Energie- en klimaatbeleid is woud van doelstellingen

De tijd is rijp voor een extreme make-over van het energie- en klimaatbeleid. In Moerdijk lopen energiebewuste burgers er keihard tegenaan: het energie- en klimaatbeleid is een wonderlijke mengeling van rempedalen, gaspedalen en koppelingen, waarvan niemand meer het netto-effect kan overzien. Helpt het nou als de lokale energiecoöperatie Energiek Moerdijk stroom bespaart, windturbines en zonnepanelen plaatst, of levert dat geen emissiereductie op? Het zal niet het enige burgerinitiatief in staat van vertwijfeling zijn. In tientallen jaren is er een woud van doelstellingen en maatregelen gegroeid. De ‘klassieke' doelen van het energiebeleid -schoon, betaalbaar en betrouwbaar- kwamen op rond 1974, toen minister Lubbers van Economische Zaken zijn energienota presenteerde. De oudere lezers weten nog het beeld van het brandende wereldbolkaarsje dat het opraken van fossiele energiebronnen symboliseerde. Goeie ouwe tijd: toen was er nog échte schaarste.

Door: Foto: Henning Lind (cc)
Foto: Sebastiaan ter Burg (cc)

De ‘onvermijdelijkheid’ van bezuinigingspolitiek

, door

ANALYSE - Bezuinigingspolitiek is nooit neutraal of logisch. Niet in de jaren tachtig en nu ook niet. Dat veel economen suggereren dat economische politiek gebaseerd kan worden op een wetenschappelijke en objectieve analyse is aanvechtbaar, volgens hoogleraar Duco Hellema.

Ook eind jaren zeventig, begin jaren tachtig verkeerde de Nederlandse economie in een ernstige crisis. De werkloosheid was groot en zou tegen het midden van de jaren tachtig zelfs oplopen tot een miljoen, dit nog afgezien van de honderdduizenden die in de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) zaten. Tevergeefs trachtten de kabinetten-Van Agt (1977-1982) de economie met stimuleringsmaatregelen weer op gang te brengen. Noodzakelijke bezuinigingen werden tweede helft jaren zeventig nog voor een belangrijk deel geblokkeerd door krachtige maatschappelijke oppositie, niet in de laatste plaats van de kant van de vakbeweging.

In 1982 trad het eerste kabinet-Lubbers aan, dat een harde saneringspolitiek doorzette (door met name een straffe beperking van de collectieve uitgaven). De Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) sloot in hetzelfde jaar met de werkgevers het befaamde Akkoord van Wassenaar, gericht op loonmatiging en herverdeling van werk. Dat leverde succes op: het in de voorafgaande jaren (vooral tijdens de kabinetten-Van Agt) sterk gestegen begrotingstekort zou weer beginnen terug te lopen. De werkgelegenheid herstelde zich overigens aanvankelijk nog nauwelijks; dat zou pas in de tweede helft van de jaren tachtig gebeuren.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Adam Mulligan (cc)

Ethisch hacken

, door

COLUMN - Ethische hackers verdienen beschermd te worden van vervolging, maar zover wil minister Opstelten niet gaan. Zonde.

Wat doe je wanneer je een sleutelbos in iemands voordeur ziet hangen? Aanbellen, en de bewoner op het probleem wijzen: ‘Iedereen kan zo uw huis in, dat zal niet de bedoeling zijn.’ Is er niemand thuis, dan haal je veiligheidshalve de sleutels uit het slot en gooit ze –met een net briefje erbij – in de brievenbus. Dank zal uw deel zijn.

Wanneer de deuren van een computersysteem open staan, is het lastiger. Terwijl jij hem erop wijst dat er toch heus een touwtje uit de brievenbus hangt of sleutels in het slot steken, ontkent de eigenaar meestal glashard dat hij iets verkeerd heeft gedaan. Met pech beschuldigt hij je van inbraak, of doet zelfs aangifte. De boel beter beveiligen weigert hij: dat vindt-ie te duur, te omslachtig en bovendien mógen andere mensen sowieso toch niet naar binnen? Je hoort helemaal niet aan dat touwtje te trekken, al hangt het uit de brievenbus!

Het gevolg: de boel blijft wagenwijd openstaan. Ook voor mensen met minder scrupules. Wat nu juist de reden is dat nette hackers melding willen maken van dergelijke open deuren.

Foto: Daniel ............ (cc)

Een podium voor monsters

, door

OPINIE - Welke journalist zou een interview weigeren met zedenmisdadiger Robert M., hoofdpersoon in de Hofnarretjes-affaire?  En welke journalist zou dat gesprek gewoon aangaan en er over publiceren, ongeacht de misselijkmakende aard van de delicten?

Een interessant dilemma, zowel vanuit journalistiek oogpunt als vanuit consumentenhoek. Want de vraag kan ook zijn: wie zou een blad kopen met daarin een interview met het Monster van Riga?

In De Balie in Amsterdam werd gisteravond gediscussieerd over dit soort morele vraagstukken in de misdaadjournalistiek. Het waren niet de minste journalisten die hun visie gaven. Jort Kelder, voormalig hoofdredacteur van Quote; Auke Kok, schrijver van onder meer Holleeder -de jonge jaren; Gerlof Leistra, misdaadverslaggever van Elsevier; en Özkan Akyol, auteur van Eus, over zijn jaren als crimineel.

Gesprekleidster Catharina Rinzema liet er geen misverstand over bestaan: in haar vragen zat een ondertoon van afkeuring. Hoe haal je het in je hoofd om als auteur (Akyol) een slaatje te slaan uit je eigen misdaden? Akyol bleef rustig. ‘Ik ben veroordeeld door de rechter, ik heb mijn straf uitgezeten. Wat wil je nu van me? Dat ik hier nóg een keer word berecht?’

En natuurlijk ging het al snel over Willem Holleeder. Uit de bocht gevlogen kwajongen uit de Jordaan? Of een kille, gewetenloze beroepsmisdadiger die de ontvoerde Freddy Heineken en zijn chauffeur ‘drie weken lang op middeleeuwse wijze vastketende in een hokkie in het Westelijk Havengebied?’ (dixit de ook aanwezige Kees Sietsma, leider van het rechercheteam dat de ontvoering oploste).

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Politiek Kwartier | Een snelstoomcursus geld verdienen

, door

COLUMN - In deze aflevering van Politiek Kwartier verbaast Klokwerk zich over het huidige beleid voor studenten, dat haaks staat op de eisen van de maatschappij van de toekomst.

Ja hoor, ook tijdens dit kabinet moeten studenten het weer ontgelden. What’s new? Bezuinigen op hoger onderwijs is een hobby geweest van alle kabinetten sinds Lubbers-III. Sinds de jaren ’80 is het collegegeld vertienvoudigd en de hoogte van de basisbeurs teruggegaan van de bijstandsnorm naar nog maar een derde daarvan.

Maar het kan nog minder. Dit kabinet zet in op een zogeheten sociaal leenstelsel. Alles terugbetalen dus. Want ‘wie een hbo- of wo-bachelor op zak heeft, verdient gemiddeld anderhalf tot twee keer meer dan een afgestudeerde met een mbo-diploma,’ aldus minister Jet Bussemaker.

Het probleem van die redenering zit hem hier natuurlijk in het woordje “gemiddeld”. Juist universitaire functies worden laag betaald. Als iemand als briljant antropoloog nuttig veldonderzoek gaat doen, verdient hij of zij zeker de eerste jaren maar een fractie van laten we zeggen een bankdirecteur met een HBO-diploma.

Daarbij wordt dat sociale leenstelsel door de verschillende terugbetaalregelingen en uitzonderingen natuurlijk weer de zoveelste administratieve draak. En verder lijkt leven-op-de-pof me voor jonge mensen nu juist niet zo een heel goede levensles in post-crisis-Nederland.

Foto: Spooknota's worden steeds geraffineerder - maar niet allemaal (foto:flickr/ivers)

Centrale Bedrijven Register pleegt vooral btw-fraude

, door

OPINIE - De voornaamste gedupeerde van spooknota’s zijn niet de bedrijven die per ongeluk betalen, maar de belastingdienst die btw misloopt.

Naast spam en (afgeblazen) belastingen vormen spooknota’s een van de geneugten van de KvK-inschrijving. Negeren is het beste recept. Maar gisteren kwam er eentje binnen van het Centrale Bedrijven Register (voorbeeldbrief in pdf), die een wel heel hoog prutsgehalte toonde. Ieder bedrijf dat deze spooknota in zijn boekhoudsysteem probeert in te voeren, stuit op de 19 procent btw die de fraudeurs proberen te rekenen. De btw is alweer een paar maanden 21 procent, met als gevolg dat deze rekening niet te administreren en dus niet te betalen valt. Ze hebben precies dezelfde brief verstuurd die ik vorig jaar ook al kreeg.

Toch eventjes nader bekijken. Er zit een postzegel op de envelop, zodat ze zich niet bij de post hoeven te registreren voor verzending. Die zullen dus lekker aan het plakken geweest zijn. Even neuzen bij de KvK levert op dat de achterliggende stichting Registratie Diensten is uitgeschreven. Om te achterhalen wie de laatste bestuurders waren, moet je betalen, dus dat doe ik niet. Gezien het gemak waarmee je functionarissen in- en uitschrijft bij de KvK kun je er sowieso vanuit gaan dat dit spoor doodloopt. Het btw-nummer op de brief is verzonnen.

Foto: Paul Goyette (cc)

Zorg aan de keukentafel

, door

ANALYSE - De zorgkosten dreigen onhoudbaar te groeien. De regering poogt ook hier te bezuinigen: deels door moralisme, deels door nieuwe woorden aan oude mechanismen te koppelen. Als we niet proberen nauwkeuriger te spreken over de problemen, zijn ongekende sociale problemen de komende jaren op de gemeentelijke agenda gezet.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft op 16 januari van dit jaar een stevige brief (pdf) aan Rutte gestuurd over de problemen van de decentralisaties in het sociaal domein. Dat moet een succes worden, maar het is de vraag of het lukt met de stapeling van bezuinigingen, zo vat ik de VNG-boodschap maar even samen.

De aansporing van Martin van Rijn (PvdA) om je om de verzorgingsbehoefte van je ouders te bekommeren stemt mij vrolijk. Hij deelt de budgettaire zorgen over de stijgende zorgkosten met Edith Schippers (VVD). Maar hij geeft er een moraliserende draai aan, waardoor deze coalitie zich zou kunnen onderscheiden in positieve zin.

Zorg en draagvlak

‘De helft van alle mensenjaren verloopt in hulpbehoevendheid,’ schreef Bram de Swaan in 1976, in De Gids. Het was de lapidaire opening van zijn stuk over de verstatelijking van de verzorgingsarrangementen. Dat gaat ook over de vergrijzingszorg, waarin ons land een opmerkelijke positie heeft. In het nieuwjaarsartikel van Chris Buijink (secretaris-generaal van het ministerie van Economische Zaken) in Economisch Statistische Berichten (ESB), wordt geïllustreerd hoe extreem de prognose van de kostenstijging van de vergrijzing er voor Nederland uit ziet. Buijink verwacht een opwaartse premiedruk, die slecht is voor de economie.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Vorige Volgende