Wat De Winter ons vanachter zijn keukentafel schenkt

Aan zijn Bloemendaalse keukentafel beziet Leon de Winter de wereld en ziet dat alles goed is in Israël en de wereld. Toen hij een keertje Zomergast mocht zijn, onttrok Joris Luyendijk hem de bekentenis dat hij al jaren geen voet meer in het Midden-Oosten heeft gezet. Maar ja, De Winter leest Elsevier en de New York Times dus wat moet je verder nog weten? Leon heeft de wereld door. Wie kritiek heeft op Israël is een anti-semiet, dat weet hij zeker.

Het moet daarom ook pijn hebben gedaan toen hij in zijn geliefde New York Times een gedicht las van Günter Grass waarin de Duitse schrijver vraagtekens zet bij de hysterie rondom Iran en erop wijst dat er meer landen, in casu Israël ook niet bepaald de regionale vrede bevorderen. Uiteraard schoot De Winter in zijn Godwin-reflex en besloot een sinterklaasgedichtje te sturen aan Die Welt. De titel geeft al zijn intenties aan: Günter schenkt de Joden een gedicht. Günter heeft het nergens over joden, maar over Israël. De ‘de enige democratie in het Midden-Oosten’ is toch geen theocratie? Maar dat terzijde.

Hij zet al lekker in:

Güntertje kon het niet laten,

over oude Duitse waarheid moest hij praten:

De Joden hebben van alles de schuld

Waarom verliest Günter geduld?

Vervolgens komen er een paar strofen over hoe slecht Grass rijmt. Nou nou. Dan gaat hij vol op het orgel:

Als onze voorouders die (hoewel door Günter verdedigd …

-Pardon, door Günter als Waffen-SSer beledigd),

troosteloos gedood; wij kennen het allemaal

De pijn en al

Zoals zij eenzaam en zwijgend en naakt en kaal,

hevig verlangend naar brood en naar water,

moesten knielen voor de jodenhater.

 

Günter ziet dit verband niet.

Hij adviseert te wachten, blijft gelaten,

tot Iraniërs bommen vallen laten.

Dat is het wat men in zijn regels ziet.

 

Niet de Koreanen, niet de Chinezen,

niet de Syriërs, niet de Sudanezen,

nee, de Joden schenkt Günter een gedicht!

Want Günter vindt, het is genoeg geweest,

met het gewicht van de geschiedenis uit Joodse zicht.

(…)

Niet beter dan de nazi’s zijn zij!

Günter Grass is er helemaal van overtuigd:

De Joden zullen de wereld ten gronde richten.

Toen werd het tijd voor Günter om zonder rijm te dichten.

O mijn god, heeft hij gedacht, ik schrijf het!

 

Iedereen mag erover berichten,

maakt mij niet uit, wat de gevolgen zijn.

Ik doe het, ik, Günter, ik ben niet klein …

De Joden hebben van alles de schuld!

 

Vertaling: G. Drios (dankuwel sinterklaasje)

Wat een pathetiek. Het is geraaskal van keukentafelgeleerde. Goed, laat ik ook maar gaan rijmen, nu we toch bezig zijn:

 

Wat De Winter ons vanachter zijn keukentafel schenkt

Vanachter het ochtendeitje en de krant

Schikt de wereld zich in kaders en ramen

In geconditioneerde denkpatronen

Daar is alles snel ja en amen

 

Grass’ kritiek richt op een land

Op beleid en op de macht

Niemand beweert dat Grass stiekem lacht

Om de mogelijke annihilatie

 

Maar alles heeft een kant of twee

Of in het geval van het land Israël

Een kant of twintig, zo niet meer

En ook Israël speelt daarin mee

 

Wie louter ziet wat hij wil zien

En hoort wat hij horen wil

Is geen intellectueel, geen echte vent

Maar ziende blind en doof voor ieder zinnig argument

 

Wat Grass ons schenkt is een verhaal

Een ander, nieuw narratief

Wat De Winter ons schenkt is een grijze plaat

Een reflex die smoort, en te veel onbesproken laat

Foto: Kerry Burnout

  1. 4

    “Günter schenkt de Joden een gedicht” is een verwijzing naar de Nazi propagandafilm “Der Führer schenkt den Juden eine Stadt” (de stad in kwestie was een concentratiekamp).

    Zo laag is De Winter dus al gezonken.

  2. 8

    Ik vind het serieus een treurige zaak. Hoe kan iemand die zulke mooie en goede romans heeft geschreven (dat is althans mijn smaak/mening), zo dogmatisch en ongenuanceerd raaskallen als het Israël betreft?

    Dat het zo’n kinderlijk rijmpje is, dat maakt het alleen maar erger. Ik erger me altijd al kapot als mijn oom een Sinterklaascadeau vergezeld laat gaan door een brij aan rijmelarij uit de gedichtengenerator, in plaats van een klein beetje de moeite te nemen om iets origineels op papier te zetten, maar het blijkt dat het nog veel erger wordt als je het resultaat vervolgens door de Google Translate haalt op standje ‘Nederlands-Duits’.

    Maar goed, afgezien van de rijmelarij, Leon de Winter is er door zijn indrukwekkende verhalen persoonlijk verantwoordelijk voor dat ik me ben gaan interesseren in het Midden-Oosten en daardoor al 8 jaar onderzoek doe naar ontwikkelingen in het Israëlisch-Palestijns conflict, dus iedere domme Godwin, iedere volkomen misplaatste ‘analyse’ die hij bij Harry Mens te berde brengt – het doet een beetje pijn…

  3. 12

    De Google-Translate ben ik. Ten eerste, een gedicht in matig Duits wordt ook door de vertaling niet beter. Ten tweede, als je klachten hebt over de kwaliteit van de vertaling graag een voorbeeld voor wat beter kan. Eentje maar, dat vind ik al genoeg, behalve de ene van-door verwisseling, die ken ik al. Ik bedoel, niemand schiet er iets mee op als iemand zomaar iets roept, toch?

  4. 13

    Nou, behalve die “von-van-door” was het best hoor. Het was al geen poëzie, dus je hoefde er toch zelf geen kunstwerk van te maken? Het helpt de inhoud te begrijpen en het is een wonder dat je ’t kon laten rijmen.

  5. 16

    Klopt. Misschien een gevalletje schizofrenie? Ik probeer in ieder geval voor mijzelf maar een strikte scheiding tussen auteur en opiniemaker aan te houden. Dat maakt het wel vol te houden.

  6. 17

    Sorry, maar hier moet even iets rechtgezet worden. Wat ik bedoelde, is dat De Winter een Nederlands Sinterklaasgedichtje had geschreven en dat via Google Translate in het Duits had vertaald. Ik heb allerminst kritiek op jouw vertaling. Sterker nog, voor zover ik daar met mijn middelbare schoolniveau Duits over kan oordelen, ik vind het een goede vertaling en inderdaad knap dat je het nog in rijmvorm hebt kunnen gieten!