Reactie op Bismarck bij “Oorlog: We zijn klaar omdat we er klaar mee zijn”

De reactie van lezer Bismarck op het artikel gisteren (Oorlog: We zijn klaar omdat we er klaar mee zijn) bracht me tot een wat uitgebreid weerwoord.

Uit zijn reactie:

Bismarck: “(…) Tsaar Nicolaas II werd gedwongen troonsafstand te doen, waarmee er een einde kwam aan eeuwen van tsaristische heerschappij. De tsaar en zijn gezing werden vermoord.”

“Die is wel heeel kort door de bocht.”

Ik: Ja, daar heb je gelijk. Maar om het artikel niet al te lang te maken kan je dat van elke voorbeeld (en het hele stuk) wel zeggen. Ik heb bij elk voorbeeld geen uitgebreide details gegeven over het tijdsverloop en wat daar allemaal binnen is gebeurd. Bovendien heb ik weggelaten wat de effecten op de korte en lange termijn zijn geweest. Ik heb alleen in korte, algemeen bewoordingen daar iets over gezegd.

Verder wil ik heb best tegemoet komen door nu dan maar een niet-kort-door-de-bocht-reactie te geven.

Bismarck: “Ziet u in bovenstaande voorbeelden enige overeenkomsten met de actualiteiten?”
“(…) zit er ook nog niets tussen dat ook maar een beetje overeenkomt met de toespraak van Alexus Grynkewich.”

Ik: Nee, nogal wiedes. De militair heeft geen details prijsgegeven wat zijn “Wij weten wat ons te doen staat” inhoudt.
De enige overeenkomst in relatie tot zijn opmerkingen (“Ik denk dat de bevolking in de landen van het bondgenootschap zich enigszins ongerust maakt”) en dat zulks niet nodig is (Ik wil de miljard burgers van ons bondgenootschap dan ook geruststellen: wij hebben de situatie onder controle” sluit aan bij de actualiteit van de laatste persconferentie van de ministerraad (reuring over de uitlatingen van de minister van Defensie die Rusland voortaan ‘de vijand” wil noemen, maar geen onrust wil opwekken door te zeggen: “dat betekent niet dat wij in oorlog zijn”.

Jetten bevestigde dat in de persconferentie (zie “We hebben een vijand”:

Journalist: Als we een vijand hebben, moeten we dan ook rekening houden met een oorlog?
Jetten: Nee, daar is in die zin geen acuut risico op een grootschalige oorlog of een directe confrontatie.

Bismarck: “Ondanks een groot gebrek aan overeenkomsten tussen de voorbeelden onderling …”
Ik: Nou is volgens mij je toch de kern van het stukje ontgaan, namelijk de rol van de bevolking. Omstandigheden, aanleiding en verloop verschillen, maar hoe de burgers hebben gehandeld is van betekenis geweest bij het beëindigen van oorlogen en/of het einde van regimes/regeringen die verantwoordelijk waren voor (aspecten van) oorlogen. Ik loop de voorbeelden even na en stip ook de overeenkomsten met de actualiteiten aan:

1. Portugal (Anjerevolutie): dictatuur wilde koloniën behouden, dat leidde tot armoe, economisch verval.

Overeenkomst: Poetin lijkt het koloniale Sovjetideaal (deels) in ere te willen herstellen. De Russische staat stuurt grote sommen geld naar de defensie-industrie, waardoor de overheid fors moet snijden in reguliere uitgaven; Rusland schuift kosten voor de oorlog af op zijn bevolking; langdurige oorlog dreigt de Russische economie blijvend te verlammen.

Geen overeenkomst: de Russische militairen en bevolking komen (nog?) niet in opstand tegen het dictatoriale, ondemocratische {Poetin-regime.

2. Tunesië (Constitutionele Coup tegen Bourguiba): voorbeeld van president die “ze niet helemaal meer op een rijtje heeft”.
Ik snap niet waarom je de overeenkomst met Trump. Poetin en Netanyahu niet ziet. Dat ga ik dan 0ok niet nader voor je uitwerken, behalve dan nog even over:

3. Rusland (Troonsafstand Tsaar Nicolaas II): Overeenkomst: Poetin die zich als een nieuwe tsaar gedraagt. Geen overeenkomst: de bevolking is hem (nog??) niet zat.

4. Israël (aftreden regering Golda Meir): aanleiding was een rapport over de inlichtingen- en paraatheidscatastrofe van het Israëlische leger (IDF) voorafgaand aan de Jom Kipoer-oorlog (6 oktober 1973). Dat leidde tot grootschalige protesten. De aanhoudende maatschappelijke druk en het vernietigende rapport dwong haar en haar kabinet in 1974 tot aftreden.

Overeenkomst:
Nadat er al Israëlische burgers tegen Netanyahu’s oorlogspolitiek opstonden was Israël in shock door onthulling dat premier Netanyahu was gewaarschuwd voor Hamas-aanslag. Het leidde tot protesten door Israëlische burgers. Eerder werd een intern onderzoek van het Israëlische leger bekend dat aantoonde dat plannen van Hamas jarenlang verkeerd waren ingeschat.

Geen overeenkomst:
Netanyahu weigert een onafhankelijke staatscommissie op te richten om het falen van de overheid en de veiligheidsdiensten rond de Hamas-aanvallen te onderzoeken. Ondanks dat 74% van de Israëlische bevolking zo’n onafhankelijke staatscommissie een goed idee vindt.

5. Spanje (misleiding van de regering-Aznar over de Irakoorlog):
Overeenkomst: protesten tegen van het oorlogsbeleid van de regering- Aznar (steun aan Amerikaanse invasie van Irak in 2003). Moet ik nu echt wijzen op protesten in diverse landen tegen het oorlogsbeleid aldaar, gericht tegen onvoldoende steun aan Oekraïne, onvoldoende maatregelen tegen Israëlische regering wegens het Gaza-drama en onvoldoende afwijzing van Trumps idioterie ten aanzien van Iran, Venezulea en Cuba?

Terug naar waar het in het besproken stukje over gaat. Aanleiding was het nieuws over de toespraak van de hoogste NAVO-militair. Daar lichtte ik één citaat uit, dat neerkwam op “burgers, laat het maar op ons over” want “Wij weten wat ons te doen staat.”

Met een enkele opmerking mijnerzijds dat als militairen weten wat ze te doen staat, dat vaak reden is om erg ongerust te worden, kwam ik, als reactie, met een vijftal voorbeelden waarin de rol toch wel belangrijk is geweest ten aanzien van het oorlogsbeleid van regimes/regeringen die verantwoordelijk waren voor (aspecten van) oorlogen.

Intentie: Ik heb liever een bevolking en soldaten dat haar leiders tot vrede weet te dwingen, dan militairen die ons voorhouden dat het allemaal wel goed komt.

Beste Bismarck, misschien interpreteer ik je kritiek totaal verkeerd, maar dat zal je hopelijk dan wel recht willen zetten?