Zin en onzin over Wikileaks, Assange en Cablegate

Er wordt verschrikkelijk veel onzin verkondigd over Wikileaks, over Julian Assange, en over de relevantie van Cablegate. Ik wil met een flink aantal verwijzingen hier het een en ander rechtzetten.

a. Het publiek heeft hier niets aan. Wat moeten mensen in godsnaam met deze enorme hoeveelheden data?, wordt wel gevraagd. Een paar nieuwsgierige types met veel vrije tijd daargelaten, heeft ‘de massa’ inderdaad weinig aan een kwart miljoen cables. Of aan honderden duizenden war logs. Toch zijn dit soort publicaties voor het publiek wel degelijk van belang. De grote (of minder grote) verhalen die op basis van de data worden geschreven kunnen uiterst relevant zijn voor burgers. Om zich goed te informeren, en geïnfomermeerde keuzes te maken over hun vertegenwoordiging.

b. Er kwam eigenlijk geen belangrijk nieuws uit deze cables. De gemiddelde krantenlezer herkende veel van de gepubliceerde verhalen, inderdaad. Maar deze cables brengen ons ook bevestiging van verhalen die eerder konden worden afgeserveerd als onbetrouwbaar.

Neem het geval van Jeremy Scahill, een verslaggever bij tijdschrift The Nation. In de studio bij Democracy Now vertelt hij hoe hij werd bedreigd toen hij een verhaal wilde publiceren over geheime Amerikaanse operaties in Pakistan. Kon hij beter niet doen, thin ice. Hij publiceerde toch. Zijn verhaal, vond een woordvoerder die er later naar werd gevraagd, sloeg eigenlijk nergens op. Het was ‘samenzweerderig’. Maar dankzij de cables weten we dat Scahills verhaal klopt en dat de woordvoerder loog (of onwetend was). (Lees hier Scahills eigen verslag, hier het omstreden verhaal.)

Ook dat is dus de relevantie hier: verhalen die tot nu toe door voorlichters gehuld konden worden in een nevel van vaagheid, of konden worden tegengesproken, kunnen nu worden bevestigd (of ontkracht).

Zie voor ander relevant nieuws uit de cables bijvoorbeeld een samenvatting in The Economist, of deze opsomming en bijvoorbeeld dit en dit. En onthoud: er staat pas een fractie van de documenten online. Het is nog veel te vroeg om te oordelen over de relevantie van cablegate. (Zelfs Jon Stewart zit er wat dat betreft naast.)

c. Wat we hier zien is een wedstrijdje tussen Amerika en Assange, zoals bijvoorbeeld Arie Elshout in de Volkskrant suggereert. Als we ingewikkelde zaken dan perse willen framen in het eenvoudige wedstrijd met winnaars en verliezers-kader, laten we dan tenminste de juiste winnaars aanwijzen. Die zijn: het publiek en de journalistiek. Lees daarover het uitstekende: Why WikiLeaks’ latest document dump makes everyone in journalism — and the public — a winner.

d. Wikileaks maakt goede journalistiek overbodig, types als Assange zijn een bedreiging voor de journalistiek. Natuurlijk niet. Gedegen journalistiek blijft hard nodig, en wint deze dagen aan relevantie. Journalisten kunnen — liefst in samenwerkingsverbanden — prachtige verhalen schrijven op basis van middels Wikileaks’ gelekte data. Ze kunnen informatie context geven, en waar nodig opheldering bieden. Lezers die dat willen kunnen vervolgens ook de bronmaterialen zelf bekijken. Dat dwingt journalisten hun werk nog beter en in volle openheid te doen.

e. Wikileaks is een gevaarlijke organisatie. Met het lekken worden mensenlevens in gevaar gebracht, zegt de VS steeds opnieuw. Dat is onwaar. Als iemand een geval heeft waarvan is bewezen dat Wikileaks’ informatie mensen in gevaar heeft gebracht, kom maar door. Tot die tijd: don’t believe the hype. Waarbij ik wil opmerken dat het hele project van Wikileaks niet toch ineens een vergissing blijkt als ergens een conflict uitbreekt naar aanleiding ervan. Daar moeten we dan over discussiëren. Zie ook het slot van dit artikel.

f. Wikileaks is een terroristische organisatie, en moet worden achternagezeten als Osama Bin-Laden. Dat kan alleen iemand als Sarah Palin beweren. Bovendien: vijf van de grootste kranten ter wereld werken mee aan deze publicaties. Zij plaatsen de gewraakte documenten ook zelf op hun sites. Zijn zij dan ook terroristische organisaties? Pleegt de New York Times landsverraad? Natuurlijk niet. De suggestie dat we Wikileaks op een hoop moeten gooien met terroristen is belachelijk.

g. Niemand weet waar Assange is, zo schreef de Volkskrant vanochtend nog, wellicht in navolging van de Washington Post, die een Where is Waldo-achtig spelletje maakte van de vraag waar Assange is. Terwijl een van zijn advocaten twee dagen geleden al aangaf dat hij in Engeland is. (Dat heeft de Volkskrant toen ook gemeld).

h. Julian Assange is een enge man. Assange is verdachte in twee gevallen van “consensual sex that became nonconsensual“.  Laten we het verder aan de Zweedse rechtbank laten — die de zaak eerder seponeerde, toen heropende — hierover te oordelen. De suggestie overigens dat Assange op een lijst met de “meest gezochte criminelen ter wereld” staat, klopt niet. Het arrestatiebevel zelf is ook omstreden. En de bewering dat Assange voortvluchtig is, is onwaar. Hij heeft Zweden met toestemming van de aanklager verlaten, en heeft de politie in Engeland, waar hij verblijft, direct op de hoogte gesteld van zijn komst, zo meldde een van Assange’s advocaten bij Democracy Now. Zie ook een interview met Assange’s Zweedse zegsman bij Nieuwsuur (vanaf 05:00).

i. Assange is een radicale gek. Radicaal is hij wel. De man streeft naar absolute transparantie. Dat lijk me wat veel van het goeie. Wikileaks en Assange stralen ook iets kinderlijks uit in de zin dat ieder geheim wel op corruptie moet wijzen! Iedereen heeft slechte intenties tot het tegendeel bewezen is — ook die gedachtegang is mij te duister. Maar gek is Assange niet. Hij is geen ongeleid projectiel. Kijk bijvoorbeeld naar zijn  antwoorden op lezersvragen bij The Guardian (hier een Nederlandse weergave). Lees meer over Assange’s filosofie in dit essay.

j. Diplomatie wordt onwerkbaar zonder geheimhouding. Lijkt me ook. Het probleem is dat overheden (en bedrijven) iets te dol zijn op geheimhouding. Ze vinden altijd en steeds makkelijker een reden om informatie achter te houden. Dat is een dynamiek die zich de afgelopen decennia heeft ontwikkeld, terwijl het leger aan voorlichters groeide. De lekken van de afgelopen tijd zijn een harde en broodnodige correctie van die dynamiek (zie ook: Greenwald). Dat de diplomatie hier nu onder te leiden heeft is jammer, maar gerechtvaardigd. Bovendien: de diplomatie komt er heus wel weer bovenop, daar is het de diplomatie voor.

k. Als Wikileaks maar genoeg wordt gehinderd, komen die cables niet vrij. Onzin. Het klopt dat de Amerikaanse overheid, onder leiding van senator Joe Lieberman, alles in het werk stelt om Wikileaks uit de lucht te krijgen. Amazon en anderen bezweken onder politieke druk, en nu heeft ook PayPal diensten ontzegd aan Wikileaks. Maar de cables waar nu zoveel over te doen is, en waar er pas een kleine 900 van zijn gepubliceerd, staan — zo zegt Assange tenminste — al op de computers van duizenden mensen die ze hebben gedownload met een torrent. Als iemand van Wikileaks iets overkomt, wordt de code die de documenten ontsleutelt vrijgegeven. Dan zijn ze dus echt all over the place. En: de grote kranten die meewerken aan deze publicaties hebben de cables ook zelf.

l. Als Wikileaks verdwijnt, of als Assange wordt opgepakt,  kunnen we dit hele gedoe van online lekken weer vergeten. Dat lijkt de achterliggende gedachte van de Amerikaanse overheid (en de Franse). Blijkbaar wordt niet begrepen dat anoniem online lekken hoe dan ook blijft. Doet Wikileaks het niet, dan zal een nieuwe organisatie het faciliteren. (Oud-Wikileaks medewerker Daniel Schmitt is al bezig zo’n organisatie op te zetten.) Ieder land zou zijn eigen Wikileaks moeten hebben, schrijft Yasha Lange terecht in de Groene. De kortzichtigheid die spreekt uit het tegenwerken van Wikileaks is schrijnend en onbegrijpelijk.

Tot slot. We moeten het hebben over Wikileaks. Niet dus. Eigenlijk gaat het niet om Wikileaks. De organisatie zou slechts een middel moeten zijn om anoniem te lekken. Voor zover Wikileaks zelfs politiseert, zelf oorlogstaal overneemt, en zelf (door Assange) inzet wordt van politieke discussie, doet ze haar werk niet goed. De organisatie moet meer verantwoording afleggen dan ze nu doet over haar werkwijze.

Wikileaks, of een toekomstige organisatie die dezelfde functie gaat vervullen, moet idealiter een neutraal kader zijn, een betrouwbaar instituut dat informatie ontvangt, doorspeelt aan journalistieke organisaties, en vervolgens ook zelf publiceert. De organisatie moet zelf met man en macht proberen uit het epicentrum van de aandacht te blijven, om de data die ze doorgeeft de ruimte te geven.

Begrijp me niet verkeerd. Als we nu praten over de praktijk van het online klokkenluiden, hebben we het over Wikileaks. Als we nu debateren over de zin en onzin van het lekken van grote hoeveelheden informatie via het internet, moeten we ook over Wikileaks praten.

Maar om het daarbij te laten is om het grotere punt te missen. Dat is: het gaat niet om Wikileaks. Het debat waar we nu tegenaanlopen is dat om de vrijheid van informatie, de grenzen (if any) van transparantie, hoe de journalistiek en hoe overheden daarmee om moeten gaan, en wie daarbij gebaat is. Het gaat ook om de vraag wat burgers voor overheden zijn: onderdanen die beter van bepaalde informatie gespeend kunnen blijven, of kritische individuen die serieus genomen worden in het gezamenlijke project dat democratie heet.

Het gaat dus om de functie van een middel als Wikileaks, en de uitdagingen die daaruit voortkomen. Het mooie is dat iedereen met een internetverbinding een rol kan spelen in het aangaan van deze uitdagingen.

  1. 1

    Diplomatie wordt onwerkbaar zonder geheimhouding. Lijkt me ook. Het probleem is dat overheden (en bedrijven) iets te dol zijn op geheimhouding. Ze vinden altijd en steeds makkelijker een reden om informatie achter te houden.

    Dat lijkt me wel de crux van het verhaal. Bovendien (zoals ik al eerder schreef): tegenover ieder diplomatiek contact dat betrekking heeft op verlichting brengen aan de despoten en absurde conflicten in deze wereld, staat wel een wapendeal. De VS kunnen moeilijk de vermoorde onschuld spelen.

  2. 2

    Wikileaks heeft mijns inziens juist bestaansrecht vanwege het ontbreken van goede journalistiek

    Meer en meer worden de reguliere media onderdeel van schimmige conglomeraten met allerlei doelen waarbij objectieve nieuwsverstrekking zeker niet tot de topprioriteiten behoort.

    Zijn er doden gevallen of zullen die vallen als gevolg van Wikileaks publicaties? Waarschijnlijk wel. Is dat erg. Dat is de vraag. Voor de direct betrokkenen natuurlijk wel. Echter de enige manier om objectief te bepalen hoe erg dat is, is het af te zetten tegen al de de slachtoffers (niet alleen doden, maar ook armoede, honger etc.) die de huidige machtsstructuur met al zijn geheimzinnigheid veroorzaakt.

    Ik heb het idee dat afgezet tegen de slachtoffers van onwetendheid en geheimhouding, wikileaks zeer positief afsteekt.

  3. 3

    ==Een paar nieuwsgierige types met veel vrije tijd daargelaten, heeft ‘de massa’ inderdaad weinig aan een kwart miljoen cables.==

    Een paar nieuwsgierige types met veel vrije tijd heeft ook de grondwet gelezen, de rest niet. Dus we hebben de grondwet niet nodig. Hetzelfde geldt voor het wetboek.

    Trouwens Assange zou de Nobelprijs voor de vrede moeten krijgen.

  4. 6

    Een betere wereld voor iedereen? Persoonlijke vrijheid als bestaansrecht en vrijheid van meningsuiting………Voor wie?? Het is triest te zien dat overheden niet zo integer blijken te zijn als ze zich voordoen. Wanneer dit kenbaar wordt gemaakt dan probeert men ook nog een ander te beschuldigen. Wat een farce!
    Macht is het streven, en dit is een slecht voorbeeld voor wereldvrede!

    Een hulde voor J. Assange en collega’s!

  5. 12

    “i. Assange is een radicale gek. Radicaal is hij wel. De man streeft naar absolute transparantie.”

    Assange zei zelf in een interview dat Wikileaks helemaal niet streeft naar absolute transparantie. Het doel van Assange is het naar buiten brengen van slecht gedrag door mensen en organisaties met een zekere machtspostitie.

  6. 14

    Uitstekend Nederlandstalig overzicht!

    nog enkele bron-links:

    een artikel met links naar de achtergronden van de Zweedse beschuldigingen:
    http://925.nl/archief/2010/12/03/assange-vervolgd-vanwege-seks-zonder-condoom-niet-verkrachting

    MPEG-4 video met Julian Assange en Daniel’Schmitt’:
    http://events.ccc.de/congress/2009/Fahrplan/events/3567.en.html

    Interessant zijn de uitvoeringen met betrekking tot IJsland, die reeds een half jaar later door het IJslandse parlement schijnen te zijn geïmplementeerd.

    Inmiddels heeft Wikileaks ook de beschikking over de interne documenten van een grote Amerikaanse bank (BoA?) die begin 2011 voor publicatie zijn voorzien:
    http://www.ft.com/cms/s/0/34beeb92-fd7d-11df-a049-00144feab49a.html?ftcamp=rss#axzz17B6h0JlM

    Dat zal wel vele malen brisanter zijn.

  7. 16

    dit verhaal is de ultieme lakmoestest voor wikileaks. david tegen goliath. als het platform wikileaks na deze strijd nog bestaat, dan heeft het zich bewezen.
    want de retoriek is niets meer dan; lets shoot the messenger.

  8. 17

    Het Hackers Manifest verwoordt het goed.

    We explore… and you call us criminals. We seek after knowledge… and you call us criminals. We exist without skin color, without nationality, without religious bias… and you call us criminals. You build atomic bombs, you wage wars, you murder, cheat, and lie to us and try to make us believe it’s for our own good, yet we’re the criminals.

  9. 18

    De westerse politiek laat zich in zake van deze wikileaks affaire van zijn slechtste kant zien. Onze politici zijn geen haar beter dan de dictaturen waar men op afgeeft.

  10. 19

    “Toch zijn dit soort publicaties voor het publiek wel degelijk van belang. De grote (of minder grote) verhalen die op basis van de data worden geschreven kunnen uiterst relevant zijn voor burgers.”

    Dus ik moet die journalisten dan maar geloven – die doen toch ook aan cherry picking? De meeste mensen zullen ook alleen journalistieke artikelen (kunnen) lezen die uit een beperkt aantal landen komen.

    Als wikileaks echt relevant wil zijn voor de burger horen ze hun website eerst wat op te knappen. Die heeft nu niet eens een zoekfunctie (via Google werkt niet echt handig). Wat betreft het zoeken op land/onderwerp/orginine bij de cables, dat is er wel maar werkt momenteel niet… Ook zijn oudere documenten (vb. die over die Love Parade in Duisburg) nu verdwenen van de site, wegens ruimtegebrek; mirrors hiervan zijn niet duidelijk te vinden.

  11. 21

    Uitstekend overzicht

    Het blijft natuurlijk een gotspe dat de U.S., die oorlogen begint (met politieke steun van Nederland / Balkenende & Co) waarbij honderduizende doden te betreuren zijn, nu claimt dat Wikileaks mensenlevens in gevaar brengt

  12. 23

    Als ik Amerika was dat zou ik zorgen dat alle info zo snel mogelijk obsoleet werd, codes, wapens, tactieken veranderen en zo in veiligheid brengen zodat de eventuele informatiebom irrelevante oude koek zal zijn, en daarna consequent zo veel mogelijk daders vervolgen. Zodat ze geen vrolijk moment in hun leven meer zullen hebben.
    Dit om te voorkomen dat het nog eens zal gebeuren.

  13. 24

    Assange mag dan in zijn recht staan (vinden velen) maar voor het beoogde doel was het misschien niet de beste strategie? Had ie het beter in een veel kleinere kring (dan pakweg het internet) kunnen verspreidens? Da’s eigenlijk mijn hamvraag. De rest geloof ik wel ;-)

  14. 25

    Ik vind dit zelf een heel goed stuk. Erg zuiver ook.

    Toch is er -gedwongen- sprake van een blinde vlek.

    Dus wordt het tevens geen tijd voor een undercover intelligente meelezer vanuit de NL ministeries ?

  15. 26

    Ieder land zijn eigen wikileaks! Lijkt me een prima idee! En helemaal mee eens dat wikileaks zelf uit de publiciteit moet proberen te blijven.

    Een nadeel is misschien dat diplomaten zoals ambassadeurs zich (uit angst) niet meer willen uitlaten over de regeringen van het land waar ze zijn gestationeerd. Dat beperkt de informatiestroom naar instellingen die zaken kunnen verbeteren wel natuurlijk.

  16. 27

    Julian assange, is een goede spion! Een die weet, dat er meer gaande is,dan alleen oorlog, en geld verdienen! Maar heeft zijn thuis basis, nog niet gevonden.maar bij de russische geheime dienst(kgb) , zal hij zich zeker thuis voelen! {Lðjûbø}

  17. 28

    Goede samenvatting maar een ding heb ik toch wat moeite mee: De organisatie moet meer verantwoording afleggen dan ze nu doet over haar werkwijze.

    De eerste link zegt dan: Basically, I think WikiLeaks needs an ethical review board.

    Als je op deze manier gaat praten wordt wikileaks geïncorporeerd in het systeem. Doodgeknuffeld: hartstikke goed maar we moeten erover praten!

    Wikileaks verantwoordt haar werkwijze op haar site. Ik vind dat goed genoeg. Gevolgen van lekken kun je nooit helemaal inschatten. En ethiek is een filosofisch praatje. Wikileaks is de harde werkelijkheid. Als het niet meer nodig is verdwijnt het en als zoiets nodig is komt het.

    Maar ga niet zeuren over reviewboards. Als dat door wikileaks zou worden geaccepteerd kun je het instituut wikileaks op je buik schrijven. Dan komen er politici die denken te weten wat goed voor je is in de board. Zoals ook bij kranten en TV gebeurd is.

    Dan is het fini.

  18. 29

    Wat een onzin hr ten Cate.
    Juist mensen zoals jij snappen dus niet dat geheim houding in een democratie erg vervelende gevolgen kan hebben,Het is juist openheid dat de burgers nodig hebben, Niet geheimhouding.En dat het overheden schaad is juist, Maar niet door de openbaarheid van deze gegevens , maar door het gegeven ,dat de zaken die ze gepleegd hebben, door die overheden.Niet de publicatie heeft mensen gedood, Dat hebben de aanslagers gedaan die nu hard roepen om geheimhouding en lands belang. Voorgaande lekken hebben dat dus al aangetoond.Bovendien dat zg diplomatieke berichten geheim dienen te zijn is grote onzin.Voor wie werken die diplomaten?Wie betaald die diplomaten?Ja juist voor ons, de bevolking en de door hun gekozen regering, En die mag best eens met de billen bloot.En die diplomaten die zeggen dat er zo niet te werken is mogen snel een andere baan zoeken.

  19. 30

    In het geval Wikileaks grote maatschappelijke misstanden aan het licht brengt kan dit de bron voor goede journalistiek, maar het openbaar maken van werkelijk ieder praatje bij de koffie-automaat ontstijgt het niveau van de paparazzi niet. Er is een verschil tussen Deep Throat en Wilma Nanninga.
    Gefilterd door redacties van kwaliteitskranten kunnen er zinnige analyses komen, maar het publiceren van bijvoorbeeld de mening van de VS over Angela Merkel is alleen maar leuk voor de sensatiepers. De smalende stukjes spreken boekdelen.

    Waar de werkwijze van Wikileaks nu toe leidt ben ik niet blij mee, ethisch gezien heb ik er ook nog wel wat bedenkingen bij. Moet er niet aan denken dat iemand al mijn (elektronische) brieven van de afgelopen jaren publiceert. Er is ook nog zoiets als privacy en briefgeheim. En wat ik over iemand zeg, zeg ik soms bewust niet rechtstreeks tegen iemand omdat het kwetsend, respectloos of beledigend zou zijn. Denk aan een vooroverleg over iemand zijn functioneringsgesprek binnen een bedrijf. Die gesprekken openbaar maken kan iemand echt onnodig beschadigen.

    Maar de vrijheid van het internet is een groter goed, en de wijze waarop men Wikileaks en Assange probeert te stoppen past niet in onze geciviliseerde vrije wereld. Als China zich van dergelijke praktijken zou bedienen om onwelgevallige geluiden te stoppen gooit de Westerse wereld er desnoods een Nobelprijs tegenaan om een punt te maken. Als er goede (juridische) argumenten zijn om Assange te stoppen, zijn daarvoor de in onze maatschappij geëigende wegen. Als die niet worden bewandeld, promoveer je Wilma Nanninga vanzelf tot Deep Throat, wordt ons rechtssysteem gedegradeerd tot poppenkast, en komt er straks misschien ook nog een Nobelprijs achteraan.

  20. 32

    “Natuurlijk niet. Gedegen journalistiek blijft hard nodig, en wint deze dagen aan relevantie. Journalisten kunnen — liefst in samenwerkingsverbanden — prachtige verhalen schrijven op basis van middels Wikileaks’ gelekte data. Ze kunnen informatie context geven, en waar nodig opheldering bieden. Lezers die dat willen kunnen vervolgens ook de bronmaterialen zelf bekijken. Dat dwingt journalisten hun werk nog beter en in volle openheid te doen.”

    Heel hard mee eens.
    Wikileaks kun je het beste zien als een soort grabbel ton waar alle informatie in gedumpt word zodat journalisten daar vervolgens het nieuws in kunnen zoeken.
    Niet meer, niet minder.

  21. 33

    Het probleem is dat overheden (en bedrijven) iets te dol zijn op geheimhouding. Ze vinden altijd en steeds makkelijker een reden om informatie achter te houden.

    Dit is een veronderstelling die wel onderbouwd moet worden. Zeker als hij gedaan wordt over ‘overheden (en bedrijven)’ in het algemeen en niet in specifieke gevallen.

    Wikileaks, of een toekomstige organisatie die dezelfde functie gaat vervullen, moet idealiter een neutraal kader zijn, een betrouwbaar instituut dat informatie ontvangt, doorspeelt aan journalistieke organisaties, en vervolgens ook zelf publiceert.

    Dat is een praktische onmogelijkheid. De beslissing een document te publiceren is net zo ideologisch als de beslissing het geheim te houden.

  22. 34

    @32 Het feit dat wikileaks de regie voert over wat zij publiceert op haar website betekent dat Wikileaks zelf ook journalistiek bedrijft. Zij is dus ook onderdeel van het systeem en kan zich er niet buiten plaatsen. Een onderwerp dat door Luyendijk in het NRC van gisteren in zijn artikel ‘Onderzoek nou eens waarom er gelukt wordt naar de media’ (helaas geen vrije link beschikbaar) wordt onderzocht. Kan de journalistiek het zich veroorloven om anoniem te publiceren en geen onderzoek te doen naar de ‘machtspolitiek’ die achter het lekken zit ?
    Als wij zoveel transparantie van de politiek eisen moeten wij dan die niet ook eisen van de journalistiek als we weten dat deze ook een politieke factor is ?

  23. 35

    @33

    “Dit is een veronderstelling die wel onderbouwd moet worden. Zeker als hij gedaan wordt over ‘overheden (en bedrijven)’ in het algemeen en niet in specifieke gevallen.”

    Zie o.a. Wikileaks voor meer informatie.

  24. 36

    Leuk betoog, maar de kern blijft: kun je als land, bedrijf of organisatie zonder geheimen? Het antwoord lijkt me duidelijk. Iedereen (van de USA tot Greenpeace en van Shell tot RaRa) werkt met een zekere mate van geheimhouding. Die behoefte is zo sterk dat men zich in een wereld vol wikileaks anders zal gaan gedragen. Wikileaks zal niet leiden tot meer open debat of open journalistiek of juistere beeldvorming, maar alleen tot organisaties die steeds hardere en onaangenamere manieren gaan zoeken om hun geheimen (en daarmee achterliggende belangen) veilig te stellen. Wikileaks zal in die zin sterk contraproductief werken. Dat is ook niet raar, het is een volslagen ondemocratisch soort instituut waar geen controle op mogelijk is. De slimmerd die denkt dat wikileaks objectief de waarheid aan het licht zal brengen is nog dommer dan de dommerik die denkt dat landen, bedrijven en organisaties altijd de waarheid spreken.

  25. 37

    @hanedop
    Die behoefte is zo sterk dat men zich in een wereld vol wikileaks anders zal gaan gedragen.

    Ja, ik denk dat je daar gelijk in hebt. Maar is dat een reden om niet te lekken? Ik denk van niet. De resulterende dynamiek kan zeer positief zijn. Je kunt je ook afvragen of je stilstand en gebrek aan verandering(sgezindheid) zo’n groot goed vindt dat alles wat de status quo teniet kan doen geheim moet blijven.

    Geheimhouding is altijd dubieus en dient uitgedaagd te worden.
    Zeker in een hedendaagse democratie.

  26. 38

    @35: Zie o.a. Wikileaks voor meer informatie.

    Ik kijk nu even in het ‘About’ gedeelte, maar ik zie alleen een zeer algemeen statement:
    “Publishing improves transparency, and this transparency creates a better society for all people. Better scrutiny leads to reduced corruption and stronger democracies in all society’s institutions, including government, corporations and other organisations.”

    Gezien het feit dat WikiLeaks zelf absolute vertrouwelijkheid zegt te bieden aan zijn bronnen, zien ze het belang van vertrouwelijkheid duidelijk wel in. Maar in dit statement zie ik niets terug over wat de juiste balans geacht wordt tussen vertrouwelijkheid en openbaarheid. Zoals het er nu staat lijkt het er op of het gaat om absolute vertrouwelijkheid voor de bronnen van WikiLeaks en geen vertrouwelijkheid voor iedereen anders. Dat lijkt me niet de bedoeling en ook niet de reden van de opzet van WikiLeaks (wat ik in de kern een prima project vind dat nog wat verbeterd kan worden in de uitvoering.)

    @36: Die behoefte is zo sterk dat men zich in een wereld vol wikileaks anders zal gaan gedragen.

    Ik denk dat je dan het belang van WikiLeaks toch wat overschat. Een USB-stick in een envelop stoppen en opsturen naar een journalist of achterlaten op een afgesproken plek is iets lastiger, maar niet enorm veel.

    Waarschijnlijk gaan een stel IT-bedrijven wel enorm rijk worden dankzij WikiLeaks en soortgelijke sites: er zal wel een grote vraag komen naar software die heel precies bijhoudt wie welke documenten waar naar toe kopieert of uitprint en nauwelijks te verwijderen watermerken aan bestanden toevoegt.

    @37: Geheimhouding is altijd dubieus

    Dat is weer een vrij boude uitspraak. Nogmaals: er is geen democratie in de wereld die niet in de wet heeft vastgelegd dat bepaalde informatie vertrouwelijk of geheim is. Transparantie is een groot goed, maar verval niet in de simplistisch utopische gedachte dat altijd volledige transparantie daarom de allerbeste oplossing is. Het is ingewikkeld. Het is altijd ingewikkeld.

  27. 39

    @Martijn
    Ik heb hier al herhaaldelijk gezegd dat volledige transparantie niet het issue is maar doorgeschoten geheimhouding. Natuurlijk worden dingen geheim gehouden. Dat doe jij, dat doe ik. Je zegt niet alles wat je voor de mond komt.

    Het punt is dat geheimhouding in een democratie, zeker de moderne democratie, altijd uitgedaagd moet worden. Geheimhouding in de moderne democratie is dubieus. Men dient er dus aan te twijfelen. Zoals men aan alles – door overheid genomen beslissingen – in een democratie dient te twijfelen. Twijfelen in de goede zin van het woord dwz dat men niets voor vaststaand aanneemt maar ook niet direct uitdaagt omdat dan het leven onmogelijk gaat worden.

    Maar geheim?
    Als men democratische overheden niet uitgedaagd in het geheim laat werken gaat er een heel ander iets gebeuren. De macht wordt geheim, het geld wordt geheim, het leven wordt geheim. De Guantanamo Bays spuiten uit de grond en niemand die meer wat vraagt: het is geheim.

    Als iets uitgedaagd dient te worden in een democratie dan is het het geheim. En dat is iets anders dan vragen om volledige transparantie.

    Het verbaast me dat de bloggers als jij en Carlos (en nog anderen) dat standpunt niet zien. Jullie gaan blind voor de verdediging van de overheden.

    Democratie is goed, maar hun overheden zijn niet te vertrouwen.

  28. 40

    @39: niet het issue is maar doorgeschoten geheimhouding.

    Maar je weigert te definiëren wanneer geheimhouding ‘doorgeschoten’ is. Er wordt een enorme berg documenten online gezet. Waren die allemaal onterecht vertrouwelijk? Heeft WikiLeaks het beoordeeld? Zo ja, volgens welke criteria? Zo nee, waarom niet? Dat zijn de vragen waarom het gaat.

    De Guantanamo Bays spuiten uit de grond

    Schoolvoorbeeld van een hellendvlakargument. Ik stel wat kritische vragen bij de specifieke werkwijze van één klokkenluiderswebsite en ‘de Guatanamo Bays spuiten uit de grond’.

    Jullie gaan blind voor de verdediging van de overheden.

    Nee, ik stel de vraag of bij het online plempen van tienduizenden stukken tegelijk wel naar al die documenten zorgvuldig is gekeken of het algemeen belang bij openbaarmaking wel groter is dan het belang van de vertrouwelijkheid ervan. Ik houd er daar bij rekening mee dat de wetgeving over de vertrouwelijkheid van overheidsstukken in veel gevallen (VS, Europa) democratisch tot stand is gekomen en gecontroleerd wordt door het parlement en de rechtspraak. Ik houd er ook rekening mee dat die rechters enkele kilometers aan jurisprudentie over dit soort persvrijheidszaken hebben afgeleverd. Dus vraag ik nogmaals: weet WikiLeaks echt heel zeker dat al die documenten die online staan, ook online moeten staan uit het publieke belang?

  29. 41

    Nee, ik stel de vraag of bij het online plempen van tienduizenden stukken tegelijk wel naar al die documenten zorgvuldig is gekeken of het algemeen belang bij openbaarmaking wel groter is dan het belang van de vertrouwelijkheid ervan.

    Sort of defeats the purpose.

  30. 42

    @41: dus heeft wikileaks een vrijbrief voor slordigheid en onzorgvuldigheid? Onvolledig waren ze al, en eenzijdig ook. Het wordt een steeds enger soort volksgericht: Wikilynchen.

  31. 43

    @Martijn
    Maar je weigert te definiëren…

    Nounou… je gaat knap ver jongetje.
    Definiëren nog al liefst. Alsof je een definitie van transparantie en geheimhouding kunt geven in een dynamisch stelsel als democratie waar elke situatie weer anders is en andere noden heeft. Persoonlijk denk ik dat na het verwringen van de internationale rechtsorde (Irak, Guantanamo – zie je tweede opmerking en de aanpak van wikileaks zelf valt daar ook onder) de VS zo’n aanpak wel verdient of een keer mag hebben.

    Jij vraagt een definitie alsof je altijd weet wat de gevolgen van handelen zijn. Dat weet je dus nooit. Is dat een reden iets niet te doen?

    Dus vraag ik nogmaals: weet WikiLeaks echt heel zeker dat al die documenten die online staan, ook online moeten staan uit het publieke belang?

    in #28 wijs ik erop dat een ethische review board in dit soort situaties niet werkt. Ga vooral lekken incorporeren in het systeem. Als je dat wilt snap je er niet veel van. Sorry.

    En voor de rest: relativeer lekker door en je hebt altijd gelijk.

  32. 44

    #43bis
    Aanvullend op het laatste punt.

    Wikileaks krijgt documenten aangeboden en ze screenen die op echtheid en nut van publicatie. Dus jou vraag is beantwoord: WL zelf beoordeelt in eerste instantie of ze ze willen publiceren. Daar kun jij het niet mee eens zijn maar er wordt naar gekeken.

    En of ze ze echt alle 250.000 op zich hebben beoordeeld? Who cares. De reguliere journalistiek gaat er toch met de vlooienkam doorheen. De echte beoordeling komt daarna.

    Lekken is niet: praten of het mag en toestemming vragen. Lekken is doen.

    Lees verder hier: http://wikileaks.as50620.net/about.html en als die niet meer werkt kun je een andere mirror hier vinden: http://wikileaks.ch/mirrors.html

  33. 45

    @43: Alsof je een definitie van transparantie en geheimhouding kunt geven in een dynamisch stelsel als democratie waar elke situatie weer anders is en andere noden heeft.

    Precies mijn punt. Je zult het dus in elk geval apart moeten beoordelen. Dat is wat anders dan een paar MB aan documenten online zetten.

    Dat weet je dus nooit.

    Klopt. Dus maak je naar alle redelijkheid naar eer en geweten een inschatting van kansen.

    @44: WL zelf beoordeelt in eerste instantie of ze ze willen publiceren.

    Prima. Ze zijn dan dus wel een private partij die daarover een beslissing nemen, een hele verantwoordelijkheid. Maar dat doen alle media. De nette daarvan hebben een redactiestatuut, een ombudsman en een klachtenprocedure via bv een equivalent van de Raad voor Journalistiek. Hoe zit het met dat soort safeguards bij WikiLeaks? Dit is geen retorische vraag, ik heb me er nog niet in verdiept. Ik kan in ieder geval op de site niet zo snel vinden waar ik een klacht kan indienen.

    En of ze ze echt alle 250.000 op zich hebben beoordeeld? Who cares

    De mensen die schade wordt berokkend, bijvoorbeeld omdat het document dat gepubliceerd wordt feitelijk onjuist of achterhaald is.

    Lekken is niet: praten of het mag en toestemming vragen.

    Wie heeft het over toestemming vragen? Beoordelen naar eigen eer en geweten, daar gaat het om.

    Lekken is niet: praten of het mag en toestemming vragen. Lekken is doen.

    Niet denken, maar doen. Lijkt me geen definitie van goede journalistiek.

  34. 46

    @Martijn ter Haar #40: “Ik houd er daar bij rekening mee dat de wetgeving over de vertrouwelijkheid van overheidsstukken in veel gevallen (VS, Europa) democratisch tot stand is gekomen en gecontroleerd wordt door het parlement en de rechtspraak.”

    Dat is naief, sorry dat ik het zeg.
    Was het leveren van wapens aan Saddam in Irak een democratisch gecontroleerd proces?
    Waren de talloze invallen en interventies in diverse Zuid Amerikaanse landen werkelijk democratisch goedgekeurd en wetmatig okay?
    Was de deelname van VK en NL aan de oorlog in Irak zuiver, democratisch en rechtsgeldig?
    Was het opleiden van de diverse leden van de Taliban en Al Qaida ter bestrijding van de Russen in Afghanistan een open en democratische afweging?

    Hoeveel van het wapengekletter van diverse landen wordt meer bepaald door de wapenindustrie dan door de mensen die de politici kiezen?

  35. 47

    @Martijn
    Je blijft blijkbaar bij je punt dat WL niet beoordeeld en niet naar eer en geweten een beoordeling maakt. De link die ik gaf in #44 en dus wat WL zelf zegt is dat ze dat wel doen. Je kletst dus onzin omdat jij hun afweging niet waardeert.

    Dat jij dus onzin beweert onder een stuk wat probeert de zin en onzin te scheiden wijst niet op een goede beoordeling en eer en geweten aan jou kant. Als blogger en dus bezitter van een communicatiekanaal moet je over dat punt wellicht wat nader nadenken voordat je onzin en kritiek over anderen gaat spuien.

    Voorlopig klink je als een typisch Hollandse regent die het beter weet.
    En dat is geen compliment.

  36. 48

    Steeph, je maakt je schuldig aan samenzweringsdenken. Ten eerste breng je je stellingen als vragen, wat een laffe manier is iemand in je denktrant proberen te lokken zonder hard bewijs te leveren. Wie zeker van zijn zaak is stelt luid en duidelijk. Nu zie ik slechts een rij suggesties. De aaneenrijging van de vragen die leiden tot een vraag over HOEVEEL wapengekletter door de wapenindustrie wordt bepaald is daarmee van eenzelfde niveau als de vraag of je je vrouw nog steeds zo veel slaat. Strikt gesproken kan je zeggen dat het alleen maar vragen zijn, het effect is een cargo-cult-argumentatie.

    Ten tweede realiseer je je niet dat het bestaan van dubieus beleid of dubieuze besluitvorming helemaal niet betekent dat besluitvorming grosso modo ondemocratisch is. Niets is prefect, niemand evenmin. Een van de meest vervelende kenmerken van samenzweringsdenkers is dat ze incidenten met trends verwarren. Vooral als dat in hun straatje past.

    Ergo: Kom met bewijs. En noem iemand niet naief als je een andere mening bent toegedaan

  37. 49

    @48/MS

    Dan geef ik wel even een helder antwoord op de vragen van Steeph:

    “Was het leveren van wapens aan Saddam in Irak een democratisch gecontroleerd proces?”

    Nee, maar dat hoefde ook niet. Gewoon business.

    “Waren de talloze invallen en interventies in diverse Zuid Amerikaanse landen werkelijk democratisch goedgekeurd en wetmatig okay?”

    Nee, wel besloten door een democratisch gekozen regering, maar zonder enige (legale) legitimatie. Vraag maar aan de Chilenen over hun 9/11.

    “Was de deelname van VK en NL aan de oorlog in Irak zuiver, democratisch en rechtsgeldig?”

    Nee, nee en nee. Ook volgens de regeringen van het VK en NL zelf. Zie wat de Britse ambassadeur bij de VN hierover zei.

    “Was het opleiden van de diverse leden van de Taliban en Al Qaida ter bestrijding van de Russen in Afghanistan een open en democratische afweging?”

    De Reagan Doctrine was dat voor een groot deel natuurlijk niet. Zie ook twee vragen naar boven.

    In het geval van de VS is het vrij ingewikkeld om sinds de Korea-oorlog geen trend te zien. Dat is geen samenzwering maar dat zijn gewoon de feiten. Van Vietnam tot Nicaragua, van Laos en Cambodja tot Irak.

  38. 51

    Hal, je antwoorden zijn niet alleen helemaal niet helder, ze zijn nog steeds niet meer dan suggesties. Je zegt “In het geval van de VS is het vrij ingewikkeld om sinds de Korea-oorlog geen trend te zien”, maar je zegt niet WELKE trend je bedoeld. Is het de bedoeling dat ik ga raden wat je bedoeld? Of wil je jezelf wijsmaken dat je zo helder bent dat het zichzelf uitlegt?

  39. 52

    @51
    Ja, Steeph betwist een stelling. Jij zegt dat je dat geen trend mag noemen en als ik het dan wel een trend noem, dan moet ik het ook nog uit gaan leggen. Sjees, begrijpend lezen is een kunst kennelijk. Maar speciaal voor jou dan:

    Het ging over de trend om informatie geheim te maken wat betreft beslissingen en acties die niet democratisch gelegitimiteerd zijn.

    “Of wil je jezelf wijsmaken dat je zo helder bent dat het zichzelf uitlegt?”

    Wat is er “helemaal niet helder” aan de antwoorden?

    En ik heb geen zin om iemand die zich een dergelijk badinerend toontje aanmatigt ook nog eens een uitgebreide bronvermelding aan de hand te doen. Lees eens het één en ander over de Amerikaanse buitenlandpolitiek, of neem een abo op Foreign Affairs ofzo.

  40. 54

    Als iedereen hetzelfde doel nastreeft dan is er absoluut géén reden om geheimen te hebben. Onbenullige meningen daargelaten, het gaat over significante zaken. Die grens lijkt mij vrij makkelijk te trekken.

    Het doel is m.i. voor nagenoeg alle wereldburgers gelijk, namelijk: voedsel, onderdak, vrede, gezondheidszorg, scholing, vrijheid etc etc.

    Hoe en of dit te bereiken is, is een andere discussie, maar dat overheden c.q. machthebbers (die het belang van de wereldbevolking zouden moeten dienen) het gezamenlijk zouden moeten proberen is evident. Ik herhaal proberen, fouten maken we altijd, die kunnen vergeven worden.

    Dat is voor mij de kern, i rest my case.

  41. 57

    @55 Iemand van Twitter zegt daar nalv een vergelijkbaar artikel het volgende over in een van de comments:

    “I work at Twitter on trends and other projects. Twitter hasn’t modified trends in any way to help or prevent wikileaks from trending. #cablegate was trending last weekend and various terms around this issue have trended in different regions over the past week. Trends isn’t just about volume of a term but also the diversity of people and tweets about a term and looking for organic volume increases above the norm. I hope this helps.”

  42. 58

    @46: Was het leveren van wapens aan Saddam in Irak een democratisch gecontroleerd proces?

    Geen idee. Ik denk dat het Republikeinse Congres wel pro was in het Reagan/Khomeinitijdperk, dus het zou zo maar kunnen. Het is ook niet waar ik op doel.

    Stel dat het een hobby was van Reagan, die het geheim hield voor het Congres. Dan was dat in strijd met de wet van de Verenigde Staten en zijn eventuele documenten met betrekking daarop ook niet rechtsgeldig ‘vertrouwelijk’ of ‘geheim’. Dat zijn precies de documenten die gepubliceerd moeten worden, via WikiLeaks of anderzijds.

    Er zijn echter ook documenten die wel voor de daarvoor geldende democratisch wetgeving terecht geheim zijn. Dan nog kan er reden zijn om ze toch openbaar te maken, maar meer zorgvuldigheid is daarbij wel nodig.

    @47: Je blijft blijkbaar bij je punt dat WL niet beoordeeld en niet naar eer en geweten een beoordeling maakt.

    Nee, dat is niet mijn punt. Mijn punt is dat ze dat op een schijnbaar slordige en zeker ondoorzichtige manier doen. Dat is niet handig als je transparantie als doel hebt.

  43. 59

    @Martijn ter Haar: Ik begrijp dat de lekker ook een verantwoordelijkheid heeft. Ik denk overigens dat ze die ook (deels) neemt.
    Volgens mij is er nauwelijks een eenvoudige manier om het veel beter te doen zonder dat je het in de kiem laat smoren.
    Zou het graag mooier zien, maar ik zie geen elegantere weg.

  44. 60

    @58, 59 Precies deze punten komen ook aan bod in een discussie bij Democracy Now tussen Steven Aftergood (Secrecy News) en Glenn Greenwald (Salon).

    Aftergood hekelt Wikileaks’ onzorgvuldigheid, eg:

    “WikiLeaks has also published what I think is probably the only actual blueprint of a nuclear fission device that has been made available online. It’s not an artist’s concept, but it’s an actual blueprint of a real nuclear weapon that they posted online. I think from a proliferation point of view, that was a terrible mistake.”

    Greenwald, later in het debat:

    “If you don’t think that [Wikileaks’] approach to bringing transparency and subverting the secrecy regime is an effective one or a commendable or noble one, you’re obligated to say what the alternative is, not in some fantasy world, but in the real world. And I don’t see one.”

    Zie het interview hier, transcript met highlights hier.

  45. 61

    @57, Jelmer: en gij geleuft da? Het was mij de afgelopen tijd al een paar keer opgevallen dat er van de trends van Twitter niet veel zinnigs te halen is. Het is commercie, die trends.

    @60, Jelmer: Ook de BBC is niet echt gelukkig met Wikileaks, maar …

  46. 63

    @59: Zou het graag mooier zien, maar ik zie geen elegantere weg.

    Ik heb al een aantal snel te implementeren punten genoemd die WikiLeaks veel beter zouden maken:
    – Een duidelijk (redactie)statuut ipv het rommelige gedoe dat nu op de site staat.
    – Inzichtelijkheid in het reviewproces.
    – Een raad van toezicht met zwaargewichten uit de mensenrechten- en journalistieke wereld.
    – Een heldere bezwaarprocedure.
    – Garanties over de geldschieters. Openbaarheid zou het beste zijn, maar is misschien lastig. In ieder geval dan een belofte dat ze aan bepaalde onafhankelijkheidscriteria voldoen.
    – Het zou netjes zijn als de woordvoerder zich niet met enige regelmaat politiek uitlaat, zoals Assange nu doet.

  47. 64

    Toch jongens, dit is het mooiste nieuws in jaren. Elke dag zit ik te genieten van hetgeen dat wikileaks teweegbrengt. Hollywood, eat your heart out!

  48. 66

    Vroeger deden we een sit-inn of een handtekeningen actie.Je mening uiten is een stuk makkelijker geworden met internet en overheden moeten daar nog aan wennen. Wat is het verschil tussen China, Rusland en de VS?
    China is wat effectiever om burgers onder de duim te houden, presidentskandidate Palin zou dit ook graag willen.
    Op helpstart.nl staat een filmpje dat op dit moment het internet overgaat als een vuurtje > De Julian Assange video
    http://www.helpstart.nl/de-julian-video/