de hoogste NAVO-militair. Daar lichtte ik één citaat uit, dat neerkwam op “burgers, laat het maar op ons over” want “Wij weten wat ons te doen staat.” Met een enkele opmerking mijnerzijds dat als militairen weten wat ze te doen staat, dat vaak reden is om erg ongerust te worden, kwam ik, als reactie, met een vijftal voorbeelden waarin de rol toch wel belangrijk is geweest ten aanzien van het oorlogsbeleid van regimes/regeringen die verantwoordelijk waren voor (aspecten van) oorlogen. Intentie: Ik heb liever een bevolking en soldaten dat haar leiders tot vrede weet te dwingen, dan militairen die ons voorhouden dat het allemaal wel goed komt. Beste Bismarck, misschien interpreteer ik je kritiek totaal verkeerd, maar dat zal je hopelijk dan wel recht willen zetten?

Door: Foto: Quilia on Unsplash
Foto: wal_172619 on Pixabay

Oorlog: We zijn klaar omdat we er klaar mee zijn

, door

Een hoge Navo-baas stelde ons gisteren gerust. Alexus Grynkewich, de Amerikaanse commandant verantwoordelijk voor de veiligheid van het Europese Navo-gebied sprak de veiligheidsconferentie Warsaw Security Forum toe:

“Ik denk dat de bevolking in de landen van het bondgenootschap zich enigszins ongerust maakt. Ik wil de miljard burgers van ons bondgenootschap dan ook geruststellen: wij hebben de situatie onder controle. Wij weten wat ons te doen staat.”

Als militairen weten wat ze te doen staat, is dat vaak reden om erg ongerust te worden. Noem me naïef, maar dat hoeft natuurlijk niet zo te zijn. Denk eens aan:

De Anjerrevolutie in Portugal (1974).

Portugal werd decennialang geregeerd door de rechts-radicale dictatuur van de Estado Novo (Nieuwe Staat) en raakte uitgeput door slepende koloniale oorlogen. De bevolking werd dat in toenemende mate meer dan zat en een groep van lagere militaire officieren, Movimento das Forças Armadas (MFA) wist wat het hen te doen stond: op 25 april 1974 voerde de MFA een nagenoeg volledig geweldloze staatsgreep uit: de Anjerevolutie (de bevolking ging massaal de straat op om de militairen te steunen en staken rode anjers in de lopen van de geweren.

Wat daarna volgde was een niet geheel vlekkeloze gang naar parlementaire democratie en de dekolonisatie van  Mozambique, Angola, Guinee-Bissau en Kaapverdië, Sao Tomé en Principe en uiteindelijk ook Oost-Timor.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Monsters of Folk

, door

Een supergroep. Wordt dat woord eigenlijk nog wel eens gebruikt? Ik kan me niet herinneren dat ik het de laatste jaren nog eens heb gehoord of gelezen. Mogelijk was dat anders geweest als ik vaker naar programma’s van of met Leo Blokhuis zou kijken of luisteren. Maar ik dwaal af. Toen de plaat van Monsters of Folk uitkwam was het woord zeker nog wel in gebruik én op zijn plaats. De band bestaat uit singer-songwriter M. Ward, Jim James van My Morning Jacket, en Conor Oberst en Mike Mogis van Bright Eyes. Drie karakteristieke stemmen die heel goed samen blijken te klinken en een multi-instrumentalist. Wat zou je dan verder nog nodig hebben?

Foto: Schermafbeelding video Making 3 AI's Count to 100 Together van Husk IRL

Bots die tot honderd tellen

, door

De Amerikaanse YouTuber Husk IRL maakt video’s waarin hij experimenteert met de grenzen van kunstmatige intelligentie. Hij probeert een chatbot te verleiden tot een strafbaar feit – bijvoorbeeld door hem een vals alibi te geven of een tekening te plagiëren – of er een sollicitatiegesprek mee te oefenen. In een van zijn laatste video’s doet hij iets betrekkelijk simpels wat een video oplevert die tegelijkertijd heel grappig is én heel instructief. Hij opent drie bots op drie telefoons en vraagt ze om samen om en om tot 100 te tellen. (Bekijk hier [1] de video)

Een groepje van vijfjarige kinderen zou dat kunnen doen: je spreekt onderling een volgorde af en dan tel je om en om. Maar de chatbots brengen er weinig van terecht en zouden de 100 zo te zien nooit gehaald hebben als Husk niet af en toe de regie had overgenomen. Ze lagen anders waarschijnlijk nu nog steeds heel enthousiast tegen elkaar te roepen: ‘Exactly! We can do this! Let’s keep the pace going and we will arrive there smoothly’ zonder dat iemand een getal gaf. Het humoristische video’s komt voor een deel uit het contrast tussen dit grote enthousiasme van de bots en de wat slomere manier van praten van de mens.

Foto: Steve A Johnson on Unsplash

De SGP verloor de stemming over de regenboogvlag, maar won de rel

, door

Vandaag, op Coming Out Day, mag de regenboogvlag boven de Tweede Kamer wapperen. Dat is mede te danken aan een aantal Kamerleden dat donderdagavond laat terugkwam naar Den Haag om een opmerkelijke actie van de SGP te pareren.

De SGP kreeg donderdag aanvankelijk precies wat ze wilde. Het presidium had toestemming gegeven om op Coming Out Day de regenboogvlag boven de Tweede Kamer te hijsen. Na bezwaar van de SGP werd dat besluit teruggedraaid: over zo’n vlag moest volgens de partij het parlement zelf beslissen.

Dus dienden Kati Piri, Laura Bromet, Marjolein Moorman, Christine Teunissen, Jan Struijs en Laurens Dassen een motie in. Als de Kamer er over moet beslissen, dan zou de Kamer er ook over stemmen. En snel ook.

En toen deed de SGP iets opmerkelijks.

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk vroeg een hoofdelijke stemming aan. Kamerleden die al naar huis waren, moesten daardoor ’s avonds laat terug naar Den Haag om persoonlijk voor of tegen het hijsen van de regenboogvlag te stemmen. Een aantal van hen deed dat ook. Om 23.15 uur werd de motie alsnog aangenomen met 90 stemmen voor en 36 tegen.

Die hoofdelijke stemming lijkt op het eerste gezicht nogal overdreven. Kamerleden ’s avonds laat terugroepen om persoonlijk over een vlag te stemmen, terwijl een gewone stemming had volstaan. Het heeft veel weg van een ordinaire trollenactie.

Closing Time | Twisted Teens

, door

Twisted Teens uit New Orleans heeft wel iets van de vroege Kings of Leon. Eenvoudige maar pakkende rocksongs, gitaren met een bescheiden dosis overdrive, met een aangename southern feel. Allemaal volgens het oude recept van  de Creedence Clearwater Revival. De steelgitaar is wel een bijzondere toevoeging, al sluit ik niet uit de Creedence er ook wel eens ergens eentje heeft gebruikt. De opname komt uit de podcast Office Hours Live van komiek Tim Heidecker.

Foto: afkomstig van video The New York Times Popcast - Bad Bunny on His Most Puerto Rican Album Yet.

Wat jongeren en professionals van Bad Bunny kunnen leren

, door

Rapper Bad Bunny toont jongeren dat je niet in één hokje hoeft te passen. Als tegenwicht tegen vreemdelingenhaat en stemmen uit de manosphere biedt hij inspiratie aan jongeren en professionals, stellen onderzoeker Fariël Ben Abdelaziz en bijzonder hoogleraar Femke Kaulingfreks.

Jongeren ervaren meer polarisatie en maken zich daar zorgen over, blijkt uit recent onderzoek. Voor velen van hen zijn onderdelen van hun identiteit, zoals kleur, culturele achtergrond, gender of seksuele geaardheid, in de publieke ruimte en de media een mikpunt van haat of geweld. In een tijd waarin je niet zomaar kunt zijn wie je bent als je afwijkt van de dominante maatschappelijke norm, hebben jongeren positieve rolmodellen nodig die verschil vieren. Rolmodellen die cool zijn en laten zien dat je niet in één hokje hoeft te passen.

Verademing

De Puerto Ricaanse popster Bad Bunny, de meest gestreamde popartiest ter wereld, is zo’n rolmodel. Wij zagen hem eind juni optreden in een strak uitverkocht Gelredome waar jonge mensen met allerlei achtergronden compleet uit hun dak gingen. Het is een verademing om een artiest te horen die jongeren uitnodigt om hun meervoudige identiteit met trots en liefde te dragen. Terwijl de wereld in brand staat, roept Bad Bunny zijn publiek op om te genieten van de kleine dingen in het leven en van de kracht van gemeenschap. Dat is niet gemakzuchtig.

Foto: Omslag rapport The Elimination Project - mensenrechtenorganisatie B’Tselem

De Westoever: Smotrich’s Eliminatie Project

, door

De Israëlische mensenrechtenorganisatie B’Tselem is deze maandag gekomen met een nieuw rapport over de Westoever. Het “Eliminatie Project” heet het en het is gebaseerd op interviews met ongeveer 2.000 Palestijnen die zeggen dat een normaal leven niet meer mogelijk is op de Westoever.

We hadden dat natuurlijk ook wel kunnen gaan begrijpen als we het nieuws regelmatig zouden volgen. Als we zouden weten dat er al maandenlang iedere dag gemiddeld zeker zes aanvallen van settlers plaatsvinden waarbij meestal mensen gewond raken of gewoon gedood worden zonder dat er iemand wordt gepakt, verantwoordelijk wordt gehouden en gestraft. Waarbij het leger altijd achteraf paraat staat om tussenbeide te komen en de aangevallen Palestijnen ofwel in hechtenis te nemen, dan wel af te ranselen, of gewoon naar gelang neer te schieten.

Waarbij huizen worden ingepikt, schapen of geiten worden gestolen, olijfbomen worden omgehakt, stukken land worden afgepakt en omheind, nieuwe “wilde” nederzettingen worden gesticht, wegen worden aangelegd dwars door landerijen, auto’s of andere bezittingen als schuren of huizen in brand worden gestoken, soms met de bewoners er nog in, en verder iedereen steeds moet oppassen voor onverwachte nachtelijke bezoeken van de wakkere soldaten van het IDF, het zogenaamde Israëlische defensieleger, dat nog wat mensen kwam arresteren – of soms ook om ze dood te schieten, want daar zitten blijkbaar weinig verschillen tussen.

Quote du Jour

Quote du Jour | Trump profiteert van 9/11

, door

Onder de kop ‘De wetteloze reactie op 9/11 maakte de weg vrij voor Donald Trump‘ schrijft Mari Meyer over de binnenlandse gevolgen voor de VS van veiligheidsmaatregelen die zijn genomen na de aanslagen op het World Trade Center, nu 25 jaar geleden.

In het artikel komt David Kaye, hoogleraar internationaal recht aan het woord:

“Vlak na de aanslagen hanteerden we een wetteloze aanpak, zonder serieus na te denken over de vraag of die maatregelen gepast of nuttig waren voor onze veiligheid. Wat we vandaag de dag zien, lijkt op een militarisering van de Amerikaanse overheid tegen mensen die in de Verenigde Staten wonen”, zegt Kaye. Dat leidt ertoe dat inwoners – migranten, maar ook staatsburgers – te maken hebben met de Nationale Garde die wordt ingezet tegen eigen burgers, alsmaar strengere grensmaatregelen en toenemende surveillance (…) Amerikanen wordt sindsdien het idee voorgespiegeld dat privacy onbelangrijk is in een wereld waarin terrorisme bestaat. Veel gesprekken over surveillance worden nog altijd gelinkt aan het uitbannen van dreiging. Wie zich ertegen verzet, wordt neergezet als iemand die niet geeft om de nationale veiligheid. Privacy en vrijheid van meningsuiting worden voorgesteld als luxe, niet als noodzakelijke onderdelen van een democratie.”

Closing Time | Kings of Leon

, door

Kings of Leon maakt typische stadionrock: superstrak getimed, midtempo, meezingbare refreinen, stevig maar niet te hard, u kent het. Maar dat was niet altijd zo. Ze begonnen als prettig rammelend rockbandje. Dichterbij de garage dan het stadion. Het verschil tussen de rammelende en de stadion-uitvoering van deze Kings is goed te horen als je de originele opname van Molly’s Chambers uit 2003 vergelijkt met een live uitvoering van tien jaar later. Ieder zijn voorkeur, zullen we het daar maar op houden?

Foto: Jurja Steenmeijer fotograaf Marloes van Doorn (met toestemming Sociale Vraagstukken)

Jurja Steenmeijer: autonome professionals zijn betere professionals

, door

INTERVIEW, OPROEP - Door Marcel Ham, Dorien Claessen

Sociaal werk gaat steeds meer gebukt onder regels. Dat beperkt de handelingsruimte van professionals. Dat is de focus van de Marie Kamphuis Lezing die Jurja Steenmeijer (BPSW) houdt op 24 september 2026 tijdens de Agenda van het Sociaal Werk.

Jurja Steenmeijer bijt zich al jaren vast in het vraagstuk van de autonomie van de sociaal werker. Ze schreef er in 2022 een boek over, met daarin een model voor het dagelijks handelen. De vraag naar hoe autonoom sociaal werkers zijn, speelt al decennia, en wordt volgens Steenmeijer met de dag urgenter. De overheid, maar ook diverse organisaties bemoeien zich steeds meer met het professioneel handelen van sociaal werkers. Goed hulpverlenerschap wordt dan al snel het volgen van beleid en voorschriften in plaats van de professionele standaarden van het beroep zelf.

In het verleden was ze zelf sociaal werker en nu is ze directeur van de Academie van de beroepsvereniging van professionals in sociaal werk (BPSW). Bij de Academie kunnen sociaal werkers terecht voor scholing.

Aanmelden Agenda van het Sociaal Werk
‘Sociaal werker aan zet: meer professionele autonomie’ is het thema van de Agenda van het Sociaal Werk die op 24 september 2026 plaatsvindt bij The Colour Kitchen in Utrecht. Jurja Steenmeijer houdt de Marie Kamphuis Lezing. Als sociaal werker, ethica en auteur biedt zij een inspirerende visie op professionele autonomie in het sociaal werk. Diverse workshops gaan in op de positie van sociaal werkers. Je kunt je hier aanmelden.

Closing Time | Walk of the Earth covered Goteye

, door

One-man bands kennen wel wel. Je hebt ze in alle soorten soorten en maten.

Eén instrument bespeeld door meerdere muzikanten / musici is de andere categorie. U kent wel: quatre-mains, de vier handen op één piano. Wat natuurlijk altijd beter kan, maar voor 88 pianisten op één vleugel is wel wat kunst nodig.

De Canadese complete band ‘Walk off the Earth’ covered hier ‘Somebody That I Used to Know’ van Goteye. Dus met hun vijven, op één gitaar.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende