Kabinetsformatie 2010: de poppetjes van Rutte I (deel 2)

Het leukste gezelschapsspel van Den Haag waren we hier half augustus al begonnen: formeren en poppetjes raden! De PVV gedoogt en moet het dus doen met de trekpoppen van de VVD en het CDA. We weten inmiddels dat het twaalf ministers worden, inclusief minister-president Rutte. We gaan maar even uit van groen licht door Ferrier en Koppejan. De kabinetsleden van Rutte I: wie worden het? Raadt u even mee?

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Aan de slag

[qvdd]

We hebben kennis genomen van de situatie in de CDA-fractie en we hebben geconstateerd dat er voldoende steun is voor de politieke samenwerking met het CDA en de VVD. Ik ben ontzettend blij dat we aan de slag kunnen.

Aldus aanstaand premier Mark Rutte van de VVD. Waarmee moet hij het eerst aan de slag wat jou betreft?

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Rutte de minderheidspremier

Rutte heeft meermaals aangegeven een premier voor alle Nederlanders te willen zijn. Terwijl zijn voorgangers daarin slaagden, zal het hem niet lukken.

In de eerste plaats heeft Rutte geen echte meerderheid in de Tweede Kamer. Als hij hoofden aldaar gaat tellen, redt hij het net (niet). Maar hoe zit het met de harten? De samenwerking met antiliberale partijen is alleen mogelijk doordat een aantal Kamerleden hardhandig in het gareel is gebracht. Of weggewerkt. Hoe lang houd je dat als premier en kabinet vol en hoeveel krediet win je ermee? Een getalsmatige meerderheid betekent nog geen steun van de meerderheid. Daarnaast, Rutte claimt de overwinning, maar hoe groot is de VVD nu echt?

Door zijn lot te verbinden aan SGP en PVV, die door een overgrote meerderheid ronduit worden verafschuwd, zal Rutte erg hard moeten lopen om niet zelf met een kwade reuk besmet te raken. Daarnaast heeft de formatie tot nu toe bij velen het idee achtergelaten dat een alternatief voor dit gruwelkabinet nooit goed onderzocht is, of in ieder geval geen eerlijke kans heeft gekregen.

Maar Rutte heeft ook een inhoudelijk probleem. De enorme bezuinigingen die op stapel staan zullen het ideologische gat tussen VVD en linkse en progressieve partijen verder vergroten. Een niet onaanzienlijk deel van het electoraat, waaronder dat van de PVV overigens, is de neoliberale heilssprookjes van de VVD meer dan zat, ook al bleef dat in de verkiezingen onderbelicht. Het voorgestelde recept – meer privatisering, risico’s afwentelen op de burger –zal de liefde voor Rutte er bij velen niet groter op maken.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Proeve van Bekwaamheid?

Amerikaanse soldaten ontmantelen landmijn//Wikicommons

EenVandaag berichtte afgelopen zaterdag dat de kiezer vindt dat na het mislukken van de onderhandelingen van de PVC-coalitie – inderdaad: erg slecht voor het milieu – Paars Plus weer de meest logische optie is. Mark Rutte gaat echter doodgemoedereerd verder op de ingeslagen koers: geen millimeter afwijken van het VVD-verkiezingsprogramma en de relatieve zwakte van andere partijen uitbuiten om er zoveel mogelijk van te verwezenlijken. Ogenschijnlijk nauwelijks beschadigd door twee mislukte formatierondes, ligt het initiatief 3 maanden na de verkiezingen nog steeds bij de voorman van de rechtsliberalen. Maandagavond kwam de volgende logische stap, middels een brief aan de koningin, waarin Rutte onomwonden stelt dat hij het best gekwalificeerd is om een ‘proeve van een regeerakkoord’ te schrijven.

De strategie van Rutte blijkt vooralsnog uiterst effectief. De potentiële landmijn Paars-Plus werd simpelweg gedemonteerd door geen enkele concessie te doen inzake de hypotheekrenteaftrek, rekeningrijden en de geplande ‘bezuinigingen zonder lastenverzwaring’. De piketpaaltjes werden door Rutte zo dicht bij het VVD-program in de grond gejensd, dat een compromis vrijwel onmogelijk was. Doordat Cohen’s PvdA hiermee niet in kon stemmen, was meteen de optie van een middenkabinet VVD-PvdA-CDA van de baan. Exit Cohen.

In de tweede ronde, met CDA en PVV kreeg de bijkans door de VVD doodgeknuffelde verloren zoon Wilders van Mark Rutte alle ruimte om zich te blijven profileren op zijn stokpaardjes, zo lang hij maar zou instemmen met 18 miljard megabezuinigingen en de verregaande ontmanteling van de verzorgingsstaat. Bezuinigingen waarvan met name alle anonieme Henken & Ingrids de wrange vruchten zullen plukken. Ruttes grootste misrekening tot nu toe lijkt te zijn dat hij de onderschatte in hoeverre een niet netjes ingekapselde Wilders vooral aan de (protestantse) linkerflank van het CDA tot grote gewetensnood zou leiden.

Quote du Jour | Waar of niet waar…

“We gaan er allemaal wat van merken” (Mark Rutte, VVD-leider en binnenkort baas van Nederland)

We gaan er allemaal dus wat van merken, maar wie is `we` en hoeveel is `wat`? De FNV bezigt alvast dreigende taal: “Over wat ik vandaag heb vernomen, ben ik zeer verontrust. Wat gaat er gebeuren in ons land. Wordt het dialoog en draagvlak? Of wordt het drammen en doordrukken? We zullen Rutte en zijn maatjes stap voor stap blijven volgen”, aldus Agnes Jongerius. Dus pak alvast uw hamer, sikkel en spandoeken. Rutte en maatjes, jullie zijn gewaarschuwd!

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Stekkerdans

Verhagen (Foto: Flickr/roel1943)

De deur gaat open, het licht weer aan. Als drie bedremmelde schooljongens staan de onderhandelingsleiders van VVD, CDA en PVV knipperend in het schelle licht van de schijnwerpers van het verzamelde journaille.

Haastig probeert Maxime, die enigszins een verfomfaaide indruk maakt, een grote rode stekker met slordig afgeknipte kabel op opzichtige wijze in de handen van Geert te frommelen. De PVV-leider is niet erg onder de indruk, en plaatst een knietje in de schaamstreek van Maxime en tovert fluks uit zijn mouw twee complete stekkerdozen, die hij met achteloos gemak in de colbertjes van Mark en een nog zachtjes nakreunende Maxime laat verdwijnen. De uiteinden bungelen voor iedereen zichtbaar rond de liesstreek van de voormannen van de liberalen en christendemocraten, die schaapachtig grijnzen.

Geert debiteert pontificaal dat een partij die geen raad weet met zijn dissidente kamerleden, natuurlijk niks te zoeken heeft in een regeringscoalitie. Tijdens deze woorden werpt Maxime een smalende blik richting zijn liberale evenknie: “Kun je in je zak steken, Mark,” bijt hij hem toe.

Een driftig fronsende Mark bestudeert ondertussen ingespannen zijn manchet- knopen. Het vestigt eens te meer de aandacht op de knokkels van diens rechter- hand, waarop duidelijke schaafplekken zichtbaar zijn. Is het slechts inbeelding, of staat de geprononceerde haviksneus van Maxime nog iets verder naar rechts dan voorheen? Ook de kin van Geert lijkt niet geheel ongehavend. Wanneer de camera inzoomt, valt in minuscule lettertjes het motto van Mark’s zegelring op de krachtige kinnebak van de PVV-leider te lezen: Exitus acta probat.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zo Rutte, nu nog eens nadenken over PaarsPlus

Hoera, de kabinetsformatie PVV-CDA-VVD is mislukt. Nee, ik ben in eerste instantie niet verbolgen over de meerderheid van een VVD in een coalitie. Het meest progressieve geluid is in mijn ogen ook altijd een liberaal geluid, in maatschappelijk-cultureel en in mindere mate in financieel-economisch opzicht. Zo is in onze hoofdstad een samenwerking tussen VVD en GroenLinks helemaal niet vreemd. Het is uiteraard niet de Law and Order-kant van de school van Teeven die op mijn sympathie kan rekenen. Een liberaal is een vrijzinnige kosmopoliet die vindt dat je kansen moet creëren in plaats van afwachten tot de gebraden duiven je bek in vliegen.

Het sierde Rutte. Een dag na de verkiezingen troffen we hem al aan bij de campagne van uw Vlaamse zusterpartij, de Open VLD (die overig ernstig verloor), een partij die in haar standpunten heeft staan dat je steeds je ‘dromen moet kunnen waarmaken en in alle vrijheid je eigen keuzes kunnen maken’. Dit type liberalisme heeft Nederland ook nodig. Het staat mijlenver verwijderd van enig navelstaarderig of kleinburgerlijk en kleingeestig gedachtegoed.

Iedere echte liberaal, van de lokale architect, de schrijver, de winkelier, tot het bestuurslid van de multinationals, zal het beamen: het is tijd voor meer eigen verantwoordelijkheid in ons land. Niet meer teruggrijpen en naar boven schreeuwen en afwachten tot een ander onze problemen oplost. In onze samenleving moet een burger over kansen beschikken. En in een coalitie waarin conservatisme zegeviert, zal het tot afname van kansen en uiteindelijk zelfs tot kansenarmoede leiden.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Factoïdentyrannie

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag is dat Miko Flohr over de de Nederlandse elite, de linkse kerk, Henk en Ingrid en de rol van feiten in het debat.

Rutte - progressieve elite? (Foto: Wikimedia Commons/Nick van Ormondt)

Het kan nu niet lang meer duren of de stemming zal veranderen. Het voordeel aan een rechts kabinet is dat je met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid kan voorspellen dat er binnen een paar maanden door jan en alleman op gekankerd wordt dat het een lieve lust is. Dan blijft er dus domweg minder tijd over om te schelden op de ‘linkse kerk’ en de ‘progressieve elite’ – tenzij ze zelfs Mark Rutte daartoe gaan rekenen, maar dan weet je zeker dat er niet meer dan twee hersencellen aan het woord zijn. Maar dat zijn slechts tijdelijke symptomen. Een oprisping van Cohen en ze zullen weer als vanouds loos gaan. Wat veel interessanter is, is dat die ‘linkse elite’ de laatste tijd zelf in beweging komt. Iemand betoogt dat het met die elite eigenlijk wel ok is. Een ander vindt dat de linkse elite zichzelf veel te gemakkelijk tot linkse elite laat maken. Een derde gooit het op de retorica en spreekt van een door rechts ingezette ‘denicratie’. Allemaal relevante punten, en toch mis ik iets.

In de eerste plaats is de Nederlandse elite helemaal niet links en dat ook beslist nooit geweest, tenzij we vinden dat onze elite bestaat uit intellectuelen, schrijvers en kunstenaars, maar dan zouden we wel een behoorlijk machteloze en weinig invloedrijke elite bezitten. De Nederlandse elite zit in het bedrijfsleven, steunt of stemt CDA danwel VVD, en bemoeit zich eigenlijk niet zo publiekelijk met het maatschappelijke debat. Dat hebben ze ook helemaal niet nodig. Af en toe verschijnt er zo eens iemand bij Buitenhof, en dat is het dan weer. Intellectuelenpartijen als D66 en Groen Links (in Leiden (D66), Utrecht en Nijmegen (GL) de grootste!) spelen uiteindelijk toch vooral de rol van betweterige luis in de pels (gekozen burgemeester?). De PvdA heeft dan wel een paar keer aan het pluche mogen snuffelen, maar een echt sociaal stempel hebben ze nooit op Nederland kunnen (en, onder Kok, willen) drukken. Iedereen die moeite heeft met het functioneren van de Nederlandse overheid moet toch vooral naar twee partijen kijken: CDA en VVD. De linkse elite heeft het niet verknald, ze hebben nog nooit serieus wat in de melk te brokkelen gehad zonder verregaande rechtse invloed – “It’s them conservatives, stupid!”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Rutte kon PaarsPlus negeren door geheime deal

En de mouw waar de aap uitkomt is…:

VVD-leider Rutte en CDA-leider Verhagen hebben het op een akkoord gegooid vóórdat de onderhandelingen over PaarsPlus begonnen. Daarom liep de opdracht van Lubbers om verschillende meerderheidscoalities te onderzoeken spaak, schrijft de Volkskrant. [via Joop]

PaarsPlus was gedoemd om te mislukken, aangezien Rutte wist dat hij een gegarandeerde terugvaloptie bij het CDA had. Dat onderhandelt net even iets lekkerder. Het maakt het mogelijk om andere partijen het mes op de keel te zetten.

Het maakt duidelijk dat het CDA – en dat is niet onverwacht – altijd bereid is geweest om te gaan regeren, ondanks twintig zetels bij de verkiezingen op 9 juni jl. Om in de woorden van Maxime Verhagen te spreken die hij aan Job Cohen richtte: het verhaal van het CDA dat ze ‘bescheidenheid’ zouden willen tonen is derhalve volstrekt ongeloofwaardig. Het CDA wilde koste wat het kost regeren, door het midden of desnoods met Wilders-gedoogsteun over rechts. Het verklaart ook de uitspraak van Rutte om alle andere opties om te regeren uit te sluiten. De VVD-leider wist al dat Verhagen zich aan hem had uitgeleverd.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Lunchopdracht: Verzin motto kabinet

Verzin het motto van ons nieuwe rechtse kabinet! Hieronder alvast een voorzetje om de brainstorm op gang te brengen:

  • Keihard de lekkerste
  • Rechts heeft voorrang
  • Rechts lullen, rechts zakken vullen
  • Knetterrechts rules
  • Verrut maar

Uw bijdragen zijn welkom in de reacties!

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Nederland Gedoogland?

Nu VVD, CDA en PVV komende week serieuze coalitie-onderhandelingen gaan voeren, lijkt het eerste minderheidskabinet uit de Nederlandse parlementaire geschiedenis aanstaande. Wat bezielt Rutte, Verhagen en Wilders om uitgerekend met deze ongebruikelijke variant te komen? En hoe groot is de kans dat dit een stabiele coalitie oplevert die 4 jaar uitzit?

Geert Wilders (wikimedia/Thehurrican007)

De drie partijen hadden uiteraard ook kunnen kiezen voor een ‘normale’ coalitie van gelijkwaardige partners, ieder met ministeriële verantwoordelijkheid. Met een nipte meerderheid van 76 zetels, eventueel opgetuigd met de SGP (de ‘Staphorster variant’), was dit wel degelijk een optie. Sterker nog, een op een ruime Kamermeerderheid leunend kabinet van VVD, CDA en PVV was – althans op papier – voor zowel VVD als PVV altijd de gedroomde variant. Voor de partij van Wilders omdat het simpelweg de enige coalitie was waarbij de PVV zou kunnen aanschuiven. En voor de VVD omdat de partij zo slechts minimale concessies zou hoeven doen op bijv. de hypotheekrenteaftrek, rekeningrijden of andere traditionele rechtse stokpaardjes. Vooropgesteld natuurlijk dat Wilders’ toezeggingen nu meer solide zouden blijken te zijn dan ten tijde van de onvermijdelijke breuk met de VVD-fractie in september 2004.

Maar hoe zat het dan met het sociale gezicht van de PVV, naar het leek letterlijk overgepend uit het verkiezingsprogramma van de SP? Cynischer dan veel PVV-stemmers, hadden Rutte en de zijnen al lang getaxeerd dat de populistische retoriek van Wilders slechts voor de bühne was. De zes jaar die Wilders in de VVD-fractie zat, verdedigde hij immer met verve een stevig neoliberaal beleid. Wilders echte – en enige – issue is de Islam; op het obsessieve af.

Vorige Volgende