Le Pen is verslagen door Macron! Is de wereld nu weer veilig?

Le Pen is verslagen door Macron. En Janez Janša, de extreemrechtse premier van Slovenië, is verslagen door de centrumlinkse Golob. [ Dit artikel verscheen maandag 25 april op grutjes.nl ] Goed nieuws zou je zeggen, en dat is het ook. Maar het soort teksten zoals Michael McFaul (adviseur van president Obama) die hier bezigt, zijn compleet over de top. https://twitter.com/McFaul/status/1518302676051644416 Dit is namelijk totaal geen "gigantische overwinning voor democratische waarden", laat staan dat "het wereldwijde tij nu gekeerd is", de extremistische Janša heeft ongeveer net zoveel stemmen gekregen als de vorige keer. Het is gaaf dat een andere partij groter is geworden, maar extreemrechts is niet kleiner geworden. Janša's SDS (De Sociaaldemocratische Partij van Slovenië hernoemde zich in 2003 in SDS, Sloveense Democratische Partij) is tegenwoordig niet alleen maar radicaal rechts-populistisch, maar heeft zelfs banden met neonazistische Blood and Honour-groepen. En ze hebben dus net zoveel stemmen als de vorige keer. En de Franse Le Pen dan? Die heeft zelfs juist veel méér stemmen dan vorige keer. Zelfs ondanks de oorlog in Oekraïne, en het algemeen bekende feit dat Poetin Le Pen met miljoenen heeft gesteund. Dus hoezo hebben de democratische krachten een gigantische overwinning behaald op extreemrechts? Extreemrechts is precies even sterk gebleven in het ene land, en is flink gegroeid in het andere. Gemarginaliseerden hielden Macron in het zadel, met dichtgeknepen neus Zoals Fatima Faid en Okke Ornstein terecht opmerken op Twitter: ”Macron heeft niet gewonnen om zijn neoliberale programma, maar dankzij de stem van arm en POC Frankrijk. Zij, die eigenlijk liever radicaal-linkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon hadden gezien, hebben voorkomen dat Frankrijk met een extreemrechtse regering opgescheept zou komen te zitten.” "Macron zal ze belonen voor de redding van zijn land van het fascisme, door nog meer xenofobe wetten te maken. Dit is namelijk wat er altijd gebeurt; in plaats van zich te realiseren wie de offers heeft gebracht en daar verbinding mee te zoeken, gaan ze meteen verder met vergeefse pogingen de kiezers van de vijand te paaien. Obama deed dat, Biden doet dat, Macron deed dat, Rutte doet dat." "Macron is toch zelf begonnen over ‘het probleem vd hoofddoek'? Wat een zeer belanden onderwerp is, gezien de genocide door Frankrijk in Algerije waarbij de hoofddoek als excuus voor van alles is gebruikt." "Het zijn ook de bewoners van de verarmde streken op het platteland, de mensen die zich een slag in de rondte hebben geprotesteerd tegen neoliberale pensioenwetten etc. — en die allemaal met dichtgeknepen neus op hem hebben gestemd vandaag — die hij in de kou gaat laten staan." Glorieuze overwinning, of uitgesteld verlies? Terug naar de tekst van Obama-adviseur McFaul, met zijn enorme overwinning, want ik wil graag nog wat commentaar toevoegen aan de zinnige (geparafraseerde) woorden van Faid en Ornstein. In plaats van op te scheppen over 'giant victories', die in werkelijkheid dichter bij een uitgesteld 'defeat' liggen, zouden centristen de oorzaken van de opkomst van extreemrechts eens moeten aanpakken. Wablief, centristen? Yep, oftewel [expand title='het politieke midden.']Dat wil zeggen de gevestigde politieke partijen van centrumlinks tot al-lang-niet-meer-zo-centrum-rechts. Van Volkskrant tot Telegraaf, van GroenLinks tot VVD: Het volk dat meestal zegt geen ideologie te hebben, maar wat juist diep ideologisch is, en gelooft in marktwerking met een dun sociaal laagje, in een neoliberale combinatie van kapitalisme en (niet teveel) sociale wetgeving. Het volk wat zich afzet tegen 'populisme' maar daar zeker zelf ook niet vies van is, en wat kapitalisme als een natuurgegeven beschouwt waar men vooral niets tegen wil doen. [/expand] Waarom wordt radicaal rechts wereldwijd steeds dominanter? De centrumpartijen hebben extreemrechts dus helemaal niet definitief verslagen in de Franse en Sloveense verkiezingen. En wereldwijd zien we al ruim twintig jaar een opleving van fascisme en autoritaire krachten. Wat zijn de belangrijkste oorzaken van de opkomst van extreemrechts? Dat zijn de centristen zelf. Dat is groeiende ongelijkheid. Dat is groeiende precariteit (onzekerheid over je bestaan door flexbanen, flexzorg, flexwonen en flexpensioen). Dat is de bestaansonzekerheid door de klimaatcrisis en de corona-pandemie, die allebei niet werkelijk zijn bestreden door het politieke centrum, maar die slechts worden gemitigeerd, hoogstens een beetje zijn verzacht of uitgesteld, waarna om te beginnen de meest kwetsbaren alsnog de prijs betalen. Want mensen die onzeker zijn en zich bedreigd voelen, stemmen sneller op 'sterke mannen'. Op autoritaire leiders met een zondebokverhaal. Die je vertellen dat de wereld niet ingewikkeld is maar reuze simpel (want alles is de schuld van links, joden, moslims en asielzoekers) Die je vertellen dat jij niks hoeft te veranderen, maar dat je naar beneden mag trappen en dat alles dan goed komt. Dat extreemrechtse sprookje vindt een vruchtbare bodem van onzekerheid en crisis, die door centristen is neergelegd. Meer belangrijke oorzaken van de opkomst van extreemrechts? Dat zijn centristen die de volgende bezuinigingsronde aankondigen op mensen die toch al niks hebben, en daarbij vrolijk uit extreemrechtse vaatjes tappen om de aandacht af te leiden. (Elke dag is er bijvoorbeeld wel weer een VVD'er die de sociale huursector verder sloopt, maar er een verhaal bij ophangt over asielzoekers die zogenaamd de woningnood zouden veroorzaken) https://twitter.com/DominiqueHeyde/status/1518316741415342082 Dat zijn ook centristen zoals de journalist Dominique van der Heyde (chef politieke redactie NOS) die vandaag moord en brand roept, omdat Twitter eindelijk het racisme van Wilders beu is. Ze eist dat Schreeuwwitje weer mag tweeten, want het zou ondemocratisch zijn als anti-democraten niet meer mogen oproepen tot haat tegen moslims. Cultuuroorlog En, niet te vergeten, een belangrijke motor achter de groei van extreemrechts in de wereld is de zelfbenoemde 'cultuuroorlog' die extreemrechts al sinds mei '68 voert tegen links en minderheden. Waarbij extreemrechts het woord 'ras' heeft vervangen door woorden als 'minderwaardige culturen en religies', maar daar nog altijd zogenaamd minderwaardige mensen mee bedoelt. Die 'cultuuroorlog' had niet heel veel effect, tot centristen zo'n 20 jaar geleden massaal besloten om haar te gaan versterken. In Nederland vooral sinds de media Fortuyn omarmden en hoog in de peilingen hesen, zoals ze dat daarna ook met Schreeuwwitje deden, en met Blut, Boden und Baudet, en met BBB en Ja21. Al twintig jaar moeten we elke dag weer naar 'bezorgde burgers' luisteren. Elke week moeten we weer horen hoe zielig Derksen is sinds hij is 'gecanceld door wokies' (en twee keer zo vaak op tv is als voorheen). Elk uur is er wel iemand die zegt dat de dood (van anderen) nu eenmaal bij het leven hoort. Elke dag staat er wel een extreemrechtse columnist in een centristische krant, zelfs tot en met Theodor Holman (Parool) die zich openlijk 'verwant voelt' met de fascistische terrorist Breivik. De cultuuroorlog is zo succesvol dat pseudolinkse partijen het over 'rotmarokkanen' hebben en dichte grenzen eisen. Extreemrechtse samenzweringstheorieën zijn door centristen zo ver omarmd dat ook dit kon gebeuren, al in 2017: Duisenberg, een VVD Kamerlid wat vond dat de universiteiten gezuiverd moeten worden van cultuurmarxisme (wat door Hitlers NSDAP 'Kulturbolschewismus' werd genoemd), werd aangesteld als het hoofd van de VSNU, de koepel van universiteiten. Maskers af jegens vluchtelingen Sinds de grote vluchtelingenstromen van de Tweede Wereldoorlog, ook van miljoenen Europese vluchtelingen, pretendeerde Europa om vluchtelingen te geven. Dat kreeg een weerslag in het Vluchtelingenverdrag en het verbod op [expand title='refoulement.'] Zoals Amnesty International schrijft: "Refoulement is het terugzenden van vluchtelingen naar hun land van herkomst als zij vervolging te vrezen hebben. Refoulement is verboden volgens het internationaal Vluchtelingenverdrag (artikel 33). In West-Europese rechtspraak wordt voor bescherming tegen refoulement vaak verwezen naar artikel 3 van het Europees Verdrag voor de Mensenrechten, dat bescherming biedt tegen marteling en wrede behandeling." Daarnaast is het VN Folterverdrag belangrijk, wat de uitzetting verbiedt van een persoon naar een staat waar deze het risico loopt gefolterd te worden. Het Vluchtelingenverdrag verbiedt onder andere de discriminatie van vluchtelingen. (artikel 3) De ene vluchteling mag niet anders behandeld worden dan de andere op basis van nationaliteit (artikel 8). Als asielzoekers de grens zonder toestemming oversteken om direct asiel aan te vragen, mag dat niet bestraft worden (er is immers meestal geen andere mogelijkheid) en moet de asielaanvraag serieus in behandeling genomen worden. (art. 33) Pushbacks zijn daarom verboden. Dat was deels vanwege werkelijk gevoelde betrokkenheid bij mensenrechten. (Tenminste bij mensenrechten van sommigen, want we hebben het hier over koloniserende landen.) Deels is het ook gewoon veel beter voor je economie en samenleving om vluchtelingen fatsoenlijk te behandelen, en bijvoorbeeld toestemming te geven om te werken en in hun eigen onderhoud te voorzien. Maar die notie lijkt te zijn verloren. [/expand] We hebben hier op Grutjes al vele artikelen geschreven over de ondermijning van vluchtelingenrechten door centristen. Maar in de afgelopen paar jaar gaan de maskers werkelijk in rap tempo af. Discriminatie van niet-Oekraïense vluchtelingen Hoewel zowel onze eigen Grondwet en strafwet, als artikel 3 van het Vluchtverdrag discriminatie van vluchtelingen op basis van nationaliteit of huidskleur streng verbiedt, doet Nederland niet eens meer alsof. Racisme is verheven tot basis van ons asielbeleid. [caption id="attachment_5445" align="alignnone" width="400"] Racistische drek op topniveau[/caption] Oekraïners 'met blond haar en blauwe ogen' worden totaal anders behandeld dan andere vluchtelingen, niet alleen door de pers maar ook door de staat. Ze mogen bijvoorbeeld direct werken terwijl andere asielzoekers dat juist niet mogen, krijgen veel soepeler regels voor gezinshereniging dan anderen, en ze hoeven niet direct asiel aan te vragen. Hoewel er gerust ook in de opvang van Oekraïners nog zaken verbeterd kunnen worden, vallen zij dus onder een totaal ander regime met veel meer rechten. Zelfs wie hen wil helpen valt onder een ander regime: als je een Syrische asielzoeker een lift geeft van Amsterdam naar het aanmeldcentrum in Ter Apel, zodat hij zich daar kan melden, kun je een zware boete of zelfs gevangenisstraf krijgen wegens mensensmokkel. Maar als je als asielzoeker een Oekraïens paspoort kunt laten zien, mag je de eerste dag zelfs gratis reizen met het openbaar vervoer. Voor de duidelijkheid: Dat is allemaal super goed. Maar het is onmiskenbaar discriminatie dat andere asielzoekers dit allemaal niet mogen. En het was niet extreemrechts die deze regels invoerde, maar 'het politieke midden'. Pushbacks Voor wie denkt dat we andere vluchtelingen 'toch ook best goed behandelen': Check de Griekse kustwacht eens, die met medewerking van het Europese anti-vluchtelingenleger Frontex asielzoekers ontvoert en besteelt, en vervolgens zonder bootje op zee dumpt. Dit zijn mensen die gewoon het recht hebben om asiel aan te vragen. Dit is geen incident. Het aantal (volkomen illegale) pushbacks door de Grieken loopt intussen in de tienduizenden. De Europese commissie vindt het allemaal heel vreselijk, maar doet er in feite niks aan, net als ons eigen kabinet. Libische slavenhalers Nederland heeft letterlijk Libische slavenhalers getraind die vluchtelingen ontvoeren uit internationale wateren, om ze te verkopen als tot slaaf gemaakte. We noemen deze slavenhalers eufemistisch 'de Libische Kustwacht'. Europa heeft ze beloond voor hun uitgebreid gedocumenteerde misdaden met 455 miljoen euro en gratis materiaal. Marteling van vluchtelingen door Europese landen Wat dacht je hier van? Polen martelt vluchtelingen, inclusief kids. Het geweld is zo extreem dat bij sommigen zelfs de benen moesten worden afgezet. Reden? Ze zijn niet wit. Wat doet Rutte? Niets, want ze zijn niet wit. Voor wie wil zeggen: "Polen heeft inderdaad mensen illegaal opgesloten, kids laten hongeren en massale illegale pushbacks van vluchtelingen uitgevoerd. Maar dat bij sommigen benen werden afgezet, was vanwege illegale pushbacks, niet vanwege marteling"... ...Aan die persoon wil ik vragen: Vertel me het verschil. En vertel me dan nog eens over je overwinning op extreemrechts. Gigantische victorie Het is tijd dat centristen eens ophouden met 'gigantische victories' te claimen over extreemrechts. Als er al een victorie was, hebben zij er niets voor gedaan. Integendeel. Terwijl centristen claimen te vechten tegen extreemrechts, is het nu juist hun wantrouwen jegens burgers, hun verdediging van extreem rijken, hun aanvallen op gemarginaliseerde mensen, hun neoliberale bezuinigingsoperaties en hun constante geflirt met sociaaldarwinistische gezondheidszorg, institutioneel racisme en uitbuiting... ...die de extreemrechtse agenda die ze zeggen te bestrijden, alleen maar versterkt. Terwijl het centrum alsmaar meer ideeën van extreemrechts overneemt, in de hoop rechtse kiezers aan zich te binden, is de vraag eigenlijk niet eens meer wanneer extreemrechts opnieuw een president levert... Maar of het centrum nog wel te onderscheiden is van radicaal rechts. [expand title='Fotocredits'] Kopfoto: Lewis Carroll (ja, die Lewis Carroll), CC0, via Wikimedia Commons. Baudet en Cliteur: Mix van: - Paul Cliteur door Vera de Kok (CC BY-SA 4.0) - Thierry Baudet door Elekes Andor (CC BY-SA 4.0) - Ivanhoe (filmposter 1913, public domain) [/expand]

Foto: doubichlou14 (cc)

Frankrijk polariseert

ANALYSE - “We zijn op weg naar een verkiezing met veel proteststemmen. Met als resultaat de herverkiezing van de zittende president. Het is een vreemde paradox.” Dat zegt Bruno Jeanbart van een van de opiniepeilingsbureaus. President Emmanuel Macron staat op verlies in de peilingen, maar zijn concurrenten, de extreemrechtse Marine Le Pen en de radicaal linkse Jean-Luc Mélenchon staan nog wel op flinke afstand.

Macron denkt nog steeds gemakkelijk te kunnen winnen aanstaande zondag en in de tweede ronde op 24 april. Maar er zijn er twee belangrijke onzekerheden. Een groot deel van het kiezerspubliek reageert volstrekt apathisch en ongeïnteresseerd op de verkiezingen. Hoeveel legitimiteit wordt een nieuwe president gegund als een groot percentage helemaal niet meer aan de verkiezingen deelneemt? En hoe pakt de tweede ronde dit keer uit met Marine Le Pen, die de meeste kans heeft om door te gaan? Het is allerminst zeker hoeveel aanhangers van de uitgeschakelde kandidaten op de rechter- en linkerflank Macron in de tweede ronde zal kunnen winnen. Een belangrijk deel van degenen die in de eerste ronde voor Mélenchon kiezen zou wel eens naar Le Pen kunnen overstappen. Macron heeft in de afgelopen vijf jaar bij zowel links als rechts flink wat afkeer opgeroepen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Département des Yvelines (cc)

Krijgt Frankrijk een vrouwelijke president?

Om de komende tijd in de gaten te houden: de campagne voor de Franse presidentsverkiezingen. Het lijkt voor Macron, die zich overigens nog niet als kandidaat heeft aangemeld, beslist nog geen gelopen race. En na de wisseling van het leiderschap in Duitsland kan een nieuwe politiek leider in Frankrijk grote gevolgen hebben voor Europa. Begin deze maand hebben Les Républicains Valerie Pécresse gekozen als hun kandidaat voor het presidentschap. De Republikeinen vormen met hun erfenis van het gaullisme het traditioneel centrum-rechtse blok in Frankrijk dat eerder -onder andere namen- presidenten had als Jacques Chirac en Nicolas Sarkozy (onlangs veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf wegens illegale financiering van zijn presidentscampagne in 2012).

Tweede ronde

De keuze voor Pécresse was een verrassing. Haar partij is nogal verdeeld in een rechtse vleugel, die dichtbij de radicaal-rechtse Marine Le Pen (Rassemblement National) en haar nog extremere concurrent Eric Zemmour staat, en aan de andere kant centristen die hopen stemmen te kunnen winnen bij voormalige, teleurgestelde aanhangers van Macron. Pécresse zal beide groepen te vriend moeten houden om in april bij de presidentsverkiezingen succes te kunnen boeken. Dat succes moet resulteren in een plek voor de tweede ronde, die hoogstwaarschijnlijk tegen zittende president Macron uitgevochten gaat worden. Als zij er in slaagt tot de tweede ronde door te dringen is Macron, gegeven een overmacht aan de rechtse kant, niet zeker van een nieuw mandaat. Daarvoor moet Pécresse, die als gematigd bekend staat, extreemrechts niet te veel tegen de haren in strijken. En tevens hopen dat Le Pen en Zemmour elkaar kiezers blijven afsnoepen, zodat geen van beide groot genoeg wordt om de tweede ronde te halen. Volgens de laatste peilingen staat ze op 17%, net vóór Le Pen (16%) en Zemmour (13%). Samenwerking van de twee extremisten lijkt nauwelijks mogelijk. Ze haten elkaar, schrijft Politico. Le Pen probeert nog steeds een opening naar het midden te maken. Zemmour trekt fascistisch geweld aan.

Foto: Russ Seidel (cc)

Johnson tempert verwachtingen COP26

Zondag begint in Glasgow de VN-klimaatconferentie COP26. Gastheer premier Boris Johnson heeft de kans op succes ‘een dubbeltje op zijn kant’ genoemd. In een Q&A sessie met kinderen afgelopen maandag verwierp hij de hoge verwachtingen van recycling bij het terugdringen van de opwarming van de aarde. ‘Recycling is niet het antwoord, eerlijk gezegd. Je kunt plastic eigenlijk maar een paar keer recyclen. Wat je moet doen is de productie van plastic stoppen’, vertelde hij aan de kinderen tot ontstentenis van Simon Ellin van de Britse Recycling Association.

Johnson mist de kern van het plastic verhaal volledig volgens Ellin. Naast recycling moet de productie inderdaad omlaag, maar we kunnen helaas niet zonder plastic om voedsel goed te kunnen bewaren. Met verwijzing naar een recent rapport over recycling waarin dat ook staat wees hij er op dat de premier kennelijk niet op de hoogte is van zijn eigen regeringsbeleid. Tja, met zulke regeringsleiders kunnen de verwachtingen inderdaad niet al te hoog gespannen zijn.

Hoe hoog ligt de prioriteit bij de regeringsleiders die COP26 tot een succes kunnen maken? Poetin komt niet vanwege de Covid-pandemie, zegt hij, en de komst van Xi Jinping is ook niet zeker. Modi, de premier van India, het land dat na China en de VS de hoogste uitstoot aan broeikasgassen heeft, zal er wel zijn. Maar het land legt zich niet vast op een datum waarop het klimaatneutraal wil zijn. Nogal wat deskundigen achten de kans klein dat het akkoord van Parijs in Glasgow overeind gehouden kan worden. Een nieuwe clash tussen rijke en arme landen is te verwachten. Vierentwintig ministers van ontwikkelingslanden hebben na een videoconferentie die was georganiseerd door Bolivia al vast een schot voor de boeg gegeven.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Nicolas Nova (cc)

Frankrijk: nieuwe wet tegen ‘separatisme’ houdt moslims in het vizier

ACHTERGROND - In Frankrijk is afgelopen week een wet tegen ‘het separatisme’ aangenomen. Ellen van de Bovenkamp gaat in dit artikel nader in op de nieuwe wetgeving en wat dit betekent voor moslims. 

De afgelopen dagen was er in de media aandacht voor de demonstraties tegen het verplichte vaccineren dat Macron voor ogen heeft. Een andere belangrijke inbreuk op gelijke rechten in Frankrijk heeft minder aandacht gekregen: de wet tegen ‘het separatisme’ is afgelopen week aangenomen. Deze wet, voluit de wet voor het respect van de principes van de Republiek en de strijd tegen het separatisme, is gepresenteerd als een nieuw middel om Frankrijk te beschermen tegen islamistische machtsinvloeden. Critici vragen zich echter af of de wet gericht is tegen islamisten in het bijzonder of tegen moslims in het algemeen. En gaat een wet die tegen een specifieke religie is gericht niet in tegen het Franse devies van vrijheid-gelijkheid-broederschap?

Wat houdt de wet precies in? Allereerst wordt het verbod op het dragen van een hoofddoek uitgebreid. Voortaan is het mensen die werkzaam zijn bij semi-overheidsinstellingen, bij onderaannemingen van de overheid of bij bedrijven die door de overheid zijn ingehuurd ook verboden om een hoofddoek te dragen (dit gold al voor ambtenaren). Naast een aantal nuttige maatregelen om online uitingen van haat tegen te gaan, gaat de wet specifiek in op het verstrekken van maagdelijkheidscertificaten, wat strafbaar wordt. Er komt een jaar gevangenisstraf en een boete van 15.000 euro op te staan.

Foto: copyright ok. Gecheckt 18-03-2022

Macron verslaan

‘Macron heeft ons verraden.’ Cyriel Dion de man die zich hartstochtelijk heeft ingezet voor de Burgerconventie voor het Klimaat, heeft het helemaal gehad met de Franse president: ‘De Klimaatwet is uitgekleed, het beloofde referendum over de erkenning van écocide gaat waarschijnlijk niet door, Macron heeft zijn belofte niet gehouden. Het bedrijfsleven heeft gedicteerd, we staan nog steeds aan het begin!’ Een paar jaar geleden, toen de gele hesjesbeweging in opkomst was, wist hij Macron te overtuigen van het nut van een Burgerberaad van 150 mensen, een willekeurig geworven dwarsdoorsnee van de Franse samenleving (naar David van Reybrouck’s idee over burgerparticipatie). Macron committeerde zich aan de uitkomsten van het beraad en beloofde ze op te nemen in een Klimaatwet.

Toen het Burgerberaad begin dit jaar 149 concrete voorstellen inleverde trok hij er meteen drie uit die hem niet bevielen: de dividendbelasting, de verlaging van de snelheid op  autowegen tot 110 km/uur en het herschrijven van de preambule van de grondwet. Vervolgens kwam er een Klimaatwet op tafel waarin slechts achttien van de 146 voorstellen in hun geheel zijn overgenomen, en 78 gedeeltelijk, terwijl 23 voorstellen helemaal afwezig zijn. Andere voorstellen worden geacht reeds uitgevoerd te zijn, in uitvoering te zijn, of ze zijn doorverwezen naar het internationaal kader. Het Burgerberaad beoordeelt de klimaatwet met een 2,5. In de demonstratie tegen de wet werd een reusachtige Macron van papier-maché meegedragen: ‘Macron, koning van de blabla’.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Hans Splinter (cc)

Franse militairen waarschuwen voor een burgeroorlog

Dertig gepensioneerde Franse generaals luidden onlangs de noodklok, met een apocalyptisch getoonzette tekst over een land in ontbinding. Hun brief op de site van het conservatief-katholieke weekblad Valeurs Actuelles is inmiddels ondertekend door enkele duizenden militairen. Een marginale beweging, zoals sommigen opperen? Vorige week kregen ze steun van een aantal nog actieve collega’s. ‘Onze steden en dorpen vallen ten prooi aan geweld’, schrijven de anonieme auteurs van deze tweede brief. Ze moeten duidelijk niets hebben van alle aandacht voor diversiteit en racisme. ‘Haat tegen Frankrijk en zijn geschiedenis is de norm geworden in het publieke debat.’ Minister van Defensie Florence Parly die bij de eerste brief van de reactionaire militairen al maatregelen had aangekondigd reageerde hierop met nog meer ergernis: ‘Dat vocabulaire, de verwijzingen, dat is allemaal typisch extreemrechts’.

Extreemrechtse tendensen in het leger: het is niet alleen Duitsland dat daarmee te kampen heeft. En in Frankrijk is de politieke arm van deze beweging nog wel een stukje groter dan die bij de oosterburen. Marine Le Pen, voorzitter van Rassemblement National, de grootste uitdager van president Macron bij de verkiezingen volgend jaar, heeft zich onmiddellijk solidair verklaard met de verontruste militairen. Daarmee week zij af van de recent ingezette gematigde koers van RN waarmee Le Pen hoopt Macron te kunnen verslaan.

Foto: ubberdave (cc)

Vuistrecht en wisselgeld

RECENSIE - Hij vertelde het graag. Hoe hij tijdens de overwinningsparade, achter de Duitse colonne aan, over de Champs-Élysées had gereden. Hoog te paard. Op de trottoirs had zich een menigte nieuwsgierige, uitgehongerde, woedende Fransen verzameld. Er werd geschreeuwd, gevloekt, gesist. Ze herkenden de gehate Bismarck, uiteraard. Er hoefde er maar één een schot te lossen, en de chaos zou uitbreken. Een van hen, zo zag Bismarck, keek wel héél woest. Bismarck verliet de colonne, reed op hem af, en vroeg om een vuurtje voor zijn sigaar. En hij kreeg een vuurtje. Bismarck bedankte (hij sprak perfect Frans), en reed door.

Waar gebeurd? De Pruisische kanselier was een ervaren leugenaar. Maar zo zag hij zichzelf graag: onafhankelijk opererend, nergens bang voor, altijd kalm. En die Franse woede, die was maar oppervlakkig. Die zou wel weer overgaan. Dat laatste was niet waar. En dat wist Bismarck donders goed.

De Frans-Duitse Oorlog van 1870/71 gooide het Europese machtsevenwicht volkomen overhoop. Dat Pruisen een opkomende macht was, dat begreep iedereen al vele jaren. Bismarcks superieure diplomatie was tot twee maal toe uitgemond in ‘gerechtvaardigde’ oorlogsverklaringen en eclatante overwinningen. Eerst op de Denen, om Sleeswijk Holstein. Daarna op het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk, om het gezag binnen de Duitse Bond. Beide keren toonde het Pruisische leger dat het superieur was aan alles wat verder een leger heette te zijn. En beide keken de andere grootmachten toe. Maar de spanning steeg. Met name de Fransen voelden zich bedreigd en vernederd. Iedereen begreep dat een Frans-Duitse oorlog een kwestie van tijd was. Het wachten was op de vonk die het kruitvat tot ontploffing zou brengen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: © Sargasso logo Goed volk

Goed volk | De ‘arbres à loques’ van Frankrijk

ACHTERGROND - Ik heb de afgelopen tijd op diverse media geblogd over lapjes- en spijkerbomen: bomen waarin kledingstukken van zieken werden en worden gehangen in de veronderstelling dat de boom de ziekte overneemt, absorbeert. Om diezelfde reden worden in bepaalde bomen spijkers gedreven. De plekken zijn soms verbonden met een christelijke heilige, maar het gebruik zelf heeft waarschijnlijk wortels in heidense tijden.

Nederland en België zijn al de revue gepasseerd, en nu tot slot, Frankrijk, waar men deze bomen arbres à loques noemt, lompenbomen. Ook in de insulaire gebieden komt het gebruik nog veelvuldig voor, maar om daar nog een vierde deel aan te wijden gaat mij te ver. Niettemin blijft het een fascinerende traditie omdat het, zeker in deze coronatijd, nog springlevend is.

Sénarpont

De bekendste lompenboom staat wellicht in een bos nabij Sénarpont in het noordwesten van Frankrijk, waarbij overigens sprake is van verschillende bomen rondom een bijzonder simpel kapelletje uit 2002, gewijd aan Saint Claude (of Gleude) en Maria. Volgens de overlevering is Saint Claude al sinds de vijftiende eeuw een beschermheilige gezien door de dorpsbewoners. Bidden vormt dan ook een vast onderdeel van het kledingritueel bij de bomen. Het kapelletje is gebouwd door de grootouders van een klein meisje, dat niet kon praten en niet kon lopen, aldus Louisette Pitau, wier familie eigenaar is van het stuk bos waarin de lompenbomen staan, in een interview in het AD van 30 december 2020.

Foto: © Foto Henk 't Jong Huisje in La Roche copyright ok. Gecheckt 10-02-2022

Vakantiebestemming 2020 | Mediëval Zuid-Frankrijk

We hebben iets goed te maken. Op onze oproep om uw vakantiebestemmingen met ons te delen, reageerde ook Henk ’t Jong, die eerder een bijdrage leverde aan ons musea-zomerserie in 2016. Op niet te achterhalen wijze is zijn mail niet goed bij ons aangekomen. Nu het deze week toch nazomert alsnog zijn bijdrage.

Al jaren had ik een onbestemd gevoel tijdens en na onze vakanties in Zuid-Frankrijk. Sinds de kinderen de deur uit waren en ons werkzame leven in een langzame melt-down raakte, reden we elke zomer ruim 1100 kilometer naar de Provence, de Drôme of de Lot. We verbleven in ‘huisjes’, het liefst op het ‘platte’ land, maar niet te ver van een stadje waar we naar de Intermarché, de Leclerc of de Carrefour konden. We kookten er ons potje en dronken er ons wijntje, lazen veel en deden onze toeristische bezoekjes. Meestal was het mooi weer. In de huisjes lag altijd een flinke stapel foldermateriaal over wat er in de omgeving te zien was en de eerste ochtend, nadat we de nachtmerries van Lyon of de periferie van Parijs hadden proberen te vergeten, werkte ik die systematisch door.

Nou ben ik mediëvist, dus kastelen, kerken en historische stads- en dorpscentra zijn aan mij wel besteed. Ook musea over het leven in en de geschiedenis van een streek of gemeente bezoek ik graag. Bij ons in Nederland dan en in Engeland en in mindere mate in Duitsland en België. Het probleem, en dat drong zich steeds heftiger aan me op, was dat wat de folders beloofden in Zuid-Frankrijk zelden waar gemaakt werd. Buiten het feit dat ik niet de enige was die de ronkende teksten had gelezen en precies tussen rotzooi door gemaakte foto’s had bekeken, viel het gebodene me meestal zwaar tegen. Maar ja: je bent toerist en je moet toch de omgeving verkennen anders had je net zo goed thuis kunnen blijven. Dan moet je die andere toeristen maar voor lief nemen en hun luidruchtige en niet zelden opdringerige nabijheid maar tolereren.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Volgende