Klimaatcensuur: De conservatieve Inquisitie

Toen Galileo Galilei begin 17e eeuw stelde dat de Aarde om de zon heen draaide, kreeg hij heibel met de Katholieke Kerk. Zijn conclusies kwamen namelijk niet overeen met de opvattingen van de toenmalige kerkelijke machthebbers. De titel van zijn in 1632 verschenen beroemde werk Dialogo mocht van de Inquisitie niet refereren aan de getijden op Aarde en het voorwoord moest herschreven worden. Het Copernicaanse model van het zonnestelsel, dat hij verdedigde, mocht namelijk niet als feit, maar als pure speculatie gebracht worden. In 1633 werd Galilei veroordeeld voor ketterij en werd zijn boek uiteindelijk verboden. Nu kun je dit afdoen als het aloude dispuut tussen religie en wetenschap. De Katholieke Kerk was echter in die dagen niet alleen een religieus instituut, maar ook in sterke mate een sterke conservatieve politieke macht, vasthoudend aan de reeds weerlegde wereldbeelden van weleer.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: copyright ok. Gecheckt 04-10-2022

Sex sells

, door

Talloze media meldden vorige week dat het boek Sex van Madonna bovenaan de lijst van meest gezochte boeken staat. Een aanzienlijk aantal van hen interpreteerde dat jaarlijkse onderzoek van Bookfinder.com als ware het boek ook praktisch onvindbaar. Dat is echter een misvatting, want zeldzaam of hard to get is het allerminst. Een snelle zoektocht op de meest complete site voor antiquarische boeken levert binnen enkele seconden enige honderden exemplaren op. Niet op de lijst, maar wél bijna onvindbaar is het eerste boek van Monaldi en Sorti, een succesvol Italiaans schrijversechtpaar dat stelt al jarenlang slachtoffer te zijn van een boycot in eigen land.

Hun debuut Imprimatur is een op eigen onderzoek gebaseerde historische roman, waarin naar voren komt dat de zeventiende-eeuwse paus Innocentius XI een zeer dubieuze dubbelrol heeft gespeeld bij het bevorderen van de benoeming van de protestantse Willem III van Oranje tot koning van Engeland. Reden: persoonlijk financieel gewin. Dat laatste is op zich geen wereldschokkend gegeven, want Innocentius bevindt zich in een illuster gezelschap van kerkvaders die hun spirituele taken ondergeschikt maakten aan wereldlijke geneugten.

De paus speelde echter een belangrijke rol bij het afslaan van de Turkse aanval op Wenen in 1683 (inderdaad, hetzelfde jaar waarnaar de titel van Breiviks manifest verwijst) en stond op het punt zalig verklaard te worden. Een beter symbool in deze roerige tijden kon het Vaticaan zich niet wensen. De Heilige Stoel was dan ook not amused met de pijnlijke onthulling en deed het boek in de ban.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Schrijvers in China: quod non

, door

Goede schrijvers kunnen dingen zeggen die ik altijd al dacht, maar waar ik de woorden niet voor kon vinden. Hoe komt dat toch? Waarom heb ik toch telkens het nakijken bij hun mooie opmerkingen, waarvan ik me bijna inbeeld dat ik ze zelf had kunnen maken, als ik er maar op tijd om gedacht had? Wat in mij leeft blijft verborgen totdat ik het vergeet, en zij zeggen het, dat is het verschil. Zij hebben blijkbaar een innerlijke vrijheid die ik mis. Ze denken niet aan geld of status, ze zijn niet bang voor autoritaire heersers en ze identificeren zich al helemaal niet met de macht.

Echt een reden om veel goede boeken te lezen. Dat is een kans om zelf beter te worden. Van goede schrijvers leer je denken. Dat komt doordat ze niet bang en niet zelfzuchtig zijn. Daardoor hebben ze geen belang bij de leugens van alledag. Hun denken is niet verstopt. Ze leggen een heerlijke, inspirerende vrijmoedigheid aan de dag.
Daar ben ik weer eens aan herinnerd, nu Adriaan van Dis in China, in het hol van de leeuw, het vrije woord moedig en met zelfopoffering heeft verdedigd. Hij heeft daar immers gezegd:

,,Ze kunnen me nog zo’n leuk en interessant uitstapje naar een ver land bezorgen, er kan in China nog zo’n goede afzetmarkt voor mijn boeken liggen, ik ben niet te koop. Hier wordt het vrije woord gekneveld, hier worden schrijvers opgesloten. Juist nu ik hier ben, zal ik niet verhelen hoe schandelijk ik dit vind.”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Engagement in de Letteren

, door

In mei van dit jaar spraken de Nederlandse afgevaardigden voor de 18th Beijng International Book Fair zich unaniem uit tegen een boycot van het toen al niet onomstreden evenement. Onder hen de schrijver Bernlef, die destijds in NRC Next liet optekenen: „Het moet natuurlijk niet te gek worden. Als de repressie zich verhevigt, kan er een punt komen waarop je zegt: gaan we er alleen maar heen ter meerdere eer en glorie van de Nederlandse economie, met cultuur als glijmiddel?” Die laatste vraag lijkt inmiddels, met het huisarrest van enkele belangrijke kritische Chinese schrijvers en bloggers, bevestigend te kunnen worden beantwoord.

Sinds eind vorige week wordt een aantal van de lokale schrijvers met wie de Nederlandse delegatie zou spreken door middel van intimidatie onder druk gezet om af te zien van de ontmoeting. Tot degenen die op deze wijze feitelijk onder huisarrest zijn geplaatst behoren Jiao Guobiao, een voormalig journalist en docent journalistiek die censuur en andere vormen van onderdrukking in China aanklaagt en blogger Liu Di, beter bekend als ‘Roestvrijstalen Muis’. Zij zijn het die, ondanks een verregaande repressie door de Chinese overheid -tientallen kritische auteurs zitten reeds gevangen- er niet van weerhouden worden zich in hun artikelen en blogs kritisch over de misstanden in de maatschappij uit te laten.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De langzame knevel van de PVV

, door


,,Het is een verkeerde tendens dat de politieke kleur van topambtenaren ertoe doet. Het moet bovenal gaan om de kennis, kunde en loyaliteit van de ambtenaren. Tunnelvisie en kritiekloos uitvoeren van beleid zijn niet de bedoeling.”

Klinkt goed, niet? Het komt regelrecht uit vragen (PDF) van PVV-Statenlid Gerton van Unnik aan de leden van de Provinciale Staten van Noord-Holland. Maar meent hij het ook?

Het kritiekloos uitvoeren van beleid was precies wat de PVV beoogde toen de partij begin dit jaar het ontslag eiste van korpschef Bernard Welten, die het gewaagd had om te stellen dat een eventueel boerkaverbod door hem niet gehandhaafd zou gaan worden.

De politieke kleur van topambtenaren deed er wel degelijk toe toen de partij in mei het ontslag eiste van de directeur-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken, Joke Brant, omdat zij lid is van het volgens de PVV ‘linkse clubje’ Worldconnectors. Ook Bilal Taner, topambtenaar van de gemeente Rotterdam, moest in september 2010 ontslagen vanwege banden met het volgens de PVV jihadistische Haks Haber. Hij werd op de website van deze vereniging gefeliciteerd met de geboorte van zijn dochter. Aan hem vooraf ging districtschef Gerda Dijksman van de politie in Drenthe: zij waagde het de PVV fascistisch te noemen en ze is bovendien ex-Tweede Kamerlid van de PvdA. Ontslag, riep de PVV. Herman Tjeenk Willink mocht nooit meer als informateur aan de slag en moest aftreden als vice-voorzitter van de Raad van State. Waarom? In een op persoonlijke titel aan het eindverslag van de (voor de PVV negatief uitgevallen) informatie toegevoegd schrijven waagde hij het stelling te nemen tegen discriminatie en voor Europa. Voor Ybo Buruma was het hebben van een politieke voorkeur al voldoende. Te links voor de Hoge Raad, was het oordeel van de PVV.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Digitale revolutie-in-een-revolutie

, door

Vandaag is het precies een jaar geleden dat Khaled Said door de Egyptische politie in Alexandrië werd doodgeslagen, waarschijnlijk omdat hij een video bezat waarin te zien was hoe agenten inbeslaggenomen drugs onderling verdeelden. Met een mobieltje genomen foto’s van Khaleds kapotgeslagen lichaam werden via Facebookgroepen verspreid en voedden de groeiende verontwaardiging voorafgaand aan de demonstraties op het Tahrirplein in Cairo. Khaled die met zijn filmpje de corruptie van het oude regime aan de kaak had willen stellen, werd postuum zelf symbool van de revolutie waarin een jonge generatie voorgoed afrekende met de oude garde dankzij het internet en andere communicatiemiddelen.

Zo ging het toch, nietwaar?

Niet als je het aan Mark Zuckerberg zelf vraagt. Hij relativeerde vorige week de mate waarin zijn website verantwoordelijk gesteld kan worden voor de gebeurtenissen in Egypte:

It would be extremely arrogant for any technology company to claim any meaningful role. I think Facebook was neither necessary nor sufficient for any of those things to happen”.

Hij leek het enigszins beschaamd te zeggen maar opvallend is wel dat Zuckerberg zijn uitspraak deed op de G8, waar hij samen met een aantal andere CEO’s van social-mediabedrijven was uitgenodigd van gedachten te wisselen met Sarkozy (hij wel trouwens, wij niet). Hetgeen natuurlijk juist onderstreepte dat regeringen (oud en nieuw) nog altijd met argusogen naar nieuwe media kijken.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige Volgende