Gebroken beloftes en ruimtelijke problemen in Utrechts Centrumplan

Dit is een gastbijdrage van Ad van der Stok, architect en onderzoeker De gemeente Utrecht lijkt nauwelijks grip te hebben op de verbouwing van het stationsgebied, de grootste en misschien wel duurste binnenstedelijke verbouwing van Nederland. Dat toont onderstaande mini-documentaire, waarin de ontwikkelingen sinds het referendum in 2002 bekeken worden. De destijds gemaakte politieke beloftes en de achterliggende doelstellingen zijn grotendeels terzijde geschoven. Utrecht sprak zich in 2002 duidelijk uit voor een open en groene variant. De huidige ruimtelijke opzet van Hoog Catharijne veroorzaakte sociale onveiligheid en die moest aangepakt worden. Uit de analyse blijkt echter dat de huidige opzet gewoon gehandhaafd blijft. Hoog Catharijne ontspringt de dans en wordt vooral groter. De begane grond blijft een schemergebied vol stallingen. Van een populair onderdeel van de plannen, het herstellen van de historische singel, blijft weinig over.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Utrechtse burgemeester krabbelt terug: vingerafdrukken zijn toch persoonsgebonden

Op Sargasso bieden we regelmatig ruimte voor gastbijdragen. Hier een nieuwe bijdrage van Robin Caron mbt het vastleggen van biometrische gegevens. Hij voerde in 2009 samen met vereniging Vrijbit de juridische strijd tegen de verplichte opslag van biometrische gegevens in paspoort, ID-kaart en digitale overheidsregisters.

Vingerafdrukken zijn wel degelijk persoonsgebonden, dat geeft de Utrechtse burgemeester Wolfsen nu ook toe. Eerder had hij ze in de pers ‘niet persoonlijk’ genoemd. Half december krabbelde Aleid Wolfsen terug in zijn antwoord op schriftelijke raadsvragen van de Utrechtse D66-fractie. Maar de opslag van biometrische gegevens in chip en gemeentelijke databank draait Wolfsen niet terug. Daarmee blijven gemeenten het Europees Verdrag voor de Mensenrechten schenden.

Zei hij eerder in een interview met het Utrechtse stadsblad dat vingerafdrukken ‘niet persoonlijk’ zouden zijn, nu herroept Wolfsen weer zijn opzienbarende uitspraak.
De PvdA-burgemeester geeft in antwoord op schriftelijke vragen van raadslid Klaas Verschuure toe dat ze wel degelijk ‘persoonsgebonden’ zijn.

De burgemeester weigert echter voor bezwaarmakers de opname van vingerafdrukken in het paspoort te staken. En hij zet ook de opname van deze hoogstpersoonlijke gegevens in de gemeentelijke database ‘gewoon’ voort. Wolfsen handhaaft bovendien z’n stelling dat vingerafdrukken niets over iemands persoonlijkheid zouden zeggen. Is deze bagatellisering correct en überhaupt relevant?

Bijzondere persoonsgegevens
Nee, vingerafdrukken zijn juist zeer persoonlijke, bijzondere persoonsgegevens. Dat bleek tijdens het recente proces tegen de Paspoortwet in Den Haag.
Vingerafdrukken moeten worden aangemerkt als bijzondere gegevens, omdat daaruit informatie over de gezondheid kan worden afgeleid, voerde Stichting Privacy First aan. Vingerafdrukken zijn bijzondere persoonsgegevens, omdat ze namelijk in verband kunnen worden gebracht met iemands gezondheid. Diverse aandoeningen kun je detecteren aan de hand van iemands vingerafdrukken: het syndroom van Down, syndroom van Hunter (ontbrekend X-chromosoom), syndroom van Klinefelter (extra X-chromosoom), aangeboren verstoppingen van het maag-darmkanaal, aangeboren rodehond, aanleg voor borstkanker en aanleg voor een hartinfarct.”
Dergelijke gezondsheidsgegevens mogen alleen worden verwerkt door partijen als hulpverleners, verzekeraars en scholen. “Bestuursorganen mogen deze gegevens alleen verwerken voor zover dat noodzakelijk is voor een goede uitvoering van wettelijke voorschriften. In dit geval is dus geen sprake van uitzonderingssituaties en mogen deze bijzondere persoonsgegevens niet worden verwerkt”, aldus advocaat Christiaan Alberdingk Thijm in zijn pleitnota.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Weinig waarde

[qvdd]

Als men dat wel kan, let men er niet zo op. En als men er wel op let, hecht men er weinig waarde aan.

Neerlandicus Frank Jansen van de Universiteit Utrecht betoogd dat d/t-fouten steeds minder als storend worden ervaren. Het meervoudsuitgang en de zinsbouw blijve onvermindert belangrijk.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Hoe onveilig wordt mijn wijk onder Rutte?

Ik woon in Zuilen. Een echte achterbuurt. Het is hier altijd koud en nat, zelfs als er goed weer is voorspeld. Groepjes hangjongeren kijken passerende buurtbewoners dreigend aan. In mijn wijk gaat alles net even anders. De stoep is het fietspad, vuil hoort naast de afvalbak en jonge scooterrijders rijden met oude damestasjes. De buurt is in verval. Leegstaande galerijflats vol graffiti zijn het speelterrein van de verwaarloosde buurtkindertjes. Er is geen flat waar de ruiten niet zijn ingegooid. In een hoek staat de volgende tekst gespoten: “Hier pissen op kaaskoppen”. Aan de lucht te ruiken houden ze in mijn wijk niet van kaaskoppen. Dit is een vreselijke plek. Wat zeg ik: dit is de hel op aarde!

Ik woon in Zuilen. Een vrolijke volksbuurt waar het herfstzonnetje aangenaam schijnt. De hele buurt zindert van vernieuwing. Overal wordt gebouwd en gerenoveerd. Een school uit de jaren ’20 is in oude luister hersteld. Nu huist er een cultureel centrum met een prachtig theater. Mijn ommetje voert me langs de Vecht door een straat waar kinderfietsjes slotloos buiten staan. Een blozende bakfietsmoeder rijdt me zorgeloos voorbij. Ik volg de Vecht en kom uit op een romantisch sprookjeskasteel, een ooievaar cirkelt er majestueus rond de kantelen. Dit is een fantastische plek. Wat zeg ik? Dit is een waar peuterparadijs!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Veilig onder moeders vleugels

Propaganda UtrechtIn Utrecht staren ze je al langer toe, maar nu duiden ook in andere steden vreemde vogels op. In plaats van een kop met snavel en ogen kijkt een videocamera neer op het publiek. Het blijken vogels te zijn van het kunstproject PanoptICONS: Urban Evolutions. Sargasso sprak met de bedenkers Thomas voor ’t Hekke en Bas van Oerle, die met hun bedrijfje Helden interactieve kunstinstallaties maken.

,,We hadden het idee dat je tegenwoordig in de binnenstad van Utrecht door veel surveillancecamera’s in de gaten gehouden wordt. Toen we gingen kijken of dit idee wel klopte, bleek dat er nog veel meer camera’s hingen dan we hadden verwacht. De meeste mensen, waaronder wij, hebben dat helemaal niet door. Dit komt doordat de camera’s van boven het straatniveau naar beneden kijken, in  onopvallende behuizingen. Het viel ons op dat de surveillancecamera’s in de binnenstad hun ruimte delen met stadsvogels; ze zitten allebei vaak in groepen boven straatniveau neer te kijken op drukke pleinen en winkelstraten. Zoals de stadsvogels zich voeden door onze aanwezigheid en het voedsel dat we achterlaten, zo voeden de surveillancecamera’s zich met onze privacy en onze aanwezigheid in de binnenstad.

We hebben cameravogels in de stad verspreid om mensen op straat meer omhoog te laten kijken. We hopen dat mensen nadat ze een cameravogel zien vaker omhoog kijken om te zien of ze nog meer vogels kunnen spotten, maar als je in de binnenstad omhoog kijkt zie je opeens overal de echte surveillancecamera’s hangen. Wij vinden het belangrijk dat mensen zich er bewust van zijn hoeveel ze in de gaten worden gehouden in de binnenstad, of ze nou voor of tegen cameratoezicht zijn.

De eerste volgens zijn in februari geplaatst. Ondertussen staan er ook al cameravogels in Den Haag en we willen dit steeds verder uitbreiden naar meer steden en meer landen, omdat deze overvloed aan surveillancecamera’s natuurlijk niet alleen een Utrechts of Nederlands probleem is. Ondertussen zijn we ook bezig om ons eigen bedrijf, Helden, op te starten, waarmee we binnenkort meer van dit soort kunstprojecten gaan maken.

De reacties waren erg uiteenlopend. Veel mensen moeten lachen om de vogels of vinden het goed dat we de aandacht vestigen op de surveillancecamera’s, maar we hebben ook boze reacties gehad van mensen. Zo zijn er posters van aanplakborden gescheurd en vogels gestolen. Ook zijn we aangesproken door een boze dierenactivist die dacht dat we echte vogels hadden onthoofd.We hebben een leverancier gevonden voor nepvogels die we daarna onthoofden en een camerahoofd aanmeten.”

panoptICONS Utrecht 2010 from Helden on Vimeo.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Utrecht tolereert geen kritiek op Berlusconi

Berlusconi (Wikimedia Commons/Presidenza della Repubblica)

Op zondag negen mei finishte de Giro d’Italia in Utrecht, op de stoep van het hoofdkantoor van wielersponsor Rabobank. Tussen het publiek langs de route stonden op twee plaatsen mensen met spandoeken gericht tegen de Italiaanse premier Sylvio Berlusconi. Politieagenten hebben deze spandoeken in beslag genomen met een verwijzing naar de Algemene Politie Verordening.

Die verwijzing was niet terecht, moest burgemeester Wolfsen deze week toegeven in antwoord op vragen van de SP (.pdf). De APV bood geen grond voor het in beslag nemen van deze spandoeken. Maar verder verdedigt hij het optreden van de politie. Hij schrijft:

“Hij (de agent) had moeten uitleggen dat de politie vrees had […] dat aan de betreffende spandoeken aanstoot zou worden genomen door anderen (w.o. de grote getalen aanwezige Italianen) en dat dit zou kunnen leiden tot openbare ordeverstoringen langs de route, met alle risico?s van dien. Door de agenten is daarop aan de dragers van de spandoeken verzocht deze op te rollen. Toen daaraan niet werd voldaan zijn de spandoeken in beslag genomen. De rechtsgrond hiervoor is het niet voldoen aan een bevel of vordering van een politieagent (art.184 Wetboek van Strafrecht).”


Dat niet alleen de openbare orde een rol heeft gespeeld in de afwegingen blijkt uit het antwoord op de vraag welke instructies de agenten hebben gekregen:

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De val van een virtuele toren

Al eerder was hier aandacht voor de Belle van Zuylen middels een duidelijke video van Ad van der Stok. Nu de toren niet door gaat, reflecteert hij op alles wat er omheen gebeurd is.

Lokale politiek gaat vaak over de inrichting van de stad en dat weten ze in Utrecht. Vorig jaar maart viel het college over de aanleg van een invalsweg. Nadat de VVD er een pleister op plakte ging het aangepaste college verder, met op de agenda het volgende plan: het Muziekpaleis.

Ondertussen ging in de luwte van de publiciteit de voorbereiding voor de bouw van de vele malen grotere Belle van Zuylen door. Sinds 2006 stond deze 262 meter hoge toren fier overeind. Al waren er buiten het stadhuis amper voorstanders te vinden. Gelukkig deed de crisis wat de Utrechtse gemeenteraad naliet: de stekker uit het plan trekken.

Voor de Utrechter en de geïnteresseerde: een verslag van 14 maanden nieuwsgierigheid en verbazing. Nieuwsgierigheid over de motieven überhaupt zo’n toren in een nieuwbouwwijk te willen zetten. Waarom laat een wethouder of gemeenteraadslid zich overtuigen van zo’n plan?

Verbazing over het feit dat het uitgewerkte plan van mei 2008, al die tijd tegenstrijdig is geweest met het Masterplan dat in januari 2006 door de gemeenteraad zelf werd goedgekeurd. Een raad die zichzelf zo weinig serieus neemt is slecht nieuws. Zeker voor de stad waar de komende jaren het stationsgebied het decor vormt voor de meest grootschalige verbouwing van het land, à 4 miljard euro.


Voorspel
In de hoogbouwvisie van Leidsche Rijn Centrum Noord, liet Jo Coenen opnemen dat de sky de limit was. Hoogbouwvisies hebben meestal meer met hoogbouw dan met visie te maken en hoogbouw, dat laat projectontwikkelaar Burgfonds zich geen twee keer zeggen. Met een 262 meter hoog ontwerp van de Architecten Cie onder de arm stapt ze naar PvdA wethouder Bosch. Er is nog geen plan en hij omarmt prompt de aangeboden toren. In 2006 komen de eerste beelden van de Belle van Zuylen naar buiten, die nog wat aan een grap deden denken. Dat verandert in mei 2008 met de presentatie van een verder uitgewerkt plan. Ik begin de berichtgeving te volgen.

Vorige Volgende