De echte erfenis

Er is weer eens een politiek zwaar beladen discussie over belasten van erfenissen gaande. Voor mij is het eenvoudig: schaf alle erfbelasting gewoon af. Maar.... Laten we het dan wel even hebben over wat er precies onder “erfenis” valt. Erven is natuurlijk sowieso een niet natuurlijke constructie. Normaal als een mens dood gaat blijft er hooguit een lichaam achter en wat herinneringen bij de overlevers. De rest is later bedacht. Zoals bijvoorbeeld titels als “koning” of “baron”. En daarbij is dan vooral de kortste erfelijke (genetische) route meestal bepalend. Dat laatste is evolutionair gezien nog wel een beetje te verklaren. Een mens is er op gericht voort te planten en voorkeur te geven aan de eigen genen. Dus geef je ook voor de overleving het stukje grond (erf) en de paar geiten door. Ook al hebben de geiten noch de aarde daar een stem in. En vanuit dat evolutionaire perspectief gezien, is het ook begrijpelijk dat we het dan tegenwoordig liever over een zak met geld hebben in plaats van geiten. Hoewel je dan nog een stevige filosofische boom kan opzetten over wat meer helpt bij overleven, geld of geiten... Maar dan dwalen we af. Als erfelijk erven mag bestaan vanuit het idee dat dit goed is voor de toekomst van jouw eigen nageslacht (of breder, iedereen die na je komt), dan moet in de erfenis alles meegenomen worden uit jouw leven dat nog lang na jouw dood effect heeft op de nabestaanden. Net als dat het normaal is dat van je (geldelijk) bezit eerst de (geldelijke) schulden afgetrokken worden. Zo moeten we ook bijvoorbeeld de immense hoeveelheid CO2 geproduceerd door de overledene (sinds 1990 zeg maar) als last in de erfenis gestopt worden (bv tegen 500 euro per ton CO2). Immers, dat heeft een negatief effect op het nageslacht door het snel verslechterende klimaat en alle gevolgen van dien op de mensen die blijven leven. Maar ook kan betoogd worden dat voor al het afval dat in iemands leven gedumpt is, waarvan bekend is dat er schadelijke reststoffen in zitten die de gezondheid van mensen beïnvloedt, compensatie vraagt. Sterker nog, stel je was directeur-eigenaar van een pfas-producerend bedrijf (en er lag al een rapport op je bureau of de gevolgen sinds 2000), dan zit ook in de erfenis de plicht om al die shit op te ruimen zodat je nageslacht niet voortijdig overlijdt aan kanker. En misschien moeten we ook wel zaken als “gewone” misdaden en de gevolgen daarvan in de erfenis stoppen. Dus bijvoorbeeld als de dode in zijn of haar leven de partner ernstig heeft mishandeld en dat komt pas uit na de dood, dat dan de genetische erfgenamen als genoegdoening naar de maatschappij en die partner alsnog de straf uitzitten, want kennelijk is daar nog een les te leren, relevant voor de overleving van de soort. Kortom, dump de erfbelasting en maak de erfenis echt. Maar ik zou het ook acceptabel vinden als er een extreem progressief stelsel opgetuigd wordt waarmee de overheid het geld binnen haalt om andermans achtergebleven shit op te ruimen.

Door: Foto: CC BY-SA 4.0 Stephan Okhuijsen 2023
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Sterftaks

, door

GeenCommentaar heeft altijd ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor Bas Jacobs, bijzonder hoogleraar openbare financiën en economisch beleid aan de Erasmus Universiteit en columnist voor De Groene Amsterdammer. Deze column stond eerder in dat blad.

Bas Jacobs (Foto: Bob Bronshof)

Volgens het CBS werd in 2005 ongeveer elf miljard euro nage- laten, ruim twee procent van het BBP. De overheid incasseert daarvan zo?n twee miljard euro via de successieheffingen. Het gemiddelde tarief op erfenissen is daarmee iets minder dan twintig procent. Staatssecretaris De Jager van Belastingzaken wil de erfenisbelasting verlagen. Gevreesd moet worden dat deze belangrijke wijziging klakkeloos zal worden doorgevoerd.

Benjamin Franklin ? een van de grondleggers van de Verenigde Staten ? schreef in 1789: ?In this world nothing can be said to be certain, except death and taxes.? Twee vervelende dingen worden bij de erfenisbelasting gecombineerd: de dood en het betalen van belasting. De Republikeinen in Amerika spreken consequent van de death tax. Mark Rutte van de VVD bepleit een halvering van de ‘sterftaks’.

Belasting erfenis economisch superieur
Erfenissen moeten worden belast. Dat is zowel goed voor de economie als voor de rechtvaardigheid. Als erfenissen onbedoeld zijn nagelaten, dan zijn successie- heffingen economisch superieure heffingen. De ontvanger heeft geen enkele economische inspanning hoeven leveren voor de erfenis. Een erfenisbelasting kan daarom de schatkist vullen zonder dat de economie wordt verstoord. Een confis- catoire heffing van honderd procent is dan optimaal. Met de opbrengst kunnen andere belastingen worden verlaagd die economisch veel schadelijker zijn. Onbedoelde erfenissen zijn bovendien een ideale grondslag voor herverdeling, aangezien erfenissen veel ongelijkheid in levensinkomens veroorzaken.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.