Hoe krijgen we de EU onafhankelijker van de VS?

Dat is de vraag die steeds meer rondzingt op sociale media. Bernard van Welten, lid van de Wetenschappelijke Adviesraad Politie en oud-hoofdcommissaris van Amsterdam-Amstelland, stelt op LinkedIn: Wanneer zwijgen medeplichtigheid wordt. Donald Trump heeft in zijn eerste jaar niet zomaar een andere politieke koers gekozen. Hij heeft systematisch pijlers onder de rechtsstaat, democratische instituties, wetenschap en de internationale orde ondermijnd. Dat zijn geen frames, maar feiten. Na een jaar Trump blijkt appeasement niet te werken. Na Venezuela heeft Trump z'n zinnen op Groenland gezet. Vanuit de EU klinken ondertussen stevigere tegengeluiden dan vorig jaar bij het onderhandelen over nieuwe handelstarieven. Er zijn een aantal gebieden waarop de EU de VS relatief snel en hard kan raken in sectoren, waar Trump aanhangers de overhand lijken te hebben: ICT, olie&gas en de financiële sector. Tegelijkertijd heeft de EU zwakheden door strategische afhankelijkheid van de VS als het gaat om betaalsystemen (alle betaalkaarten zijn van Amerikaanse bedrijven, ook digitaal maken Amerikaanse bedrijven, zoals Apple & Google Pay de dienst uit), cloud computing en office software. Een completer beeld van vitale diensten die afhankelijk zijn van de VS vind je bij Bert Hubert. Overnameverbod Solvinity Een logische eerste stap voor Nederland is om de overname van Solvinity aan het Amerikaanse techbedrijf Kyndryl te verbieden. Het Bureau Toetsing Investering (BTI) van het ministerie van Economische Zaken onderzoekt of de overname door mag gaan. Solvinity is verantwoordelijk voor DigiD (onderdeel van de vitale infrastructuur) en een groot deel van de software van de justitiële keten (staatsgeheim). Inmiddels heeft een aantal prominenten The Firewall opgericht. Een van de eerste doelen die The Firewall zich stelt is om inzage te krijgen in de toetsing door BTI en om erkend te worden als belanghebbende. Gelet op de rijkwijdte van DigiD lijkt elke Nederlander mij belanghebbende bij deze overname... Streng handhaven van Europese digitale richtlijnen Een aantal weken geleden kwam X, 'the deepfake porn site formerly known as Twitter', in opspraak door het gemak waarmee de AI assistent fake porno en naaktbeelden kon creëren. Musk toonde in eerste instantie weinig aanstalten om het gebruikers moeilijker te maken om dergelijke fakebeelden te verspreiden. Inmiddels heeft hij door alle commotie de mogelijkheden beperkt. Verschillende overheden, waaronder Frankrijk en de Europese Commissie, hebben onderzoek naar overtreding van digitale regels aangekondigd. Gelet op de heftigheid waarmee Musk op een eerdere boete reageerde doen boetes in een van de de grootste, kapitaalkrachtige consumentenmarkten ter wereld pijn. Niet instemmen met handelsverdrag Het handelsverdrag dat de VS en EU vorig jaar sloten, onder nogal slechte voorwaarden voor de EU (wel heffingen op EU producten, maar geen heffingen op Amerikaanse producten en diensten), is nog niet geratificeerd door het Europees Parlement. Het goede nieuws is dat de grote middenpartijen klaar zijn met de fluwelen aanpak van Trump. De liberalen, christen-democraten en socialisten dreigen gezamenlijk om het handelsverdrag niet vast te stellen en hebben de behandeling voorlopig stopgezet. Herinzetten van de tegenmaatregelen uit 2025 In 2025 lag er al een pakket met handelstarieven klaar als reactie op het instellen van tarieven door Trump. Het heractiveren van dit pakket is relatief eenvoudig. Het gaat om 93 miljard euro aan handelstarieven, die onder meer vliegtuigmaker Boeing, Amerikaanse automakers en makers van sterke drank zouden raken. Inzet van de 'Handelsbazooka' Ook wel het anti-dwanginstrument genoemd, ontwikkeld als middel tegen dwang van China tegen een van de lidstaten. Het is een pakket aan zware maatregelen die de EU kan nemen als het economisch onder druk wordt gezet door een ander land om bepaald beleid uit te voeren. Het instrument wordt gezien als een bazooka, omdat de EU er alle maatregelen in kan stoppen die ze zelf wil. Zo kunnen er hogere belastingen voor techbedrijven bij zitten, nog hogere handelstarieven, uitsluiting van openbare aanbestedingen voor Europese projecten, beperken van de bescherming van intellectueel eigendom van Amerikaanse bedrijven, of zelfs het volledig ontzeggen van de toegang tot de Europese markt - wat Amerikaanse bedrijven hard kan raken. De Franse president Macron gaat de EU vragen om het instrument in te zetten. De Duitse regering steunt die aanvraag. Intrekken van de Omnibus De EU werkt in het kader van de Green Deal al een aantal jaar een vergaande verplichtingen voor bedrijven om hun keten te verduurzamen en om daar over te rapporteren. Vorige maand werd uit onderzoek van SOMO duidelijk dat een elftal bedrijven, vooral fossiele energiebedrijven uit de VS, afgelopen jaar druk is geweest om deze wetgeving te torpederen en af te zwakken. Het resultaat de 'Omnibus' gaat binnenkort de onderhandelingen tussen Europees Parlement, Europese Commissie en Raad van Europa in. Onder de bedrijven die gelobbied hebben voor afzwakking zitten ExxonMobil, Chevron en Koch. Bedrijven die heel wat te verliezen hebben als de regels weer aangescherpt worden, zeker omdat in het oorspronkelijke pakket ook ketenaansprakelijkheid en aansprakelijkheden voor klimaatverandering geregeld waren. Versnelde afbouw van (Amerikaans) LNG De EU is na de inval van Rusland in Oekraïne zeer vlot overgestapt op de invoer van LNG. In recordtijd werden LNG terminals aangelegd. Als met een zelfde spoed duurzame energie en HVDC-kabels aangelegd worden kan de afhankelijkheid van Amerikaans aardgas teruggebracht worden. Dat doet de VS pijn, want Amerikaanse bedrijven breiden hun exportcapaciteit nog steeds uit. Terwijl in landen als Pakistan de vraag naar LNG aan het dalen is. En dat is niet de enige markt die zorgen baart voor LNG producenten en exporteurs. ICT spoedplannen Gelet op de enorme afhankelijkheid van onze overheid van Amerikaanse bedrijven lijkt een spoedplan voor overheids ICT op z'n plaats. We kunnen natuurlijk wachten tot ambtenaren, net als het International Court of Justice, niet meer bij de mail en systemen kunnen. We kunnen ook nu capaciteit vrijmaken om een plan te maken voor migratie en dat ook uit te gaan voeren. En dan niet naar een 'soevereine cloud' van een Amerikaans bedrijf, maar naar een EU aanbieder. Te starten met overheidsdiensten, maar ook alle vitale sectoren dienen een soortgelijk plan te maken. Voor elke ambtenaar en politicus die nog twijfelt organiseren we een dagje zonder Microsoft, Apple, Google en Amazon AWS: welk deel van je organisatie werkt er zonder MAGA? Hoe herstel je de communicatie binnen je organisatie zonder MAGA? Hoe kom je bij bestanden en noodplannen? En wat is er vervolgens nodig om het systeem weer robuust te maken? De kans bestaat dat de VS eerder terugslaan, aan de andere kant is de kans groot dat veel Amerikaanse ICT en sociale mediabedrijven de lucratieve Europese markt niet kwijt willen. Anders waren ze na het invoeren van de Europese digitaledienstenverordening (DSA) wel vertrokken. Financiële spoedplannen Voor financiële transacties maken bijna alle Europeanen gebruik van betaalkaarten van MasterCard en Visa. De omschakeling van Ideal naar Wero biedt de kans daar wat aan te doen. Europese banken kunnen Wero prima uitbouwen tot betalingsmethode, die betalingen los van Amerikaanse aanbieders afhandelt. Met een fysieke kaart, of contactloos betalen via de mobiel. Pensioenfondsen laten een groot deel van hun portefeuille beheren door Amerikaanse vermogensbeheerders. Logisch in rustige tijden, bij de huidige spanningen is het de vraag of dat zo fijn is. Of dat het terughalen van het beheer naar Europese of Engelse vermogensbeheerders op z'n plaats is. Europese Centrale banken en pensioenfondsen bezitten ook enorme hoeveelheden Amerikaanse obligaties. Afbouw van die positie lijkt met de huidige onrust en spanning tussen de VS en EU op z'n plaats. China is er al negen maanden op rij mee bezig. Zelf aan de slag? Je hoeft niet alleen te wijzen naar de overheid, je kan ook zelf aan de slag. Er zijn prima Europese alternatieven, zelfs voor de besturingssystemen van mobiele telefoon. Systemen waar ik zelf ervaring mee heb: Fairphone met e/OS van Murena als alternatief voor Google Android. Dat biedt meteen toegang tot een op Nextcloud gebaseerde cloud omgeving voor opslag van foto's, mail, contacten en bestanden. Mastodon als alternatief voor tien/twitter Curve als alternatief voor Google en Apple pay bij contactloos betalen Linux met Libre Office voor de laptop Andere opties, die in Canada succes hebben zijn consumentenboycots van Amerikaanse producten, diensten en reizen. Zelf heb ik al eerder mijn Twitter en Facebook account opgeheven of op non-actief gezet. Mijn google account is verworden tot een sterfhuisconstructie: Drive is omgezet naar Murena, Photos ben ik stapsgewijs aan het leeghalen, gmail is gemigreerd naar Proton. Mijn Wordpress.com account is opgezegd en ik ben bezig met de migratie van mijn persoonlijke blog naar een Nederlandse webhost. De reis met het gezin naar de VS is uitgesteld. Over de abonnementen op Netflix, HBO en Disney ga ik niet alleen. Gelet op de voorkeur van mijn kinderen voor Videoland denk ik dat minstens 2 van de 3 ingeruild gaan worden voor Europese of Nederlandse alternatieven. En verder is het net als met duurzaamheid: ben ik met deze stappen volledig buiten Amerikaans bereik? Nee, maar ik verminder de impact van acties vanuit de VS richting mij (en de EU) wel.  

Door: Foto: Greenland in the late 19th-early 20th century. View over the Tasiusaq-bay. The photographer in the foreground. Photo: Th. N. Krabbe 1889-1909.

Le Pen krijgt gevangenisstraf en mag niet meedoen aan verkiezingen 2027

Marine Le Pen mag de komende Franse presidentsverkiezingen niet meedoen. Ze was de nu al gedoodverfde winnaar van de eerste ronde, waarna de Franse kiezer – hopelijk – haar tegenstander tot president zou kiezen. Want alles beter dan extreemrechts op die plek, toch? TOCH? Daarnaast moet ze twee jaar de cel in een enkelband om.

Extreemrechts heeft zich echter overal in de wereld succesvol in een slachtofferrol gemanoeuvreerd, dus dit zal op z’n best niets doen en de populariteit van haar en haar partij RN, en op zijn meest de populariteit alleen maar toe doen nemen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: FolsomNatural (cc)

Niet Poetin, maar Trump als genadeklap voor de Europese veiligheidsarchitectuur

COLUMN - van Laurien Crump

Niemand had drie jaar geleden, toen Poetin Oekraïne binnenviel, kunnen bevroeden dat niet de Russische president, maar zijn Amerikaanse evenknie de genadeklap aan de Europese veiligheidsarchitectuur zou uitdelen. Poetins invasie in Oekraïne leek een dieptepunt in Europese betrekkingen.

Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog was er een internationale oorlog op Europees grondgebied, Rusland was volstrekt onrechtmatig een vredelievend buurland binnengevallen en de soevereiniteit van Oekraïne werd met voeten getreden. Democratie en rechtsstaat bleken ook in de Russische buitenlandpolitiek loze begrippen.

De reactie op Poetins invasie gaf reden tot hoop: de kracht en veerkracht van de Oekraïners overtrof alle verwachtingen, de gelederen binnen de EU en de NAVO sloten zich vrijwel meteen, en de steunpakketten richting Oekraïne en sanctiepakketten richting Rusland volgden elkaar in razendsnel tempo op. Kyiv is niet ingenomen, Zelenski is nog aan de macht en de Europese veiligheidsarchitectuur leek tot voor kort nog min of meer intact.

Sinds de veiligheidsconferentie in München veertien dagen geleden is er echter een nieuw dieptepunt bereikt. De Amerikaanse president Trump en zijn entourage delen de laatste weken de ene klap na de andere uit, niet aan Rusland, maar aan Europa en Oekraïne. Nadat de Amerikaanse minister van defensie (en voormalig Fox presentator) Pete Hegseth Oekraïne in de uitverkoop had gedaan, hield vicepresident Vance een ronkend betoog dat zo uit het script van Poetin had kunnen komen.

Foto: Angela Gennaro (cc)

Moldavische oligarch koopt stemmen tegen aansluiting bij de EU

In Moldavië wordt op 20 oktober tegelijk met de presidentsverkiezingen een referendum gehouden over de aansluiting van het land bij de EU. Voor de campagne over het referendum is de partij van oligarch Ilan Shor uitgesloten van deelname . Shor opereert via Telegram vanuit Moskou waar hij verblijft nadat hij veroordeeld was tot 15 jaar gevangenisstraf wegens ontvreemding van een miljoen dollar uit Moldavische banken. Nu biedt hij iedereen geld die voor hem stemmen ronselt tegen het EU-lidmaatschap. Het Europees Parlement stemde deze week met overgrote meerderheid voor een resolutie waarin Rusland wordt opgeroepen de onafhankelijkheid van Moldavië te respecteren en te stoppen met politieke inmenging.

Ilan Shor die zowel in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk als de EU op de sanctielijst staat, werd aanvankelijk tot 7,5 jaar veroordeeld vanwege de Grand Theft. Nadat hij een tijdje onder huisarrest had doorgebracht, vluchtte hij in 2019 naar zijn geboorteland Israël, waar hij tot 2024 woonde. Momenteel woont hij in Rusland, waar hij dit jaar het staatsburgerschap kreeg. In Moldavië is zijn straf in 2023 verhoogd tot 15 jaar. Nu doet het voormalige parlementslid verwoede pogingen om Moldavië weer in het Russische kamp te krijgen. Hij heeft daarvoor contacten met maar liefst vier pro-Russische partijen. Dat zijn eigen partij door de Kiescommissie is geschrapt van de lijst van voor het referendum toegelaten politieke partijen komt omdat ze niet de vereiste documenten heeft geleverd.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Quote du Jour | Europa moet een militaire macht worden

Als Europa er niet in slaagt bijeen te komen in dit uur van tumultueuze verandering, dan zal het geen tweede kans krijgen. Haar enige optie is om een militaire mogendheid te worden die in staat is haar eigen belangen te beschermen en veiligheid en orde op het wereldtoneel te waarborgen. Het alternatief is fragmentatie, krachteloosheid en irrelevantie.

Joschka Fischer – de minister van Buitenlandse Zaken die zijn eigen partij (het pacifistische en anti-imperialistische Bündnis 90/Die Grünen) in de jaren negentig tegen zich in het harnas jaagde door fiat te geven aan NAVO-ingrijpen in het voormalige Joegoslavië – laat zijn gedachten gaan over de toekomst van de Europese Unie in het tijdperk Trump.

Foto: EU2017EE Estonian Presidency (cc)

Ursula for President?

NIEUWS - Ursula von der Leyen wil een tweede termijn als voorzitter van de Europese Commissie. En dat zal de kiezer weten, ook al heeft die er niks over te zeggen. Een gelikte website en campagne op social media moet het Europese volk overtuigen dat Von der Leyen één van hen is. Geen kille bestuurder, maar een warm mens, een grootmoeder die zich hardmaakt om de beste toekomst te scheppen voor haar kleinkinderen. En bovenal een traditionele Duitser die opkomt voor traditie en eigen erf.

In een campagnefilmpje dat Von der Leyen afgelopen vrijdag deelde op Twitter zien we de EC-president wandelen in de natuur en over een pittoresk plattelandsdorpje zeggen:

Dit is mijn thuis. Hier in de natuur, met mijn geliefden, in de rust van dit dorp. Dit is waar ik de kracht en energie vind om te strijden voor ons gezamenlijk thuis. Voor ons Europa. Voor een krachtig Europa.

 

Arische idylle

Progressieve critici verweten Von der Leyen met de voorstelling van het Duitse platteland als pastorale idylle een hondenfluitje af te geven. “Wie filmde dit propagandastuk voor de Aryan Nation? Leni Riefenstahl?” vraagt een Twitteraar sarcastisch. “Met dialoogcoaching van Joseph Goebbels!,” grapt een ander. Van rechterzijde wordt Von der Leyen vooral toegebeten dat ze in haar campagne een homogeen blank dorpje voorstelt als het ideaal waar ze naar streeft, maar dat de EU bewoners van de steden intussen gewoon opzadelt met de sociale gevolgen van migratie.

Foto: ElTico68 (cc)

‘De EU verdient betere waakhonden’

RECENSIE - Lise Witteman stelt in de inleiding van haar boek Wie let er op Brussel? de vraag: ‘hoe democratisch is een machtsbolwerk waarvan bijna niemand begrijpt wat er speelt, of hoe beslissingen precies worden genomen, laat staan hoe je daar als burger invloed op kunt uitoefenen?’ Het is een terechte vraag, maar geldt die alleen voor het ‘machtsbolwerk Brussel’? En verder: moeten we voor de oorzaak van het gebrek aan democratie in de EU niet op de eerste plaats kijken naar de machtsbolwerken in de hoofdsteden van de lidstaten?

In de aanloop naar de Europese verkiezingen volgende maand geeft het boek van Witteman, journalist van Follow the Money, een goed geïnformeerde en kritische blik op wat er de afgelopen vijf jaar zoal gespeeld heeft in Brussel en hoever de ‘prille democratie’ in Europa is gevorderd. Met als eindconclusie dat de EU ‘betere waakhonden verdient’. En met die ‘waakhonden’ bedoelt ze niet alleen de Europarlementariërs, maar ook de media, maatschappelijke organisaties en daartoe aangewezen ambtelijke instanties, zoals de Europese Ombudsman, de Europese Rekenkamer en het Europese Openbaar Ministerie. Aan toezicht en capaciteit ter bestrijding van corruptie en andere vormen van ondemocratisch handelen geen gebrek, zou je zeggen. Maar dat valt nog niet mee. Een langer bestaande instantie als het anti-corruptiebureau OLAF blijkt in de praktijk weinig te kunnen doen. Het bureau onderzoekt klachten over de besteding van EU-geld en geeft ze vervolgens door aan de nationale autoriteiten. In slechts 12% van de gevallen heeft dat in de periode 2016-2022 tot vervolging geleid. ‘Het meest schrijnende voorbeeld’, schrijft Witteman ‘is Nederland’. Met de minstens tien aanbevelingen die OLAF Nederland in deze periode heeft gestuurd heeft het Nederlandse OM eind 2023 nog niets gedaan. Het recent geïnstalleerde Europese Openbaar Ministerie biedt hoop, ook al is het nog niet in alle lidstaten geaccepteerd. Het is onafhankelijk en kan misdrijven rechtstreeks bij de nationale rechtbanken aanhangig maken.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: © Sargasso eigen foto Lesbos kamp Mavrovouni

Hoe is het nu op Lesbos?

Vlak voor Kerst 2023 kwamen de Europese Raad en het Europees Parlement tot een akkoord voor een nieuw Europees migratiepact.

“Een overeenkomst die de Europese asielwetgeving voor tientallen jaren zal terugdraaien” (Amnesty International). “Het gevolg? Overvolle vluchtelingenkampen en illegale en gewelddadige push-backs” (Vluchtelingenwerk Nederland). “Het lost problemen niet op zoals het verminderen van de druk op landen van eerste binnenkomst” (IRC – International Rescue Committee).

Maar hoe is het eigenlijk nu, bijvoorbeeld, op Lesbos. Na de brand in kamp Moira, drie jaar geleden, kwam er een nieuwe locatie: kamp Mavrovouni. Net als bij Moira bieden tal van NGO’s en vrijwilligers allerlei hulp, van medische hulp tot taallessen, Van activiteiten voor kinderen tot het uitdelen van winterjassen.

Hieronder een verslag van Nederlandse vrijwilligers die medische bijstand verlenen. Anoniem, want de Griekse autoriteiten doen erg moeilijk tegen organisaties die ook kritische geluiden naar buiten brengen. Naam van de auteur is bij de redactie bekend.

Verslag

Het kamp is weer overvol, meer dan 5500 vluchtelingen, waarvan 33% kinderen. 60 %  Afghanen waaronder veel vrouwen en kinderen, 20 % mensen uit Eritrea , 12 % Arabisch sprekenden vooral uit Palestina en Yemen, overige mensen uit Oost-Afrika en Congo dus Soedan, Ethiopië, Somalië, landen waar veel geweld heerst.

Foto: NATO North Atlantic Treaty Organization (cc)

Energiebeleid EU leidt tot regeringscrisis in Noorwegen

De Noorse minderheidsregering onder leiding van de sociaaldemocraat Jonas Gahr Støre is in de problemen gekomen door de weigering van zijn coalitiepartner, de agrarische Centrumpartij, mee te gaan met recente EU-maatregelen op het gebied van energie. Noorwegen is geen lid van de EU, maar sluit zich via de EER (Europese Economische Ruimte) vrijwel altijd aan bij EU-beleid. Zonder er enige invloed op uit te kunnen oefenen. Zo heeft het land toegang tot de Europese markt en kan het ook op andere gebieden zonder problemen meedoen met de Europese lidstaten. Maar de altijd al eurosceptische Centrumpartij heeft nu bij EU’s Clean Energy for All Europeans Package een rode streep getrokken. Volgens de partij ondermijnt dit pakket maatregelen de zeggenschap van het land over de eigen grondstoffen.

Het pakket maatregelen dateert al uit 2019 en bestaat uit acht wetten die het energiebeleid moeten richten op de EU-doelstellingen inzake reductie van de CO2 uitstoot en het behalen van de in Parijs in 2015 afgesproken normen. Noorwegen moet deze wetten allemaal goedkeuren en meestal gebeurt dat ook. Vorig jaar spraken EU-Commissaris Timmermans en de Noorse minister voor Olie en Energie Terje Aasland nog mooie woorden over gemeenschappelijke uitgangspunten inzake het energiebeleid tegen de achtergrond van de oorlog in Oekraïne. Terwijl er nu op zijn ministerie hard gewerkt wordt aan oplossingen loopt er een rechtszaak die moet uitwijzen of de EU-wetgeving niet strijdig is met de Noorse grondwet. De leider van de Centrumpartij, de Noorse minister van Financiën, Trygve Slagsvold Vedum, heeft duidelijk gemaakt dat zijn partij stappen zal ondernemen om elke poging om het pakket ten uitvoer te leggen te stoppen. Het niet volgen van Europese regels kan grote gevolgen hebben, niet alleen voor Noorwegen, maar ook voor de lidstaten die afhankelijk zijn van Noors gas. Zoals Duitsland dat vorig jaar een derde van het gas uit Noorwegen betrok na het wegvallen van Russisch gas. Juist gisteren sloten het Noorse gasbedrijf Equinor en het Duitse RWE een nieuw contract voor vijf jaar.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: European Parliament (cc)

De onmacht van Europa

Hoe staat Europa tegenover het geweld in Israël/Palestina? Het Europees parlement stemde gisteren voor een motie die ondersteund werd door alle grote partijen. Het parlement veroordeelt het optreden van Hamas, Hezbollah en Iran, erkent het recht van Israël zich te verdedigen en spreekt zijn zorgen uit over de situatie in Gaza. Over de acties van Israël wordt geen expliciete veroordeling uitgesproken. Wel dringt het parlement aan om het internationaal humanitair recht strikt na te leven. ‘Het aanvallen van burgers, waaronder VN-werknemers, medisch personeel en journalisten, en de civiele infrastructuur is een ernstige schending van het internationaal recht.’ In onderscheid met een eerdere versie van de motie van de Europese Volkspartij wil het parlement met deze gezamenlijke motie zijn ‘diepste verdriet en volledige solidariteit uitspreken met de onschuldige slachtoffers aan beide kanten, hun families en dierbaren.’ PvdA en GroenLinks stemden voor de resolutie, maar hadden graag een veel sterkere inzet gezien op het vlottrekken van het vredesproces met als doel een tweestatenoplossing en dus ook het einde van de bezetting van de Palestijnse Gebieden, en per direct zou oproepen tot een staakt-het-vuren, maar deze inzet is volgens hun persbericht helaas gesneuveld tijdens de eindstemming.

Wie is Europa?

Over Henry Kissinger, de beroemde Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, gaat het verhaal dat hij zo’n vijftig jaar geleden eens gevraagd zou hebben: Wie moet ik bellen als ik Europa wil spreken? Het schijnt niet waar te zijn, maar het tekent nog steeds de situatie. Europa is een confederatie van staten. Als de regeringen van die staten het met elkaar eens zijn kun je van een gezamenlijk Europees standpunt spreken. Maar dat is zelden het geval. Meerderheden in het Europarlement hebben zeker zeggingskracht. Maar voor het omzetten van standpunten in wetgeving of andere acties is de instemming nodig van de Europese Raad van regeringsleiders of de Raad van ministers van de lidstaten. De Europese Commissie speelt daarbij als derde partij absoluut een belangrijke rol. Maar Ursula Von der Leyen is geen staatshoofd of premier van de EU. Europa is geen (super)staat. De EU heeft anders dan in de jaren zeventig nu wel een vertegenwoordiger voor buitenlandse betrekkingen. Dat is nu de Spanjaard Josep Borrell. Die kan gebeld worden. Maar hij zal zich dan altijd verstaan met de ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 lidstaten.

Volgende