Op de valreep toch nog een stuk over de Olympische spelen op Sargasso. Nou ja, oké, over een randverschijnsel dat me de afgelopen dagen opviel. Want volgens een deel van feministisch Nederland zou ik mijn mond moeten houden over de relatie van Jutta Leerdam met Jake Paul. Liefde is privé. Vrouwen worden al eeuwen afgerekend op hun partners. Laat haar met rust. Dat is de lijn. En wie daar vraagtekens bij zet, zou vervallen in morele zuiverheidspolitie, of erger nog, vrouwenhaat.
Ik begrijp waar dat vandaan komt, maar het schuurt toch. Want het gaat hier om een publiek figuur dat zich verbindt aan een man die openlijk campagne voert voor Donald Trump, die meer dan flirt met autoritaire retoriek en een partij steunt die systematisch rechten van minderheden en vrouwen onder druk zet, hoewel hijzelf over dat laatste (maar niet dat eerste) genuanceerder lijkt te zijn. Dat is voor mij geen detail in de marge.
Leerdam is voor mij geen anonieme buurvrouw. Ze is topsporter, influencer, merk, met vijf miljoen volgers. Haar relatie is onderdeel van haar publieke imago. Sponsordeals, interviews, gezamenlijke optredens, sociale media. De romantiek is verstrengeld met zichtbaarheid en commercie. Wie dat ontkent, sluit de ogen voor hoe celebritycultuur werkt.
Waarom zou ik die keuze dan buiten politieke beoordeling moeten houden? Ik vind er al wat van wanneer iemand op de PVV stemt binnen mijn eigen sociale kring. Politieke voorkeuren hebben gevolgen. Ze vormen een moreel kompas, of in dit geval het gebrek daaraan. Als je jezelf publiekelijk verbindt aan iemand die actief een beweging ondersteunt die vrouwenrechten terugdraait en migranten ontmenselijkt, dan straalt dat in mijn ogen af. Ook op jou en nog meer dan een stem op een extreemrechtse partij. Daarbij, je kan mij niet wijsmaken dat je op zijn minst zelf ook niet afwijzend staat ten opzichte van die denkbeelden.
Het argument dat vrouwen altijd worden beoordeeld op hun partner, neem ik serieus. tegelijk, feminisme draait voor mij om gelijkwaardigheid en autonomie. En dat betekent keuzevrijheid. Keuzevrijheid impliceert verantwoordelijkheid. Volwassen vrouwen zijn handelingsbekwaam, geen passieve bijfiguren in het verhaal van een man, zeker niet als het gaat om Jutta Leerdam. Als ik zeg dat ik haar politieke vragen stel over haar relatie, dan doe ik dat juist omdat ik dat erken.
Ik zie daarom een vreemde draai in het debat. Enerzijds wordt benadrukt dat zij zelfstandig, sterk en onafhankelijk is. Anderzijds zou ze volledig los moeten staan van de politieke implicaties van haar partnerkeuze. Die combinatie overtuigt mij niet. Je kunt moeilijk tegelijk volledige autonomie claimen en elke maatschappelijke reflectie afwijzen.
Dit gaat voor mij ook over de grenzen van het privé. Relaties zijn persoonlijk. Publieke relaties van publieke personen functioneren tegelijk als statement. Zeker wanneer de partner zijn politieke voorkeuren luid en duidelijk etaleert. Jake Paul is geen apolitieke sporter die per ongeluk in een campagnefoto belandt. Hij profileert zich actief als fanatiek Trump-aanhanger. Dat plaatst de relatie in een bredere context die we niet kunnen negeren.
Wanneer kritiek direct wordt geframed als vrouwenhaat of jaloezie, haak ik af. Mijn bezwaar gaat niet over haar sportprestaties of haar uiterlijk. Het gaat over politieke implicaties en over consistentie. Als ik verwacht dat burgers nadenken over de partijen die ze steunen, dan mag ik ook verwachten dat publieke figuren nadenken over de symbolische lading van hun keuzes.
Ik vraag geen loyaliteitstest of ideologisch examen. Mijn punt is eenvoudiger. Keuzes hebben betekenis. Zeker wanneer ze plaatsvinden onder het felle licht van miljoenen volgers. Verantwoordelijkheid hoort voor mij bij zichtbaarheid. Dat geldt voor mannen, vrouwen en iedereen daartussen en daarbuiten.
Feminisme dat vrouwen vrijwaart van politieke kritiek uit angst voor ongelijkheid, is contraproductief. Gelijke behandeling betekent voor mij ook gelijke aanspreekbaarheid. Wie volwassen genoeg is om een relatie te kiezen, is volwassen genoeg om vragen te krijgen over de wereld die daarmee wordt gelegitimeerd.
Reacties (4)
We kunnen moeilijk van iemand (beroemd of niet) vragen dat zij geen foute persoon als partner mag kiezen.
Als Jutta haar relatie met Jake Paul privé zou houden, zou dat volgens mij prima zijn.
Maar zowel Jutta als Jake Paul verdienen geld door het uitventen van hun imago, en ze steunen elkaar daarin:
Jutta zit op de tribune als Jake een showgevecht voert tegen Mike Tyson, en Jake zit op de tribune als Jutta over de finish komt (zodat hij zijn tranen met zijn volgers kan delen – dus misschien helpt Jutta hem meer dan andersom :-) ).
Hoe ver haar steun gaat, weet ik niet (ik volg hun niet).
Ik vind het vrij irrelevant hoe ver haar steun gaat. In ieder geval spreekt ze zich niet tegen die denkbeelden uit. Het lijkt me sowieso vrij gek als je als persoon samen bent met iemand met ideeën die op dit vlak zeer anders zijn dan die van jou, dus daarop gebaseerd trek ik wat conclusies over Leerdam.
5 miljoen volgers die zien, “meemaken” dat je verliefd bent op een Trumpfan.
Liefde maakt blind.
Of geld maakt blind