Het is niet leuk om iets onaardigs over iemand te zeggen op zijn verjaardag. Zodoende – gisteren is de voormalige Duitse bondskanselier Helmuth Schmidt negentig geworden. Tijdens zijn regeerperiode zwaar omstreden, is hij nu de meest gerespecteerde levende Duitse politicus. In ieder geval in de peilingen, want niet iedereen houdt van hem. Hij wordt geroemd om zijn standvastigheid en zijn berekenbaarheid – ook mooie eigenschappen voor de commandant van een concentratiekamp, aldus de linkse politicus Oskar Lafontaine.
Helmut Schmidt was een voorbode van wat we later nog veel vaker hebben gezien bij Wim Kok, Tony Blair, en Wouter Bos. In een tijd dat we in Nederland sociaal-democratie nog met Joop den Uyl associeerden, was Schmidt al een leider in de lijn van Wim Kok, Tony Blair, en Wouter Bos. Hij was een sociaal-democratisch leider die in de praktijk rechts van het midden stond. Ook in de buitenlandse politiek gold dit. Waar zijn voorganger Willy Brandt een dialoog met het Oostblok voorstond, was Schmidt een echte ´Cold Warrior´, en een enthousiast voorstander van de plaatsing van kruisraketten.
Vandaag de dag is Schmidt nog veel verder naar rechts getrokken. Hij wil de Duitse verzorgingsstaat radicaal omvormen, is een groot voorstander van kernenergie, en een principieel tegenstander van toetreding van Turkije tot de EU. Voor een links georienteerd publiek (waarmee, praktisch gesproken, de meerderheid van de GC-lezers omschreven kan worden) is Helmuth Schmidt bijna een boze droom uit het verleden. Zijn navolgers regeren echter nog altijd de wereld.
De eerste versie van de Visie van Trots op Nederland is uit. Daar waar TON tot nu toe voornamelijk alleen de persoon Verdonk was, volgt nu de inhoudelijke invulling.
De eerste versie is overzichtelijk en beknopt. Een eerste lezing laat zien dat het concept “Trots op Nederland” inderdaad de basis is voor veel voorstellen. Maar dat wil niet zeggen dat alle signaleringen ook terecht zijn of dat de aangedragen visie ook werkelijk een oplossing is voor het probleem.
Maar goed, dat is mijn interpretatie. Dat oordeel moet ieder voor zich vellen. Het is in ieder geval goed dat er nu een stuk ligt waarmee een inhoudelijke discussie gestart kan worden.
Ik geef hier een aantal citaten die mij opvielen en mijn mening daarbij. Hoor graag die van u ook.
“..maar degene die zich onttrekt aan zijn/haar verantwoordelijkheid voor een gezonde samenleving kan en mag niet verwachten dat anderen wel voor hem of haar zullen zorgen.”
Er wordt verder niet gesproken over mensen die buiten hun schuld niet in staat zijn de verantwoordelijkheid te nemen. Hopelijk is dit niet een groep die dan extra buiten de boot gaat vallen.
“TrotsopNederland vindt dat mensen elkaar best mogen wijzen op asociaal gedrag en het overtreden van regels.”
Dat scheelde niet veel. Midden vorige week begon het ineens te vriezen. In het weekend daalde de temperatuur naar –15. En ja hoor, zoals Elders voorspeld had verschenen elke avond de ijsmeesters in het nieuws. Elfstedenkoorts noemt hij dat. Donderdag werd de dag geprikt: zaterdag. Iedereen blij want dan kon je de hele dag kijken. Zelf keek ik ook wel uit naar de elfstedentocht, maar ik werd al dat gezeur eromheen toch een beetje zat. Het is allemaal voor niets geweest. Vijdag begon het te dooien. Het is nu al 8 graden boven nul dus een elfstedentocht zit er weer niet in. Jammer. Maar aan de andere kant ben ik wel blij. Want de waterledingen van de buren waren bevroren. En ze kwamen allemaal hier langs voor water en om te douchen. Elders had een kraantje open laten staan. Dan kon de leiding niet bevriezen. Mama vond het verspilling van water. Maar het werkte wel.
Het echt leuke nieuws was dat Italië weer een democratie is. Maandag hebben de militairen de macht teruggegeven aan de regering. Daardoor is Italië ook weer lid van Europa. Er waren in alle steden grote feesten en meteen demonstraties om de legerleiding te straffen. Ook werden overal kantoren van de neofascisten in brand gestoken. Mama zei dat het volk kennelijk al weer terugverlangde naar de staatsgreep. Koning Willem Alexander hield een toespraak op televisie. Hij vertelde dat de tijd van dictaturen nu echt voorbij is en riep alle militairen in de wereld op de democratie na te streven en te respecteren. Wat me wel verbaasde is hoe arm Italië in dat ene jaar is geworden. Meer dan 50% van de bevolking is werkeloos. Ik hoop dat het snel beter wordt voor de mensen daar.
Op de beurs van Londen werd gisteren door een groep van 8 grote bedrijven waaronder Yahoo! en Virgin een waarschuwend rapport over peakoil gelanceerd. In The Oil Crunch: Securing the UK’s energy future, stelt de groep dat een piek in de productie van goedkope makkelijk winbare aardolie waarschijnlijk rond 2013 plaats zal vinden, met grote risico’s voor de Britse economie en de wereldeconomie. De bedrijven concluderen dat de risico’s zo groot zijn dat energiebeleid gericht op het verminderen van aardolie in het wegtransport noodzakelijk is, dat de doelstelling voor een 20% aandeel van duurzame energie in elektriciteitsproductie van de EU in 2020 niet ver genoeg gaat, en dat snel een beslissing over de rol van kernenergie genomen moet worden in het Verenigd Koninkrijk.
Het rapport bevat twee analyses van de toekomstige olieproductie, afkomstig van Shell en Peakoil Consulting. De verwachting van Shell, dat de olieproductie vanaf 2015 niet meer zal stijgen en voor lange duur op een plateau zal belanden, is zorgwekkend genoeg. Het betekent dat we vanaf 2015 onze jaarlijkse groei in transport en plastics niet meer kunnen dekken via aardolie, maar volop alternatieven moeten implementeren. Volgens de consultancy Peak Oil Consulting opgezet door Chris Skrebowski, zal de productie van aardolie vanaf 2013 geleidelijk beginnen te dalen. In dat geval is een nog veel intensievere investering nodig om alternatieven voor aardolie op de markt te brengen. De groep bedrijven achten het scenario van Peak Oil Consulting waarschijnlijker dan dat van Shell.
Gisteren kopte de Telegrof: ‘Groene stroom is oplichting’. Het bewuste artikel is onsamenhangend en in feite onbegrijpelijk, maar dat doet er niet toe. Het gaat immers om de kop in chococladeletters: Groene stroom is oplichting want dat blijft hangen in de hoofden van miljoenen kiesgerechtigde consumenten.
Ondertussen is de PvdA-europarlementariër Dorette Corbey die wordt aangehaald in het artikel niet blij met de toonzetting in de Telegraaf: “Corbey vertelt Energeia aan de telefoon vanuit Brussel nooit zoiets gezegd te hebben. Inderdaad, ze heeft problemen met de manier waarop energiebedrijven nu met garanties van oorsprong groene stroom aan 2,5 mln huishoudens kunnen leveren. Maar oplichting? Nee, daarvan is geen sprake“. (DuurzaamNieuws)
Het is een oud verhaal maar komt nu in het nieuws vanwege een voorstel van het Europees Parlement voor strengere eisen aan de productie van groene stroom (Volkskrant). Het voorstel houdt in dat in de toekomst groene energie (vooral) in het land zelf geproduceerd moet worden. Tot nu toe halen met name Nederlandse energiebedrijven groene stroom uit het buitenland, o.a. uit Scandinavische waterkrachtcentrales.
Deze inkoop van groene stroom verloopt via zogenaamde (groen)certificaten dat niets anders is dan een accountingsysteem om onderscheid te maken tussen groene en grijze stroom. De Nederlandse energiebedrijven namen in 2007 rond de 20 procent van de beschikbare certificaten in Europa af (zibb.nl). Verder doet de markt zijn werk en zoeken de energiebedrijven de goedkoopste groene stroom. Omdat groene stroom nog steeds vaak iets duurder is dan grijze legt de overheid wat subsidie bij.
“Wat er aan lastenverlichting wordt gegeven, is nauwelijks gedekt, er komt een generaal pardon, er mag niet worden gesproken over kernenergie of de versoepeling van het ontslagrecht. Dit is dus een kabinet waar de PvdA domineert.”
Aldus Mark Rutte, fractievoorzitter van de VVD, die spreekt van een PvdA-begroting.
“Het is pertinent onwaar dat de lagere inkomensgroepen erop vooruitgaan.”
Aldus Femke Halsema, fractievoorzitter van GroenLinks, die spreekt van een CDA-begroting.
Er is flink wat commotie over de steunadvertentie voor het linkse aksieblaadje Bluf!, twintig jaar geleden, maar wie weet nog precies waar het over ging? GeenCommentaar bespreekt de publicaties om het geheugen op te frissen. Vandaag deel vier in de serie, met een samenvatting van de achtste, negende en tiende publicatie.
Document 8: Bluf! 221, 15 mei 1986
‘Geloof ze niet!’
In deze publicatie behandelt Bluf! de verschillende lobbies rond de bouw van nieuwe kerncentrales in Nederland, wederom aan de hand van verkregen documenten. Bijvoorbeeld een verslag waaruit blijkt dat de Zeeuwse energiemaatschappij (waar Borssele onder zou vallen) alleen toestemming voor de kerncentrale zou geven wanneer de hele bouw in èèn contract zou vallen (dus niet verschillende onderdelen apart aanbesteedt). Bluf! suggereert meteen omkoperij van ambtenaren of politici, wat erg kort door de bocht is, maar opmerkelijk is het dealniettemin. Ook interessant zijn de verslagen van besprekingen met ‘derde wereldland’ China (het kan verkeren), waaruit blijkt dat de Chinezen onder voorwaarden wel Nederlands kernafval zouden willen opslaan. Nog leuker is het verslag van besprekingen met de Fransen, waar de Nederlandse delegatie kennelijk met de nodige scepsis heenging maar wildenthousiast van terugkwam (waarbij de suggestie van Bluf! dat dit mede te danken was aan rijk vloeiende wijn niet onaannemelijk is). Wel geven de ambtenaren nog een duidelijke waarschuwing mee dat de Fransen niet zondermeer afgewezen moeten worden:
Er is flink wat commotie over de steunadvertentie voor het linkse aksieblaadje Bluf!, twintig jaar geleden, maar wie weet nog precies waar het over ging? GeenCommentaar bespreekt de publicaties om het geheugen op te frissen. Vandaag deel drie in de serie, met een samenvatting van de vijfde tot en met zevende publicatie.
Publicatie 5 in Bluf! 190, 3 oktober 1985:
‘Wat is met het gezag?’
Sinds 1982 profiteerden de grootste Nederlandse bedrijven van de zogenaamde “gigantenkorting”, een korting die afgedwongen was door het bedrijfsleven, omdat de stroom in het buitenland goedkoper was. Deze kortingen waren slechts haalbaar (en houdbaar) met het idee dat er ook in Nederland goedkope stroom zou komen, opgewekt uit kernenergie. Bluf! betoogde dat deze energie alleen maar goedkoop was omdat geen rekening werd gehouden met de opslag en verwerking van het radioactieve afval.
In een notitie staat dat als er geen kerncentrales komen er slechts een paar opties zijn, waaronder “het extra verhogen van de tarieven van kleinverbruikers zodat op die wijze a.h.w. een subsidiëring van de grootverbruikers en de giganten wordt gerealiseerd.”
Publicatie 6 in Bluf! 194, 7 november 1985:
‘Zeer geheim’
In deze publicatie wordt verder ingegaan op de onthulling dat de overheid, terwijl ze flink aan het bezuinigen is, wél extra geld overheeft voor de grote bedrijven. Sociale en openbare voorzieningen moeten het vooral ontgelden en het “profijtbeginsel” wordt steeds meer ingevoerd, wat betekent dat wie profiteert, ook betaalt. Onder anderen zwembaden zouden zwaar de dupe worden.
Er is flink wat commotie over de steunadvertentie voor het linkse aksieblaadje Bluf!, twintig jaar geleden, maar wie weet nog precies waar het over ging? GeenCommentaar bespreekt de publicaties om het geheugen op te frissen. Vandaag deel twee in de serie, met een samenvatting van de tweede tot en met vierde publicatie.
Publicatie 2 in Bluf! 178, 11 juli 1985:
“inbreken kan iedereen”
De tweede publicatie volgt slechts twee weken later en bevat de onthullingen dat de regering van plan was om provincies die tegen kernenergie waren meer te laten betalen voor hun stroom, maar dat de industriële grootverbruikers in diezelfde provincies moesten worden ontzien. De commissie “Smeerpuit”, met een aantal industriële grootmachten als lid gaf dit advies aan de regering, en er werd vanuit de commissie voorgesteld de kosten voor energie van de burger fors te verhogen als het parlement kernenergie zou weigeren. Dit geld zou dan rechtstreeks richting de grootverbruikers (de industrie dus) gaan, om hen te compenseren voor het moeten gebruiken van duurdere stroom.
Ook blijkt de regering chantage niet te schuwen bij het in het gareel krijgen van dwarsliggende electriciteitsbedrijven en komt uit dat de minister van Economische Zaken Van Aardenne, Van Agt en de Commissaris van de Koningin in Noord-Brabant onderling al te hebben besloten dat de nieuwe kerncentrales in Borssele en Moerdijk gebouwd zullen worden.
De afgelopen weken is er zeer veel aandacht geweest voor de advertentie die in 1986 in de Volkskrant werd geplaatst namens 188 (en niet 178, zoals de advertentie zelf beweert) personen en organisaties die het blad Bluf! een hart onder de riem staken. Men dreigde toen namelijk de uitgever van het blad aan te pakken, om zo de schuldigen van de inbraak te vinden. De ondertekenaars vonden dat een aantasting van de persvrijheid.
Veel mensen vinden die advertentie nu een grof schandaal en de term ‘guilt by association’, valt regelmatig. Wat men gemakshalve vergeet is dat het de ondertekenaars helemaal niet ging over de rechtmatigheid dan wel onrechtmatigheid van de daad die de documenten opleverde, maar om de publicatie van de documenten zelf.
De boodschap van de advertentie was dan ook niet dat zij inbraken goedkeurden, verre van dat, maar dat zij voor publicatie waren van zulke belangwekkende informatie, en dat de uitgevers en schrijvers van Bluf! niet vastgezet mochten worden om de daders te achterhalen, iets wat de overheid overwoog.
Zo bezien is de verontwaardiging over de advertentie van bijvoorbeeld De Telegraaf nogal selectief te noemen. Als het gaat om journalisten van die krant, die na het publiceren van illegaal verkregen overheidsdocumenten worden gegijzeld, dan is het land te klein, maar een stel publicerende krakers moet de vrijheid van drukpers het liefst zo snel mogelijk ontnomen worden.
GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Dit keer is dat Verbal Jam, die het onderstaande stuk aanbood via de mail.
Eigenlijk zit ik me behoorlijk te ergeren aan de huidige hetze van rechts tegen de milieubeweging. Eerst werd Wijnand Duyvendak gretig aangepakt op zijn actieverleden en afgeschilderd als ’terrorist’, nu springt de NRC minister Cramer weer in de nek omdat ze zogenaamd een advertentie zou hebben ondertekend ter bescherming van het actieblad ‘Bluf’.
Wat in de jaren zeventig en tachtig doorging voor ludieke actie of op z’n ergst voor ‘harde actie’, wordt in het huidige tijdsgewricht al snel in de hoek gezet van ’terrorisme’. De huichelachtigheid bloeit weer als nooit tevoren.
Vergeten wordt dat veel van die acties een reactie waren op eveneens niet al te frisse praktijken vanaf de rechter flank van het politieke spectrum. Bijna alle acties vanuit de milieubeweging waren ingegeven door idealisme, door zorg over de natuur en de volksgezondheid, die achteloos werden opgeofferd aan het economisch gewin.
Dankzij de actievoerders van weleer is de politiek beter gaan nadenken
De inbraak destijds op het ministerie van Economische Zaken waar Wijnand Duyvendak bij betrokken zou zijn, was natuurlijk volgens de wet een misdrijf en daarom in strikt juridische zin niet goed te praten.
Maar in moreel opzicht was die inbraak misschien toch wel verdedigbaar. Want op dat ministerie lagen geheime plannen voor het bouwen van een kerncentrale bij de Moerdijk, terwijl het grootste deel van de Nederlandse bevolking tegen kernenergie was. Dries van Agt (CDA), destijds commissaris van de koningin in Brabant, voerde stiekem overleg met het ministerie over de vestiging van die kerncentrale. Provinciale Staten wisten van niets. Minister Gijs van Ardenne en Dries van Agt kregen politieke problemen toen dit allemaal uitkwam, maar kwamen er uiteindelijk mee weg.
Zonder de inbraak was die Moerdijkcentrale er dus misschien wel gekomen, doorgedrukt door een paar regenten en tegen de wil van de bevolking in. Maar zóiets is natuurlijk géén misdrijf, hooguit een ‘politieke doodzonde’ die vervolgens met de mantel der liefde wordt bedekt.