Softe rechters (1)

Met enige regelmaat biedt Sargasso ruimte voor gastredacteuren. Vandaag weer een stuk van filosoof en jurist Ron Ritzen. De reeks beslaat 5 afleveringen.

softerechters1_200Afgelopen vrijdag veroordeelde de Haarlemse rechtbank de eerste vastgoedfraudeurs: zestien maanden onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Daarnaast kregen ze nog boetes voor hun ondernemingen opgelegd: 17.000 euro. Ze sluisden door middel van facturen aan Bouwfonds waar geen zakelijke prestatie tegenover stond, 18 miljoen euro weg naar de andere verdachten in de vastgoedfraude.
In Nederland leeft niet echt het idee dat er zwaar wordt gestraft. “Dat 97 procent van de lezerskring van De Telegraaf aangaf zich ‘niet gesteund’ te voelen door justitie is misschien niet representatief, maar (…) zonder feitelijke gronden is het evenmin.“, meent een commentator van het NRC.

Dat maakt nieuwsgierig! Want wat vind de Telegraaflezer dan over het strafbeleid van de Nederlandse rechters? Een kleine niet-representatieve bloemlezing naar aanleiding van een bericht over de rechtspraak levert het volgende beeld op:
Ik vind de Nederlandse rechters van hoog tot laag (kanton-gerechtshof) een stelletje stumpers“. “Rechtspraak is verrot, door een bezetting van luie wereldvreemde vakidioten.
De rechters zijn bij de grotere crimineel te soft en bij iemand die voor een boete of iets kleins staat te hard en zeker ongevoelig. En het gehele OM is of corrupt of zelf crimineel, en maar fouten maken!” “De rechters waar ik indirect mee te maken heb gehad, hebben geen idee wat rechtspraak is, alleen maar verkeerde uitspraken omdat ze zo ‘wijs’ zijn!” “En vrouwelijke rechters is helemaal een ramp, die weten helemaal niet hoe het recht in elkaar steekt.” “De rechtelijke macht in Nederland is in handen van de ‘Linkse kerk’ t.w. PVDA, D66 etc. Wat kun je dan anders verwachten. Deze linkse kerk heeft het land naar de donder gebracht met zijn tolerantie.”

De Raad van de Rechtspraak zelf hoopt met meer uitleg een positiever beeld te bewerkstelligen van rechters. Want, zo bleek uit een onderzoek dat de Raad onlangs heeft laten uitvoeren, dat 85% van de Nederlandse burger de rechters te soft vinden. “Wij trekken ons de kritiek wel degelijk aan”, zei Van den Emster, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak. “Rechters moeten uitleggen, uitleggen en nog eens uitleggen.”
Over dat voornemen is Eerdmans, voormalig LPF’er en medeoprichter van het Burgercomité tegen Onrecht, heel kort: “Wat een arrogantie. Het enige dat weer vertrouwen brengt in de rechtstaat, is strenger straffen.”, brieste hij in de Spits. “Rechters straffen lager door allerlei verzachtende omstandigheden, maar slachtoffers hebben er geen boodschap aan dat de moordenaar van hun familieleden dronken ouders en een slechte jeugd had.”

Burgers vinden straffen voor zware misdrijven onbegrijpelijk laag, beweert Eerdmans. Nu staat hij niet alleen in zijn mening. Ad Verbrugge, de bekende VU-filosoof, schreef dat in 2004 ook al in zijn veel geprezen ‘Tijd van Onbehagen‘: “geweld en criminaliteit zijn de laatste decennia aanzienlijk toegenomen in Nederland (…) en onder de huidige omstandigheden acht ik (Verbrugge dus, RR.) een verzwaring van de strafmaat wenselijk, ja zelfs noodzakelijk als uitdrukking van de vrije wil. (…) Een verzwaring van de strafmaat herbevestigt dat het ons ernst is met bepaalde rechten” (p. 18/19).

Maar de cijfers geven Eerdmans en Verbrugge in elk geval pijnlijk ongelijk. Hoewel het totaal aantal misdrijven in de periode 2000-2007 met 8.7% afnam, steeg het aantal veroordelingen in dezelfde periode met 15%. Nog pijnlijker wordt de analyse van Verbrugge, als we kijken naar het strafklimaat. Het aantal gedetineerden per 100.000 inwoners is in Nederland spectaculair toegenomen: van 23 in 1980 tot 134 in 2005. (Nu is het overigens weer gedaald tot 100.)
Een aantal juristen vindt het ‘rechter-zijn-soft’-verhaal dan ook klinkklare nonsens.
Buruma, hoogleraar strafrecht aan de Radboud Universiteit, wees er onlangs in een lezing op dat definities van verschillende soorten misdrijven aan verandering onderhevig zijn. Wat vroeger ‘zware mishandeling’ was, wordt in toenemende mate ‘poging tot doodslag’. Een opgedrongen tongzoen stelt de Hoge Raad tegenwoordig gelijk met verkrachting. Een 72-jarige man die een moeder met kind uitscheldt, wordt veroordeeld voor ‘bedreiging met zwaar lichamelijk letsel’.
Het percentage Nederlanders dat roept om strengere straffen schommelt al jaren rond de 80 procent, aldus Sackers, hoogleraar bestuurlijk sanctierecht aan de Radboud Universiteit. “Het aantal keren dat levenslang wordt gegeven verdubbelt sinds 1995 elk jaar”, zegt Sackers.
“De afgelopen dertig jaar is de hoogte van de straffen opgeschroefd”, stelt ook Theo de Roos, hoogleraar strafrecht (UvT). “Dat is bij de burger blijkbaar niet doorgedrongen. Mensen trekken hun eigen conclusies als ze horen dat er cellen leegstaan en dat we ze aan de Belgen verhuren.”

Toch zou je kunnen volhouden dat het strafklimaat dan misschien niet milder is geworden, maar nog steeds te soft is. Maar ook de overweging is niet houdbaar. Als burgers inzicht krijgen in de dossiers en de zitting meemaken, zo blijkt uit een recent onderzoek van de Leidse rechtspsycholoog Wagenaar, dan straffen ze nagenoeg net zo zwaar (of licht) als rechters. De burger snapt dus meer dan Eerdmans denkt.
Toch zie ik hier een probleem. De Raad kan uitleggen wat hij wil, maar daarmee bereik je volgens Sackers de burger niet. Sackers: “ik ken niemand die voor z’n hobby elke week arresten van de Hoge Raad gaat lezen.” Wie rechters een stelletje stumpers en luie wereldvreemde vakidioten vindt, en wie rechtspraak verrot en het gehele OM corrupt en crimineel vindt, komt echt niet tot andere gedachten bij meer uitleg.
Het probleem zit bij de combi ‘Eerdmans, Leistra (Elsevier) & Paradijs (Telegraaf)’. Zolang zij weigeren serieuze journalistiek te bedrijven, kan Van den Emster uitleggen wat hij wil. Hierover de volgende keer meer.

  1. 1

    Die kloof zit niet zozeer tussen de burger en de politiek, maar tussen de bevolkingsgroepen met en zonder onderbuik.

    Het lastig rationeel te blijven in deze tijd maar zo’n stuk als dit helpt dan weer even. Dank.

  2. 3

    Deze discussie hebben we ook al gehad op GeenCommentaar.

    En deze post, ondanks haar roep om serieuze journalistiek gaat net zo hard nat.
    Voorbeeld: zware mishandeling mag dan wel poging tot doodslag worden, ook daarvoor is de straf een lachertje.
    En zijn straffen te laag? JA, volmondig JA. Kijk naar die Hasan Saban, slechts 7,5 jaar. Volkert heeft geen levenslang, de moordenaar van de conrector is al vrij of komt binnenkort vrij.

  3. 4

    Levenslangen, daar zijn er zo weinig van (iets meer dan dertig ofzo), dat is heel makkelijk verdubbelen, elk jaar. En als ik lees dat allerlei gespuis, ondanks hun straf, weekendjes weg mogen, standaard alleen maar twee/derde hoeven uit te zitten, en wat dies meer zij, gaan bij mij toch echt de haren recht overeind staan. En dan hadden we ’t nog niet eens over die Arnhemse malloot die destijds die Turkse psychopaat heeft laten wandelen, en weigerde daar conclusies uit te trekken.

    ’t Zijn allemaal incidenten, natuurlijk; de rechterlijke macht zal echt wel door de bank genomen Ok zijn. ’t Is alleen de onmogelijkheid om iets aan posities te veranderen, en het welzijns-sausje dat er overheen gegoten is, de laatste decennia.

  4. 5

    @1: het is lastig rationeel te blijven. Ja, dat is lastig. De eerste vraag is al wat de ratio achter straf is. Waarom stop je iemand in de gevangenis? afschrikeffect? wraak? genoegdoening? bescherming van de samenleving tegen een potentieel of reeel gevaar?
    Als je dan kiest voor gevangenisstraf, welke ‘tarieven’ hanteer je dan?
    De zoekterm “eerder veroordeeld” levert meer dan 100.000 hits op, met prominent moordverdachten die al eerder voor moord vastzaten. Is het rationeel om te zeggen ‘better safe than sorry’ en moordenaars altijd levenslang te geven? Zeg maar wat rationeel is, Leven.

  5. 6

    Het marathoninterview met Jan Bianchi is overigens best aardig wat dat betreft. (Over de zin van het strafrechtssysteem onder andere)

  6. 7

    @3 Hockey: “En zijn straffen te laag? JA, volmondig JA.”
    Mijn punt is het volgende. Als in de media over (bijv.) ‘verkrachting’ (inclusief de strafmaat) wordt geschreven, maakt het voor de berichtgeving veel uit of het om een opgedrongen tongzoen of om brute penetratie gaat. Beide delicten zijn weliswaar onacceptabel, maar een verschil in opgelegde straf is m.i. redelijk.
    Verder zie je dat burgers doorgaans dezelfde straf opleggen als rechters als ze over een zaak moeten oordelen. Er is niet zozeer sprake van een tegenstelling tussen ‘burgers’ en ‘rechters’, maar tussen ‘burgers & rechters’ en ‘OvJ’.

  7. 8

    @5 KJ: volgens mij staat voor levenslang de teller op 31 (en bij levenslang kennen we geen strafvermindering. Alleen gratie.).
    Jij zegt: “‘t Zijn allemaal incidenten, natuurlijk; de rechterlijke macht zal echt wel door de bank genomen Ok zijn. ‘t Is alleen de onmogelijkheid om iets aan posities te veranderen, en het welzijnssausje dat er overheen gegoten is, de laatste decennia.” Ik ben het daar mee eens, wat de politie betreft. Eén deel van de justitiële dwalingen ontstaat, omdat de politie te zeer als ‘hulpverlener’ optreedt, met alle oprechte intenties. Maar politiewerk is primair ‘waarheidsvinding’. (Zie bijv. de casus ‘Angelique’ in W. Wagenaar, Vincent plast op de grond.)

  8. 9

    Opvallend is dat dit stuk en de reacties van de mensen die ermee instemmen focust op de zaken die niet in de krant kwamen en niet zoveel reuring opriepen. Typerend.

  9. 10

    @ Hockey

    Als ik voor mezelf spreek: ben zo’n jaar of 8 bezig met metadisciplines van recht.

    Zou het dan niet wat sneu zijn als ik mij hoofdzakelijk op opgeklopte nonsense van de Telegraaf zou baseren?

  10. 11

    Misschien moet er bij een volgend onderzoek eens gevraagd worden: “Was u ooit wél tevreden over de door rechters gegeven strafmaat, en zo ja: wanneer?” Dan weet je meteen wat je moet met dit soort meningen.

    @R.R. kan de strafmaat niet geindexeerd worden op een of andere manier? Nu zegt iedereen: ja, maar…
    1. er zijn minder veroordelingen,
    2. “ze” staan zo weer buiten (Hockey), enz.
    Kortom: iedereen speelt weer specialistje. Ik weet niet of het kan en zo ja, hoe precies het beste, maar een ‘strafindex’, zou misschien wat scepsis en onwetendheid wegnemen. Niemand vecht ook inflatiecijfers van het CBS aan. Natuurlijk hoor je hier en daar wel eens: “alles is duurder geworden”, maar door zo’n index kan het nooit echt uit de hand lopen met Telegraaf-achtig gezwets.

  11. 12

    @prometeus; Levenslang voor Mohammed Bouyeri was volkomen terecht, net zoals voor die twee gekke kerels die in de afgelopen jaren hun complete gezin al dan niet met een hamer uitmoordden. Maar ik kan me ook de collectieve zucht van verontwaardiging herinneren die destijds Nederland ontsnapte, toen Volkert van der Graaf maar twintig jaar kreeg. En dus bijgevolg, maar veertien jaar hoeft te zitten. Met name die laatste uitspraak heeft toch, meer dan andere, de indruk doen ontstaan dat de rechterlijke macht in Nederland grillig is, en links.

  12. 13

    Nederland is juist één van de strengste landen in Europa en de wereld.
    levenslang is in NL levenslang (geen vermindering mogelijk anders dan gratie).
    Ndeerland kent zoals andere EU-landen geen toetsing na bv twintig jaar.

    NL kent ook maar max 1/3 strafvermindering (Engeland bv 2/3)

  13. 14

    @12: “Maar ik kan me ook de collectieve zucht van verontwaardiging herinneren die destijds Nederland ontsnapte, toen Volkert van der Graaf maar twintig jaar kreeg.”

    Die was toch niet zo collectief als jij het voorstelt. De term “maar” is ook wel wat misplaatst en de schreeuwkop van de Telegraaf destijds zal ook wel geholpen hebben om de realiteit van die (zware!) straf niet in te zien. Om de één of andere reden wordt er blijkbaar gedacht dat bepaalde volkssentimenten hogere straffen rechtvaardigen. Als rechters daaraan toe zouden geven was het pas echt gedaan met de rechtsstaat.

  14. 15

    Het probleem is niet alleen de onderbuikgevoelens, het probleem is dat ’t eigenlijk heel lastig om om ‘criminelen’ te straffen, en dat dat z’n eigen momentum creert. Als je een draaideurcrimineel een half jaar geeft, dan weet je dat ’t dan pas echt fout gaat, omdat-ie in de bajes de laatste tips krijgt van andere crimineeltjes.

    Voor iemand wie een kind of partner kwijtraakt door moord/’zinloos geweld’ of dood door schuld is een gevangenisstraf of nooit zwaar genoeg (‘wijhijhij hebben levenslang’), of niet het gepaste middel.

  15. 16

    Overigens, wat ‘straffen’ betreft: stel dat biotech zover is gevorderd dat ze een pilletje kunnen maken waardoor je je schuldig voelt. En niet zo’n beetje ook. Zonder verdere bijwerkingen.

    En stel dat rechters zouden beslissen dat je de keuze hebt tussen dat je jezelf drie weken dagelijks bij de politie meldt om daar dat pilletje te slikken, of een jaar in de bajes.

    Wat zou je kiezen? Mag ’n maatschappij uberhaupt zoiets opleggen?

  16. 17

    Ja ik kan ook best met zijn straf leven. Het zijn meestal de “extremisten” die een grote bek hebben en dus daarmee de media halen, dus dat zegt vrijwel niets over de mening van het volk.

    @RR
    Burgers die tot dezelfde strafmaat komen is waarschijnlijk met het wetboek aan hun zijde, dus die volledig volgens de regels te werk gaan. Dat is dan helemaal niet zo gek dat die tot dezelfde conclusie komen als de rechter. Maar het zegt niets over wat diezelfde burgers van die regels vindt.

    Ikzelf vind de strafmaat voor geweldsdelicten helemaal niet zo slecht. Ik ben het zelf alleen niet zo eens met de strafmaat voor witteboordencriminelen. Het lijkt er vaak op dat de rechter de aandacht en dus de publieke beschadiging als een hoge strafmaat op zich ervaart en daarom de specifieke straf enorm vermindert.
    Het voorbeeld van de vastgoedfraude wat je aanhaalt is dan nog redelijk, maar vaak is het 6 maanden voorwaardelijk en een boete die in geen verhouding staat met de schade.

  17. 19

    @klaplong, wat je precies wil zeggen weet ik niet. Klinkt nogal als ambtelijk gelul, de metadisciplines van het recht.
    Misschien moet je je eens 8 jaar bezig houden met het bekijken van de effecten van misdaad op de slachtoffers, door de ogen van de slachtoffers (en dus ook hun familie, vrienden en geliefden).

  18. 20

    Eén probleem dat niet expliciet genoemd wordt is (de impressie van) een een veelal blunderend OM, waarbij de burger geen onderscheid maakt tussen een vrijspraak, op onderdelen eventueel, omdat “de rechter te laag zou straffen” of omdat het OM de zaak weer heeft verpest. De Hells Angels zaken het beste voorbeeld van wat ik bedoel.

    De rechter heeft in een rechtstaat geen keus dan vrijspraak als er geen serieuze bewijzen van strafbare feiten worden aangeleverd, maar voor het grote publiek telt het gewoon voor het aanvink-hokje “te lage straffen” in de volgende Maurice de Hond enquete.

    De publiciteit rond justitiële dwalingen die we hebben gezien — Puttense moordzaak, Schiedammer parkmoord, waarschijnlijk Lucia de B. etc — hebben in ieder geval ook op mij de indruk achtergelaten van een blunderend OM, omdat het samen met politie niet bezig is geweest met waarheidsvinding maar met verkrijgen van een veroordeling. Marketing-justitie, waarbij je schuld verkoopt aan een rechter. Mooi strikje eromheen en het lijkt net echt. Je kunt het de rechter aanrekenen, maar primair dragen politie en OM die schuld en gaan hem alleen maar harder dragen in een maatschappij waarin de druk op de rechter om te veroordelen hoger wordt in dit cirkel-effect.

    Op dezelfde manier als politie intern afgerekend wordt op hoeveelheid uitgedeelde boetes in plaats van hoeveelheid toegevoegde waarde omdat je dat laatste niet in een mooi, objectief prestatie-staatje kwijt kan wordt een officier van justitie intern afgerekend op hoeveelheid veroordelingen. Is dientengevolge bezig met veroordeeld krijgen veel meer dan met de waarheid.

    Dit effect is wat mij betreft een veel ernstiger bedreiging voor het vertrouwen in justitie dan zogenaamd laag straffende rechters zijn. Het OM zou op veel grotere afstand van politie moeten staan want “checks and balances” zijn uit het systeem gevallen.

  19. 21

    @19: hockey: wat denk je d’r eigenlijk mee op te schieten als je iedereen die volgens het pleps ‘crimineel’ is verbant naar de gevangenis, of de doodstraf geeft? Gerechtigheid?

  20. 22

    @21, deze respons is helemaal grof. Je geeft dus aan dat het volk plebs is, en ze daarmee gewoon d ebek moet houden. De linkse elite beslist wel voor hun.

    Tevens noem je de slachtoffers plebs.

    Hebben ze jou al gevraagd voor de Hoge Raad?

  21. 24

    Of gewoon geen antwoord geven en deze volstrekt te voorspellen en geen waarde toevoegende sub-thread laten voor wat ‘ie is natuurlijk.

  22. 25

    @Bismarck; Ik heb de Telegraaf destijds niet gelezen; wat ik hier voor het voetlicht probeer te brengen is mijn eigen gevoel en dat van velen om mij heen. En bovendien het gevoel, nee de angst, die erop volgde tijdens het proces tegen Bouyeri: ‘hij zal toch niet ook twintig jaar krijgen ?’

    Jij noemt twintig jaar zwaar. Ik noem veertien jaar in de praktijk voor het saboteren van het politieke proces en het plegen van wat genoegzaam een executie genoemd zou kunnen worden buiten de criminele sfeer, licht. Heel licht.

    We straffen om drie redenen; maatschappelijke verwijdering, genoegdoening, en voorbeeldstelling. Vooral in het kader van het laatste was deze straf licht. Veel te licht.

  23. 26

    @23, en @24, nee daar kan ik geen antwoord op geven.

    Ik weet niet wat wordt bedoeld met iedereen die volgens het plebs crimineel is. Ik dacht dat we wetten hadden welke bepaalden wat wel en niet verboden is. En welke zwaar tekortschieten in strafmaat. Maar wat wordt bedoeld met “iedereen die volgens het plebs crimineel is” weet ik niet.

  24. 27

    @11 prometeus: je vroeg je af of de strafmaat niet geïndexeerd kan worden. “Nu zegt iedereen: ja, maar…” Dat is inderdaad een probleem. Waarschijnlijk is het onvermijdelijk. Want delictomschrijvingen wijzigen (zie mijn eerdere voorbeeld: tongzoen is nu verkrachting) en er komen ook steeds nieuwe wetten bij. Daarnaast neemt niet alleen de gevoeligheid toe, maar verbeteren ook de registratiesystemen. Volgens Ido Wijers is de toegenomen jeugdcriminaliteit voor 1 procent te verklaren uit toegenomen agressie en voor de rest is het een kwestie van aangiftebereidheid en verbeterde registratie.

  25. 29

    @17 Maurice; je schrijft: “Burgers die tot dezelfde strafmaat komen is waarschijnlijk met het wetboek aan hun zijde, dus die volledig volgens de regels te werk gaan. Dat is dan helemaal niet zo gek dat die tot dezelfde conclusie komen als de rechter. Maar het zegt niets over wat diezelfde burgers van die regels vindt.” Nee, de burgers oordeelden niet op basis van het Wetboek van Strafvordering. Dat kan ook niet, want daaraan staan alleen maximumstraffen vermeld. Het verschil tussen burgers en rechters zijn de ankers (basisregels), die ze hanteren (bijv. één getuige is géén getuige; een politieman vertelt altijd de waarheid, etc.)

  26. 31

    @30, kijk, dát is nu de juiste insteek. In een discussie aangaande het strafrecht gaan we in op de keuze voor verleden tijd in plaats van tegenwoordige tijd.

  27. 32

    @22: grof? Ach. De telegraaf die het werk van het OM overdoet en zegt dat d’r niet hard genoeg wordt gestraft, da’s grof. Ik wist namelijk niet dat die NSB-krant de bevoegdheden had om iets met recht te doen.

  28. 34

    @gronk: Minder criminaliteit? Door het veel zwaarder straffen in de V.S. is de kleine criminaliteit daar onder het Europese niveau. Moord en verkrachting natuurlijk niet, ook toen er lichter gestraft werd (jaren ’70) was dat in de V.S. op een hoog niveau.

    Ik betoog het niet, want onlangs zit daar driekwart procent van bevolking in de gevangenis. Maar doen alsof zwaarder straffen im- of zelf contraproductief is wat criminaliteitsbestrijding betreft is onzinnig, en zit wat mij betreft in dezelfde categorie als “belasting is goed voor de economie”.

  29. 35

    Maar doen alsof zwaarder straffen im- of zelf contraproductief is wat criminaliteitsbestrijding betreft is onzinnig,

    De enige reden dat dat in de VS werkt die ik me kan voorstellen is dat iemand op jonge leeftijd de bajes in gaat, en er op middelbare leeftijd weer uitkomt dat hele gedrag is ‘ontgroeid’.

    Maar hier in nederland zou dat betekenen dat je een klein kutcrimineeltje met een strafblad vol met lichte vergrijpen dus 10 jaar de bak in gooit. Feitelijk geef je zo iemand 10 jaar op. Zou best kunnen werken, denk dat ze d’r bij de politie best blij mee zijn, maar ik kan me wel voorstellen dat ze bij justitie niet direct staan te trappelen.

  30. 36

    De enige reden dat dat in de VS werkt die ik me kan voorstellen is dat iemand op jonge leeftijd de bajes in gaat, en er op middelbare leeftijd weer uitkomt dat hele gedrag is ‘ontgroeid’.

    Nou, een bijkomstigheid is ook dat als je 25 jaar in de gevangenis zit voor winkeldiefstal (three strikes out) je 25 jaar lang alleen je medegevangen kan bestelen. De tijd dat iemand vast zit is de tijd dat hij/zij geen misdaden kan plegen.

  31. 37

    Ik neem aan dat die bozige Televaaglezers ook allemaal hogere boetes willen voor, ik noem maar wat, kapotte fietslampjes en belastingontduiking?

  32. 38

    @25: Ik noem “14 jaar” (vooralsnog is het gewoon 20 jaar, het is nog maar te bezien of Volkert eerder vrij komt) niet licht maar zwaar. Ik zie dat jij weer allerlei kwalificaties aan komt dragen, maar hoe het ook “genoemd zou kunnen worden”, het was gewoon moord en daarvoor is een straf van 20 jaar niet licht (in vergelijking met andere uitspraken in gevallen van moord).

    Verder zit je er een beetje naast met de redenen van straffen. Ook is aangetoond dat hogere straffen geen preventief effect hebben (ik neem aan dat je dat bedoelt met voorbeeldstelling?), dus in dat kader is een hogere straf zinloos.

  33. 39

    @JSK: nerds-are-us: maar dan heb je dus alleen een *tijdelijk* effect van strenger straffen: strenger straffen verlaagt de uitstroom van criminelen van de gevangenis naar de maatschappij; zodra ze weer vrij zijn gaan ze op oude voet verder. Als je van ‘milde’ straffen naar ‘strenge’ straffen gaat, heb je een periode dat er helemaal geen criminelen uit de gevangenis komen (omdat ze ipv 10 jaar opeens vijfentwintig jaar moeten zitten, en de ‘instroom’ gelijk blijft). Dus denk je dat strenger straffen helpt. En dat duurt 15 jaar. Daarna moeten de straffen *weer* omhoog.

  34. 40

    @39: Ik zie het anders. Bij gelijkblijvende pakkans zorgt zwaarder straffen ervoor de een potentiele crimineel een groter deel van zijn leven achter tralies doorbrengt. Als je er vanuit gaat dat de voorraad potentiele criminelen begrensd is, leidt zwaarder straffen tot een dynamisch evenwicht met minder criminelen op straat at any given time (ivm nu).

  35. 41

    @38, hoe kan je dit licht noemen? Pim Fortuyn zal nooit meer leven. Hoe lang Volkert ook in de bak zit, het is altijd vele malen korter dan de eeuwigheid die hij Fortuyn in vermoord heeft.

  36. 43

    @42, heb ik dat gezegd? Voorlopig komt ons strafrecht erop neer dat de dader minder last ondervindt van zijn misdrijf dan het slachtoffer.

  37. 45

    @42: je impliceert ’t wel. Draai dan ook niet om de pot heen, om iets te suggereren om het vervolgens niet uit te spreken.

    Want, om je uitspraak in #43 hard te maken, d’r is maar een manier waarop de dader van een moord ‘minder last ondervindt’ van z’n misdrijf dan het slachtoffer.

  38. 46

    @JSK: Jouw aanname dat het aantal criminelen beperkt is is volgens mij wat naief; de praktijk is dat d’r net zoveel criminelen zijn als het justitiele apparaat aan kan, en als er ‘te weinig’ criminelen zijn wordt de wet aangepast (zie de ‘war on drugs’, bijvoorbeeld).

  39. 47

    @12 KJ toen Volkert van der Graaf maar twintig jaar kreeg

    Dat was de maximum tijdelijk straf op het moment dat hij zijn misdrijf beging.
    Dat maximum is in 2006 verhoogd naar 30 jaar.

    Dat bedoelen we nu.

  40. 48

    @36
    Alleen als er geweld gebruikt wordt, ben je na 3 keer de klos in de VS. Daar zit ook een tijdspanne tussen, ik dacht zes jaar. Indien je je na je tweede geweldadige overval 6 jaar koest houdt, dan staat de teller weer op nul.
    Op deze manier blijven wel de aggresieve dombo’s van straat.

  41. 50

    @jsk Nou, een bijkomstigheid is ook dat als je 25 jaar in de gevangenis zit voor winkeldiefstal (three strikes out)

    Zou best kunnen, maar ik heb ook gelezen dat de derde keer de misdrijf ernstiger is, onder het motto: als het dan toch moet dan maar goed.

  42. 51

    Stelling:

    Als de misdaad hoog zou zijn in Nederland dan komt dat voornamelijk door die idioten als Eerdmans etc die roepen dat de straffen zo laag zijn.
    Helaas geloven veel mensen dat en plegen ze misdaden die ze anders niet zouden hebben begaan als ze zouden hebben geweten wat ze voor straf zouden krijgen.

  43. 52

    @51: Dat lijkt me ook weer wat overboord gaan.

    Ik herhaal nog even m’n stelling dat de impressie van te lage straffen voor een niet onaanzienlijk deel voorkomt uit een slecht functionerend OM. In een beetje zaak spelen meerdere aanklachten en als het OM er op enkele van die punten een zooitje van maakt kan de rechter alleen straf opleggen op de andere punten.

    Dit uiteraard naast het effect dat voor de gemiddelde TMG consument alle tijdelijke straffen te laag zijn hoe hoog je zo ook maakt. Het lijkt al snel een dooddoener maar voor wat betreft de retoriek van die bevolkingsgroep kun je dus net zo goed niets veranderen.

    Dat dan wijten aan de media of blaffertjes als Eerdmans, Teeven, Wilders, wat dies meer zij, is een oorzaak-gevolg lusje. Natuurlijk versterkt het gevolg de oorzaak maar aan de basis staat die consument zelf. Heeft daar altijd gestaan en zal daar altijd staan.

  44. 53

    @52 Het is misschien wat gechargeerd -ik vervang voornamelijk door mede-, maar als 85% van de Nederlanders denkt dat de straffen te laag zijn, en strenger straffen zou helpen (wat veel denken), dan zou het verkondigen dat straffen lager zijn dat ze in werkelijkheid zijn nu juist misdaad bevorderend werken.

    Volgens mij is dat een redenering die wel klopt.

    Of het OM slecht functioneert weet ik niet. Door het OM worden dagelijks enorm veel beslissingen genomen die een rechtsgevolg hebben. Ieder incident wordt breed uitgemeten en de populistische partijen staan direct klaar om weer te janken.
    Daar is geen kruit tegen gewassen.

    Hoeveel fouten mag je maken? Denk eens na hoeveel fouten een ieder dagelijks maakt? Welk percentage maakt het OM dan?
    Ik zou meer willen weten voordat ik zou kunnen vinden dat het OM slecht functioneert.

    De beste remedie tegen criminaliteit is niet de straffen verhogen, maar de pakkans.

  45. 54

    @ vandyke:

    Wat natuurlijk wel aan de basis ligt van die redenering is een aanname van een enigzins lineair verband tussen strafmaat en afschrikwekkende werking en dat lijkt me erg discutabel. Dat wil zeggen, wordt ik harder afgeschrikt om een gewapende overval te plegen doordat iemand in een wetboek schrijft dat er maximaal 25 jaar in plaats van 20 jaar op staat?

    Ik heb betrekkelijk weinig inzicht in de criminele geest dus ik zal het niet uitsluiten maar vooralsnog gaat het er bij mij niet in. De gevoelsmatige verschillen zitten tussen 1 en 10 jaar of zo, en 10 maal 20 levert je “amerikaanse toestanden” op (ja, ik weet dat verschil het optellen is…) waar je ook niets aan hebt.

    Dat het OM slecht functioneert is niet alleen een factor in al die zaken van de laatste jaren die daadwerkelijk het vertrouwen in de rechtstaat hebben geschokt maar ook wat ik zo her en der in kranten lees wat rechters zeggen zodra ze dan eens wat zeggen: het OM levert met grote regelmaat broddelwerk af.

    Let ook wel he, Teeven was officier van justitie en dat is precies de sfeer die ik bedoel. Een hyper-ambitieus testosteron-slachtoffer die alleen maar in z’n eigen carrière geïnteresseerd is en op geen enkele manier in waarheid.

  46. 56

    @Hal:
    According to a 2004 study by the Bureau of Justice Statistics, looking at the period from 1981 to 1999, the United States had a lower surveyed residential burglary rate in 1998 than Scotland, England, Canada, the Netherlands, and Australia. The other two countries included in the study, Sweden and Switzerland, had only slightly lower burglary rates.

    bron: http://en.wikipedia.org/wiki/Crime_in_the_United_States

    Het originele rapport (wat ik een paar jaar terug heb gelezen) kan ik niet terugvinden.

    Anekdotisch bewijs: laatst in een Amerikaans cafe vond mij vriendin het vreemd dat ik huiverig was mijn laptop alleen te laten. Terwijl in NL dat gewoon gezond verstand is. Natuurlijk woont mijn vriendin in een hoogopgeleid, erg welvarend en vooral erg blank deel van de V.S. Maar ik woon ook in een hoogopgeleid, erg welvarend en erg blank deel van NL.

    Wat kosten betreft: ik zeg dat het Amerikaanse beleid effectief is, niet efficient. Daarnaast is preventie ook niet goedkoop.

  47. 57

    “Het aantal keren dat levenslang wordt gegeven verdubbelt sinds 1995 elk jaar”, zegt Sackers.

    … en met deze onzin-opmerking diskwalificeert hij zich meteen in deze discussie. Als dat zo zou zijn, dan zou er – als er in 1995 slechts 1 keer levenslang zijn gegeven – anno 2009 er 16.384 mensen levenslang gekregen hebben.

  48. 59

    Kanp dat in het stuk wordt gesteld dat het percentage mensen dat om strengere straffen roept rond de 80% schommelt, maar de Telegraaf niet 80% van de Nederlanders bereikt.

    We hebben hier dus de schuld aan de Telegraaf gegeven en overschatten hun bereik en invloed.

  49. 60

    @gronk, waarom spreek jij over plebs? Voel jij je zo verheven boven de gemiddelde Nederlander dat die met plebs aangeduid mag worden en jij deze daarmee gelijk diskwalificeert van de discussie.
    En jezelf dus tot de elite bestempelt die wel iets mag zeggen. Goed standpunt, voor links. Of misschien beter nog, de voorspelling van het boek Animal Farm komt uit.

  50. 61

    @hockey: zolang jij nog om de haverklap kreten als ‘linkse elite’ meent te moet laten vallen heb ik er geen enkel probleem mee om telegraaf- en elsevierlezers als ‘plebs’ aan te duiden.

  51. 62

    @gronk, nu draai je de zaken om. JIJ kwam met plebs, daarna stelde ik dat de linkse elite (die de neus ophaalt voor Telegraaf en Elsevier) blijkbaar denkt de norm te moeten bepalen.

  52. 63

    Over omdraaien gesproken, denkt TMG waar jij je vrijwillig aan laaft niet de norm te moeten stellen? Je blijft een beetje op pot-ketel niveau hangen. Je bent al snel elitair als je TMG simpel vind … schiet mij maar lek ;)

  53. 64

    Ik heb hier verschillende voorzetjes gegeven voor een andere discussie, maar hockey komt blijkbaar niet verder dan simpel links-rechts denken. En da’s al een tijdje zo. Tsja.

  54. 66

    laten we es beginnen met het strenger straffen van veelplegers ( draaideurcriminelen) die zijn nl verantwoordelijk voor het leeuwendeel van de criminaliteit.. die veel langer opsluiten helpt dus wel degelijk om slachtofferschap terug te brengen..

    Zware criminaliteit komt meestal op het conto van mensen met een anti-sociale ( persoonlijkheids) stoornis ( bv psychopaten) levenslang opsluiten van die groep is ook zeker nuttig.. zeker omdat die moeilijk zijn te “genezen” en vaak in herhaling vallen

  55. 67

    vlgs mij hebben we hier (NL) ook die 3-strikes wetgeving voor dat soort types, extra zware straf, voorwaardelijke hechtenis van vorige vergrijpen wordt er bij opgeteld e.d.

  56. 69

    @ DJ & Steeph: de rechter mag bij veelplegers eerdere veroordelingen meewegen in het bepalen van de strafmaat.. Maar de rechter blijft gebonden aan het maximum dat is opgenomen in het wetboek van strafvordering. e.e.a. is dus afhankelijk van wat er ten laste wordt gelegd..

    Vaak zijn dat toch berovinkjes, inbraken etc met een relatief lage ( en bepalende) strafmaat.. maar hou me ten goede.. dit is wat ik (nog) weet, ik ben geen strafrechtjurist..

    en ja steeph, vroeger werd het ne bis in idem ( ofzo) beginsel wat strikter toegepast. ( lagere straffen)

  57. 70

    @64, nogal pot verwijt ketel dat die zwart ziet. Jij begint hier over plebs van Telegraaf en Elsevier. En het hele artikel begint gelijk al met de Telegraaf zwart maken.
    Maar dat mag schijnbaar.

  58. 71

    @69 Palier, forensische en intensieve zorg, biedt zorg- en reclasseringsprogramma’s voor mensen met complexe problemen op psychiatrisch, verslavings, of forensisch gebied. [x] (te lui om te zoeken naar feitelijke strafduur bij vglbr vergrijp; nu vs 15 jr terug)

    @70 ja dat mag, dat heet vrijheid van meningsuiting, heeft de telegraaf het ook wel eens over … is iets voor iedereen, niet alleen voor ‘abonnees’

  59. 72

    @DJ #71: dit soort programma’s “verkoopt” i.d.d goed in Nl.. in de VS ga je gewoon lang de bak in..

    de vraag was waarmee je de maatschappij beter beschermt.. Ikzelf geloof wat minder in maakbaarheid van de mens misschien..

    een psychopaat blijft een psychopaat bv, hij wordt alleen steeds slimmer waardoor ie uit handen van de wet blijft.. ongeneeslijk die lui

  60. 73

    ‘Kale gevangenisstraffen zijn voor ggz-patiënten veelal contraproductief.’ – ook in de VS ga je niet voor frequente kleine rottigheid levenslang de bak in…
    Ik denk wel dat sommige aspecten maakbaar zijn, dat sommige lieden welvaren bij begeleiding. Maar daarmee is niet gezegd dat deze lieden maakbaar zijn. Zeker zij die antisociale trekken hebben en zich werkelijk niet kunnen verplaatsen in het gevoel van een ander. Dat is een serieus probleem waar veel aandacht aan besteedt moet worden. Niet omdat ze zielig zijn, maar omdat ze niet compleet of niet normaal zijn en dat waarschijnlijk ook nooit zullen worden. Volgens mij ligt daar ook een kern van het probleem en het verschil in opvatting tussen de rechterlijke macht en het volk. De rechter weet dat zij deze lieden niet levenslang aan de samenleving kan onttrekken, maar het volk wil ze weg hebben.

    En dan? Probleem opgelost?

  61. 74

    @73: Natuurlijk niet; het volk heeft altijd wat te zaniken; zelfs al zouden alle boeven achter slot en grendel zitten, en zou er een heel jaar lang geen misdrijf worden gepleegd, dan nog weet de hetzejournalistiek een klimaat te creeren waar achter ieder tuinhek een moordende en verkrachtende tasjesdief kan opspringen.

    (had michael moore niet eens een docu gemaakt over dat fenomeen?)

  62. 79

    De helft van het volk wil ook de doodstraf invoeren. Voor hun zijn de straffen altijd te laag. Die willen bloed zien. Openbare executies wil men. Live op tv. SBS6 heeft al een optie op de rechten.

    Mag je ook vinden dat de straffen te hoog zijn? Wij sluiten kinderen op in de gevangenis.

  63. 80

    Plus natuurlijk dat als die helft die wil dat er strenger gestraft wordt zelf eens een keer de pineut is dan opeens gaat roepen dat het oneerlijk is, of aan komen zetten met een lulsmoes.

  64. 83

    @79
    Je schreef: Mag je ook vinden dat de straffen te hoog zijn? Wij sluiten kinderen op in de gevangenis.

    Goed punt. En wat te denken aan uitleveringen aan landen waar men nog de doodstraf kent?