Overzicht

Joost

2.855 Artikelen
2.843 Waanlinks
25.779 Reacties
Achtergrond: Kordite (cc)
Technisch opperhoofd en voorzitter van Sargasso, wat in de praktijk betekent dat hij nog geen zak te zeggen heeft :).

Developt (?) zich in het dagelijks leven het ongans en heeft veel te veel ideeën om uit te voeren. Daarom helpt Chat (zie boven) hem tegenwoordig vaak een handje zodat er toch nog af en toe een stukje verschijnt.
Foto: Frédéric Poirot (cc)

Goed nieuws voor Denen: ze hebben nu écht niets meer te verbergen

, door

“Niets te verbergen” blijft een merkwaardig argument tegen privacy. Vandaag kregen bijna negen miljoen Denen daar een tamelijk praktische demonstratie van. Onbevoegden wisten via de legitieme toegang van een Deens bedrijf het centrale bevolkingsregister te doorzoeken en bemachtigden gegevens van ongeveer 8,8 miljoen geregistreerde personen. Daaronder namen, adressen en de Deense equivalenten van burgerservicenummers. Het gaat overigens ook om overleden en geëmigreerde Denen, waardoor het aantal groter is dan de huidige bevolking.

Het maakt pijnlijk duidelijk: je hebt misschien niets te verbergen voor de overheid. Maar de overheid kan niet altijd bepalen wie er verder meekijkt. De les daarvan zou tamelijk eenvoudig moeten zijn: gegevens die je niet bewaart, kunnen ook niet worden gestolen. Natuurlijk moet een overheid sommige gegevens bewaren. Zonder bevolkingsregister geen paspoort, geen uitkering en geen stembiljet. Maar als zelfs zo’n register, waarschijnlijk een van de best beveiligde bestanden van een land, op deze schaal kan worden leeggehaald, dan kan dat met elk bestand.

Dat principe heet in de AVG heel saai “dataminimalisatie”: verzamel alleen persoonsgegevens die werkelijk noodzakelijk zijn en bewaar ze niet langer dan noodzakelijk. Het is een van de verstandigste uitgangspunten van de hele privacywetgeving. Niet omdat iedereen kwaad in de zin heeft, maar omdat iedere database een risico vertegenwoordigt.

Foto: David Lisbona (cc)

Netanyahu kaapt het heldenverhaal

, door

Een vliegtuig vol passagiers ontsnapt ternauwernood aan een ramp. De gezagvoerder wordt neergestoken, passagiers grijpen in, andere piloten krijgen het toestel veilig aan de grond. Voor Benjamin Netanyahu was vervolgens nog één ding nodig: zorgen dat ook hij op de foto stond.

Toen de passagiers van Flydubai-vlucht FZ1073 terugkeerden naar Israël, stond Netanyahu ze op Ben-Gurion op te wachten. De ontmoeting werd keurig vastgelegd door de Israëlische Government Press Office en via internationale persbureaus over de wereld verspreid. Het incident vindt bovendien plaats vlak voor de Israëlische verkiezingen, waardoor het Netanyahu een dankbare gelegenheid biedt om veiligheid weer centraal te stellen.

Vanuit Netanyahu’s perspectief is dat volkomen rationeel. Een dramatisch incident met een vliegtuig vol Israëliërs biedt hem vrijwel het ideale PR-materiaal: gevaar, Israëlische burgers, terrorisme en een premier die achteraf tussen de helden kan gaan staan.

Daarvoor hoeft de toedracht nog niet eens vast te staan. De copiloot stak de gezagvoerder neer en het toestel maakte een scherpe duik, waarna bemanning en passagiers ingrepen. Onderzoek naar het motief loopt nog. Netanyahu verklaarde ondertussen al dat de copiloot islamistisch was geradicaliseerd, zonder daar bewijs voor te leveren.

Zo verandert ook het verhaal. De hoofdrol hoort bij de Indiase gezagvoerder Smit Machchhar, die zwaargewond het cockpitluik wist te openen, en bij de mensen die daarna de aanvaller overmeesterden en het vliegtuig hielpen redden. Vervolgens verschijnt Netanyahu in beeld en wordt ook hij onderdeel van het heldenverhaal.

Foto: Alexander Grey on Unsplash

Zolang vernietiging rendeert

, door

Een bedrijf ontdekt dat het zijn werknemers minder kan betalen dan nodig is om van te leven. De wet houdt het niet tegen, de arbeidsmarkt evenmin, en het personeel heeft weinig onderhandelingsmacht. Menselijk gezien is onderbetaling verwerpelijk. Binnen het aandeelhouderskapitalisme is het een gemiste kans om het niet te doen.

Zo werkt het ook met vervuiling. Als lozen in een rivier goedkoper is dan verantwoord verwerken, is die rivier voor het bedrijf geen drinkwaterbron of ecosysteem. Ze is een gratis afvalverwerker. De rekening komt later bij omwonenden, zorgverzekeraars en de overheid. De winst blijft bij het bedrijf.

En als regelgeving dit dreigt te verbieden, loont het om die regels tegen te houden. Lobbyisten zijn goedkoper dan filters, hogere lonen of veilige productie. Corruptie is de lompe variant. Lobby, draaideuren, partijfinanciering en gesponsorde denktanks doen hetzelfde werk met een nette stropdas.

De moraal van de boekhouding

In 1970 gaf Milton Friedman deze logica haar geloofsbrief. De enige maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bedrijf is volgens hem winst maken. Dat moet wel binnen de regels van het spel gebeuren, zonder bedrog, en met respect voor wet en ethische gewoonte.

Dat voorbehoud klinkt als een rem, maar het werkt als een uitnodiging. Regels ontstaan niet buiten bedrijven om. Grote ondernemingen hebben geld, toegang, juristen en de dreiging om te vertrekken. Friedman keurde het zelf af als bedrijven de overheid om gunsten vroegen. Zijn eigen logica maakt dat echter rendabel: wie winst mag maken binnen de regels, heeft er belang bij dat die regels zo zwak mogelijk zijn. Ook “ethische gewoonte” is geen vaste grens. Die wordt gelijkgesteld aan wat juridisch mag, of schuift mee met wat de markt normaal vindt.

Foto: Heterovlag (gemaakt met AI)

Moet die heterovlag nou echt overal?

, door

Er is al jaren bezorgdheid over regenboogzebrapaden. Kinderen zien zomaar zes verschillende kleuren op weg naar school. Voor je het weet gaan ze vragen stellen. Waarom zijn er zoveel kleuren? Waarom mogen die naast elkaar bestaan? Kan ik zelf ook een kleur zijn? Het hellend vlak richting genderfluïditeit begint kennelijk bij een pot wegenverf. En dan hebben we het nog over de ouderwetse regenboog. Met alle huidige Pride-vlaggen erbij is een beetje Pride-optocht inmiddels een complete vlaggenspaghetti. Maar van eentje had ik het bestaan nooit vermoed. Ik was vandaag jaar oud toen ik ontdekte dat er ook een heterovlag bestaat.

Zes horizontale banen. Zwart. Wit. Zwart. Wit. Zwart. Wit.

Niemand weet precies wie hem heeft bedacht. De vlag duikt in 2001 op als ‘bestaand voorstel‘, zonder bekende ontwerper. Het principe is in ieder geval helder: neem de regenboogvlag en verwijder alle kleur. Er bestaat zelfs een latere variant waarvan de maker opmerkt dat dit typisch het soort heterovlag is dat homo’s zouden bedenken: de regenboog als basis, alleen dan saai.

Voor de oorspronkelijke vlag weten we niet of dat ook de grap was. Het zou bijna zonde zijn als het niet zo was, want de vlag wordt inmiddels actief gebruikt bij ‘hetero pride’-evenementen. Tegelijk, en dat is verontrustend, als een regenboogzebrapad kinderen effectief kan indoctrineren met homoseksualiteit, bisexualiteit, aseksualiteit, panseksualiteit, trans-zijn, non-binariteit en genderfluïditeit, hebben we een aanzienlijk groter probleem dan gedacht.

Foto: Mohammed Abubakr on Pexels

Stop de oorlogskoers: Vrede op papier

, door

Gisteren was de demonstratie “Stop de oorlogskoers”, georganiseerd door De Nieuwe Vredesbeweging, FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond. De demonstratie had een aantrekkelijk uitgangspunt: minder oorlog, minder wapens, meer diplomatie. En toch heb ik er een probleem mee. Niet met het doel, maar wel met de merkwaardige aanname dat je dichter bij dat doel komt door jezelf minder goed in staat te stellen geweld tegen te houden.

In het manifest staat dat hogere militaire uitgaven “niet de veiligheid” bevorderen. Als bewijs volgt dat de EU voor de oorlog in Oekraïne al vier keer zoveel aan defensie uitgaf als Rusland, en de NAVO zelfs zeventien keer zoveel. Toch werd de oorlog niet voorkomen.

Dat klinkt als een logisch argument, maar dat is het niet. Om te beginnen is Oekraïne geen lid van de NAVO. De afschrikking van het bondgenootschap gold dus nooit voor Oekraïne. Rusland viel een land aan dat buiten die bescherming viel, en geen land dat erbinnen viel. Dat bewijst niet dat afschrikking altijd werkt. Het is wel een vreemd voorbeeld om te laten zien dat ze niet werkt.

En zelfs als het wel een NAVO-land was geweest: dat afschrikking één oorlog niet voorkomt, bewijst niet dat ze nutteloos is. Misdaad bestaat ook nog terwijl er politie is. Niemand concludeert daaruit dat de politie nooit misdaad voorkomt of oplost.

Foto: Alexander Grey on Unsplash

Leerlingen roepen “indoctrinatie”. Ze weten alleen niet door wie

, door

Scholieren vinden dat het “lhbtqia+-idee” hun door de strot wordt geduwd. Docenten horen in de klas woorden als “lettersoep” en “genderindoctrinatie”. En ze herkennen het meteen: dit is napraten. De taal komt van influencers en politici, via sociale media en de manosfeer. Tegelijkertijd keldert de acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren.

De diagnose ligt er dus al. Alleen trekken we er nog niet de conclusie uit die erbij hoort. Want als er ergens sprake is van indoctrinatie, dan gaat die al een tijd compleet de andere kant op.

Kijk wat een puber op een gemiddelde dag voorgeschoteld krijgt. Jongens krijgen een giftige karikatuur van mannelijkheid: je moet sterk en dominant zijn, vrouwen veroveren, kwetsbaarheid is zwak en homo is vooral iets wat je absoluut niet wilt lijken, laat staan zijn. Meisjes krijgen influencers die vertellen dat emancipatie een vergissing was, dat vrouwen misschien beter niet kunnen stemmen en dat hun bestemming thuis bij man en kinderen ligt. Niet af en toe. De hele dag door, en elke klik levert meer van hetzelfde op.

Dát is iets door de strot duwen. Een wereldbeeld dat eindeloos wordt herhaald, via kanalen waar ouders en docenten nauwelijks zicht op hebben, en dat zichzelf verkoopt als “gewoon eerlijk zeggen hoe het zit”. Daar staan een regenboogvlag, Paarse Vrijdag en een docent tegenover die af en toe uitlegt dat homo’s, lesbiennes, biseksuelen en trans mensen bestaan en volwaardige mensen zijn.

Foto: DennisM2 (cc)

Scheefwonen: Doorstromen naar nergens

, door

Het kabinet heeft een nieuwe oplossing voor de woningnood: mensen die al een woning hebben meer laten betalen.

Volgens het nieuwe kabinetsplan moeten woningcorporaties huurders met een hoger inkomen voortaan ieder jaar verplicht 50 of 100 euro extra huur per maand laten betalen, totdat de maximale huur volgens het puntenstelsel is bereikt. Ongeveer 177.000 huishoudens zouden ervoor in aanmerking komen.

Het idee is dat deze zogenaamde scheefwoners dan vanzelf doorstromen. Maar waarheen precies? Nederland heeft momenteel een woningtekort van ongeveer 384.000 woningen. Er zijn 427.000 woningvragers tegenover 43.000 beschikbare woningen. De overheid meldt zelf dat wachttijden voor sociale huur op sommige plekken inmiddels boven de tien jaar uitkomen.

Toch doet het begrip ‘scheefwonen’ alsof ergens buiten beeld een passende woning op deze mensen staat te wachten. Alsof iemand met een iets hoger inkomen alleen uit gemakzucht in zijn sociale huurwoning blijft zitten, terwijl betaalbare koopwoningen en middenhuur voor het oprapen liggen.

Zelfs de eerdere evaluatie van de inkomensafhankelijke huurverhoging biedt daarvoor nauwelijks steun. Mensen met hogere huren zeggen vaker dat ze willen verhuizen. Of ze vervolgens daadwerkelijk méér verhuizen, kon niet worden vastgesteld. De onderzoekers wijzen juist op de schaarste en hoge prijzen van koopwoningen en vrije huur als obstakel.

Foto: Songfestival in Gaza - AI-gegenereerd

Alles went, ook een genocide

, door

Nederland doet in 2027 gewoon weer mee aan het Eurovisie Songfestival. Gewoon. Alsof er niets aan de hand is.

Vorig jaar trok AVROTROS een grens. Het menselijk leed in Gaza was te groot. De persvrijheid werd aangetast. De politiek bemoeide zich ermee. Deelname was niet langer te verantwoorden. Duidelijke taal. En AVROTROS meende het: ook voor 2027 zegt de omroep nee, omdat meedoen nog steeds niet strookt met haar waarden.

En wat deed de NPO? Die had maar één vraag. Niet: hebben ze gelijk? Niet: is er iets veranderd in Gaza? Nee. De vraag was: welke andere omroep wil het klusje overnemen? Het antwoord was: niemand. Geen enkele omroep wilde zijn naam eraan verbinden. Dus doet de NPO het maar zelf, want uitgezonden zal het worden.

Ondertussen is in Gaza niets opgelost. Helemaal niets. De onafhankelijke VN-onderzoekscommissie stelde in juni opnieuw vast dat Israël genocide blijft plegen in Gaza. Deze maand meldt de VN nog altijd aanhoudende aanvallen, enorme humanitaire nood en levensbedreigende omstandigheden. Dat is geen oud nieuws. Dat is nu.

Dus zo werkt het. Eerst trekken we een grens. Dan zoeken we iemand die eroverheen wil stappen. En een paar maanden later zwaaien we met vlaggetjes en roepen we “douze points”. Met een glimlach. Op primetime.

Foto: Jackie Alexander on Unsplash

Rechts beleid: morgen lossen we het echt op

, door

Rechts houdt van daadkracht. Grenzen dicht, harder straffen, minder regels. Maar zodra een serieus probleem vraagt dat de eigen achterban of gevestigde belangen iets moeten inleveren, verandert die daadkracht tegenwoordig opvallend vaak in uitstel.

Neem stikstof. Jarenlang werd geprobeerd ruimte te creëren zonder eerst de uitstoot voldoende terug te brengen. Nadat de rechter daar een einde aan maakte, bleef de politieke reflex bestaan: zoek vooral een manier waarop boeren minder snel hoeven te veranderen. Onder BBB-minister Femke Wiersma kwam er vervolgens een wetsvoorstel om de bestaande stikstofdoelen te vervangen. De Raad van State waarschuwde dat dit voorstel verplichtingen vooruit naar 2035 schuift en onvoldoende waarborgen bevat voor tijdige maatregelen.

Bij klimaat zien we hetzelfde patroon. Het PBL constateerde in september 2026 dat de geraamde emissiedaling richting 2030 inmiddels drie jaar stagneert en noemt politieke impasses expliciet als oorzaak. De kans dat Nederland het wettelijke klimaatdoel voor 2030 haalt, is inmiddels kleiner dan vijf procent.

Ook de hypotheekrenteaftrek illustreert de selectieve voorzichtigheid. De VVD wil er nog altijd niet aan tornen, juist omdat afbouw huiseigenaren direct geld kost. De partij noemt behoud van de aftrek tegenwoordig zelfs onderdeel van de gewenste “rust in de portemonnee”.

Groningen laat zien wat langdurig uitstel kan kosten. De parlementaire enquêtecommissie concludeerde dat de belangen van Groningers structureel zijn genegeerd en dat geld dominant was in de besluitvorming over de gaswinning. Decennialang was stoppen te duur, te lastig of te ingrijpend. Uiteindelijk werd de schade alleen groter.

Foto: Een van de Nobelprijs-penningen voor Medicijnen, in 1950 uitgereikt aan onderzoekers van het De Mayo Clinic in Rochester (Minnesota). Foto Wikimedia Commons.

Israël is zélf antisemitisch

, door

Ierland moet binnenkort twee keer voetballen tegen Israël. Bondscoach Heimir Hallgrímsson heeft daar begrijpelijk weinig trek in. “We spelen niet mét genocide, we spelen tégen genocide”, zei hij.

De Israëlische voetbalbond reageerde verontwaardigd, met een merkwaardig verweer: “We hebben op talloze gebieden bijgedragen aan de wereld en mensheid en daarbij een indrukwekkend aantal Nobelprijzen in de wacht gesleept.” Vervolgens kreeg Hallgrímsson het verwijt dom, onwetend en hypocriet te zijn.

Vooral dat woordje “we” verdient aandacht.

Israël zelf heeft namelijk veertien Nobelprijswinnaars voortgebracht. Dat is natuurlijk niet niets, maar ook niet per se iets om jezelf zo over op de borst te kloppen. Het aantal Joodse Nobelprijswinnaars wereldwijd daarentegen ligt boven de tweehonderd, en dat is inderdaad opmerkelijk. Wanneer de Israëlische voetbalbond in reactie op kritiek op Israël begint over het “indrukwekkende aantal Nobelprijzen” dat “we” hebben gewonnen, wordt dus op zijn minst de suggestie gewekt dat de prestaties van Joden wereldwijd onderdeel zijn van een Israëlisch collectief.

Dat past bij de manier waarop Israël zichzelf officieel definieert. Israël heeft geen formele grondwet. De Basiswetten hebben er constitutionele status en vormen samen het constitutionele raamwerk van de staat. Een van die wetten bepaalt sinds 2018 expliciet dat Israël de natiestaat van het Joodse volk is. Diezelfde Basiswet draagt de Israëlische staat op de banden met “leden van het Joodse volk” in de diaspora te versterken en hun culturele, historische en religieuze erfgoed te helpen bewaren. De politieke koppeling tussen Israël en Joden buiten Israël is dus formeel in de staatsinrichting vastgelegd.

Foto: حثل on Unsplash

De politie-iftar: etnisch profileren met dadels

, door

Vanaf 1 januari organiseert de politie geen religieuze bijeenkomsten meer voor buitenstaanders. Geen kerstvieringen, geen Chanoeka en vooral, want daar ging de politieke ophef over, geen iftars meer.

Ik rouw er niet om.

Want laten we vooral niet doen alsof de politie zulke bijeenkomsten organiseerde uit louter warme belangstelling voor andermans geloof en de ‘band met de buurt’. De politie zegt het zelf: contact met religieuze gemeenschappen is ook nuttig om “signalen uit die gemeenschap op te halen”. De minister noemde eerder eveneens het “preventief signalen oppikken” als onderdeel van dit soort professioneel politiewerk. Vertrouwen winnen, contacten opbouwen, informatie krijgen. Ogen en oren in de gemeenschap dus, en daarmee ook een vorm van surveillance.

Daar zit sowieso iets bedenkelijk aan. Zeker wanneer juist islamitische gemeenschappen al jarenlang als veiligheidsrisico worden benaderd, en dit soort evenementen vooral op die groepen worden gericht, want het werkt repressie in de hand. Tien gemeenten kregen dit jaar nog boetes wegens het illegaal verwerken van informatie over islamitische mensen, na jarenlang heimelijk onderzoek naar moslimgemeenschappen. Profilering langs religieuze en daarmee vaak ook etnische lijnen heeft in Nederland bepaald geen theoretisch karakter.

Het ironische is dat juist de anti-islamhoek dit kennelijk niet zag. FVD maakte dit voorjaar een punt van politie-iftars en de azan, en in het verleden noemde Wilders het ’theedrinken’ met extremisten. En dat terwijl je, als je moslims toch voortdurend als potentiële bron van problemen beschouwt, nauwelijks een handiger constructie kunt bedenken dan ze zelf uitnodigen, eten voorschotelen, vertrouwen winnen en ondertussen “signalen ophalen”.

Foto: Stem anders (Studio Wiersema, stemanders.nu, overgenomen met toestemming) copyright ok. Gecheckt 16-02-2023

Werken moet lonen. Behalve voor werkenden

, door

Werken moet lonen is zo’n VVD-slogan waarvan iedereen inmiddels weet wat ermee wordt bedoeld: uitkeringen moeten omlaag, de sociale zekerheid moet soberder en het verschil tussen werken en niet werken moet groter. Ook in het huidige coalitieakkoord staat het weer.

Maar nu gaat het eens daadwerkelijk over de vraag hoeveel werken loont. De Raad van State constateert namelijk dat van de zes miljard euro aan lastenverzwaringen in 2027 maar liefst 5,8 miljard bij werkenden terechtkomt. Weet je wel, die mensen waarvoor werken juist moet lonen en die er bijna allemaal op achteruit gaan. De lasten voor bedrijven en vermogenden gaan ondertussen juist iets omlaag.

Dat is extra pikant naast de discussie over Box 3. Daar dringt juist de VVD aan op een vermogenswinstbelasting waarbij pas belasting wordt geheven als winst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Volgens de NOS scheelt die variant de schatkist de komende jaren 11 tot 25 miljard euro. Geld dat, als het kabinet zich aan zijn begrotingsregels houdt, ergens anders vandaan moet komen.

En we krijgen nu alvast een aardige aanwijzing waar ergens anders kan zijn. Bij arbeid dus, en daarmee bij mensen met een uitkering. Want werken moet lonen.

Daarmee wordt ook duidelijk wat de VVD werkelijk bedoelt met de slogan. Niet dat werkenden zo min mogelijk belasting moeten betalen. Niet dat inkomen uit arbeid gunstiger moet worden behandeld dan inkomen uit vermogen. De partij zegt zelf expliciet dat zij geen hogere belasting op vermogen wil.

Vorige Volgende