KSTn – Wetten aan grondwet toetsen door rechter

Logo kamerstukken van de dagFemke Rulez! Oeps. Deze toon past niet bij dit onderwerp. Nieuwe poging: Tweede Kamerlid Femke Halsema is bezig met lange adem een belangrijke wijziging in de grondwet voor elkaar te boksen.
Vorig jaar was het hier nog één van de stevig gesteunde voorstellen van de Nationale Conventie. Maar nu blijkt dat Femke al sinds 2002 bezig is een grondwetswijziging voor elkaar te krijgen waarin staat dat nieuwe wetten door rechters getoetst mogen worden om te bepalen of ze in overeenstemming met de grondwet zijn. En dat dit voorstel al de eerste ronde langs de Tweede Kamer is gepasseerd (alleen CDA tegen) en nu bij de Eerste Kamer ligt.
Driewerf hulde! Hoop dat ze met deze aanmoediging in staat is het langs de Eerste Kamer te krijgen en vervolgens nog een ronde te doen. Dat is namelijk echte lange termijn politiek.
 
 
En ik ga weer over tot de orde van de dag.
Overigens ben ik van mening dat altijd bekend moet zijn hoe de individuele kamerleden gestemd hebben en dat alle stemmingen direct online beschikbaar moeten zijn.
KSTn = Selectie uit recente KamerSTukken.

  1. 4

    Wil iemand mij eens uitleggen wat het punt is van dit voorstel. De Raad van State toetst al aan de grondwet (en doen dit grondig zo ik uit eigen ervaring heb mogen meemaken) en de eerste kamer heeft eigenlijk ook al een functie in deze.

    Maar het meest principiële is wel dat we de democratische besluitvorming buiten spel zetten. Toetsten aan de grondwet lijkt wel aardig maar het is en blijft het werk van schriftgeleerden die de geschreven teksten proberen te verklaren. En dat lijkt mij eigenlijk ook een politiek proces.

    En denk niet dat het niet zo is. Voorbeelden zijn het hoofddoekjesverbod in Turkije, waar een uitspraak wordt gedaan of het opheffen van het verbod in strijd is met het seculiere karakter van de grondwet en wat er in de VS gebeurt met homohuwelijk en abortus is iets wat ik in Nederland liever niet zie.

  2. 5

    Eigenlijk gaat het er om wie onze grondwet beschermd. Er is een vrij ingewikkelde procedure ingebakken om de grondwet te wijzigen dmv ontbinding vd kamer etc, maar de regering/kamers kunnen nu gewoon zeggen dat het niet strijdig is met de grondwet en dan is de kous af.

    Overigens is het zo dat de rechter al mag toetsen aan (een ieder verbindende, dus niet richtlijnen of specifieke etc) bepalingen van verdragen en ik geloof niet dat we daar tot nu toe echt last van gehad hebben. Eigenlijk staat de grondwet hierdoor een beetje buitenspel en Nederland is een van de weinige landen waar dat zo is. Onze grondwet kan meer bescherming bieden dan de meeste verdragen (bijvoorbeeld het EVRM) dus het lijkt me helemaal geen slecht idee om de rechter voortaan niet slechts aan verdragen te laten toetsen maar ook aan de grondwet.

    @4
    De RvS is een omstreden instituut, zo heeft het EHRM ons al eens een veeg uit de pan gegeven in een zaak over de Betuwelijn ( http://is.gd/v7q )

    Ik denk niet dat de democratische besluitvorming buitenspel gezet zou worden als een rechter kan bepalen dat een stuk wetgeving in strijd is met de democratisch tot stand gekomen grondwet, helemaal omdat dat zou betekenen dat de regering dan de hardcore democratische procedure van grondwetswijziging zou moeten doorlopen: http://wetboek.net/wet/Gw/137.html

    En heeft onze grondwet zo’n seculier karakter?

  3. 7

    Nu zonder linkjes dan:

    Eigenlijk gaat het er om wie onze grondwet beschermd. Er is een vrij ingewikkelde procedure ingebakken om de grondwet te wijzigen dmv ontbinding vd kamer etc, maar de regering/kamers kunnen nu gewoon zeggen dat het niet strijdig is met de grondwet en dan is de kous af.

    Overigens is het zo dat de rechter al mag toetsen aan (een ieder verbindende, dus niet richtlijnen of specifieke etc) bepalingen van verdragen en ik geloof niet dat we daar tot nu toe echt last van gehad hebben. Eigenlijk staat de grondwet hierdoor een beetje buitenspel en Nederland is een van de weinige landen waar dat zo is. Onze grondwet kan meer bescherming bieden dan de meeste verdragen (bijvoorbeeld het EVRM) dus het lijkt me helemaal geen slecht idee om de rechter voortaan niet slechts aan verdragen te laten toetsen maar ook aan de grondwet.

    @4
    De RvS is een omstreden instituut, zo heeft het EHRM ons al eens een veeg uit de pan gegeven in een zaak over de Betuwelijn (EHRM 6 mei 2003)

    Ik denk niet dat de democratische besluitvorming buitenspel gezet zou worden als een rechter kan bepalen dat een stuk wetgeving in strijd is met de democratisch tot stand gekomen grondwet, helemaal omdat dat zou betekenen dat de regering dan de hardcore democratische procedure van grondwetswijziging zou moeten doorlopen (art 137 GW)

    En heeft onze grondwet zo’n seculier karakter?

  4. 8

    In mijn ogen is dit een historische bijdrage aan het staatsbestel.

    @ALO : Ik ben het niet met je eens dat de democratische besluitvorming hiermee buitenspel gezet wordt. Waarom hebben we een grondwet? Wat moet de functie van een grondwet zijn?

    Wat mij uit de staatsinrichting bijgebleven is, wordt in een grondwet, ondermeer, de verhouding tussen burgers en de staat geregeld. Zonder de mogelijkheid aan de grondwet te toetsen, kan het parlement deze verhouding, middels een wet, ingrijpend wijzigen.

    In het zakelijkrecht zou dit betekenen dat een van de partijen de vrijheid heeft de onderlinge overeenkomst naar believen te wijzigen.

    Het behoort daarbij niet uit te maken dat een van die partijen de overheid is. Terecht wijst “hoofdletterb” op art. 137 GW.

    Ik zie een toetsing aan de grondwet meer als het dwarsbomen van ongewenst juridisch/bestuurlijk sluipverkeer.