De Westoever: Smotrich’s Eliminatie Project

De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem is deze maandag gekomen met een nieuw rapport over de Westoever. Het "Eliminatie Project'' heet het en het is gebaseerd op interviews met ongeveer 2.000 Palestijnen die zeggen dat een normaal leven niet meer mogelijk is op de Westoever. We hadden dat natuurlijk ook wel kunnen gaan begrijpen als we het nieuws regelmatig zouden volgen. Als we zouden weten dat er al maandenlang iedere dag gemiddeld zeker zes aanvallen van settlers plaatsvinden waarbij meestal mensen gewond raken of gewoon gedood worden zonder dat er iemand wordt gepakt, verantwoordelijk wordt gehouden en gestraft. Waarbij het leger altijd achteraf paraat staat om tussenbeide te komen en de aangevallen Palestijnen ofwel in hechtenis te nemen, dan wel af te ranselen, of gewoon naar gelang neer te schieten. Waarbij huizen worden ingepikt, schapen of geiten worden gestolen, olijfbomen worden omgehakt, stukken land worden afgepakt en omheind, nieuwe "wilde" nederzettingen worden gesticht, wegen worden aangelegd dwars door landerijen, auto's of andere bezittingen als schuren of huizen in brand worden gestoken, soms met de bewoners er nog in, en verder iedereen steeds moet oppassen voor onverwachte nachtelijke bezoeken van de wakkere soldaten van het IDF, het zogenaamde Israëlische defensieleger, dat nog wat mensen kwam arresteren - of soms ook om ze dood te schieten, want daar zitten blijkbaar weinig verschillen tussen. Maar het rapport is juist opgesteld voor mensen die dat allemaal niet weten. Of die daar blind voor blijven en het niet tot zich door laten dringen. Het is bedoeld om die mensen ervan te doordringen dat Israël nu toch echt de Palestijnse aanwezigheid wil uitwissen en dat daarom bezig is het "collectieve Palestijnse leven" te ontmantelen en een permanente joodse soevereiniteit te vestigen. Het wil vooral een categorie overtuigen die zich al tenminste sinds 1967 voor de gek laat houden (of zichzelf voor de gek houdt) waaronder een heel leger politici. Dat leger had al lang - zo'n 40 of 50 jaar geleden - de Europese verdragen met Israël moeten opzeggen die het gedrag van Israël in de bezette gebieden met zoveel woorden afkeurt, of ze op zijn minst moeten opschorten. Het had defensiecontracten moeten opzeggen. Het had Israël ter verantwoording moeten roepen. Maar dat zou "antisemitisch" zijn geweest en daarom deden ze niets, of ze lieten een voorzichtig afkeurend geluid horen, wat eigenlijk op hetzelfde neerkomt. Nu zijn diezelfde politici onlangs toch een beetje wakker geworden en hebben met een aantal Europese landen (waaronder Nederland) een verbod van de handel van ''producten van nederzettingen'' afgekondigd. Dat is volgens Israel nog steeds "antisemitisch". Maar het is ook vele jaren te laat. En het stelt ook nagenoeg niets voor, want een verbod van van producten uit de nederzettingen is nagenoeg onmogelijk te handhaven. Volgens B'Tselem is het belangrijk dat iedereen nu echt wakker wordt en zich realiseert dat Israël echt bezig is het Palestijnse leven om zeep te helpen en de joden definitief de zaak te laten overnemen. Dat is in feite al aan de gang sinds de minister van Financiën Bezalem Smotrich in 2022 zijn plannen ontvouwde die nooit officieel zijn overgenomen maar niettemin worden uitgevoerd. Sinds 7 oktober 2023 is en de zaak in een stroomversnelling gekomen en nu is het een systeem dat bestaat uit vijf componenten die tegelijkertijd worden uitgevoerd, zegt B'Tselem. Het eerste element is ''geweld en intimidatie''. De terreur van de settlers, die door het leger en de gevestigde orde wordt gesteund is er volop een voorbeeld van. Het regelmatig optreden van het leger hoort er ook bij. Tussen oktober 2023 en september 2026 zijn tenminste 1107 Palestijnen van de Westoever gedood. En de teller is voorlopig niet gestopt. Het tweede element is de "inperking van de bewegingsvrijheid". Het hele systeem van checkpoints, vast of mobiel, het zijn er samen honderden, plus afsluitingen met metalen hekken van dorpen en toegangswegen van steden. Het is bekend. En dan is er nog het verbod om bepaalde wegen te gebruiken. Het leidt tot urenlange omwegen die mensen moeten nemen, en tot onderlinge verwijdering. Het derde element is "economische verstikking". Israël heeft bij elkaar al gigantische sommen verplichte afdracht van belasting aan de Palestijnse Autoriteit niet afgedragen. Er zijn importbeperkingen. Het heeft bovendien alle contracten ingetrokken van Palestijnen die werkten in Israël. De werkloosheid is van 13,1% in 2022 gestegen tot meer dan 31% in 2004. Tezamen werkt het tot grote sociale verarming en politieke inactiviteit. Het vierde element is ''sociale en politieke afbraak" die dus vooral het gevolg zijn van de voorgaande elementen, maar evengoed zijn er sinds 2023 zo'n 60 journalisten van de Westoever opgepakt, zit de belangrijkste politicus Marwan Bargouthi al eeuwen in de gevangenis, en is de werking van het Palestijnse parlement volledig onmogelijk gemaakt. Het vijfde element tenslotte, is "'ethnic cleansing' en territoriale overname". Israel heeft tenminste 75 gemeenschappen met geweld verplaatst, 33.000 inwoners van vluchtelingenkampen in Jenin en Tulkarem verjaagd terwijl de kampen werden 'herbouwd', en met behulp van haar voortvarende settlers heeft het nu 18% van de Westoevers "Area C" in handen, oftewel ruim een miljoen dunam (100,000 ha) grond. Het aantal "wilde" nederzettingen zou intussen 500 bedragen. Uiteraard moet er wel bij bedacht worden dat de verschillende elementen op elkaar inwerken en elkaar versterken. "Inperking van bewegingsvrijheid en economische verstikking schaden de inkomens, sociale banden en de mogelijkheid om sociale instituties te onderhouden. De politieke en sociale schade die als gevolg ervan optreedt verminderen de Palestijnse mogelijkheid op te komen voor hun politieke rechten en hun band met het land te onderhouden," zegt B'tselem. Zo is het. Het is nodig om het systeem van ideologische wortels en leidende structuren te analyseren om te begrijpen welke realiteit er op dit moment in de Westbank op dit moment plaatsvindt. Dat is eliminatie van een autochtone gemeenschap met een duidelijke band met het land door een racistische soevereine joodse overheersing. De Austalische historicus Patrick Wolfe beschrijft hoe een dergelijk "settler colonialist'' project werkt bij het reduceren, ontmantelen, en tenslotte verwijderen van een gemeenschap met een duidelijke band met het land. En dat is wat hier speelt (en wat de heersende politieke elite nog steeds weigert te zien). Smotrich geeft de Palestijnen op de Westoever in zijn "Beslissende Plan" slechts de keuze uit drie opties. Het zijn: leven onder joodse suprematie en alle politieke eisen opgeven, weggaan, of zwaar onderdrukt worden als ze zich verzetten.

Door: Foto: Omslag rapport The Elimination Project - mensenrechtenorganisatie B’Tselem

Closing Time | Twisted Teens

(Bewerk) Twisted Teens uit New Orleans heeft wel iets van de vroege Kings of Leon. Eenvoudige maar pakkende rocksongs, gitaren met een bescheiden dosis overdrive, met een aangename southern feel. Allemaal volgens het oude recept van  de Creedence Clearwater Revival. De steelgitaar is wel een bijzondere toevoeging, al sluit ik niet uit de Creedence er ook wel eens ergens eentje heeft gebruikt. De opname komt uit de podcast Office Hours Live van komiek Tim Heidecker.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Jurja Steenmeijer fotograaf Marloes van Doorn (met toestemming Sociale Vraagstukken)

Jurja Steenmeijer: autonome professionals zijn betere professionals

INTERVIEW, OPROEP - Door Marcel Ham, Dorien Claessen

Sociaal werk gaat steeds meer gebukt onder regels. Dat beperkt de handelingsruimte van professionals. Dat is de focus van de Marie Kamphuis Lezing die Jurja Steenmeijer (BPSW) houdt op 24 september 2026 tijdens de Agenda van het Sociaal Werk.

Jurja Steenmeijer bijt zich al jaren vast in het vraagstuk van de autonomie van de sociaal werker. Ze schreef er in 2022 een boek over, met daarin een model voor het dagelijks handelen. De vraag naar hoe autonoom sociaal werkers zijn, speelt al decennia, en wordt volgens Steenmeijer met de dag urgenter. De overheid, maar ook diverse organisaties bemoeien zich steeds meer met het professioneel handelen van sociaal werkers. Goed hulpverlenerschap wordt dan al snel het volgen van beleid en voorschriften in plaats van de professionele standaarden van het beroep zelf.

In het verleden was ze zelf sociaal werker en nu is ze directeur van de Academie van de beroepsvereniging van professionals in sociaal werk (BPSW). Bij de Academie kunnen sociaal werkers terecht voor scholing.

Aanmelden Agenda van het Sociaal Werk
‘Sociaal werker aan zet: meer professionele autonomie’ is het thema van de Agenda van het Sociaal Werk die op 24 september 2026 plaatsvindt bij The Colour Kitchen in Utrecht. Jurja Steenmeijer houdt de Marie Kamphuis Lezing. Als sociaal werker, ethica en auteur biedt zij een inspirerende visie op professionele autonomie in het sociaal werk. Diverse workshops gaan in op de positie van sociaal werkers. Je kunt je hier aanmelden.

Recensie Zomergasten | Jim van Os in de Allerlaatste Zomergasten Ooit

RECENSIE - Bijna aan eind van deze Allerlaatste Zomergasten Ooit liet de allerlaatste zomergast ooit, psychiater Jim van Os, een fragment zien waarin kunstenares Marjan Teeuwen het sloopafval van een sloophuis zo opstapelt dat er iets nieuws ontstaat. Een herschikking van het interieur, met een geheel eigen schoonheid. Maanden is ze bezig, monnikenwerk noemt ze het. Als het klaar is, dan staat het een paar weken, wordt het kunstwerk vastgelegd en wordt het met de grond gelijkgemaakt. ‘Er komt wel weer iets nieuws’, zegt ze. Voor haar gaat het erom te laten zien dat de mens een ‘enorme kracht heeft de wereld op te bouwen. En met dezelfde kracht breken we hem ook weer af.’

Jim van Os zegt dat het verleidelijk is om de kunstwerken van Marjan Teeuwen te projecteren op de psychiatrie. Die moet, in zijn ogen, ook afgebroken en herschikt worden. Maar zelf zag ik toch vooral een metafoor voor het einde van het programma dat sinds 1988 bestaat en waarvan ik nu naar de allerlaatste aflevering aan het kijken was. Een programma waarin elke keer één gast (een enkele keer twee) drie uur de tijd kreeg om samen met een presentator een ideale televisieavond op te bouwen, door zorgvuldig fragmenten, persoonlijke verhalen, bekentenissen, verhullende en onthullende reacties op elkaar te stapelen.

Quote du Jour | Trump profiteert van 9/11

Onder de kop ‘De wetteloze reactie op 9/11 maakte de weg vrij voor Donald Trump‘ schrijft Mari Meyer over de binnenlandse gevolgen voor de VS van veiligheidsmaatregelen die zijn genomen na de aanslagen op het World Trade Center, nu 25 jaar geleden.

In het artikel komt David Kaye, hoogleraar internationaal recht aan het woord:

“Vlak na de aanslagen hanteerden we een wetteloze aanpak, zonder serieus na te denken over de vraag of die maatregelen gepast of nuttig waren voor onze veiligheid. Wat we vandaag de dag zien, lijkt op een militarisering van de Amerikaanse overheid tegen mensen die in de Verenigde Staten wonen”, zegt Kaye. Dat leidt ertoe dat inwoners – migranten, maar ook staatsburgers – te maken hebben met de Nationale Garde die wordt ingezet tegen eigen burgers, alsmaar strengere grensmaatregelen en toenemende surveillance (…) Amerikanen wordt sindsdien het idee voorgespiegeld dat privacy onbelangrijk is in een wereld waarin terrorisme bestaat. Veel gesprekken over surveillance worden nog altijd gelinkt aan het uitbannen van dreiging. Wie zich ertegen verzet, wordt neergezet als iemand die niet geeft om de nationale veiligheid. Privacy en vrijheid van meningsuiting worden voorgesteld als luxe, niet als noodzakelijke onderdelen van een democratie.”

Foto: "Jews Against Zionism" by zorilla is licensed under CC BY 2.0

De laatste niet-antisemiet moet het licht uitdoen

OPINIE - een gastbijdrage van Mihai Martoiu Ticu

Nazi-vergelijkingen met twee maten

Vorige week beschuldigde voormalig parlementariër Wim Kortenoeven de ChristenUnie en het CDA van antisemitisme. Kortenoeven, die tegenwoordig in een Israëlische nederzetting woont en zich tot het orthodoxe jodendom heeft bekeerd, richtte zich in het Reformatorisch Dagblad op twee partijen die een boycot van producten uit Israëlische nederzettingen steunen. Hij haalde daarbij zelfs de Duitse leus ‘Kauft nicht bei Juden’ aan, bekend van de landelijke boycot van Joodse winkels, artsen en advocaten die de NSDAP op 1 april 1933 organiseerde.

Thierry Baudet werd voor de rechter gesleept toen hij de coronamaatregelen met de Holocaust vergeleek en Francesca Albanese (VM Speciaal Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden) werd op verzoek van het CIDI uit de Tweede Kamer geweerd toen ze Tweede Wereldoorlog-analogieën maakte, omdat die de Holocaust zouden bagatelliseren. Dus blijkbaar mag Kortenoeven, directeur van het Netherlands-Israel Public Affairs Committee (NIPAC), een lobbyorganisatie ten behoeve van Israël (een Nederlandse variant van het Amerikaanse AIPAC), de Holocaust wél bagatelliseren, want hij doet het voor een goed doel.

Een paar dagen eerder werd ook Frans Timmermans van antisemitisme beschuldigd omdat hij rechts en extreemrechts in Israël met de nazi’s vergeleek. Trouwens, de vergelijking van Timmermans was een legitieme deductieve analogie.

Foto: "Roeland Stekelenburg van de NOS over de verkiezingen" by nextcolor is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Heeft mediagebruik impact op stemkeuze?

ANALYSE - door door Emma van der Goot, Mark Boukes, Rachid Azrout

Begin juni verscheen Veelstemmig, het rapport van het Nationaal Kiezersonderzoek (NKO) over de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025. Dit blog (eerder verschenen bij Stuk Rood Vlees) gaat in op één van de bevindingen. Het hele rapport is hier te vinden.

Verkiezingssuccessen worden vaak toegeschreven aan de mediastrategie van politieke partijen. De ‘winnaar’ van de 2025 verkiezingen, Rob Jetten, had een sterke onlinecampagne en wist het zelfs tot de finale van de Slimste Mens te schoppen, terwijl de ‘verliezer’, Geert Wilders belangrijke televisiedebatten moest afzeggen. Hoeveel media precies bijdragen aan succes blijft lastig vast te stellen, maar de resultaten van het NKO laten zien dat zichtbaarheid in verschillende media er weldegelijk toe doet.

Media belangrijke informerende rol

Uit het NKO blijkt dat mediagebruik samenhangt met het aantal partijen dat keizers tijdens de campagne in overweging nemen. Voor acht verschillende partijen werd aan kiezers gevraagd, zowel voor als na de campagne, hoe groot ze de kans achtten om op die partij te stemmen.

We zien dat kiezers die vaker nieuwsmedia gebruikten tijdens de campagne gemiddeld ook meer partijen in overwogen voor hun stemkeuze (zie Figuur 1). Dit patroon zien we voor matig gebruik van media, maar met name voor dagelijks gebruik. Opvallend is bovendien dat dit geldt voor alle onderzochte mediatypes.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Kings of Leon

Kings of Leon maakt typische stadionrock: superstrak getimed, midtempo, meezingbare refreinen, stevig maar niet te hard, u kent het. Maar dat was niet altijd zo. Ze begonnen als prettig rammelend rockbandje. Dichterbij de garage dan het stadion. Het verschil tussen de rammelende en de stadion-uitvoering van deze Kings is goed te horen als je de originele opname van Molly’s Chambers uit 2003 vergelijkt met een live uitvoering van tien jaar later. Ieder zijn voorkeur, zullen we het daar maar op houden?

Foto: Wolfgang Hasselmann on Unsplash

Klimaatverandering verhoogt het risico op malaria

In de Democratische Republiek Congo breidt de ebola epidemie zich razendsnel uit buiten de oostelijke provincies waar het virus onlangs weer opdook. Gevreesd wordt dat andere delen van het land, inclusief de hoofdstad Kinshasa met 19 miljoen inwoners niet gespaard kunnen worden. Deze ebola-uitbraak wordt veroorzaakt door de zeldzame Bundibugyo-stam van het virus, waarvoor nog geen vaccin of behandeling is goedgekeurd. Tot nu toe zijn er 2000 doden te betreuren maar volgens de WHO is de kans groot dat het aantal slachtoffers hoger wordt dan bij de vorige uitbraak in 2014-2016. Er zijn niet genoeg bedden beschikbaar in de ziekenhuizen om besmette patiënten te isoleren. Onderzoekers waarschuwen dat Afrika naast deze epidemie moet rekenen op een verhoogde kans op malaria, een ziekte die vooral veel kinderen treft. Oorzaak is de klimaatverandering die voor hogere temperaturen zorgt, ook in gebieden waar deze ziekte nu nog minder voorkomt.  

De verspreiding van malaria heeft van oudsher de meeste slachtoffers gemaakt in de tropische gebieden van West- en Centraal-Afrika, waar de temperaturen doorgaans binnen het bereik liggen dat geschikt is voor overdracht van de infectieziekte door de malariamug. Daarentegen zijn sommige delen van Zuidelijk Afrika en de hooglanden van Oost-Afrika tot nu toe koel genoeg gebleven om de verspreiding van malaria tegen te gaan, waardoor de ziekte geen grote belasting voor de volksgezondheid is geworden. Dat begint nu te veranderen. Stijgende temperaturen veroorzaken ook daar meer malariagevallen. Het betekent overigens niet dat landen waar de temperatuurstijging uitgaat boven het meest gunstige bereik voor de overdracht van malaria nu van een last verlost zijn, zegt de Nigeriaanse hoogleraar Olugbenga Mokuolu. ‘Een wereld die te warm is voor malaria is geen goede wereld voor de algehele gezondheid van kinderen.’ 

Foto: Adelina Craciun on Unsplash

Vlammend betoog in zinderende zomer

OPINIE - Opeenvolgende hittegolven, gigantische bosbranden en enorme droogte en de zomer is nog niet voorbij. Hoog tijd dat we de klimaatcatastrofe benoemen voor wat zij is en ons verenigen tegen ontkenners, betoogt socioloog en pedagoog Mieke van Stigt.

Bij zomer denken we graag aan een tijd van zorgeloosheid: van buiten genieten van de zon, van de zeelucht in je haren en van lange avonden buiten zitten en naar de sterren kijken.

Niet zorgeloos

Dit idyllische beeld wordt steeds lastiger vol te houden, al is terwijl ik dit schrijf de zomer amper op de helft. Dagelijks zien we op het Franse nieuws, dat we als francofielen graag volgen, beelden van ongekend veel en zware bosbranden door de extreme hittegolven die ze daar zo mooi canicule noemen. Ook in Spanje, Griekenland, Portugal woeden hevige branden. Die zorgeloze vakantie kun je inmiddels wel vergeten. Vakantiegangers kregen het advies om de auto vluchtklaar te zetten en belangrijke spullen bij zich te houden. Niettemin zijn er inmiddels toeristen omgekomen, huizen afgebrand en honderdduizenden inwoners en vakantiegangers geëvacueerd.

Voor de inwoners is het een ramp. Er zijn dit jaar al drie hittegolven geweest en de vierde is op komst. De problemen die dat geeft: smeltend asfalt, strandende treinen en bloedhete huizen. In Parijs overleed bijvoorbeeld een 66-jarige vrouw in haar onbeschermde appartement onder een zinken dak. Sowieso kwam de regio plek tekort in de mortuaria wegens de enorme oversterfte door de hitte, tot nu toe bijna 6000 doden bovenop het normale aantal. Tel hierbij op de onweersbuien met bizar grote hagelstenen, de tornado’s en modderstromen, dieren die omkomen in de branden of van de droogte, mislukkende oogsten. Het is allemaal niet leuk meer.

Closing Time | Walk of the Earth covered Goteye

One-man bands kennen wel wel. Je hebt ze in alle soorten soorten en maten.

Eén instrument bespeeld door meerdere muzikanten / musici is de andere categorie. U kent wel: quatre-mains, de vier handen op één piano. Wat natuurlijk altijd beter kan, maar voor 88 pianisten op één vleugel is wel wat kunst nodig.

De Canadese complete band ‘Walk off the Earth’ covered hier ‘Somebody That I Used to Know’ van Goteye. Dus met hun vijven, op één gitaar.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: AZC Zoeterneer Komt goed op een dag. Foto van de auteur

Opvangen van vluchtelingen is heel normaal

OPROEP - door Romy Santpoort, projectleider team ‘Wat werkt’ bij Movisie.

Het opvangen en helpen van mensen op de vlucht is heel normaal. Dat doen we in Nederland al eeuwenlang. De meeste mensen steunen de opvang van mensen die zijn gevlucht, ziet Romy Santpoort.

Ik hoor bij die meerderheid. Ik woon op nog geen 200 meter van een azc, een oude gevangenis die tijdelijk dienst doet als opvang. Op de muur, onder het schrikdraad staat in slordige graffiti: ‘Komt goed op een dag’. Als ik vanaf het station naar mijn huis loop, wandel ik soms even mee met iemand die op zoek is naar het azc. Je herkent zo iemand aan grote tassen of koffers, een zoekende blik en onduidelijke routebeschrijving op een papiertje in de hand.

Als je dan even naast iemand loopt, spreek je geen asielzoekers, maar mensen. Zo liep ik mee met Caro uit Brazilië. Caro hoopt op een toekomst met haar vier kinderen. Ze is haar thuisland en haar man ontvlucht, die op straat in Amsterdam leeft. Een paar weken later liep ik mee met Mohammed, een (wereldberoemde) journalist uit Gaza wiens vrouw en kinderen in Amsterdam worden opgevangen. Voor Mohammed was er geen plek in de opvang in Amsterdam. Azc’s met plek voor een gezin van 6 zijn schaars, dus moest hij, via Ter Apel, naar de gevangenis in Zoetermeer verhuizen.

Volgende