World Overshoot Day was me even ontschoten

Waarschijnlijk was ik te druk met consumeren, maar vandaag kwam ik erachter dat ik World Overshoot Day heb gemist. Die viel dit jaar namelijk op maandag 9 oktober. World Overshoot Day is de dag in het jaar dat de wereldbevolking de hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen heeft opgesoepeerd die de ecosystemen op aarde in één jaar kunnen vernieuwen: bossen en visgronden die zich moeten herstellen, afvalstoffen die moeten worden geabsorbeerd. In een ideale wereld bestaat er geen World Overshoot Day, nog net aanvaardbaar zou een World Overshoot Day op 31 december zijn. Maar een wereld waarin deze dag eerder in het jaar valt die teert in op haar eigen hulpbronnen. World Overshoot Day valt ieder jaar eerder vanwege de toenemende wereldbevolking en het groeiende aantal welvarende consumenten. Humanity’s first Overshoot Day was December 19, 1987. By 1995 it had jumped back a month to 21 November. Today, with Overshoot Day on October 9, humanity's Ecological Footprint is almost thirty per cent larger than the planet’s biocapacity this year. In other words, it now takes more than one year and three months for the Earth to regenerate what we use in a single year. (Footprintnetwork)

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Afval = voedsel

Wat is het toch heerlijk als iemand de gevestigde denkbeelden eens op zijn kop zet, en opnieuw begint na te denken. Zoals de Amerikaanse ontwerper William McDonough, die maandagavond in de Tegenlicht-uitzending Afval = voedsel (kijk dan! ) uitlegde hoe hij bij grote bedrijven binnenstapt om ze te vertellen dat het produceren van afval economisch dom is. “Want waarom zou je iets produceren wat je vervolgens weggooit? Dat is toch niet logisch?”

Ford fabriek River RougeMcDonough heeft niet alleen gelijk, hij heeft ook een alternatief. Samen met de Duitse chemicus Michael Braungart kijkt hij opnieuw naar de bedrijfsprocessen van grote fabrikanten, en ontwikkelt vervolgens een nieuw productieproces, waarbij afval tot het verleden behoort. Zo zette hij het hele bedrijfsterrein van Ford op zijn kop, maakte het milieuvriendelijk, en bespaarde het bedrijf miljoenen per jaar. Zelfs de directeur van Ford, toch niet iemand met milieu hoog op zijn prioriteitenlijst, was enthousiast. Want, zo zei hij nadat hij opnieuw had nagedacht: ” Het is natuurlijk een beetje raar dat we 10.000 kilo grondstoffen nodig hebben om een auto te bouwen die 2000 kilo weegt. Het zou logischer zijn om 2000 kilo grondstoffen te gebruiken voor diezelfde auto.”

Braungart en McDonough werken volgens het mechanisme dat afval voedsel moet zijn. Zoals in de natuur een kersenboom de op de grond gevallen bloesemblaadjes weer als voedsel gebruikt, zo kan al het afval weer gebruikt worden. En nee, dat is geen recyclen volgens de heren, omdat recyclen over het algemeen betekent dat de grondstof alleen nog maar gebruikt kan worden voor een product van mindere kwaliteit. Braungart en McDonough zorgen ervoor dat een product volledig hergebruikt wordt, en dat de stoffen die erin gebruikt worden, niet aan kwaliteit inboeten bij hergebruik. En daarom ook niet voor minder geld verkocht hoeven te worden. Andere stoffen moeten volledig kunnen terugkeren in de natuur. Zo ontwikkelden de twee voor Unilever een verpakking voor ijsjes, die in bevroren toestand vast was, maar na ontdooiing vloeibaar werd, en de natuur niet aantastte. De twee plantten er zelfs een zaadje in, waardoor de verpakking als voedsel kon dienen voor de plant die eruit groeide.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Waar blijft nou toch die wateroorlog?

de Jordaan is de meest favoriete rivier voor wateroorlog-theorie-aanhangersEen expert op het gebied van de mondiale (drink)water-problematiek vertelde mij ooit eens over een interview dat een journalist van Netwerk bij hem had afgenomen. De journalist probeerde de expert op allerlei manieren te verleiden tot de uitspraak ‘dat de volgende oorlog in het Midden-Oosten een wateroorlog zou zijn’. Maar de expert dacht hier genuanceerder over. De journalist probeerde het linksom en rechtsom, echter de expert hield voet bij stuk. Tot zijn verbazing zag hij later in de uitzending hoe op slinkse wijze aan de montage-tafel zijn zinnen zo achterelkaar waren gezet dat het toch leek dat hij van mening was ‘dat de volgende oorlog in het Midden-Oosten een wateroorlog zou zijn’. Wateroorlogen zijn mediageniek, maar zijn ze ook reëel? Ondanks dat watervoorziening in de geschiedenis altijd een heikel punt is geweest spreken de feiten toch anders: de laatste wateroorlog speelde zich 4500 jaar geleden af tussen twee Sumerische staten in Mesopotamië. Met andere woorden: we hebben al 4500 jaar géén wateroorlog gehad. In de afgelopen eeuwen hebben gedeelde waterlopen altijd tot meer samenwerking tussen staten en volkeren geleid. Inmiddels zijn er wereldwijd 3600 water-verdragen gesloten.

Toch moeten we ons niet in slaap laten sussen door de geschiedenis want met een recordaantal wereldbewoners en de voortschrijdende klimaatverandering zouden conflicten over water wel eens ongekend snel op scherp gesteld kunnen worden. “I am not somebody who believes that our third world war will be over water, but I think the potential for conflict will grow as we are faced with water scarcity,” (ScientificAmerican) aldus de nieuwe UNEP directeur Achim Steiner. Maar als er dan toch een wateroorlog komt, kan deze dan ook gewonnen worden? Dat is erg lastig want als een land d.m.v. een veroveringsoorlog volledige controle over een stroomgebied krijgt dan krijgt het de verantwoordelijkheid over de bijbehorende (dorstige) bevolking erbij aldus Anders Jaegerskog van het Stockholm International Water Institute wiens commentaar eindigt met: “It’s very difficult to imagine how you win a water war.” (ScientificAmerican)

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Prozac slecht voor mosselen

noorderlicht-zoetwatermossel.jpgEr was eens een zwaarmoedige mosselonderzoeker, hij had een voorliefde voor zoetwatermosselen. Nu moet u weten: 70% van alle 300 zoetwatermosselsoorten wordt bedreigd met uitsterven. Dit stemde de mosselonderzoeker nog somberder en zijn dokter schreef hem derhalve Prozac voor. De mosselonderzoeker slikte dit in grote hoeveelheden. Maar het antidepressivum kon het zware gemoed van de mosselonderzoeker nog nauwelijks ten positieve ombuigen. Hij zonk steeds vaker weg in depressief gepeins boven zijn studeertafel. Totdat hij vernam dat de Prozac die hij slikte de zoetwatermosselen nóg sneller naar de rand van uitsterven joeg. De concentraties varieerden van 0,3 tot 3.000 microgram per liter, vergelijkbaar met de waarden die aangetroffen zijn in meren en rivieren. Door de medicijntoevoeging aan het water kwamen jonge mossellarven eerder ter wereld, waarmee hun overlevingskansen drastisch omlaag gingen (Noorderlog). Van de zwaarmoedige mosselonderzoeker is sindsdien nooit meer wat vernomen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Bruggenbouwen

pontnormandie.jpgZoals u weet zijn we bij Sargasso gek op de vrije natuur. Bloemetjes, vogeltjes, boompjes, stille bossen, frisse lucht, mooie vergezichten over brede rivieren die traag door oneindig… u snapt het wel. Maar we doen niet hypocriet. We vliegen ook naar verre landen, rijden met de auto en gaan wonen in gebieden die tot voor kort nog door konijntjes en muizen werden bevolkt.

Zo’n tunnel door het Naardermeer is natuurlijk waardeloos. Ziet er niet uit, geeft veel overlast op de verkeerde plek, en is over tien jaar alweer te klein. Maar een brug tussen Amsterdam en Almere, wat is daar eigenlijk op tegen? In het buitenland staan we met bewondering te kijken naar de Golden Gate, Brooklyn Bridge of het viaduct van Millau. En soms praten we met trots over de Oosterscheldedam. Wat denkt u, is er niet wat moois te bouwen over het IJmeer?

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende