De oorlog in Oekraïne is een uitputtingsoorlog. De oorlogvoerende landen proberen elkaar zoveel te beschadigen totdat er een opgeeft. De eisen van Rusland concentreren zich momenteel op capitulatie van de provincie Donetsk en het afzien van het NAVO-lidmaatschap. Oekraïne, dat jarenlang de overwinning opeiste, vraagt om een onmiddellijk staakt-het-vuren. Maakt een onderhandeld einde ook kans? Wat is te verwachten in de winter van 2026-27? Een beredeneerde gok van Kees Kalkman en Guido van Leemput over het verloop van de oorlog. In het vijfde oorlogsjaar zijn er twee fronten. Het gaat om het landfront en het luchtfront die relatief los van elkaar staan. Het eerste is het 1200 km lange front dat zich krult door het zuiden en oosten van Oekraïne en dat zo goed als vast zit. Het is de loopgravenoorlog van de 21e eeuw. Niemandsland, het gebied tussen de twee fronten, is anders dan in de 20e eeuw soms wel 20 km breed. Deze grijze zone wordt gecontroleerd door drones die iedereen die zich laat zien in groot gevaar brengt. Sneuvelen is dan heel dicht bij. Daarom ligt het vastgelopen front niet precies vast. Er is een ruime overloopzone. Om grondgebied te kunnen innemen moet de grijze zone opgeschoven worden. Dat is een bloedige operatie. Het luchtfront Oekraïne heeft de afgelopen ijskoude winter overleefd. De productie van elektriciteit en daarmee de militair-industriële productie heeft de ongenadige Russische luchtbombardementen doorstaan. Oekraïne is er zelfs in geslaagd een militair-industrieel complex op te bouwen dat een grote technologische vlucht heeft genomen met de ontwikkeling van drones voor de zeer nabije oorlog tot lange-afstandsdrones en raketten. Maar ook Rusland leert pijlsnel van de technologische ontwikkelingen. Een noviteit is de inzet van rondhangende drones die geen vaste koers hebben en toch hun doel vinden. De technische nieuwigheden zijn letterlijk niet van de lucht. De zwakte van Oekraïne is het gebrek aan luchtafweer en vooral van PAC-3 Patriot afweerraketten. President Zelensky smeekt en bidt in de VS om Patriots. Ook als de VS zouden willen, gaat het niet meer. Ze zijn afgelopen zomer verschoten in de oorlog tegen Iran. Scenario’s Er zijn momenteel verschillende scenario’s denkbaar:. a. Rusland eist dat Oekraïne de provincie Donetsk opgeeft. Dat wordt geweigerd. Rusland gaat door tot dat gelukt is. Rusland stuurt nog tienduizenden arme drommels de grijze zone in om de frontlijn te verleggen. b. Rusland schiet de hele energie-infrastructuur van Oekraïne kapot waardoor het land in de kou komt te zitten en er geen wapenproductie of aanvoer van troepen en materieel naar het front is. Oekraïne schiet ook een massa drones en raketten op Russische infrastructuur af, maar het is de verwachting dat Rusland dat kan doorstaan. c. Naarmate de situatie aan deze fronten penibeler wordt komen onderhandelingsinitiatieven meer in beeld. Het is goed mogelijk dat een heel andere route uiteindelijk de echte zal blijken te zijn. Maar het kan ook dat er spoedig een einde komt. Er zijn nog steeds berichten over onderhandelingen op laag niveau of via de achterdeur, track 2 in diplomatenjargon. Daarnaast is het mogelijk dat Trump graag nog voor de Amerikaanse parlementsverkiezingen ‘een deal’ wil lanceren. Drie modellen Wat zijn de modellen die in overweging kunnen worden genomen voor de verdere toekomst? De uitkomst van de oorlog in Korea in 1953 wordt al jaren als een waarschijnlijk model gezien. Er werd in Korea in een staakt-het-vuren overeenkomst gesloten en daarna nooit meer een vredesakkoord. Dat duurt voort tot de dag van vandaag, 73 jaar. Het tweede model is dat van de deling van Duitsland tussen 1945 en 1989. Daarbij ontstonden twee staten, waarvan de DDR in 1989 door de BRD werd overgenomen. Oekraïne zou zich nu dan in de situatie van 1945 bevinden. Het deel dat sinds 2014 is bezet kan met Oost-Duitsland worden vergeleken. Tenslotte wordt al jarenlang gesproken van finlandisering. Nadat Finland in twee oorlogen met de Sovjet-Unie van 1939 tot 1944 een groot stuk van het grondgebied verloor (Karelië), bestond het succesvol voort als zelfstandig land. Een onafhankelijke republiek die op het westen was gericht maar een neutrale status had, totdat het als gevolg van de oorlog in Oekraïne onderdeel van de NAVO werd.. Deze drie zou je de 'optimistische scenario’s' kunnen noemen. Daarnaast is er het angstvisioen dat Oekraïne het meest noordelijke land van het Mondiale Zuiden (Global South) wordt. Daarbij variëren de voorbeelden van het lot van Afghanistan, tot dat van Libië en Syrië. Ook Israël wordt genoemd als westers fort in een vijandige omgeving, een egelstelling. Denktanks Nu de vijfde oorlogszomer in Oekraïne ten einde loopt, zijn er signalen van zeer verschillende kanten die kunnen wijzen op een omslag in het denken. Zo heeft de vroegere Oekraïense legerleider Zaluzhnyi – een politieke rivaal van president Zelensky – enkele interviews gehouden. In de Kyiv Independent waarschuwde hij tegen een te rooskleurige voorstelling van de Oekraïense situatie. De neiging van westerse analisten om aan te nemen dat ‘Rusland in feite de oorlog heeft verloren’ door de succesvolle Oekraïense aanvallen diep in Rusland is volgens hem een misrekening. Voortgang aan het front wordt eerder gemeten in meters dan in kilometers en tegen een prijs die niet opweegt tegen het behaalde strategische voordeel. De aanvallen in Rusland verstevigen wel de onderhandelingspositie van Oekraïne, maar geen van beide kanten is in staat een overwinning te behalen. Een ander opvallend geluid komt van enkele belangrijke denktanks, zoals de RAND Corporation uit de VS, de European Council on Foreign Relations en het Nederlandse Clingendael. Een werkgroep heeft een nota geschreven over de mogelijkheid om na een wapenstilstand een weg naar duurzame vrede te vinden en een nieuwe oorlog te voorkomen. Een van hun conclusies is dat de oorlog in Oekraïne uiteindelijk zal worden beëindigd met een wapenstilstand, maar dat zonder verdere afspraken de oorlogspartijen vast komen te zitten in een chaotische confrontatie met een open einde. Om dit te voorkomen hebben ze een concept bedacht dat ze de ‘gecontroleerde wanorde’ noemen. Het is gebaseerd op verificatie, certificatie en het stellen van voorwaarden, die voor de partijen prikkels moeten vormen om zich aan de overeenkomsten te houden . De ruimte ontbreekt hier om daar verder op in te gaan, maar enkele zaken zijn duidelijk. Deze instituten, die tot nu toe een belangrijke rol hebben gespeeld bij de westerse legitimatie van de oorlog, zien geen kans meer op een overwinning. Enkele malen wordt benadrukt dat in de eindsituatie Russische troepen een deel van Oekraïne zullen blijven bezetten en dat voor Oekraïne alleen een niet-militaire weg openstaat om de verloren gebieden terug te krijgen met diplomatieke middelen. Ook zien ze na een wapenstilstand geen plaats voor westerse troepen op Oekraïens grondgebied en westerse lange-afstandswapens die diep in Rusland kunnen aanvallen. Ze staan sceptisch tegenover ‘dubbelzinnige of niet-afdwingbare veiligheidsgaranties’. Er zitten in deze nota een aantal aspecten die goed sporen met voorstellen voor een vredesplan zoals wij die vorig jaar ook in het juni-nummer van VredesMagazine en voor de Nieuwe Vredesbeweging hebben gepresenteerd. De instituten lijken een ongewenste instabiele vorm van het Koreaanse model voor het meest waarschijnlijk te houden. Dit lijkt een goed moment voor de vredesbeweging om ons voorstel van vorig jaar uit de la te halen en op te frissen. Deze oorlog moet gestopt worden. Bron: European Council on Foreign Relations, Managed Disorder: The hard road to a modest peace with Russia after Ukraine. Juli 2026 [ overgenomen uit het VredesMagazine jrg. 19 nr. 4, september 2026]
Psychedelische doom stoner metal. Wie houdt er nou niet van, van psychedelische doom stoner metal? IEDEREEN HOUDT VAN PSYCHEDELISCHE DOOM STONER METAL, TOCH?!?!!? Ahem, dus, eh, lekkere luistermuziek van REZN, uit Chicago. Bijkomende bonus van dit soort bands is dat het artwork op de (tegenwoordig meestal virtuele) albumhoes ook erg vet is. Dit is hun laatste album, Cycles in the Infinite Dream.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
(Bewerk) Een bedrijf ontdekt dat het zijn werknemers minder kan betalen dan nodig is om van te leven. De wet houdt het niet tegen, de arbeidsmarkt evenmin, en het personeel heeft weinig onderhandelingsmacht. Menselijk gezien is onderbetaling verwerpelijk. Binnen het aandeelhouderskapitalisme is het een gemiste kans om het niet te doen.
Zo werkt het ook met vervuiling. Als lozen in een rivier goedkoper is dan verantwoord verwerken, is die rivier voor het bedrijf geen drinkwaterbron of ecosysteem. Ze is een gratis afvalverwerker. De rekening komt later bij omwonenden, zorgverzekeraars en de overheid. De winst blijft bij het bedrijf.
En als regelgeving dit dreigt te verbieden, loont het om die regels tegen te houden. Lobbyisten zijn goedkoper dan filters, hogere lonen of veilige productie. Corruptie is de lompe variant. Lobby, draaideuren, partijfinanciering en gesponsorde denktanks doen hetzelfde werk met een nette stropdas.
In 1970 gaf Milton Friedman deze logica haar geloofsbrief. De enige maatschappelijke verantwoordelijkheid van een bedrijf is volgens hem winst maken. Dat moet wel binnen de regels van het spel gebeuren, zonder bedrog, en met respect voor wet en ethische gewoonte.
Dat voorbehoud klinkt als een rem, maar het werkt als een uitnodiging. Regels ontstaan niet buiten bedrijven om. Grote ondernemingen hebben geld, toegang, juristen en de dreiging om te vertrekken. Friedman keurde het zelf af als bedrijven de overheid om gunsten vroegen. Zijn eigen logica maakt dat echter rendabel: wie winst mag maken binnen de regels, heeft er belang bij dat die regels zo zwak mogelijk zijn. Ook “ethische gewoonte” is geen vaste grens. Die wordt gelijkgesteld aan wat juridisch mag, of schuift mee met wat de markt normaal vindt.
(Bewerk) Er is al jaren bezorgdheid over regenboogzebrapaden. Kinderen zien zomaar zes verschillende kleuren op weg naar school. Voor je het weet gaan ze vragen stellen. Waarom zijn er zoveel kleuren? Waarom mogen die naast elkaar bestaan? Kan ik zelf ook een kleur zijn? Het hellend vlak richting genderfluïditeit begint kennelijk bij een pot wegenverf. En dan hebben we het nog over de ouderwetse regenboog. Met alle huidige Pride-vlaggen erbij is een beetje Pride-optocht inmiddels een complete vlaggenspaghetti. Maar van eentje had ik het bestaan nooit vermoed. Ik was vandaag jaar oud toen ik ontdekte dat er ook een heterovlag bestaat.
Zes horizontale banen. Zwart. Wit. Zwart. Wit. Zwart. Wit.
Niemand weet precies wie hem heeft bedacht. De vlag duikt in 2001 op als ‘bestaand voorstel‘, zonder bekende ontwerper. Het principe is in ieder geval helder: neem de regenboogvlag en verwijder alle kleur. Er bestaat zelfs een latere variant waarvan de maker opmerkt dat dit typisch het soort heterovlag is dat homo’s zouden bedenken: de regenboog als basis, alleen dan saai.
Voor de oorspronkelijke vlag weten we niet of dat ook de grap was. Het zou bijna zonde zijn als het niet zo was, want de vlag wordt inmiddels actief gebruikt bij ‘hetero pride’-evenementen. Tegelijk, en dat is verontrustend, als een regenboogzebrapad kinderen effectief kan indoctrineren met homoseksualiteit, bisexualiteit, aseksualiteit, panseksualiteit, trans-zijn, non-binariteit en genderfluïditeit, hebben we een aanzienlijk groter probleem dan gedacht.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Psycroptic zijn een soort legendes in de Australische technische death metal scene. Ze bestaan al sinds 1999, en The Pulse of Annihilation is al hun 9e album. Shame on me dat ik er tot recent nog nooit van gehoord had. Maar hee, je kunt niet in elke muzikale niche duiken, toch? Blij dat ik ze nu toch ergens tegenkwam, want dit is werkelijk alleraardigst! Bij deze ook het hele album in de Closing Time, zodat jullie er ook allemaal extra lang van kunnen genieten.
ANALYSE - van Lieneke Slingenberg
In het regeerakkoord staat de doelstelling de democratie te beschermen en weerbaarder te maken, en te zorgen voor een sterke rechtsstaat. Daarbij onderstreepte minister Van den Brink het belang van zorgvuldige wetgevingsprocessen waarin ruimte is voor gedegen oordeelsvorming. (1) Dat zijn belangrijke voornemens in een tijd waarin de wereld nog niet eerder zoveel landen tegelijk zag autocratiseren. (2) Autocratisering, als onderdeel van democratisch verval, kent een aantal vormen. Eén daarvan is ‘legislative backsliding‘: de ‘disempowerment’ of de ‘deteriorating legislative role’ van de wetgever. In de Nederlandse literatuur wordt dit ook wel aangeduid als de terugtred van de wetgever. In deze bijdrage analyseer ik de beslissingen die het huidige kabinet heeft genomen in lopende wetgevingstrajecten op het gebied van het migratierecht. Is er sprake van autocratisering? Dat wordt getoetst aan de hand van drie technieken: het versnellen van het wetgevingsproces (3); het delegeren van (te) ruim omschreven wetgevende bevoegdheid aan het bestuur en een toenemend gebruik van verzamelwetten (4).
Hoewel deze technieken rechtmatig kunnen zijn, publieke belangen kunnen dienen en niet noodzakelijkerwijs op autocratisering zijn gericht, is het van belang ze als zodanig te identificeren. Ze belemmeren immers zorgvuldige beraadslaging, consultatie en tegenspraak en helpen de regering om de gewenste maatregelen snel en zonder compromis in te voeren. In die zin kunnen zij fungeren als vroegtijdige waarschuwingssignalen van autocratisering en kwetsbaarheden in het constitutionele bestel blootleggen.
Gisteren was de demonstratie “Stop de oorlogskoers”, georganiseerd door De Nieuwe Vredesbeweging, FNV Young & United en de Landelijke Studentenvakbond. De demonstratie had een aantrekkelijk uitgangspunt: minder oorlog, minder wapens, meer diplomatie. En toch heb ik er een probleem mee. Niet met het doel, maar wel met de merkwaardige aanname dat je dichter bij dat doel komt door jezelf minder goed in staat te stellen geweld tegen te houden.
In het manifest staat dat hogere militaire uitgaven “niet de veiligheid” bevorderen. Als bewijs volgt dat de EU voor de oorlog in Oekraïne al vier keer zoveel aan defensie uitgaf als Rusland, en de NAVO zelfs zeventien keer zoveel. Toch werd de oorlog niet voorkomen.
Dat klinkt als een logisch argument, maar dat is het niet. Om te beginnen is Oekraïne geen lid van de NAVO. De afschrikking van het bondgenootschap gold dus nooit voor Oekraïne. Rusland viel een land aan dat buiten die bescherming viel, en geen land dat erbinnen viel. Dat bewijst niet dat afschrikking altijd werkt. Het is wel een vreemd voorbeeld om te laten zien dat ze niet werkt.
En zelfs als het wel een NAVO-land was geweest: dat afschrikking één oorlog niet voorkomt, bewijst niet dat ze nutteloos is. Misdaad bestaat ook nog terwijl er politie is. Niemand concludeert daaruit dat de politie nooit misdaad voorkomt of oplost.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Dirty Three is de band van Warren Ellis, die vooral bekend is als een Bad Seed. Meer dan een gewone Bad Seed zelfs, want Nick Cave onderneemt al jarenlang heel weinig zonder intensief met Ellis samen te werken. Bij Nick Cave staat hij in dienst van dienst muziek, die in de loop van de tijd toegankelijker is geworden, en meer geïnspireerd op traditionele stijlen en songstructuren. Maar bij de Dirty Three mogen alle demonen los. Bereid u voor op een vol kwartier aan noise en chaos.
We discussieerden over een brief die enkele hoogleraren en andere geleerden in Vrij Nederland schreven om bezwaar te maken tegen het feit dat Alexander Klöpping te vaak op tv verschijnt om over Kunstmatige Intelligentie te praten. (Vrij Nederland heeft die brief achter een betaalmuur gezet, maar hier staat een kopie.) De geleerden wilden dat in plaats van Klöpping geleerden over het onderwerp praten. Nu ja, die kwestie, daar waren we het snel over eens dat het lastig is om daarover te zeggen. Ja, de ideale wereld is er een waarin mensen aan het woord komen die verstand hebben van de onderwerpen die ze bespreken, en omdat er aan de universiteiten mensen werken met verstand van zaken, zou je willen dat die vaker verschenen.
Maar dat gebeurt eigenlijk over geen enkel onderwerp, simpelweg omdat de inhoud al heel lang niet is wat de praatprogramma’s drijft. Dat geldt niet alleen voor Kunstmatige Intelligentie.
Wij waren wél geïnteresseerd in de inhoud en we kwamen dus al snel te spreken over een argument dat de geleerden in hun brief noemden: het argument dat Klöpping antropomorfismen gebruikt. De achtergrond is dat onlangs bekend werd dat een verzameling agents van ChatGPT gezamenlijk een opdracht uitvoerden op een manier die inging tegen de instructies van de menselijke gebruiker, vervolgens berichten schreven op een plek waar de andere bots ze konden inlezen, en op een bepaald moment ook berichten stuurden over het feit dat de menselijke gebruiker bezwaar zou hebben tegen deze manier van doen, en dat die gebruiker daar niet achter moest komen:
Die Anstalt komt uit Berlijn. Ik heb het idee dat een band als deze onmogelijk ergens anders vandaan zou kunnen komen. Ze combineren zang, gitaar en bas met electronica, tot een mix van EBM, synthpunk en post-punk. En dat klinkt heel fijn.
Goede bandnaam, trouwens!
Deze week was er ineens een nieuwe video van Morphine, de band van de in 1999 overleden zanger en bassist Mark Sandman. Het blijkt een aankondiging te zijn van een album dat eind dit jaar uitkomt. Het zijn opnames uit 1998 voor een nieuwe plaat, die door het overlijden van Sandman nooit is afgemaakt. De overgebleven bandleden hebben dat nu alsnog gedaan. Dit nummer heeft alles wat Morphine zo’n fijne band maakte. Allereerst de stem van Sandman en verder de vrij minimalistische instrumentale invulling met vooral veel laag: een tweesnarige met slide bespeelde basgitaar en een bariton- en tenorsax. Met verder een prima drummer en zo hier en daar een toefje van een ander instrument.
Lekker catchy nummer, paar gerenommeerde gastzangers, kek clipje… wat wil een mens nog meer op de vrijdagavond, dan Joseph, van Falling in Reverse?
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
