Ankara aan de Amstel

COLUMN - Nog één week en dan is het weer 1 mei. In Amsterdam mag die dag alleen onder beperkende voorwaarden worden gevierd.

Het was tijdens een grote demonstratie in Brussel dat ik een stukje opliep met Ton Heerts. Het was april 2014 en op een of andere manier kwam het ter sprake. Nu Koningsdag niet meer op 30 april valt ontstaat er wat lucht om 1 mei terug te pakken. Ton vond dat een goed idee en we liepen verder zoals dat in een demonstratie gaat. In de “rush” van een grote demonstratie spreek je wel vaker wat vrijblijvende verklaringen naar elkaar uit.

In Januari 2015 kwam het onderwerp terug. Ik was in de fusie inmiddels vrijgesteld van mijn primaire taken en had nog enkele resterende taken waaronder het zogenaamde campagne team. Toen het ter sprake kwam ben ik eigenlijk onmiddellijk gaan denken hoe we dit zouden kunnen doen en maakte een eerste presentatie voor ons campagneteam en daarna het dagelijks bestuur.

Open, vrolijk, positief en een goede balans tussen informatie, inhoud en amusement. Waarbij de amusementsfactor mensen zou moeten trekken die normalerwijs thuisblijven. Een evenement waarvan je achteraf tegen de thuisblijvers zegt: je had erbij moeten zijn. En natuurlijk moet dat net als in andere landen in de hoofdstad, in Amsterdam. Ik had de hele kermis in het Vondelpark bedacht. Een totaal concept.

Intussen trok ik met een vurige pitch naar verschillende bijeenkomsten in het land om de organisatie en het enthousiasme aan te wakkeren. Er was ook overleg met de gemeente Amsterdam, de deelraad en het kabinet van de burgemeester. Alles liep de goede kant op, maar opeens begon de gemeente bezwaar te maken tegen de locatie en moest er worden uitgeweken. Ook daarna ontstonden er allerlei organisatorische fricties.

In 2016 deed ik inmiddels wat anders maar volgde natuurlijk hoe het verder ging. Nu was op voorhand met de gemeente een locatie afgestemd, het Oosterpark. Nadat een handvol yuppen die meenden dat het park exclusief voor hen is aan de bel trokken, begon de gemeente moeilijk te doen. Er volgden allerlei extra voorschriften en beperkingen. Het ging letterlijk over decibellen en grassprietjes. Opeens maakte de Burgemeester uit hoe een demonstratie er uit moet zien door te stellen dat een DJ en eten niet bij een demonstratie horen. En, een unicum in de vrije westerse wereld, FNV moest een waarborgsom voor het gras betalen. De FNV bleef net binnen de randen van de voorwaarden maar het gepruttel ging nadien nog een tijdje door.

Dit jaar zie ik de aankondiging van het evenement. De kern van mijn concept mist : aantrekkelijk amusement. Bronnen vertellen dat de gemeente Amsterdam nu heeft bepaald dat er geen grote namen mogen komen en zeker niet aangekondigd. Er zijn communicatie beperkingen opgelegd. Een regelrechte aantasting van het recht van vereniging, demonstratie en vrijheid van meningsuiting. Genoeg om de gemeente voor de rechter te slepen. De FNV volgt gedwee. Het wrange is dat voor zeer grote commerciële evenementen zoals SAIL de halve stad op de schop gaat. Dus overlast argumenten zijn nogal hypocriet. Amsterdam wil gewoon geen rode stad meer zijn.

In mijn huidige baan kom ik in landen waar vakbondsrechten niet vanzelfsprekend zijn. Er bestaat zelfs een wereldkaart die het inzichtelijk maakt. Amsterdam kan er zo langzamerhand wel bij: Ankara aan de Amstel.

  1. 1

    1 mei vieren is kwetsend voor immigranten met een achtergrond uit de voormalige communistische dictaturen. Waar donkere mensen 4 eeuwen geleden misschien ooit last gehad hebben van slavernij is het voor hun nog geen 1 generatie terug dat vele van hun landgenoten naar de Goelags werden afgevoerd of eindigden in een donkere STASI kelder. Als Zwarte Piet, Kerst en de Paashaas al niet meer acceptabel zijn, dan kan dit zeker niet meer.

    Voor het handjevol bejaarde hippies en krakers wat nog 1 mei viert kan een buurthuis in Noord-Oost Groningen misschien nog worden gedoogd, daar vormen ze nog een kleine enclave. Dit mits ze geen rode vlaggen voeren, regenboog vlaggen of vlaggen met rode vegen kunnen eventueel wel worden getolereerd. In een multi culturele stad als Amsterdam, met zijn vele Polen, Bulgaren, Vietnamezen, Joegoslaven. etc. is daar zeker geen plaats voor.

  2. 2

    Een zorgwekkend relaas, en het past in de trend waarin protest wordt gesmoord in een woud van regeltjes. Op een gegeven moment blijft alleen revolutie over om zaken die krom zijn recht te zetten en ook al klinkt het leuk, daar zouden we toch niet naar toe willen. Ondertussen gaat de afbraak van een menselijke maatschappij gestaag verder en zijn het de neoliberale sociaaldemocratische carrière politici die de grootste slopers blijken te zijn.

  3. 5

    “En natuurlijk moet dat net als in andere landen in de hoofdstad, in Amsterdam. Ik had de hele kermis in het Vondelpark bedacht. Een totaal concept”.

    Tsja, het is toch niet zo gek dat je aan regels gebonden bent als je een festival in het Vondelpark wilt organiseren?

  4. 6

    Tja Eddy, je moet zoiets ook niet ouderwets volgens de regels doen; kijk hoe de commerciële jongens het spelen: Lobbyen met slogans als ‘op de wereld vooruitlopen’, ‘in opkomst’, ‘de stad op de kaart zetten’ en ‘toonaangevend in de …-scene maken’. Dan schuift de gemeente de argumenten van de buurt wel opzij. :insert cynical emoticon:

    Die omwonenden van het Oosterpark hebben overigens wel degelijk een punt. De evenementendichtheid op de kalender is oorverdovend en allerlei vrachtwagens met dieselaggregaten buiten de hekken en een pislucht in het portiek is dan hun deel. Het Oosterpark is ondanks allerlei dure ingrepen notoir drassig, en de rafelranden van de stad -waar je vroeger de gekste dingen op poten kon zetten- zijn intussen volgebouwd. Ik meen dat er richting Halfweg een festivalterrein is of wordt ingericht, en dat het daar ook al nummertje trekken is.

    Los daarvan heeft de stad een ander praktisch probleem: Al die ordehandhavers en opruimers moeten toch ergens hun vrije dagen kunnen opnemen? Die willen even bijtanken voordat ze de troep van 4 & 5 mei te lijf gaan. ;)

    Wat allemaal niet wegneemt dat op het gebied van de 1 meiviering het contrast tussen Nederland en de (rest van de) beschaafde wereld wel opvallend is.

  5. 7

    Genoeg om de gemeente voor de rechter te slepen.

    Heeft de gemeenteraad niet gereageerd? Hier ligt toch een kans voor de lokale politici om de overheid te wijzen op de plicht om vergaderingen en demonstraties te faciliteren in plaats van te verbieden.

  6. 8

    @6:

    Wat allemaal niet wegneemt dat op het gebied van de 1 meiviering het contrast tussen Nederland en de (rest van de) beschaafde wereld wel opvallend is.

    wat, dat er rellen zijn in veel buitenlanden van “de beschaafde wereld”, zoals Duitsland en Frankrijk op 1 mei?

  7. 9

    @8: Dat is inderdaad een minder fraai bijverschijnsel, dat erop duidt dat nog lang niet alles naar algemene tevredenheid geregeld is. Het militair-industrieel complex heeft ons wel het graf van de onbekende soldaat gegeven, maar een tijdperk afsluiten met het graf van de onbekende arbeider is er nog steeds niet van gekomen.

    Edit: Het graf van de onbekende DJ, dat zou wat wezen. Er kan hier in de dichtstbijzijnde stad van enige betekenis ook al bijna geen weekend meer voorbijgaan of er moet iets met een dreunende DJ op de markt georganiseerd worden. Ze hadden die kiosk daar beter kunnen laten staan…

  8. 14

    Het verbaast me in hoge mate dat de FNV akkoord gaat met inmenging van de gemeente bij het uitnodigen van gasten en met beperkingen in het communicatiebeleid.

    Het is een openlijke poging de manifestatie klein te houden en te verhinderen dat 1 mei in Amsterdam weer een massaal volksfeest wordt. Ik neem aan dat tekort aan politiepersoneel, in combinatie met de angst voor terroristische aanslagen, een belangrijke reden is voor de opgelegde beperkingen. Maar in een open, democratische samenleving mag dat niet als excuus gehanteerd worden. De overheid heeft in de geest van de burgerlijke vrijheden een faciliterende rol bij alle politieke manifestaties van burgers. De openbare orde kan een reden zijn om afspraken te maken over tijd en plaats. Maar inhoudelijke beperkingen zijn uit den boze. En het lijkt er op dat dit hier wel gebeurd is. Het verbaast me dat de FNV hiermee akkoord is gegaan.

    De verwijzing van Stam naar Ankara prikkelt. Nederland is mijlenver verwijderd van de dictatuur van Erdogan. We moeten ons niet vergelijken met de van hun vrijheidsrechten beroofde Turken. Maar het geeft wel te denken dat hier zo eenvoudig een glijdende schaal van vrijheidsbeperkingen in beweging gebracht kan worden, terwijl we elders de aantasting van burgerlijke vrijheden, die verdedigd wordt met de dreiging van terrorisme, veroordelen als machtsmisbruik van een potentaat.

  9. 16

    @14:” Nederland is mijlenver verwijderd van de dictatuur van Erdogan.” Is dat zo? Vanuit bepaalde wijken worden journalisten, Joden, anti-Erdogangers, homo’s en blote vrouwenbenen weggepest of erger; overvallen of vermoord.

  10. 19

    @13: Die landen én Nederland. Daarnaast is de niet-viering van de dag van de Arbeid daar natuurlijk (net als in Nederland) indicatief voor de afbraak/afwezigheid van arbeidsrechten.

    Wat mij betreft zeggen de woorden van Amsterdams VVD-raadslid Rik Torn over 1 mei als vrije dag genoeg: “relikwie uit een ver socialistisch verleden”. We zijn alweer hard op weg terug naar de 19e eeuw!