Sommige schrijvers zijn goed in ieder genre, ook dat van het automatisch antwoord. Een paar jaar geleden kregen correspondenten van Lieke Marsman in de zomer te lezen: ‘met vakantie tm 31 augustus, voor dringende zaken kunt u het best iemand anders mailen.’ Ik denk sindsdien even aan haar als ik in de zomer een mail krijg met een autoreply. Ik bewonderde haar als schrijver, en niet alleen van autoreply-berichten, en leerde haar als persoon kennen in 2017, via een project over het sonnet voor Neerlandistiek. Ik vroeg 14 dichters een nieuw, 21e eeuws sonnet te schrijven; zij schreef dat ze dat wel wilde doen, al vond ze in opdracht schrijven heel lastig, ‘maar misschien dat zo’n vormopdracht makkelijker is dan een opdracht nav inhoud’. Een paar maanden later meldde ze dat er ‘roet in het eten was gekomen, namelijk kanker’, maar ze schreef uiteindelijk toch een, omgekeerd, sonnet, We verdampen tot we condenseren. We verdampen Het zijn rare tijden, jaargetijden veranderen en vermijden een confrontatie met vakantie. Je pruttelt wat mee met lichamen die druipen, ijlen, kwijlen, schijten. Een koor in mineur, dat zachtjes brult: Je lijf is ziek, maar je wordt beter, het zal slijten. Je zult stiller in het gras liggen en slanker, uitgemergeld chique bezoek ontvangen. Maar kanker heeft geen kalender, dus heb geduld. We verdampen tot we condenseren en ook rampen zijn gemaakt van feiten. Je hoeft ze er alleen maar uit te destilleren. Je wordt beter. Het zal slijten. Vervolgens bleven we onregelmatig in contact, via e-mail en Twitter-DM’s, waar we onder andere allebei korte tijd deel uitmaakten van een groepje dat in het geheim een woke complot ontwikkelde om de wereld omver te werpen. Daar is het niet meer van gekomen. Toen ze in 2021 Dichter des Vaderlands werd — de inauguratie vond in de verlaten LocHal in Tilburg plaats, zonder publiek, want het was corona en er was de roet in het eten en het stormde — nodigde ze mij uit als gesprekspartner, omdat ze tijdens haar DdV-schap aandacht wilde vragen voor het onderwijs.. Het staat misschien ergens op internet, maar ik kan het niet vinden. Ik schreef daarom meerdere stukken over ‘Lieke Marsman voor de klas‘, waarbij ik bedacht hoe je haar DdV-gedichten direct kon omzetten in lesmateriaal. Zo leerde ik ook haar vader Fred kennen, die leraar was en een literatuurmethode (Marsman Literatuur) had geschreven waarin hij, onder veel meer, materiaal van zijn dochter verwerkte. Toen ik het nieuws hoorde van Liekes dood, dacht ik ook aan Fred. Ze was voor alles open. In een wereld waarin mensen die zich onafhankelijk denker wanen die status vooral ontlenen aan het feit dat ze schrijven wat Elon Musk vindt, had zij een manier om echt onafhankelijk te zijn. Ieder boek schreef ze met hoofd en hart, lichaam en ziel. Ze kon net zo makkelijk over haar kanker schrijven als over Wittgenstein, over voetbal als over de goddelijke genade. En over ufo’s. Zonder dat het raar voelde, want voor haar was op de een of andere manier niets raar. Volgende week verschijnt haar laatste boek, De dichter en de duivel dat vast ook weer vol oorspronkelijke gedachten is en levenslustig en vol opmerkelijke observaties over alles. Toen ik in 2017 Het tegenovergestelde van een mens las van deze toen 26-jarige vrouw, vond ik het een van de beste Nederlandse boeken van de 21e eeuw. Ik heb het een paar keer herlezen, ik vind het nog steeds. Het is een boek dat liet zien dat Marsman als geen ander lyriek een functie wist te geven in de onontkoombare werkelijkheid van klimaatverandering, lichamelijkheid, eenzaamheid, en wetenschap. Ze was op haar best als ze verschillende genres mengde: essay, verhaal, gedicht. Nu moeten we dus voorgoed iemand anders mailen.
U ziet en hoort het Franse Trio Xenakis met ‘Okho’, een compositie van Iannis Xenakis (1922-2001) voor djembés en basdrum.
De titel is niet meer dan een combinatie van twee klanken en heeft geen enkele betekenis. De compositie is gemaakt ter gelegenheid van de viering van het tweehonderdjarig bestaan (in 1989) van de Franse Revolutie.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
Sommige mensen dachten dat de maanmissie Artemis II voor Flat Earthers een eyeopener zou worden. Vier astronauten vlogen rond de maan, verder van de aarde dan de mens ooit geweest is. De missie werd live gevolgd, onafhankelijk gemonitord en leverde een continue stroom aan beelden en data op. Toch veranderde het internet vrijwel direct in een realtime complotmachine.
Livestreams werden frame voor frame uitgeplozen op TikTok, Reddit, YouTube en X. Compressiefouten, reflecties en overlayproblemen veranderden binnen minuten in “bewijs” dat NASA alles in een studio had opgenomen. Een zwevend knuffelbeest in de Orion-capsule dat kort visuele artefacten vertoonde, groeide online uit tot vermeend greenscreenbewijs. Factcheckers moesten uitleggen dat het probleem ontstond in een tv-uitzending en niet in NASA’s originele beelden. Ondertussen gingen AI-gegenereerde nepbeelden van Artemis II viraal, waarna dezelfde accounts die NASA beschuldigden die vervalsingen weer gebruikten als bewijs dat NASA met CGI werkt.
Dat maakt Flat Earth interessanter dan alleen een bizarre nichegemeenschap. De beweging functioneert steeds meer als een uitvergrote versie van bredere (internet)mechanismen: wantrouwen richting instituties, algoritmes die emotie belonen en online ecosystemen die complete alternatieve werkelijkheden bouwen rond identiteit en verontwaardiging.
Hetzelfde patroon zie je terug bij klimaatontkenning en radicale anti-immigratieprotesten. Niet een gebrek aan informatie vormt het probleem, maar een overdaad aan selectief gebruikte informatie. Voor vrijwel ieder onderwerp bestaat inmiddels een parallel circuit van influencers en complotters die uitleggen waarom officiële cijfers, wetenschappelijke conclusies of journalistieke verslaggeving verdacht zouden zijn.
OPROEP - Nog steeds krijgt de overheid een fatsoenlijke asielopvang niet op poten. Vluchtelingen worden van hot (aanmeldcentrum Ter Apel) naar her (noodopvanglocaties) gestuurd, waar ze doorgaans maar kort verblijven om opnieuw van hot (sporthallen, leegstaande kantoren) naar her (hotels, cruiseschepen) verplaatst te worden. En dat is al jaren staande praktijk.
Los van het feit dat gebrek aan bestuurlijke doortastendheid tot deze chaos leidt, lopen de kosten ook stevig uit de hand. Voor eigenaren van hotels en cruiseschepen is het een aardig verdienmodel geworden. Het Rijk is gedwongen fikse boetes uit te betalen aan Ter Apel en eerder gesloten opvanglocaties zijn op enkele plaatsen weer opgetuigd tot noodopvang.
Is de opvang in Ter Apel een electoraal businessmodel geworden? Of Koehandel uitgelokt door de Spreidingswet? In de memorie van toelichting (4.8 Financiële uitkering bij realiseren taak) staat dat gemeenten die snel duurzame opvang creëren een ‘specifieke uitkering’ kunnen krijgen, die ze naar eigen kunnen besteden (lees meer hier)
Welke minister-president had het ook alweer over het ‘cynische businessmodel van die bootjessmokkelaars’? Het willens en wetens in stand houden van de situatie in Ter Apel is minstens zo cynisch.
Een van onze lezers (met dank aan Emile M) heeft een petitie opgezet die oproept de achtergrond van die kosten middels een parlementaire enquête in beeld te krijgen. Want wat mogen de redenen zijn (geweest) om hier structureel beleid van te maken? Meer dan genoeg aanleiding om de petitie te ondertekenen en te verspreiden onder uw familie, vrienden en collega’s. Hoort zegt het voort.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
QUOTE - Op Voxweb staat een interessant interview met Bart Jacobs (hoogleraar computer security, privacy & identity) en Rowin Jansen (gespecialiseerd in het nationale veiligheidsrecht), naar aanleiding van een boek dat ze geschreven hebben over de democratie die onder druk staat (getiteld: Democratie onder druk).
De boodschap: ook Nederland kan relatief eenvoudig afglijden naar een autocratie, zoals dat ook gebeurde in onder andere Polen, Hongarije en de VS.
RECENSIE - Het is bijna 3000 kilometer van Aden naar Aleppo en ruim 5000 van Casablanca naar Kirkuk. Daar tussen liggen zeeën, steppen, bergen, woestijnen en rivieren. Er is rijk en arm, schatrijk en straatarm. Je hebt soennitische en sjiitische moslims, diverse soorten christenen, sefardische joden, druzen. De havensteden kijken naar de buitenwereld, andere mensen wonen op het platteland; op sommige plekken spreek je alleen gelijkgestemden, andere woonplaatsen zijn heterogeen. De Arabische wereld is heel gevarieerd.
En dat was de enige kanttekening die ik heb bij het mooie boek van historicus Roel Meijer, Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld. Het is wat lastig te zien wat in een zó gevarieerd gebied het verbindende element is dat de gezamenlijke behandeling rechtvaardigt. Meijer erkent het probleem: hij begint zijn boek met het verdelen van de Arabische wereld in drie deelgebieden, namelijk de Maghreb, het Arabische Schiereiland en het Midden-Oosten. Maar wat er méér is dan de standaardtaal en een Ottomaans verleden dat deze gebieden verbindt, heb ik, om eerlijk te zijn, niet ontdekt.
Dat gezegd zijnde: wauw, wát een goed boek! In 335 bladzijden en vijftig pagina’s nawerk praat Meijer je bij over de geschiedenis van (als ik het goed heb geteld) achttien landen waarvan afgelopen week alleen Tunesië en Irak de Nederlandse kranten niet haalden.noot De Arabische landen zijn voortdurend in het nieuws, en doorgaans om niet al te prettige redenen; als u de achtergronden bij de actualiteit wil begrijpen, is Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld verplichte literatuur.
Aan het begin van de vierde eeuw v.Chr. begon Rome een regionale grootmacht te worden. Het beslissende moment was de inname van de Etruskische stad Veii in 393/392 v.Chr. ofwel 396 volgens de onjuiste traditionele chronologie. De gebeurtenis kreeg in de Romeinse geschiedschrijving legendarische trekken: de belegering zou à la Trojaanse Oorlog tien jaar hebben geduurd en pas succes hebben gehad nadat de Romeinse generaal Marcus Furius Camillus het ritueel had voltrokken dat bekendstaat als evocatio.
En zo werd Rome een machtige stad. Gevaarlijk machtig, naar de zin van de alleenheerser van Syracuse, Dionysios I. Daarom verzocht hij de Gallische huurlingen die hij in die tijd in dienst nam, om even langs Rome te gaan, als ze toch op weg waren naar het zuiden. Op 18 juli 387 versloegen zij een Romeins leger en daarna sloegen ze het beleg op voor het Capitool. De Romeinen kochten de belegeraars af en we vinden de Galliërs vervolgens in de “teen” van Italië. Dionysios stuurde later nog eens een vloot, die overigens weinig te plunderen vond.
We zijn er zeker van dat de Romeinen in deze crisis een dictator aanstelden, een tijdelijke magistraat met absolute bevoegdheden, verheven boven elke andere vorm van gezag. Dat was de zojuist genoemde Marcus Furius Camillus. (Ik heb het altijd een interessante man gevonden. Ter voorbereiding van mijn gymnasiumexamen vertaalde ik het zesde boek van Titus Livius; ik heb als puber een roman over hem geschreven; ik heb meegewerkt aan de latere Nederlandse Liviusvertaling.) Camillus’ optreden is met legenden omgeven, maar dát hij dictator was, is boven elke twijfel verheven. Livius schrijft over de wederopbouw:
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Carlos Santana en band maakten nogal indruk op Woodstock. Als u denkt: die gasten lijken wel high, dan heeft u gelijk. Volgens Santana stond hij compleet te trippen nadat hij een papiertje met LSD had gekregen van Jerry Garcia, gitarist voor de Grateful Dead.
Santana verkeerde in de veronderstelling dat het nog een halve dag zou duren voordat hij op moest treden, en dat hij dus nog tijd zat had om uit z’n trip te geraken. Vervolgens kreeg hij te horen dat hij op moest.
Nu ik erover blog, heb ik spijt dat ik destijds geen aantekeningen heb gemaakt en de bron heb genoteerd. U zult mij dus op mijn groene – volgens mijn oude paspoort – ogen moeten vertrouwen.
Het verhaal gaat over een monnik in de middeleeuwen die er maar niet in slaagde een goede reden te bedenken voor de verplichting van een christelijke man om zijn vrouw lief te hebben. De vrouw was immers een irrationeel wezen, dat niet alleen zelf geneigd was tot zondigheid, maar ook mannen ertoe verleidde te zondigen. Was het niet Eva die haar man Adam alzo in het verderf had gestort, en daarmee de gehele mensheid?
Tot op een gezegende dag de Geest vaardig werd over deze monnik en de beste man zich realiseerde dat Christus zelf ons geboden had onze vijanden lief te hebben. Probleem opgelost.
Alles in de redenering van deze monnik is van christelijke oorsprong, maar toch zal niemand er moeite mee hebben als de inhoud van ’s mans gedachten wordt beoordeeld als onchristelijk. De gedachtegang is niet christelijk en ook weer wel, het ligt er een beetje aan van welke kant af je het bekijkt. Preciezer: wat je bedoelt met het woord ‘christelijk’.
Wij kennen Michael Peter Balzary natuurlijk allemaal als manische bassist van de Red Hot Chili Peppers, maar afgelopen jaren werkte hij aan een jazz-album, Honora, vernoemd naar zijn overgrootmoeder.
Daarop speelt Flea niet alleen basgitaar, maar ook trompet en op dit nummer zelfs de flumpet, een kruising tussen een trompet en een vleugelhoorn. Dat instrument werd in 1989 ontworpen voor jazztrompettist Art Farmer.
Multi-instrumentalist en singer-songwriter Bob Seger wordt hier in ere gehouden met deze cover van een liedje uit 1972 over de eenzaamheid en verveling die gepaard gaat met het beroep van rondreizend muzikant.
Er kleeft minder glamour aan dat bestaan dan je zou denken. Een carrière van zestig jaar, van 1961 tot 2019. Achttien studioplaten, met een verkoopcijfer van 75 miljoen. En wie kent ‘m nog?
In Israël voeren religieuze zionisten een campagne om de ethische code van het leger te onderwerpen aan de halacha, de joodse religieuze wet, schrijft oud-journalist Salomon Bouman in het online magazine De Vrijdagavond. Hij citeert een van de voorstanders, Simcha Rothman, voorzitter van een parlementaire juridische commissie:
Waarom? De huidige code ziet oorlog volgens Rothman als een noodzakelijk kwaad, dat soldaten morele beperkingen oplegt en bang maakt. In het boek ‘Herstel van de spirit’ leggen twee gezaghebbende rabbijnen uit dat een nieuwe ethische code zich moet baseren op de Tenach. ‘Oorlog is een gebod, het is een goddelijke missie, het is onze weg naar Tikkun olam, het repareren van de wereld.’
De nieuwe ethische code, die de oude uit 1994 moet vervangen, zal volgens de rabbijnen iedere soldaat ervan doordringen dat hij de weg van koning David en van de Makkabeeën voortzet en dat hij strijdt in de naam van God en in naam van het Volk van Israël.
In de nog geldende ethische code voor de IDF staat niet dat een oorlog moet worden gewonnen. De initiatiefnemers voor een nieuwe code zijn van mening dat het van het allergrootste belang is het begrip ‘overwinning’ juist als hoogste ideaal in de nieuw te formuleren code op te nemen. Israëls militaire zege is volgens hen een absolute voorwaarde om het instorten van het land te voorkomen.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.