Turkse TV

De Turkse TV-zender Kanal T had onlangs een opvallend idee: een TV-show met tien atheïsten, die worden toegesproken door een joodse rabbi, een islamitische imam, een boeddhistische monnik en een christelijke priester. Wat voor een priester staat er niet bij: het kan een grieks-orthodoxe pope zijn maar ook een vertegenwoordiger van een van de oosterse kerken. Aan het einde van de show bepalen de atheïsten wie ze het meest overtuigend vonden. De winnaar krijgt als prijs een reis naar Rome, Jeruzalem, Mekka of Tibet.

De bekende Amerikaanse blogger Jim West presenteerde dit als “stupid news of the week”, en hoewel hij me vaak stof tot nadenken geeft, ben ik het dit keer niet met hem eens. We moeten als de wiedeweerga zo’n show organiseren in Nederland. Voor zo’n programma zou ik een TV kopen, of op zijn minst even aanschuiven bij mijn buurmeisje, want dit is iets wat ik wil zien: hoe een geestelijk leider zijn geloof uitlegt als hij niet kan preken voor de eigen gemeente. Niks is immers makkelijker dan zeggen dat Christus is gestorven voor onze zonden als je publiek dat al gelooft; het wordt pas de moeite waard om het uit te leggen aan een publiek dat vragen stelt als “wat is zonde?” Dit kan alleen maar briljant worden.

Maar de echte winst lijkt me dat een TV-show als deze een buitenkans is om vooroordelen weg te nemen. De jood zou kunnen leren dat christendom wel iets anders is dan imperfect jodendom; de christen kan ontdekken dat moslims consequenter zijn in het niet willen dienen van de Mammon; de moslim kan vaststellen dat joden niet streven naar de wereldheerschappij. Kortom, eigenlijk zijn er alleen maar voordelen aan het plan van Kanal T.

Het enige wat we nodig hebben, is een viertal geestelijk leiders dat op TV wil verschijnen. Dat is misschien een moeilijkheid, want wie dat doet, is een ijdeltuit en dus per definitie niet vertrouwenwekkend. Ik kan me althans niet voorstellen dat ooit iemand sympathie heeft opgevat voor het christendom door te luisteren naar priester Antoine Bodar. Als het TV-programma met zulke types wordt gemaakt, is het inderdaad het “stupid news of the week”.

Maar het moet mogelijk zijn mensen te vinden die, contre coeur, een doorleefd verhaal kunnen vertellen. Ik voorspel dat de gebruikelijke mediaverhalen zullen schitteren door afwezigheid: de jood zal het niet hebben over het conflict in het Midden-Oosten; de christen zal opmerken dat zijn waarden niets te maken hebben met de karikatuur die Wilders ervan schetst; de boeddhist zal zeggen dat de dalai lama niet dé stem is van zijn religie; de moslima zal suggereren dat de westerse media het hebben over hoofddoekjes en ontsporende straatjeugd om de werkelijke vragen te vermijden.

Gaan daar even een paar vooroordelen aan gruzels! In één klap kan iedereen weten dat je voor informatie over religie noch de kranten, noch de zelfbenoemde woordvoerders moet volgen. In de laatste aflevering zullen de atheïsten zeggen met stomheid geslagen te zijn en geen keuze te kunnen maken.

  1. 4

    Beetje vaag dat een panel van 10 atheïsten een “keuze” moet maken, wie het meest overtuigend was. De opzet zal allicht zijn dat de “winnaar” de atheïsten overtuigd heeft en dus de “beste” of “juiste” religie verkondigt, waarop overtuigd als bekeerd zal worden gepresenteerd. Gezien de overheersende religie in Turkije en de regering daarvan, zal de zender vast de uitkomst proberen te sturen via de samenstelling van de “overtuigers” en het panel.

  2. 5

    Ik zie trouwens niet in waarom er zowel een imam, priester als een rabbi moeten zijn. Zij verkopen toch allemaal dezelfde waar (de god van Abraham)? Die wordt dan wel erg oververtegenwoordigd in het programma.

  3. 7

    Misschien een idee voor de EO / NRCV / KRO / VPRO: stop tien figuren van verschillende religies tien weken in een Big Brotherhuis. En dan doe je een atheïst en een agnost; een salafist en een seculiere moslim; een orthodoxe jood en een vrijzinnige jood; een evangelische christen en een vrijzinnige predikant; een hindoe en een boeddhist.

    En als je het een beetje interessant wil maken, doe je geen onbekende figuren, maar mensen die al op televee komen. Lijkt me lachen: Hassnae Bouazza en Ben Kok tien weken lang opgesloten in hetzelfde huis; en dan Karin Spaink erbij en Abdelhakim Chouaati. Knallen!

  4. 8

    Niet zinvol of het moet zoiets als een theater met de lach worden. De diverse geloven worden door diverse personen divers benaderd…te veel parameters.

    Een boeddhistische monnik zal, alsmede de atheïsten, zwijgzaam glimlachen.

  5. 11

    Ik kan er niets aan doen maar ik vind Bodar een verschrikkelijke kwal. Een zijige gladjanus van een katholiek. Die mogen ze van mij echt de toegang tot alle TV-programma’s ontzeggen, behalve van de EO en KRO en andere zenders waar ik niet naar kijk.

    Het debat dat je noemt heb ik gezien op Youtube. Ik vind het verloop redelijk voorspelbaar. Mooier vind ik het gesprek tussen Dawkins en Coyne hier:

    Father George Coyne Interview (7 delen)

    Waarschijnlijk spreekt dat me meer aan omdat het een echt gesprek is, en niet zozeer een wedstrijdje om te “winnen”.

  6. 12

    O ieder zijn mening. Ik zal dat filmpje van Dawkins en Coyne eens bekijken maar ik vind Dawkins op papier oneindig veel sterker dan in zo’n soort gesprek (afgaande op andere filmpjes). Zoals jij je irriteert aan Bodar, zo irriteer ik mij aan Dawkins en kan ik juist weer bewondering opbrengen voor een fenomenale Fry bij Intelligence^2.

  7. 15

    Ik heb de eerste twee filmpjes bekeken. In totaal goed voor zo’n 20 minuten. Dit is exact de Dawkins die ik ken, al is hij beter te behappen wanneer hij kritisch in een discussie staat, dan wanneer hij, zoals in een gesprek met de filosoof Peter Singer vol bewondering is voor degene met wie hij discussieert. Het viel me niet geheel tegen.

    Die Father George Coyne is overigens een prachtig exemplaar van de rationelere kant van de Katholieke Kerk. Ik heb zelf ook goede ervaringen met een hoogleraar reformatorische wijsbegeerte, niet dat ik weet of hij wetenschap in dezelfde mate accepteert als ik, maar dat hij met een open houding redeneerde, net zoals George Coyne.

    Dat gezegd hebbende: ik vind die filmpjes dodelijk saai en ik zal de overige 5 delen dan ook niet bekijken. Ik mis spanning en gevoel en alle soorten argumenten die de revue passeren heb ik eerder al meerdere malen gehoord. Zo’n discussie bij Intelligence^2 vind ik dan ook vele malen interessanter omdat daar ook de retorische en emotionele dimensies van belang zijn.

  8. 16

    Even kort door de bocht, maar in Turkije zal (uiteraard) de Islam winnen in dit programma. Al dan niet door het ‘panel’, dan wel door de publieke opinie. Er zijn voor televisiemakers genoeg truukjes om de Islam iets positiever neer te zetten.

    Ik heb persoonlijk liever een sterk debat (a la Intelligence squared) over meerdere afleveringen, dan een show over wie z’n religie het beste atheisten kan overtuigen. (kleine hint: atheïsten geloven niet in een God (of Goden; boeddhisme), zal lastig overtuigen worden. Pak dan agnosten, dan valt er nog wat te winnen.