Remi Lehmann

30 Artikelen
26 Reacties
Achtergrond: Jay Huang (cc)

Actualiteiten uit Chili, Peru en Venezuela

ELDERS - In de laatste ‘Elders uit Zuid-Amerika’ van mijn hand hebben we het over de verwoestende brand in de Chileense havenstad Valparaíso, Chinese investeringen in Latijns-Amerika en de vredesbesprekingen in Venezuela.

Afgelopen weekend is de Chileense kustplaats Valparaíso getroffen door wat begon als een heftige bosbrand. Het vuur bereikte echter al snel de buitenwijken van de stad. Inmiddels zijn ruim 12 inwoners overleden, 2000 huizen verwoest en meer dan 10.000 mensen geëvacueerd. Presidente Bachelet heeft de stad tot rampgebied verklaard.

Valparaíso is een belangrijke havenstad en ligt op 100 kilometer van de hoofdstad Santiago. In het buitenland is de stad vooral bekend als toeristische trekpleister.

Het grootste deel van de bevolking woont in houten huisjes die op de steile bergwanden zijn gebouwd. Hoewel het de stad een spectaculair aanzicht geeft, zijn de leefomstandigheden zwaar.

Doordat veel huizen van hout en golfplaten zijn gemaakt en de huizen hutje mutje op elkaar zijn gebouwd, kon het vuur zich snel verspreiden. En bij gebrek aan goede wegen konden brandweerwagens de branden maar moeilijk bereiken.

Daarnaast heeft de regio te maken met een ongekende droogte, hoge temperaturen en een sterke wind die het vuur opnieuw aanwakkert. Ruim 1200 brandweerlieden zijn inmiddels in Valparaíso om de brand te bestrijden. De autoriteiten verwachten de brand binnen  maximaal 72 uur onder controle te hebben.

Foto: Ole Chavannes (cc)

Pacificatie favelas Brazilië, Wilders in Argentinië

ELDERS - Deze week vegen we de sloppenwijken van Brazilië schoon, en kijken we naar Geert Wilders op de Argentijnse televisie. 

Over iets meer dan twee maanden begint in Brazilië het Wereldkampioenschap voetbal. De veiligheid van voetballiefhebbers moet gewaarborgd worden, en daarom zet de regering in op ‘pacificatie’ van de sloppenwijken in de speelsteden.

In de praktijk betekent dat dat de autoriteiten (met geweld) proberen de drugsbendes uit de favelas te verdrijven. De criminele organisaties gebruiken de arme wijken namelijk als basis voor hun activiteiten.

De acties begonnen in 2008. Sindsdien probeert zwaar bewapende politie de wijken terug te veroveren op de bendes. De ‘bezetting’ van de wijk duurt tot enkele weken na het WK. Van een structurele oplossing lijkt dus geen sprake.

Niet alle inwoners zijn dan ook te spreken over het initiatief. De politieacties zijn namelijk levensgevaarlijk – juist voor buurtbewoners. Bij vuurgevechten tussen politie en de drugsbendes vallen regelmatig doden en gewonden doordat inwoners van de wijk in de vuurlinie terechtkomen. 

Er ligt dus een grote uitdaging om de lokale bevolking voor het initiatief te winnen. En toegegeven, daarbij worden bijzondere oplossingen voor gevonden, zoals het schoonmaken van de wijk, of het korting geven op tv-abonnementen.

Wietwet Uruguay, Grondstofprijzen Zuid-Amerika

ELDERS - Deze week een wat kortere ‘Elders’ vanwege reportageverplichtingen. Hoe staat het met de Wietwet in Uruguay, enkele dagen voor de invoering? En kunnen de economieën van Zuid-Amerika doorgroeien ondanks lagere grondstofprijzen?

In december 2013 stemde de Uruguayaanse Senaat voor de omstreden Wietwet. Hierdoor wordt Uruguay het eerste land ter wereld waar de overheid zelf wiet gaat telen en verkopen. Ook wordt thuisteelt toegestaan.

Sinds 1974 wordt het gebruik van drugs (waaronder cannabis) niet meer vervolgd. Op 10 april wordt de Wietwet van kracht die ook de teelt van marihuana reguleert. Maar wat zijn nu precies de beweegredenen van de regering van het Zuid-Amerikaanse land om dit experiment aan te gaan? En wat vindt men eigenlijk van het Nederlandse gedoogbeleid?

Voor EenVandaag maakte ik samen met mijn collega Peter Scheffer een reportage over de legalisering van wiet, vanuit de Uruguayaanse hoofdstad, Montevideo.

 

Afhankelijk van ‘commodities’?

Zuid-Amerika heeft het afgelopen decennium een indrukwekkende economische groei doorgemaakt. Volgens sommige analisten is dat louter en alleen te danken aan de recordprijzen van grondstoffen. Die drukken namelijk een zware stempel op de economieën van de verschillende landen in de regio.

Zo bestaat 95% van de Venezolaanse export uit oliegerelateerde producten. Maar ook Chili (koper) en Argentinië (soja) lijken voor hun economische groei sterk afhankelijk te zijn van de prijzen van grondstoffen op de wereldmarkt.

Van Guantánamo naar Uruguay, Argentinië herdenkt dictatuur

ELDERS - Deze week twee nieuwsberichten over mensenrechten in Zuid-Amerika: Uruguay neemt waarschijnlijk vijf Guantánamo-gevangenen op als vluchteling, en Argentinië herdenkt de Vuile Oorlog.

De Uruguayaanse president José Mujica maakte vorige week bekend dat zijn land vijf gevangen van Guantánamo Bay zal opnemen als vluchteling. Het betreft volgens de militaire inlichtingendiensten van de VS gevangen die een (zeer) grote bedreiging vormen voor de staatsveiligheid. De mannen worden al bijna 12 jaar vastgehouden in Guantánamo.

Volgens een Uruguayaanse krant gaat het om drie Syriërs, een Libanees en een Palestijn uit de Westelijke Jordaanoever. President Mujica beweert dat er zelfs al ondernemers contact met hem hebben opgenomen om de vluchtelingen onderdak en werk te geven. Het is echter nog niet bekend wanneer de 5 mannen in Uruguay aankomen. Een Amerikaanse Senaatscommissie moet eerst akkoord gaan met het aanbod van de Uruguayaanse regering.

Mujica, die eerder een lans brak voor het homohuwelijk, het recht op abortus en de Wietwet, haalt nu opnieuw de internationale headlines. Volgens de president is het besluit een handreiking naar Barack Obama, die beloofde in 2008 de gevangenis binnen een jaar te sluiten. Mocht je meer over ‘Pepe’ Mujica willen weten, kijk dan naar het interview van mijn collega Marc Bessems.

Foto: Foto door Barcex

Een jaar paus Franciscus, vier jaar Bachelet

ELDERS - Deze week vieren we in Zuid-Amerika een jaar paus Franciscus en komt Michelle Bachelet opnieuw aan de macht in Chili.

Aanstaande donderdag is het precies een jaar geleden dat Jorge Mario Bergoglio, aartsbisschop van Buenos Aires, tot paus werd benoemd. Hoewel Franciscus de doctrine van de Kerk niet heeft veranderd, communiceert hij wel op een directe en meer open manier. Al snel kreeg hij de bijnaam ‘de lachende paus’.

Ik ga hier verder niet in op (het al dan niet uitblijven van) veranderingen in het Vaticaan. Dat is letterlijk en figuurlijk een ver-van-mijn-bed-show. Maar wat ik in Argentinië en buurlanden merk, is de immense populariteit van de paus. Dat lijkt vooral veroorzaakt te worden door zijn eenvoudige taalgebruik, losse stijl en boodschap van barmhartigheid. Van atheïst tot anarchist, iedereen lijkt Franciscus op z’n minst het voordeel van de twijfel te geven.

Wat gevoeliger ligt de relatie tussen de paus en de meer conservatieve bisschoppen in Latijns-Amerika. Niet iedereen binnen de Kerk is namelijk even blij met de nadruk die de paus legt op het pastorale werk. Zeker de orthodoxe tak vreest dat de doctrine steeds minder belangrijk wordt.

Je merkt die kloof ook in de praktijk. In de meer progressieve kringen binnen de Kerk is men blij met Franciscus en hoopt men op verdergaande hervormingen. De Kerk moet weer naar de mensen toe, in plaats van andersom. In conservatieve kringen lijkt nog steeds de gedachte te heersen dat parochianen er vooral zijn om de bisschop te dienen, en niet vice-versa.

Foto: Zij steunen presidente Kirchner, een meerderheid is inmiddels ontevreden over de prestaties van 'CFK'

Carnaval in Zuid-Amerika: van traangas tot visumvrij reizen

ELDERS - Zuid-Amerika is ondergedompeld in het carnavalsgeweld, van Montevideo tot Rio de Janeiro. Daarom deze week een kortere ‘Elders’ dan u gewend bent. Alaaf!

De (studenten)protesten in Venezuela duren inmiddels ruim een maand en het einde is nog lang niet in zicht. Per decreet kondigde president Maduro een vervroeging van Carnaval aan. Hij hoopte dat daardoor de gemoederen zouden bedaren.

De Carnavalsvakantie wordt door Venezolanen van oudsher gebruikt om naar het strand te gaan. Veel stranden bleven dit weekend echter leeg, terwijl de straten weer volliepen met demonstranten. De overheidsdiensten hebben weinig geduld met de demonstranten, en grijpen opnieuw hardhandig in. Uit cijfers van de regering blijkt dat tot nu toe 18 Venezolanen zijn omgekomen bij de protesten, en ruim 260 landgenoten gewond zijn geraakt. Volgens een lokale NGO zijn daarnaast 863 demonstranten gearresteerd, waarvan er nog 30 vastzitten.

De bekendste arrestant is oppositieleider Leopoldo López, die vanuit zijn cel opriep vooral door te gaan met de protesten. De oppositie is dan ook niet ingegaan op de uitnodiging van de regering tot een ‘vredesoverleg’. Die oproep leek ook weinig oprecht, aangezien Maduro de afgelopen weken zijn politieke tegenstanders continu uitmaakt voor fascisten.

Ook de komende dagen wordt door heel Venezuela gedemonstreerd.

Foto: durdaneta (cc)

Crisis Venezuela duurt voort

ELDERS - Deze week blijven we in Venezuela. De situatie lijkt steeds schrijnender te worden in de Caribische oliestaat. Na ruim twee weken van protesten zijn minimaal 13 doden gevalen. Het einde lijkt nog niet in zicht, daar zowel regering als oppositie elkaar als schuldige van het conflict aanwijzen.

Vorige week schreef ik over de protesten van de studentenbeweging en de radicale oppositie. Toen was de verwachting dat Leopoldo López, een van de oppositieleiders, zich afgelopen dinsdag aan zou geven bij de autoriteiten. Dat is inmiddels gebeurd. Hij wordt door de regering gezien als het brein achter de gewelddadige protesten. Hoewel López nog steeds vast zit, zijn de aanklachten samenzwering en moord inmiddels komen te vervallen.

Volgens de regering zijn de gewelddadigheden de schuld van de oppositie. Maduro heeft meerdere malen geroepen dat de oppositie opnieuw een – door de VS gesteunde – staatsgreep wil plegen. Een aantal Amerikaanse diplomaten moest daarom het land verlaten. De president van Venezuela claimt ook dat radicale fascisten verantwoordelijk zijn voor de doden en gewonden die tot nu toe zijn gevallen. Video’s en foto’s uit Venezuela vertellen echter een ander verhaal. In verschillende media is te zien hoe medewerkers van de geheime dienst, gewapende Chavista-bendes en de politie demonstranten verwonden en soms zelfs vermoorden.

Foto: Studenten protesteren in Venezuela.

Politieke crisis Venezuela: vandaag massaprotest

Deze week in ‘Elders’ een uitgebreide post over de politieke crisis in Venezuela. Oppositieleider Leopoldo López heeft opgeroepen tot een massaprotest in Caracas vandaag.

Sinds de dood van Hugo Chávez in maart 2013 is het steeds onrustiger in Venezuela. Aangewezen opvolger Nicolás Maduro won nipt de verkiezingen van oppositieleider Henrique Capriles. Het land kampt echter met een geweldsgolf en een disfunctionele economie: de inflatie is torenhoog en de schappen in de supermarkt zijn vaak leeg. Ook staat de persvrijheid onder druk. 

Vorige week demonstreerden Venezolaanse studenten tegen de onveiligheid op hun campussen. Oppositieleiders Leopoldo López en María Corina Machado speelden in op deze onvrede, en riepen alle Venezolanen op ook aan de protesten deel te nemen. Zij willen dat president Nicolás Maduro aftreedt. Volgens hen is Maduro op een onwettige manier aan de macht gekomen, en is hij incompetent. 

De protesten gaan met veel geweld gepaard. 12 februari was tot nu toe de meest gewelddadige dag. Die dag vielen drie doden en tientallen gewonden. Dat komt volgens de oppositie door buitensporig geweld van de verschillende overheidsdiensten. Ook zouden gewapende chavistabendes (zogenaamde colectivos) en de geheime politie met scherp schieten op de bevolking. Ook geruchten over mishandeling en verkrachting van gearresteerde demonstranten doen de ronde.

Foto: Consumenten protesteren tegen niet nakomen prijsafspraken.

Demonstraties in Venezuela, ‘koopvrije dag’ in Argentinië

ELDERS - Deze week behandelen we de protesten in Venezuela en leren we wat Argentijnse consumenten doen hun koopkracht op peil te houden.

De afgelopen weken zijn in Venezuela verschillende protestmarsen georganiseerd door studenten die tot de politieke oppositie worden gerekend. Zij demonstreren tegen de toenemende onveiligheid (op de campussen) en vóór de onafhankelijkheid van hun universiteiten.

Volgens de studenten versterkt de nationale overheid steeds verder haar greep op zowel publieke als private universiteiten. De universiteiten zijn van oudsher anti-Chavistische bastions, en zijn een doorn in het oog van de regering van president Maduro.

Bij de protesten vielen tot nu toe enkele gewonden, waaronder 12 politieagenten. Verschillende studenten zijn opgepakt vanwege geweldpleging. Volgens de regeringsgezinde pers gaat het om radicalen die de Maduro willen afzetten. Zij beschuldigen oppositiepoliticus Leopoldo López tot het aanzetten van geweld. Volgens insiders is López de gedoodverfde kandidaat van de oppositie bij de eerstvolgende presidentsverkiezingen.

Maar niet alleen de studenten gaan de straat op. Ook de vakbond voor journalisten heeft opgeroepen tot demonstraties. De journalisten vrezen voor hun baan omdat kranten moeite hebben om papier in te kopen. Het papier wordt geïmporteerd uit het buitenland. De overheid weigert echter regelmatig de benodigde dollars beschikbaar te stellen voor de inkoop van het papier. Hierdoor zijn al enkele kranten verdwenen. 

Foto: Leiders van 33 landen in de Amerika's komen bijeen in Cuba.

Conflictoplossing in de Amerika’s

ELDERS - Deze week behandelen we de oplossing van conflicten in Latijns-Amerika. Zo maakte het Internationaal Gerechtshof een einde aan het Chileens-Peruaanse grensconflict, en werd in Cuba een vredeszone opgericht. Omdat uw correspondent op reportagereis is in Patagonië, is de post van deze week wat ‘lichter’ dan normaal.

Landen in de regio kiezen steeds vaker voor internationale bemiddeling bij regionale conflicten. Wat volgt zijn twee recente voorbeelden.

Het Internationaal Gerechtshof in Den Haag kwam afgelopen week tot een uitspraak in het Chileens-Peruaanse grensconflict. Peru betwist de huidige zeegrens en had daarom in 2008 een zaak aangespannen bij het Hof. Peru had 38.000 vierkante kilometer zeegebied geclaimt, waarvan een deel bijzonder visrijk is. Dit maakt het gebied relevant voor de vissector van beide landen.

Het voorlezen van de uitspraak duurde ruim twee uur, en de inhoud kan worden gezien als een compromis. Het Hof geeft een deel van het gebied aan Peru, maar het meest visrijke gedeelte blijft in Chileense handen. In Peru wordt de uitspraak als een overwinning gezien, terwijl men in Chili het gevoel heeft ‘verliezer’ te zijn.

De presidenten van beide landen hadden voorafgaand aan het vonnis beloofd de bindende uitspraak te accepteren. Toch vond president Piñera van Chili de uitspraak maar moeilijk te verteren. Het zal echter aan zijn opvolger Michelle Bachelet zijn om de uitspraak te implementeren.

Foto: Ryan Thompson (cc)

Pesocrisis Argentinië

ELDERS - Deze week speciale aandacht voor de pesocrisis in Argentinië. In een paar dagen tijd verloor de Argentijnse munt ruim twintig procent van haar waarde ten opzichte van de Amerikaanse dollar. In meerdere opkomende markten staat de nationale munt onder druk, maar de situatie in het Zuid-Amerikaanse land lijkt het meest penibel.

Sinds eind 2011 is de Argentijnse valutamarkt aan banden gelegd. Om kapitaalvlucht te voorkomen werd de vrije handel in vreemde valuta beperkt. Het begon met redelijke eisen om witwassen te voorkomen. Daarna werd een belasting van 2o procent (en later 35 procent) ingevoerd op uitgaven in het buitenland. In de loop der tijd werden steeds vreemdere en strengere eisen gesteld: vorige week werden zelfs internetaankopen aan banden gelegd. Slechts twee maal per jaar mogen de Argentijnen nog producten uit het buitenland via internet bestellen. 

Peso in vrije val

Ondanks de valutarestricties bleef de koers van de peso ten opzichte van de dollar gestaag dalen. Afgelopen week ging het ineens wel heel hard: in twee dagen tijd verloor de munt in totaal 17 procent aan waarde ten opzichte van de Amerikaanse dollar. De Centrale Bank zette in totaal bijna driehonderd miljoen dollar in om een verdere koersval te voorkomen.

Foto: Boliviaanse president Evo Morales door Alain Bachellier. http://www.flickr.com/photos/alainbachellier/

Miljoenen uit Argentinië, kernenergie en rolezinho’s

ELDERS - Deze week lijkt Argentinië haar schuld aan Nederland terug te gaan betalen, kiest Bolivia voor kernenergie en zorgt ‘hangjeugd’ voor opschudding in Brazilië.

De Argentijnse minister Axel Kicillof is naar Frankrijk afgereisd om te onderhandelen over het afbetalen van de schuld die de Argentijnen hebben bij de Club van Parijs. De groep rijke landen leende ruim 6 miljard dollar uit aan de Argentijnen. Door het Argentijnse default in 2001 is sindsdien echter geen cent terugbetaald. Inclusief rente is de schuld inmiddels opgelopen tot 10 miljard dollar. Nederland heeft nog 427 miljoen euro tegoed van de Argentijnen.

Het Nederlandse ministerie van Financiën bevestigt dat de afbetaling wordt besproken tijdens de bijeenkomst van de Club van Parijs. In de Argentijnse media wordt bericht dat de Argentijnse regering een deel van de schuld in cash af wil lossen. De resterende schuld moet vereffend worden door onder andere goedkope leningen te bieden aan Europese bedrijven. Het is maar de vraag of de Club van Parijs daarmee akkoord gaat.

Uw correspondent maakte samen met RTL-correspondent Peter Scheffer een reportage (video) over het onderwerp voor RTL Nieuws.

Bolivia gaat nucleair

Volgens president Evo Morales van Bolivia, is het land van plan om nucleaire energie te ontwikkelen. Sterker nog, het zou een “recht van iedere Boliviaan” zijn om toegang te hebben tot de energie. Het zijn ambitieuze plannen, gezien de gebrekkige (energie)infrastructuur van het Andesland.

Volgende