Zo’n vijfentachtig procent van de Nederlanders vindt dat rechters in Nederland ’te soft’ zijn. Ze zouden niet zwaar genoeg straffen. Dat wijst een opiniepeiling van de Raad voor de Rechtspraak uit.
Nu pleit ik al jaren voor een verplichte extra optie bij elke opiniepeiling, namelijk ‘ik heb niet voldoende verstand van zaken om deze vraag te beantwoorden’, maar ik betwijfel of die maatregel bij deze vraag had geholpen. Aangezien er emotie in het spel is vliegen mensen met de gewenste straffen al snel flink uit de bocht. Kinderverkrachter? De doodstraf! Tien jaar voor een moord? Belachelijk!
Interessant in dit opzicht is een onderzoek waarvan ruim een jaar geleden de resultaten bekend werden gemaakt, van diezelfde Raad van de Rechtspraak. Uit dat onderzoek bleek ook al dat burgers bij voorbaat hogere straffen op wilden leggen dan rechters.
Maar een experiment toonde aan dat dat niet altijd het geval was. Bij negen strafzaken die eerder behandelt waren kregen twee panels van drie burgers dezelfde informatie die de rechters hadden bij de strafzaak. En wat bleek? In deze situatie straften de rechters-voor-een-dag ongeveer net zo zwaar als de rechters in de originele strafzaak. Er was wel een verschil, en dat was dat de echte rechters iets sneller over gingen tot vrijspraak.
