Wetenschap is een mooi iets, al ligt ze in Amerika onder vuur. Om alle wetenschappers een hart onder de riem te steken een liedje over hoe woest aantrekkelijk ze zijn. Zanger Thomas Dolby is overigens lid van The Flat Earth Society.
]
Een veldslag kun je het niet noemen – eerder een bloedbad: Wounded Knee, waar in 1890 zo’n tweehonderd Lakota-Indianen werden gedood door soldaten van het Zevende Regiment Cavalerie. De gebeurtenis markeert niet alleen het einde van de episode van de Ghost Dance maar geldt ook als het einde van de Indiaanse Oorlogen in de Verenigde Staten.
In 1973 was Wounded Knee opnieuw nieuws, toen Indiaanse activisten de plek bezetten om aandacht te vragen voor de slechte omstandigheden in het reservaat. De bezetting duurde ruim tien weken en kostte twee of drie mensen het leven. Later dat jaar bezong Redbone, een band waarvan de leden native Americans waren, het bloedbad.
Wie herinnert zich niet de gebeurtenissen van kerstmis 1988? De Oostduitse terroristen die in Los Angeles Nakatomi Plaza overvielen? Het heldhaftige optreden van één politieman, John McClane, die een ramp wist te vermijden? Graag herinner ik u aan McClane’s onsterfelijke woorden “Don’t you got any Christmas music?” en het antwoord “This is Christmas music.”
De kerstmismuziek van Run-DMC behoeft geen nadere introductie.
]
Op 21 december 2012 had de wereld behoren te vergaan en Beiroet leek me op die dag wel the place to be. Maar het was eigenlijk allemaal wel vreedzaam daar in Libanon. Sterker nog, terwijl mijn reisgenote en ik in café Laziz een waterpijp zaten te roken, hoorden we én van buiten de oproep tot gebed én binnen de muzak van ‘Komt laten wij aanbidden’. Vermoedelijk is Beiroet de enige stad waar je die twee gelijktijdig kunt horen. Het is trouwens ook de enige stad waar ik ooit een kerstboom bij een moskee heb kunnen fotograferen.
Wie een band “The Police” noemt, is vermoedelijk geen domme jongen. Het is een naam die makkelijk valt te promoten met slagzinnen als “Support the police” en het uitdelen van politiefluitjes. De songteksten behandelden thema’s als prostitutie (Roxanne), eenzaamheid (Message in a bottle), relaties tussen leraren en leerlingen (Don’t stand so close) en zelfmoord (Can’t stand). Of stalking, zoals in Every Breath You Take.
The Police was leuk zolang het duurde: van 1978 tot 1984. Ik voor mij vond de solocarrière van zanger Sting althans een stuk minder interessant. Maar dat is een ander verhaal.
]
Dolly Parton, waarom ook niet? Sargasso wordt maar één keer vijftien.
Parton zong “Happy, happy, birthday” al in 1966. In 1982 nam ze de country-klassieker nog eens op, nu als duet met Willie Nelson. Country zijnde country wordt het geheel ingeleid met wat flauwe grappen, maar goed: wie vijftien is behoort zich puberaal te gedragen.
Amanda Palmer, die we op deze plaats al eens eerder mochten beluisteren, werkte aan het begin van het vorige decennium (en daarna af en aan) muzikaal samen met Brian Viglione in wat bekendstond als The Dresden Dolls. Hun muziek typeerden ze als ‘Brechtian punk cabaret’ en dat was natuurlijk een andere manier om te laten merken dat ze niet van de straat waren.
En inderdaad. Voor het geval u mocht denken dat het clipje van The Shores of California (2007) u ergens aan doet denken – ja dat klopt. Er wordt weer eens driftig postmodern geciteerd. Homeros en Aristofanes komen ook nog langs. Maar het is verdraaid leuk om naar te luisteren.
]
Wat, is het zaterdag tien voor vier en staat er nog geen Closing Time klaar? Dan doe ik het snel even. Een klassieker: Doe Maar. Omdat klassiekers geen verdere toelichting behoeven en eigenlijk altijd goed in het gehoor liggen. En omdat Doe Maar toch eigenlijk een wel verdraaid aardig bandje was.
]
Een stevige economische crisis aan het begin van de jaren tachtig, dieper maar ook korter dan de recente malaise, leidde tot grote werkloosheid. Voor de Limburgse Janse Bagge Bend aanleiding om Gimme Some Lovin’ van The Spencer Davis Group onherstelbaar te verbeteren. Het clipje is, vergeleken met wat we tegenwoordig mogen zien, van een welhaast ontroerend amateurisme.
Echte helden, ze zijn zeldzaam. En vandaag zijn we er weer eentje kwijt geraakt: John Glenn, de eerste Amerikaanse astronaut die een volledige baan om de aarde aflegde. Hij werd vijfennegentig.
Ik vraag me vaak af wat we zouden zeggen als we de jonge John Glenn zouden ontmoeten kort nadat hij in 1962 zijn ruimtevlucht had gemaakt. “Ja, we zijn nog naar de maan geweest. En we hebben de polio uitgeroeid. En dat was het eigenlijk wel zo’n beetje. We zijn niet naar Mars gegaan en hebben de lepra en de tuberculose maar laten zitten. Maar hé, we hebben wél een ding dat Facebook heet en daarmee kunnen we de hele wereld foto’s van katten en van ons avondeten laten zien.”
Ik toonde vorige keer vier kunstvoorwerpen die illustreerden dat de Lage Landen een economische en politieke krachtcentrale kunnen zijn. Nooit was dat duidelijker dan in de tijd na de desintegratie van het Romeinse Rijk, toen de Franken vanuit de huidige Benelux het land onderwierpen dat naar ze is vernoemd. In de Nederlandse geschiedeniscanon komen de Franken er (anders dan in België, Duitsland en Frankrijk) wat bekaaid vanaf. Toch zijn de Franken – en meer in het algemeen de cultuur van de zesde tot en met achtste eeuw – de moeite waard, zoals ik vandaag wil tonen.
Het heeft geen zin te ontkennen dat de Franken een krijgslustig volkje waren, dus ik begin met wat wapens. Wapens die er precies hetzelfde uitgezien zouden hebben als ze waren gedragen door hun buurvolken. Zo is deze helm, die te zien is in Burg Linn in Krefeld, een betrekkelijk standaardmodel. Wel is ze erg mooi, zodat men wel aanneemt dat het gaat om een vorstengraf.
Frankische spangenhelm (© Burg Linn, Krefeld)
De Frankische krijgers waren gevreesd om de dodelijke efficiëntie waarmee ze de bijl wierpen, een wapen dat naar ze is vernoemd en bekendstaat als francisca. Deze twee zijn te zien in het British Museum in Londen en komen vermoedelijk uit westelijk Frankrijk.
RECENSIE - 
U verwachtte deze maandagmiddag leesadvies van Sargasso’s huisneerlandicus Marc van Oostendorp, maar omdat een computercrash hem belet te werken, stel ik u voor aan Lof der botheid, het nieuwe boek van René van Stipriaan. Dat is niet de eerste de beste. Van Stipriaan, die lange tijd heeft gewerkt bij de onvolprezen Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren, is bijvoorbeeld de auteur van Het volle leven: Nederlandse literatuur en cultuur ten tijde van de Republiek (ca. 1550-1800), een van de mooiste mij bekende boeken over de Gouden Eeuw. Ik was dus benieuwd naar Lof der botheid, ook door de ondertitel Hoe de Hollanders hun naïviteit verloren. Het boek stelde me niet teleur.
Laat ik het zwakke punt maar meteen benoemen, dan hebben we dat ook gelijk gehad: Lof der botheid is een bundel ongepubliceerde lezingen en in ontoegankelijke tijdschriften gepubliceerde artikelen. Weliswaar zijn er voldoende terugkerende motieven om het geheel meer te maken dan de som der delen, maar de waarheid gebiedt te zeggen dat het soms een wat onaffe indruk maakt. Zo is er een hoofdstuk dat zou moeten gaan over de memoires van Jan Francken, de knecht van Johan van Oldenbarnevelt, maar in feite gaat over de carrière en ondergang van die laatste. Juist als je denkt “mooi, ik begrijp de context, nu wil ik weten wat die Francken te melden heeft over de raadspensionaris”, breekt het hoofdstuk af. Uit de verantwoording blijkt dan dat het de inleiding is geweest bij Thomas Rosenbooms hertaling van Franckens herinneringen aan Van Oldenbarnevelt.