Jona Lendering

632 Artikelen
15 Waanlinks
322 Reacties
Studeerde geschiedenis en vertelt er graag over. Scepticus, recensent, fietser, webmaster (LiviusOrg), Don Quichot, blogger (Mainzer Beobachter) en beheerder van GrondslagenNet. Reist regelmatig in het Midden-Oosten, schreef een paar boeken, gruwt van de zelfmoord van de geesteswetenschappen en droomt van een eigen huis in Downtown Beiroet.
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Closing Time | Myriam Klink

Libanon heeft een zwakke overheid en dat betekent dat de burgerlijke vrijheden er wat groter zijn dan in de meeste andere landen van het Midden-Oosten. Vanzelfsprekend zijn er dan ook provocateurs die de grenzen van het haalbare opzoeken. Zoals zangeres Myriam Klink, die een reputatie heeft van relletjes.

Het bovenstaande videoclipje, een duet met Jad Khalifé, was afgelopen week aanleiding voor kabinetsberaad en kreeg vandaag van het Libanese ministerie van Justitie een uitzendverbod. Het zal Klinks populariteit geen kwaad doen. En “Goal”, zoals het niemandalletje heet, is eigenlijk ook wel een leuk deuntje.

Foto: copyright ok. Gecheckt 24-10-2022

Jodenbekering

RECENSIE - Gisteren is in Nijmegen Ewoud Sanders gepromoveerd, die u wellicht kent als de journalist die elke week op de achterpagina van het NRC Handelsblad een leuk stukje schrijft over de geschiedenis van deze of gene uitdrukking. Hij kan daar zoveel over vertellen omdat hij beschikt over een enorme database van gedigitaliseerde boeken, waaronder titels die nog niet aanwezig zijn in de Digitale Bibliotheek der Nederlandse Letteren. Ik ken niemand – full disclosure: ik ken hem dus – die beter begrijpt hoe digitalisering de zoektocht naar informatie van karakter heeft doen veranderen. Sanders zijnde Sanders heeft hij ook dáár leuk over geschreven: Slimmer zoeken op het internet.

Zijn zoekvaardigheid moet de nieuwe doctor in de neerlandistiek van pas zijn gekomen bij het schrijven van zijn proefschrift, dat is gewijd aan christelijke jeugdliteratuur over “jodenbekering”: verhalen dus over joodse kinderen die het christendom als religie aanvaarden. Wie mocht denken dat zulke boekjes zeldzaam zijn of behoren tot een ver verleden, vergist zich: Sanders brengt niet minder dan zevenenzestig protestantse en dertien katholieke verhalen in beeld, en de jongste (Izaks zoektocht naar de Vredevorst door C. van Rijswijk) dateert uit 2014. Het jaar erna verscheen de zesde druk van M.H. Karels-Meeuses De zoektocht van Lea, dat gewoon leverbaar is. Het genre is springlevend.

Closing Time | The Cure

Er zijn van die liedjes waarvan iedereen weet, of denkt te weten, dat ze gaan over iets anders dan waarover ze lijken te gaan. Goldfrapps “White Horse” gaat niet over witte paarden en “Eight Miles High” van The Byrds gaat niet over vliegen. Als studenten meenden wij te weten dat “A Forest” van The Cure verwees naar het Gilgamesh-epos, dat inderdaad een scène bevat waarin de gewelddadige koning van Uruk een jonge prostituee inzet om in de wildernis het natuurwezen Enkidu te temmen. De tekst van “A Forest” spreekt die interpretatie niet tegen, maar dat komt ook doordat ze eigenlijk überhaupt nergens over gaat.

Closing Time | Guust Flater

Nee, ik ga u niet uitleggen wat een flaterfoon is. En ik ga me ook niet verontschuldigen voor het feit dat het clipje hierboven geen echt muziekfilmpje is. De klanken van een flaterfoon zijn trouwens überhaupt niet heel erg muzikaal. Als u de details wil kennen, moet u die maar opzoeken door wat albums van Guust Flater te lezen. Dat is sowieso zinvoller dan om negen uur in de avond nog op het internet surfen om te zien of er op Sargasso een leuk videootje is.

Foto: Daniël Bleumink (cc)

Arrestatie in de trein

COLUMN - Vorige week donderdag (9 februari) zat ik in de trein van Zwolle naar Amsterdam. Meestal is dat een rustige trein en dat kwam dit keer goed uit, want ik was niet helemaal goed in orde. Zittend in de stiltecoupé probeerde ik desondanks wat te schrijven en dat ging me naar omstandigheden goed af. Als er al een bron van ergernis zou zijn geweest, was het een medereiziger die de vragen stelde die buitenlanders soms stellen: was dit de trein naar de luchthaven? was zijn kaartje goed? moest hij nog overstappen? Hij zei aëroport en geen airport, dus ik neem aan dat hij uit een Franssprekend gebied kwam. Misschien een Algerijn of een Syriër: donker haar, kort baard. Hoe dat ook zij: zijn gefluister vormde geen werkelijke bron van ergernis.

Het moet rond half twee zijn geweest toen we station Almere bereikten en er een medewerker van Service en Veiligheid binnenkwam. Voor wie niet geregeld met de trein reist: S&V-ers worden ingezet op problematische trajecten (met bijvoorbeeld veel zwartreizigers) en zijn vooral gericht op ordehandhaving. Anders dan conducteurs, die vooral service verlenen, lijken S&V-ers meer op politieagenten, compleet met zichtbaar gedragen handboeien.

De S&V-er sommeerde de buitenlander de trein te verlaten. Die stamelde iets over de “aëroport” en kreeg als antwoord iets over “smoking on the toilet”. Als medereiziger zit je altijd wat gegeneerd bij zo’n gesprek. Het was me niet opgevallen dat de man van zijn plaats was geweest, maar van de andere kant: ik had geprobeerd wat te schrijven en had niet echt aandacht gehad voor wat er nog meer in de coupé gebeurde. De beschuldigde verliet de trein, kwam even later terug en ging weer zitten. Hij werd meteen gevolgd door de S&V-er, die de man, die zich alleen verzette door te herhalen dat hij naar de “aëroport” wilde, in de handboeien sloeg en hem de trein uit leidde.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wetenschappelijke zelfcensuur

OPINIE – Ik had niet verwacht dat het zou gebeuren, dat de Kamer zou meegaan met de motie van de VVD om de KNAW onderzoek te laten doen naar zelfcensuur in de wetenschap. De achterliggende aanname is dat in de wetenschap niet alle politieke geluiden zouden zijn vertegenwoordigd. Wie zo over wetenschap denkt – en een meerderheid in de Kamer lijkt die mening toegedaan – heeft niet begrepen wat wetenschap is.

Het is een door een methode gecontroleerde zoektocht naar inzicht. Daarbij dient de methode ertoe om die queeste te structureren, persoonlijke voorkeuren te neutraliseren en allerlei misstanden (zoals zelfcensuur) te vermijden. Dat weet de VVD ook.

Dat ze deze malle motie indiende, lijkt bedoeld om publiciteit te genereren, wat in de aanloop naar de verkiezingen geen kwaad kan. Het leuke (voor de VVD althans) is dat de aantijging niet te weerleggen valt. Als de KNAW namelijk zegt “er is bij het gros van de wetenschappen niks aan de hand”, kan dat vrij snel worden afgedaan als een poging te verbergen dat er wel iets aan de hand is.

Met wat geluk (voor de VVD dan) constateert de KNAW bovendien dat er toch zaken niet in de haak zijn. Ik ben niet gerust op de geesteswetenschappen, die het postmoderne mijns inziens wat al te makkelijk hebben omarmd, en ik voorspel gedonder tussen de twee bloedgroepen van de KNAW, de exacte en de geesteswetenschappen. Koren op de molen van de VVD, die toch al niet goed weet wat ze met de humaniora aan moet.

Foto: copyright ok. Gecheckt 01-03-2022

Filterbubbel

COLUMN - Ik weet niet hoe het u vergaat, maar in mijn filterbubbel duikt de bovenstaande cartoon regelmatig en in allerlei soorten en maten op. Er zijn gekleurde varianten en versies waarin een van de mannetjes is vervangen door een vrouw. Maar welke variant iemand ook gebruikt, het is altijd weer om te illustreren dat waarheid betrekkelijk is en de heiligheid van het eigen gelijk relatief. Een sympathieke boodschap. Ik zou er wat voor over hebben als mensen wat vaker zouden denken dat de ander óók gelijk kan hebben. Dat zal ook de boodschap zijn geweest die de cartoonist wilde overdragen, maar het plaatje leent zich voor een andere interpretatie: dit zijn twee erg gemakzuchtige mensen.

Stel, u belandt in deze situatie. Ik ben er vrij zeker van dat u dan al snel in de omgeving rondkeek om te zien of daar nog meer cijfers geschilderd waren, die u konden helpen achterhalen wat de cijferschilder kon hebben bedoeld. Het zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat het cijfer vlak voor een blinde muur stond geschilderd, wat betekent dat één van de standpunten niet valt in te nemen. Of het zou kunnen zijn dat er even verderop een vier en een vijf op de grond stonden geschilderd. Kortom, de bedoeling van de maker zou wel te achterhalen zijn.

https://www.youtube.com/watch?v=2VB2LdOU6vo[/embed

Closing Time | Redbone

 

]

Een veldslag kun je het niet noemen – eerder een bloedbad: Wounded Knee, waar in 1890 zo’n tweehonderd Lakota-Indianen werden gedood door soldaten van het Zevende Regiment Cavalerie. De gebeurtenis markeert niet alleen het einde van de episode van de Ghost Dance maar geldt ook als het einde van de Indiaanse Oorlogen in de Verenigde Staten.

In 1973 was Wounded Knee opnieuw nieuws, toen Indiaanse activisten de plek bezetten om aandacht te vragen voor de slechte omstandigheden in het reservaat. De bezetting duurde ruim tien weken en kostte twee of drie mensen het leven. Later dat jaar bezong Redbone, een band waarvan de leden native Americans waren, het bloedbad.

Closing Time | Run-DMC

Wie herinnert zich niet de gebeurtenissen van kerstmis 1988? De Oostduitse terroristen die in Los Angeles Nakatomi Plaza overvielen? Het heldhaftige optreden van één politieman, John McClane, die een ramp wist te vermijden? Graag herinner ik u aan McClane’s onsterfelijke woorden “Don’t you got any Christmas music?” en het antwoord “This is Christmas music.”

De kerstmismuziek van Run-DMC behoeft geen nadere introductie.

 

https://www.youtube.com/watch?v=0A8KT365wlA[/embed

Closing Time | Slade

]

Op 21 december 2012 had de wereld behoren te vergaan en Beiroet leek me op die dag wel the place to be. Maar het was eigenlijk allemaal wel vreedzaam daar in Libanon. Sterker nog, terwijl mijn reisgenote en ik in café Laziz een waterpijp zaten te roken, hoorden we én van buiten de oproep tot gebed én binnen de muzak van ‘Komt laten wij aanbidden’. Vermoedelijk is Beiroet de enige stad waar je die twee gelijktijdig kunt horen. Het is trouwens ook de enige stad waar ik ooit een kerstboom bij een moskee heb kunnen fotograferen.

Vorige Volgende