Overzicht

serie

Elders in de Wereld

Foto: Riccardof (cc)

Elders in de Wereld is een vaste rubriek op Sargasso waarin we stilstaan bij nieuws uit de verschillende werelddelen.


Foto: Riccardof (cc)

De volgende president van Chili is (weer) een vrouw

, door

ELDERS - Deze week exclusief aandacht voor de Chileense presidentsverkiezingen. Slaat het land links- of rechtsaf?

Afgelopen zondag werd de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Chili gehouden. De centrumlinkse ex-presidente Michelle Bachelet heeft deze ronde overtuigend gewonnen. Met ruim 46,6 procent van de stemmen liet zij haar centrumrechtse concurrent Evelyn Matthei (25 procent) ruim achter zich. Geen enkele andere kandidaat haalde meer dan 11 procent van de stemmen.

Bachelet en aanhang hadden gehoopt meer dan 50 procent van de stemmen te behalen in de eerste ronde. In dat geval zou een tweede ronde niet nodig zijn. Dat is niet gelukt. Wel is zeker dat de volgende president van Chili wederom een vrouw is.

Lage opkomst

Toch baart de uitslag van afgelopen zondag zorgen. Slechts 48 procent van de kiezers nam de moeite om naar de stembus te gaan. Dat is de laagste opkomst sinds de terugkeer van de democratie. In Chili geldt – in tegenstelling tot veel andere landen in de regio – geen opkomstplicht meer.

Hopelijk is de opkomst volgende maand hoger. Dan gaan de Chilenen opnieuw naar de stembus. In de tweede ronde kunnen zij kiezen tussen Bachelet en Matthei. Eerder schreef ik al over de bijzondere relatie tussen de twee vrouwen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 21-11-2022

Radicalisme

, door

ELDERS - Politiek radicalisme viert tegenwoordig hoogtij in de VS. Maar in hoeverre was dat vroeger anders?

‘Het politieke klimaat in de VS wordt steeds radicaler,’ is de laatste tijd een veelgehoorde observatie. Aan de ene kant is dit een alleszins juiste waarneming: extreme elementen in de Republikeinse Partij zijn erin geslaagd hun agenda op te dringen aan de partij als geheel. Met als voorlopig hoogtepunt dat een paar weken geleden een nieuwe wereldwijde financiële crisis allesbehalve ondenkbaar leek.

Aan de andere kant, zo schrijft Rick Perlstein, kenner van rechts Amerika en auteur van aanrader Nixonland: hoewel de invloed van radicaal-rechts de afgelopen jaren onmiskenbaar is toegenomen, speelt Tea Party-achtig reactionisme al decennialang een belangrijke rol in de Amerikaanse politiek.

Joseph McCarthy, Barry Goldwater, Ronald Reagan, Jesse Helms en Newt Gingrich waren allen onderdeel van een radicale traditie, zo beweert Perlstein, waarvan figuren als Paul Ryan en Ted Cruz enkel de laatste vertegenwoordigers zijn. Het succes van dit soort politici is gebaseerd op de ongeveer dertig procent van het electoraat dat als reactionair valt te kenmerken. Dertig procent is natuurlijk geen meerderheid, maar dat hoeft ook niet:

The reactionary percentage of the electorate in these United States has been relatively constant since McCarthy’s day; I’d estimate it as hovering around 30 percent. A minority, but one never all that enamored of the niceties of democracy—they see themselves as fighting for the survival of civilization, after all. So, generation after generation, they’ve ruthlessly exploited the many points of structural vulnerability in the not-very-democratic American political system to get their way. […]

To take one infamous example, Pennsylvania has thirteen Republican and only five Democratic members of Congress, even though 52 percent of the state’s voters chose Barack Obama in 2012. […]

It has also meant that Republican seats have become so safe that the remorseless far-right ideological entrepreneurs have been able to run further- and further-right candidates in primaries against establishment Republicans. It’s a win-win strategy: even if their candidates lose, they manage to drive incumbents far to the right to save their seats; and if they win, Tea Party representatives can rest secure in the knowledge that their re-election is safe no matter how recklessly they “govern.”

Foto: Tallinn, Capital of Free public Transport copyright ok. Gecheckt 06-11-2022

Gratis openbaar vervoer

, door

ELDERS - Sinds 1 januari 2013 is het openbaar vervoer in Tallinn, de hoofdstad van Estland, gratis. Helpt het?

Gratis openbaar vervoer is een maatregel die zou moeten leiden tot een schonere stad en minder overlast van autoverkeer.  Volgens Postimees, een krant uit Tallinn, is daar gebleken dat de kosten niet de enige drijfveer zijn bij de keuzes van mensen voor een vervoermiddel. Sinds de invoering van het gratis openbaar vervoer in de Estse hoofdstad begin dit jaar is het aantal reizigers dat er gebruik van maakt volgens een Zweeds onderzoek  gestegen  met slechts 1,2 %. Het gratis openbaar vervoer heeft er volgens dit onderzoek enkel toe geleid dat de aanhoudende daling van het aantal gebruikers een halt werd toegeroepen.  Maar er zijn ook andere geluiden. Volgens de burgemeester van Tallinn ziet het er echter allemaal veel rooskleuriger uit. Op een bijeenkomst onder de titel Capital of Free Public Transport vertelde hij dat er een stijging was in het gebruik van 21%. En 8% daarvan had nog nooit met het OV had gereisd.

Postimees citeert een hoogleraar die er niet erg in gelooft. Want, zegt hij, naast de kosten zijn er nog twee andere belangrijke factoren die de vervoerskeuze bepalen: de tijd en het comfort.  Alleen bij de laagstbetaalden wegen de kosten het zwaarst. De wat meer gefortuneerden, die ook over een auto beschikken, hechten meer aan tijd en comfort. En die trek je dus niet met verouderd materieel dat in slakkengang door de stad rijdt. En zeker niet als er dan ook nog dit soort verhalen de ronde doen: “Het aantal daklozen en dronkaards dat met het openbaar vervoer reist, is flink toegenomen. De bussen zijn nu overvol en je moet vaak wachten op de volgende, waar meer plek in is”, vertelde een 22-jarige Estse begin dit jaar al over haar eerste ervaringen.

Foto: Riccardof (cc)

Uitverkoop en comebacks in Zuid-Amerika

, door

ELDERS - Deze week maken twee Zuid-Amerikaanse presidentes een comeback en start Maduro de uitverkoop in Venezuela

Het leven in Venezuela is duur. Van voedsel tot kleding, de prijzen liggen vaak vele malen hoger dan in Nederland. Praktisch alle producten worden namelijk geïmporteerd. Omdat er een tekort aan dollars is, kunnen importeurs  slechts een deel van de importen financieren met dollars die men tegen de officiële koers van de Venezolaanse overheid koopt.

De overige dollars moeten de importeurs op de zwarte markt kopen, tegen een koers die ongeveer 600 procent hoger ligt. Het prijsverschil wordt doorberekend aan de klant, die eigenlijk nooit weet wat de importeur voor het product heeft betaald.

Maduro vindt deze praktijken onacceptabel. Volgens hem is er spraken van economische sabotage en speculatie. De producten dienen voortaan tegen ‘rechtvaardige’ prijzen verkocht te worden. Vrijdagavond kondigde hij live op tv aan dat de producten van twee electronicaketens dan ook verlaagd werden, omdat hun eigenaren zich aan speculatie schuldig zouden maken. Het gevolg was chaos bij de filialen van de door Maduro genoemde bedrijven. Duizenden Venezolanen gingen op pad om voor een appel en een ei televisies of wasmachines te kopen. Dat ging gepaard met enkele vecht- en schietpartijen. Een filiaal in Valencia werd zelfs geplunderd.

Foto: foto: flickr.com/photos/minister-president/8632434850

Rusland viert feest

, door

ELDERS - De Russen hebben deze week maar liefst drie feestdagen.

Maandag 4 november vierde Rusland de Dag van de Eenheid. Deze feestdag is in 2005 door Poetin met een presidentieel decreet in het leven geroepen als vervanger van de Dag van Nationale Verzoening en Overeenstemming op 7 november. Die feestdag was ingesteld door de voorganger van Poetin, Boris Jeltsin, als vervanger van de sovjetfeestdag van de Grote Socialistische Oktoberrevolutie.  Poetin wil met zijn nieuwe feestdag de verdrijving van de Poolse troepen uit Moskou in 1612 herdenken. Hij koppelde aan die gebeurtenis “de eenheid van een multinationale staat”.  Etnische diversiteit en tolerantie behoren op deze dag centraal te staan. Maar ook dit jaar is de Dag van de Eenheid weer aangegrepen door nationalisten die precies het tegendeel nastreven. In Moskou gingen achtduizend demonstranten de straat op met leuzen tegen immigranten en spandoeken waarop stond: jonge mensen tegen tolerantie.  De uitbarsting van nationalisme volgt op razzia’s van de politie op immigranten vorige maand.

7 november was in de Sovjet-Unie lange tijd de grootste feestdag van het jaar: de herdenking van de Oktoberrevolutie. In de nacht van 25 op 26 oktober (volgens de toenmalige Russische kalender) 1917 begon de opstand van de bolsjewieken, met een schot van de pantserkruiser “Aurora” op het paleis van de tsaar. Opstandige troepen bezetten strategische plaatsen in Sint Petersburg en het Winterpaleis van de tsaar. De zittende regering moest de volgende dag plaats maken voor  de arbeiders- en boerenraden van de bolsjewieken, de sovjets. Deze feestdag werd in het westen tijdens de Koude Oorlog traditioneel in beeld gebracht met opnames van de militaire parade op het Rode Plein om de waakzaamheid tegen het gevaar uit het oosten niet te laten verslappen.

Foto: foto van de auteur

Arme Britten

, door

ELDERS - Met de groeiende sociale ongelijkheid dreigt Groot-Brittannië terug te zakken naar de negentiende eeuw. En dan wordt daar ook nog de persvrijheid bedreigd.

Equality Trust is een Britse organisatie die zich keert tegen de groeiende inkomensongelijkheid in het land, een van de grootste in het rijke deel van de wereld. ‘En dat is slecht voor bijna iedereen,’ aldus de organisatie die is opgericht door Richard Wilkinson, een epidemioloog die onderzoek heeft gedaan naar de relatie tussen gezondheid en armoede. Zijn conclusies:  ‘Mensen in landen met meer gelijkheid leven langer, zijn gezonder en hebben meer kansen op onderwijs. Gemeenschappen zijn sterker bij minder ongelijkheid, kinderen doen het beter op school en er zijn minder tienermoeders.’

De schrijnende gevolgen van armoede bij kinderen kwamen deze week aan het licht in een onderzoek van de Children’s Society. In het Verenigd Koninkrijk leven meer dan 3 miljoen kinderen in armoede. Driekwart daarvan maakt zich zorgen over de gezinsfinanciën. De helft zegt dat het vorige winter te koud was in huis, en een kwart rapporteerde vocht en schimmel. En dan zijn er nog de minder zichtbare gevolgen van armoede die minstens zo pijnlijk kunnen zijn.  De jongste kinderen hebben het misschien nog niet zo in de gaten, maar naarmate kinderen ouder worden voelen ze zich vaker aan de kant gezet en er komt een moment dat ze zich realiseren dat hun rijkere klasgenoten in een totaal ander land leven en dan is de kloof in de samenleving definitief.

Foto: Riccardof (cc)

Zakendoen in Zuid-Amerika, verkiezingen en media-oorlog

, door

ELDERS - Deze week nemen we het zakendoen in Zuid-Amerika onder de loep, analyseren we de uitslag van de verkiezingen in Argentinië en houden we de media-oorlog in datzelfde land tegen het licht.

Ieder jaar brengt de Wereldbank een rapport uit over het ondernemersklimaat in 189 verschillende economieën. Hoeveel dagen heb je nodig om een bedrijf op te starten? Hoe lang duurt het voordat je de benodigde vergunningen hebt? Hoe makkelijk kun je je belastingen betalen? Op al dit soort vragen geeft het rapport een antwoord. Ook dit jaar kent de regio weer positieve en negatieve uitschieters.

Chili is het hoogst genoteerd op plaats 34. Op verschillende indicatoren scoort het land beduidend beter dan de OESO-landen. Zo kost het starten van een onderneming in Chili nog geen 6 dagen, terwijl in de OESO-landen het gemiddelde op ruim 11 dagen ligt. Ook zijn de opstartkosten stukken lager. De regering van Chili voert een actief beleid om bedrijven aan te trekken. Niet alleen grote multinationale ondernemingen, maar ook kleine start-ups. Via Start-Up Chile stelt de overheidbijvoorbeeld tot €30.000 aan startkapitaal beschikbaar voor (buitenlandse) ondernemers.

Er zijn echter ook landen in de regio waar ondernemen een stuk lastiger is. Met name in Ecuador, Suriname en Bolivia is het een uitdaging een bedrijf te runnen. Venezuela spant echter de kroon. Het land staat op de 181e plaats. De afgelopen jaren zijn belastingen verhoogd, ingewikkelde procedures voor het inschrijven van de onderneming ingevoerd en is het ontslaan van medewerkers praktisch onmogelijk geworden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 18-03-2022

Corporate Welfare Queens

, door

ELDERS - De echte ‘welfare queens’ van Amerika zijn te vinden in het bedrijfsleven.

Een ‘Cadillac-driving welfare queen’ is in het Amerikaanse politieke vertoog een mythische grootontvangster van overheidsuitkeringen die er zodanig goed van weet te leven dat ze met een dikke auto onder haar – uiteraard zwarte – kont haar talloze welfare checks kan komen innen. De ‘welfare queen’ is zodoende – net als haar mannelijke equivalent, de ‘strapping young buck using food stamps to buy T-bone steaks’ – het grote angstbeeld van de hardwerkende belastingbetaler die zijn zuurverdiende centen niet graag naar luie, profiterende uitvreters ziet gaan.

Zowel de ‘welfare queen’ als de ‘strapping young buck’ werden gepopulariseerd door Ronald Reagan tijdens de Republikeinse presidential primaries van 1976 (die Reagan uiteindelijk zou verliezen van Gerald Ford). Dat Reagan het hierbij met de waarheid niet zo nauw nam, spreekt eigenlijk al voor zich.

Dat wil echter niet zeggen dat de VS helemaal geen ‘welfare queens’ kennen. Grote Amerikaanse fastfoodketens betalen hun werknemers namelijk een zodanig laag loon dat andere belastingbetalers maar liefst zeven miljard dollar per jaar mogen ophoesten om de aanvullende uitkeringen, gesubsidieerde ziektekostenverzekeringen en belastingsubsidies te betalen die deze werknemers nodig hebben om niet volledig in armoede weg te zinken. Alleen al de werknemers van McDonalds ontvangen zo’n 1,2 miljard dollar per jaar aan allerlei uitkeringen en subsidies van de Amerikaanse overheid. Werknemers van deze fastfoodmoloch die vervolgens bellen naar de ‘McResources Line’ (zo heet-ie echt) met financiële vragen worden dan ook direct en schaamteloos doorverwezen naar allerlei federale hulpprogramma’s. Uiteraard staat het laatste jaarverslag (pdf) van McDonald’s vol met juichende groeicijfers.

Foto: foto Tim Brookes, flickr.com

Omstreden dassenjacht in Engeland

, door

ELDERS - Het ruimen van dassen dreigt in Engeland een averechts effect te krijgen. De kwestie verdeelt de Britse samenleving al langer dan vandaag.

Met tbc besmette dassen bedreigen de Engelse veestapel. In de afgelopen 10 jaar hebben boeren 28.000 koeien door Bovine TB verloren.  Kosten voor ’s lands schatkist: £100m.  In twee getroffen gebieden Gloucestershire en Somerset is na zware druk van boerenorganisaties toestemming gegeven om de dassen te ruimen. Maar dat lukt nog niet erg.  In Gloucestershire is na afloop van de proefperiode slechts 30% van de dassenpopulatie geruimd.

Dassen zijn een beschermde diersoort. De toestemming om de dassen af te schieten gold dan ook voor een beperkte periode. Nu overweegt de regering verlenging van deze periode. Maar dat stuit op heftig verzet. Badger Trust, een dierenbeschermingsorganisatie heeft juridische stappen aangekondigd. En er komt  ook kritiek uit wetenschappelijke hoek.  Het gevaar is namelijk groot dat de verspreiding van de ziekte nog veel meer schade gaat aanrichten omdat de dassen worden opgejaagd. David Macdonald, wetenschappelijk adviseur van Natural England roept nu op de ruiming onmiddellijk te stoppen.  Hij verwijst naar een langlopend onderzoek dat heeft uitgewezen dat het ruimen alleen effect heeft als het snel gaat en volledig resultaat heeft. De bekende televisiepresentator  Sir David Attenborough valt hem bij: ‘Why do they spend a lot of time and money doing careful scientific studies and then simply ignore the results?’

Foto: Riccardof (cc)

Wietwet Uruguay, Treinramp Argentinië en koninklijk bezoek

, door

ELDERS - Uruguayaanse drogisterijen gaan wiet verkopen en in Argentinië botste een forensentrein frontaal op een kopstation. Colombia en Venezuela mogen zich gaan voorbereiden op bezoek van ons koninklijk echtpaar.

De Uruguayaanse regering is van plan de productie, distributie en verkoop van cannabis te legaliseren. Het is de bedoeling dat de staat zelf gaat verbouwen en distribueren. Althans, dat staat in het wetsvoorstel dat nog voor eind november door zowel de Tweede als Eerste Kamer van het Zuid-Amerikaanse land goedgekeurd dient te worden. Het zou een unicum zijn. Een eerdere draft van de wet werd al goedgekeurd door de Tweede Kamer, maar wordt op dit moment aangepast. 

Als de wet wordt aangenomen, zal de eerste ‘oogst’ in de tweede helft van 2014 op de markt komen. Uruguayanen kunnen de wiet dan kopen in de drogisterijen, waar een gram cannabis ongeveer € 0,80 gaat kosten. Wel dienen gebruikers zich eerst te registeren. Per maand mag per volwassene maximaal 40 gram worden gekocht. Ook krijgen inwoners van Uruguay de mogelijkheid om zelf wiet te verbouwen voor eigen gebruik, zowel alleen als in verenigingsverband.

Treinramp Argentinië

Afgelopen zaterdag ging het opnieuw mis op het Argentijnse spoor: een trein ramde het kopstation Once in Buenos Aires. Bij het ongeluk vielen meer dan 100 gewonden. Volgens een onderzoek van de regering zou geen sprake zijn van technische mankementen aan het spoor noch trein. Wel zou de trein veel te hard hebben gereden. Volgens sommige ooggetuigenverslagen viel de machinist herhaaldelijk slaap.

Foto: foto van de auteur

Nieuwssite beboet voor reacties van lezers

, door

ELDERS - Een uitspraak van het Europese Hof in Straatsburg roept nieuwe vragen op over de aansprakelijkheid van media voor de reacties van hun lezers.

Delfi is een veelgelezen nieuwsportal in de Baltische staten en de Oekraïne. In januari 2006 verscheen op Delfi een artikel over veranderingen in het vaartraject van de veerboten in Estland van het bedrijf Leedo. Daarop kwamen 185 reacties waarvan 20 met beledigingen en bedreiging van Leedo.  Het bedrijf stelde Delfi aansprakelijk en kreeg van de Estse rechter gelijk. Tot en met het Hooggerechtshof.  De rechters vonden dat de uitlatingen van de lezers niet beschermd konden worden door de vrijheid van meningsuiting. Delfi, aldus de rechters, had als uitgever controle over de opiniepagina’s en moest daarvoor dus aansprakelijk gesteld worden. Een nieuwsportal is niet louter een technisch doorgeefluik. Een automatisch filter voor onwelgevallig taalgebruik is niet voldoende. Het bedrijf verwerft bovendien inkomsten uit de berichten, inclusief de ophef die er door de lezers over wordt gemaakt.  Delfi moest Leedo een schadevergoeding betalen van omgerekend 320 euro.

Delfi kaartte de zaak aan bij het Europese Hof in Straatsburg met de vraag of hier geen sprake was van schending van artikel 10 van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het Hof oordeelde dat dit in deze kwestie niet het geval was.

Foto: Riccardof (cc)

Abortus in Ecuador, meer macht voor Maduro en #FuerzaCristina

, door

ELDERS - Afgelopen week waren het de presidenten zelf die in Zuid-Amerika de krantenkoppen domineerden: Correa weigerde een abortuswet te ondertekenen, Nicolás Maduro wilde dat zijn parlement juist wél een anti-corruptiewet aannam en Cristina Kirchner is aan de beterende hand na haar operatie vorige week.

In Zuid-Amerika lijkt een progressieve wind te waaien: in verschillende landen kunnen homo’s met elkaar trouwen en is drugsgebruik niet langer altijd strafbaar. Ook abortus wordt uit de taboesfeer gehaald door verschillende parlementen. Maar niet overal op dit Katholieke continent kunnen zulke initiatieven op goedkeuring rekenen.

Afgelopen donderdag uitte presidente Rafael Correa zijn ongenoegen over een ingediende motie die abortus niet meer strafbaar stelt. De motie werd gesteund door een deel van de partij van de president. Correa gaf echter aan aan op te stappen als zijn partij het initiatief zou steunen. Daar schrokken zijn partijgenoten zo van, dat ze de motie introkken.

Meer macht voor Maduro in corruptiestrijd

President Nicolás Maduro heeft het Venezolaanse parlement gevraagd om een Ley Habilitante, een speciale wet die hem tijdelijk meer macht geeft. Volgens Maduro is dat nodig om de corruptie in Venezuela de kop in te drukken. Het land scoort slecht op de corruptie-index van Transparency International. De oppositie is echter sceptisch. Volgens hen heeft de president alle bevoegdheden om de corruptie aan te pakken. Zij zijn bang dat de nieuwe wet vooral gebruikt zal worden om politieke tegenstanders de mond te snoeren. De president denkt dat corruptie vooral aan de private sector te danken is. Maar enkele recente schandalen laten zien dat de overheid alles behalve ‘schoon’ is.

Vorige Volgende