Trans en sport: de uitsluiting en de wetenschap die er niet is

Het Internationaal Olympisch Comité heeft besloten dat vanaf de Olympische Spelen van 2028 alleen “biologische vrouwen” nog welkom zijn in de vrouwencategorie, vastgesteld via een genetische test. Trans vrouwen worden uitgesloten. De maatregel ruikt naar het tevreden houden van de organisator van de volgende spelen, de VS, want de grootste druk en 'verontwaardiging' komt daarvandaan. Maar de officiële rechtvaardiging klinkt bekend: eerlijkheid, gelijke kansen, bescherming van de vrouwensport. Alleen, er bestaat geen robuuste wetenschappelijke consensus dat trans vrouwen structureel een doorslaggevend voordeel hebben in alle of zelfs maar de meeste sporten. Sportprestaties zijn het product van een complex samenspel van training, genetische aanleg, toegang tot faciliteiten, coaching en voeding. Het idee dat één factor, een chromosoom of een verleden, dat geheel domineert, is een simplificatie die vooral politiek bruikbaar is. Sterker nog, voor veel trans vrouwen geldt dat een medische transitie sportief gezien eerder een nadeel oplevert dan een voordeel. Hormonale therapie verlaagt spiermassa, kracht en uithoudingsvermogen, terwijl botmassa behouden blijft. Wat overblijft is zelden een superieure atleet, eerder iemand die zich opnieuw moet aanpassen aan een lichaam dat minder presteert dan voorheen. En zelfs de voorgestelde genetische afbakening houdt geen stand. Een XY-chromosoom maakt iemand niet automatisch “man”. Intersekse variaties bestaan en zijn onderdeel van normale menselijke diversiteit. Dat zijn geen uitzonderingen die je weg kunt modelleren; dat is biologie die zich niet laat reduceren tot een binaire aan of uit. De consequentie is helder. Dit beleid treft niet alleen trans vrouwen, maar ook intersekse vrouwen die aantoonbaar óók geen sportief voordeel hebben. Zij vallen buiten een arbitrair kader dat pretendeert orde te scheppen, terwijl het in werkelijkheid vooral uitsluit. Daarbij, sport heeft altijd bestaan met ongelijkheid. Sommige lichamen zijn langer, sneller, sterker. Niemand stelt voor om extreem lange basketballers of volleyballers te weren of verweet Michael Phelps dat hij zulke belachelijk grote handen had dat het menig roeispaan in verlegenheid zou brengen: Topsport is al een feest van (genetische) afwijkingen. Zo'n voordeel is geen afwijking van de sport, het is de kern ervan. Dat maakt de selectieve verontwaardiging over vermeende (niet daadwerkelijke gemeten) voordelen van trans vrouwen des te opvallender. En verdacht. Hier wordt één type verschil uitvergroot en geproblematiseerd, terwijl andere, grotere verschillen als vanzelfsprekend worden geaccepteerd. Het besluit past naadloos in een bredere politieke context waarin trans lichamen worden geframed als bedreiging. Een klassieke moral panic: een klein, marginaal verschijnsel wordt opgeblazen tot systeemrisico, waarna ingrijpende maatregelen worden gelegitimeerd. Het aantal trans vrouwen op Olympisch niveau is verwaarloosbaar, de laatste spelen deden er welgeteld nul mee. De impact op medaillespiegels is nihil. De symbolische waarde van uitsluiting is daarentegen groot. En zo verschuift de focus van sport naar controle. Niet de prestatie staat centraal, maar de classificatie. Niet de competitie, maar de afbakening. Dat dit alles uiteindelijk wordt afgedwongen door een systeem waarin elke vrouw verdacht wordt gemaakt en haar lichaam moet laten verifiëren om te mogen deelnemen, is dan slechts de logische consequentie. Deze maatregel heeft niets te maken met eerlijkheid en gelijke kansen. Dit is de frontlinie om transvrouwen te overal in het leven uit te sluiten en hen het leven zuur te maken. Te veel mensen gaan mee in dit onoprechte frame. En ja, ook mensen die zichzelf links en progressief noemen.

Door:

Closing Time | One Raga to a Disco Beat

(Bewerk) Het zal niemand verbazen dat het Australische Glass Beams opgezet werd door een van oorsprong Indiase muziekproducent, drummer Rajan Silva.

Gezien hun mix van Oosterse klanken en Westerse instrumentatie, behoeft het geen verwondering dat zij de onbedoelde vader van de acid house, Charanjit Singh, eer bewijzen. Op hun eigen wijze, dat dan weer wel.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: "Bloggers hard at work at Youth For Change" by DFID - UK Department for International Development is licensed under CC BY 2.0

Bloggers parodiëren met kunstmatige intelligentie

Een tijdje geleden bezweek Neerlandistiek bijna onder de belangstelling van kunstmatige intelligentie. Zoveel chatbots kwamen ons bezoeken dat de mensen er af en toe niet meer doorheen kwamen. Ondertussen zijn er wat maatregelen genomen waardoor het wat rustiger is, in ieder geval voor de mensen, maar ik bleef zitten met de vraag: wat leren die chatbots er eigenlijk van?

Dus vroeg ik zelf aan kunstmatige intelligentie (Claude) om op basis van een stuk of vijftig blogposts – sommige van Neerlandistiek, andere van de eigen blogs, maar allemaal openbaar toegankelijk – rapporten te maken over enkele van mijn favoriete bloggende neerlandici. Hier is een korte karakterisering van sommige van hen. Ik geef het ongewijzigd weer (ook de volgorde heb ik door de chatbot laten bepalen):

Louise Cornelis — Nuchtere tekstvakvrouw die hardop nadenkt over haar vak en daar altijd een praktische les uit trekt. Kort, conversationeel, Zeeuws-onderkoeld, met een scherp oog voor taal in het wild.

Robbert-Jan Henkes — Vertaler die hardop twijfelt over het ene woord dat niet mee wil. Associatief, geestig, met een zwak voor het onvertaalbare.

Marc Kregting — Melancholische essayist die elke zin laat vertakken tot hij verdwaalt, en dat verdwalen tot methode verheft. Lang, erudit, cultuurkritisch, met een ondertoon van weemoed.

Marita Mathijsen — Enthousiaste geleerde die bij een glas wijn vertelt wat ze in het archief vond. Verhalend, warm, precies, met de spanning van een detective en de ontroering van iemand die van haar onderwerp houdt.

Nicoline van der Sijs — Etymoloog die woorden laag voor laag afpelt, van het heden terug naar de zeventiende eeuw en verder, met uitstapjes naar het Koreaans en het Russisch. Encyclopedisch, precies, licht verwonderd, nooit uitverteld.

Foto: Nationaal Archief on Unsplash

Wachten we op de volgende watersnood?

ACHTERGROND - door Bart Ossendrijver

Talloze keren heeft het water in Nederland hoog gestaan. Meestal hielden de dijken stand. Soms niet, met alle gevolgen van dien: verdronken vee, verwoeste huizen, hoog water in de straten. Pas nádat de ramp zich voltrok, werden de dijken verhoogd en de noodplannen herschreven. Tegelijk is het een kwestie van tijd voordat de volgende ramp zich voordoet.

Je zult het nog wel weten uit de lessen op de basis- en middelbare school. Zo’n zeventig jaar geleden moesten de Zeeuwen dagenlang op hun daken schuilen vanwege de doorgebroken dijken. Een enorme ramp, maar niet geheel onverwacht. Nederland ligt in een delta, een kwetsbare plek waar het water een continue dreiging vormt. De rivier rukt op vanuit het binnenland, de zee vanuit de kust. Ertussenin ligt een laaggelegen strook grond, blootgesteld aan overstromingsrisico. Toch wonen we hier graag vanwege de vruchtbare grond en economische voordelen. Wereldwijd wonen er 500 miljoen mensen in delta’s, bijv. in steden als Rotterdam, New Orleans, Dhaka & Guangzhou. Als je op Europese schaal kijkt is heel Nederland een delta. We liggen tussen de bergen, waar vanuit grote rivieren ons land doorstromen richting de Noordzee. Grootschalig menselijk leven op deze plek is alleen mogelijk door hoge dijken, diepe geulen en sterke pompen. Zijn die nog wel opgewassen tegen de effecten van de klimaatcrisis in de vorm van oprukkend water?

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: "happy!" by nolifebeforecoffee is licensed under CC BY-NC-ND 2.0

Ons geluk en de blinde vlek

In het verlengde van de ongemakkelijke conclusie rond Israël en het World Happiness Report, dringt zich een tweede vraag op. Minder comfortabel, omdat die dichter bij huis komt. Het blijft ook voor ons namelijk verleidelijk om naar internationale ranglijsten te kijken en onszelf een schouderklopje te geven: Nederland hoog in het World Happiness Report, opnieuw.

Alleen komt dat comfort nergens uit het niets.

Welvaart heeft een geschiedenis, en die geschiedenis is zelden neutraal. De Nederlandse positie in de wereld is mede gevormd door eeuwen van handel die zelden gelijkwaardig was, door koloniale extractie waarbij grondstoffen en arbeid elders werden onttrokken en hier werden verzilverd. Dat verleden is geen afgesloten hoofdstuk, maar werkt door in hedendaagse verhoudingen.

Ook in het heden is geluk geen gesloten systeem. De mondiale economie waar Nederland in opereert, is gebaseerd op ketens waarin kosten structureel worden verschoven. Productie vindt plaats waar arbeid goedkoper is, waar milieuregels minder streng zijn, waar de prijs van grondstoffen lager kan worden gehouden. Het resultaat is een vorm van welvaart die lokaal zichtbaar is, en elders wordt gedragen.

Dat maakt de vraag naar geluk minder onschuldig dan ze lijkt. Want als geluk wordt gemeten binnen nationale grenzen, verdwijnen de externe effecten uit beeld. De uitstoot, de uitputting, de arbeidsomstandigheden elders die onze welvaart en daarmee geluk dragen: ze tellen niet mee in de tevredenheidsscore van de consument die profiteert.

Foto: "happy!" by nolifebeforecoffee is licensed under CC BY-NC-ND 2.0

Israël en ‘geluk’

Het World Happiness Report presenteert zich elk jaar als een soort morele thermometer van de wereld. Landen worden gerangschikt op basis van hoe gelukkig hun inwoners zich voelen. Nederland scoort hoog, we staan op de zevende plek. Geen verrassing. Functionerende instituties, relatief weinig onzekerheid, een verzorgingsstaat die nog soort van overeind staat.

En dan Israël, op plek 8. Ook hoog. Ook structureel.

Daar wringt het. En niet een beetje ook. Want het rapport doet alsof het hier om een neutrale vergelijking gaat, terwijl het een politieke keuze maakt die het zelf nergens benoemt: Israël blijft gewoon meedoen. Alsof er geen context is. Alsof er geen structureel systeem van ongelijkheid bestaat. Alsof dat er simpelweg niet toe doet.

Het Israël dat in deze lijst figureert, is geen neutraal afgebakende samenleving. Het is een staat die controle uitoefent over miljoenen mensen zonder gelijke rechten. Een systeem waarin rechten, bewegingsvrijheid en toegang tot middelen systematisch langs etnische lijnen worden verdeeld. Human Rights Watch en Amnesty International noemen dat expliciet: apartheid. De Israëlische geograaf Oren Yiftachel noemt het een etnocratie: een staat waar een bepaalde groep mensen van de bevolking, langs etnische lijnen, systematisch meer rechten heeft dan de anderen. Het staat zelfs zwart op wit in de grondwet.

Closing Time | Voodoo Child (SRV)

Zelf ben ik helaas niet muzikaal genoeg om de subtiele verschillen in alle versies van ‘Voodoo Child’ te herkennen. Vijf jaar geleden belichtte ik de Jimi Hendrix-cover door Gary Clark Jr.

Hier gooit gitaarvirtuoos Stevie Ray Vaughan (1954 – 1990) zijn hoed in de ring. Nou ja, spreekwoordelijk dan.

Closing Time | Sushi & Coca Cola

_

St Paul & The Broken Bones is een soulband uit Alabama die sinds 2012 aan de weg timmert. Ze hebben vijf albums en twee elpees op hun naam staan, en traden op in tal van internationale tv-shows.

Closing Time | Soft Peaks

Pixel Grip is een band uit Chicago die ergens zwerft tussen gothic synthpop en electronic body music.

Het meeste weet mij eerlijk gezegd niet te bekoren, maar dit nummer van de plaat ‘Heavy Handed’ uit 2019 is behoorlijk catchy.

Volgende