KORT | Politie en geweld
OPINIE - Een politieagent die een vluchtende inbreker in zijn been schiet, moet een boete betalen. GS en de Politie zelf komen voor de agent op. Een politieagent die een bijrijder in een vluchtauto van een ramkraak neerschoot, krijgt twee jaar gevangenisstraf. Veel mensen boos. Een doorgeschoten nekklem, man overleden. Weer veel mensen boos, maar om andere redenen.
Wanneer is geweld geoorloofd?
Ik breek er al een week mijn hoofd over. Het geweldsmonopolie is in Nederland, zoals in veel landen, neergelegd bij het leger en bij de politie. Bij het leger richt zich dat vooral naar buiten. De politie gaat echter over de burgers. In alle beschrijvingen van de taken van de politie staat dat ze zich “dienstbaar” moeten opstellen. En dat geweld alleen in specifieke gevallen toelaatbaar is.
In beide vluchtgevallen was, bij iets andere interpretatie van de regels, het goed mogelijk geweest dat er geen straf zou zijn voor de agenten. Agenten die zelf regelmatig in levensgevaarlijke situaties terecht komen, moeten toch mogelijkheden hebben om te “overleven”. Te streng en geen mens wordt meer agent.
Maar toch denk ik dat het goed is dat in deze gevallen de rechter een streep trekt.
Geweld is een onmachtsmiddel. Het inzetten ervan tegen eigen burgers moet zoveel mogelijk vermeden worden. Terug naar het Britse model waar de meeste politieagenten met alleen knuppels liepen, kan niet meer. Maar agenten nog beter trainen op wat wel en niet mag en regelmatig het publieke debat voeren over deze grenzen houdt het acceptabel.