het Saillant | Overheden moeten investeren in onderzoek naar nieuwe antibiotica

SaillantLOGOOverheden moeten het onderzoek naar nieuwe (categoriën) antibiotica (mede-)financieren, subsidiëren, of fiscaal aantrekkelijk maken.

De afgelopen twintig jaar wordt er veel gesproken en verschijnen er vele publicaties over de problemen met de ontwikkeling van nieuwe antibiotica. Vooral om de groeiende hoeveelheid resistente bacteriën vormt een groot probleem. De Meticillin-resistente Staphylococcus aureus (MRSA)veroorzaakte in 2008 in de VS alleen al 19000 doden, meer dan HIV/AIDS. Voor deze specifieke bacterie lijkt na een eerste klinische trial een nieuw antibioticum in de maak, maar dit is natuurlijk niet de enige zorgenbarende bacterie, denk aan de multiresitente TBC, MRSA, EBSL of recent de NDM-1-bacterie. Als we op deze voet doorgaan dan zijn er over tien jaar geen antibiotica meer beschikbaar om tal van infecties te bestrijden.

Naast de klinische moeilijkheden bij het ontwikkelen van nieuwe antibiotica is het grootste probleem de financiering van onderzoek. Onderzoek naar antibiotica is voor pharmaceuten namelijk nauwelijks interessant. Het betreft namelijk kortdurende en zo min mogelijk gebruikte behandelingen met in het algemeen volledige genezing tot gevolg. Onderzoekstrajecten en klinische trials duren vele jaren. Bovendien worden bacteriën ook weer resistent voor nieuwe antibiotica. Ten slotte heb je dan ook nog landen als Brazilië en Zuid-Afrika die patenten, om overigens begrijpelijke redenen, niet erkennen of omzeilen. Waarom zou je als farmaceutisch bedrijf een miljard investeren in nieuwe antibiotica investeren als je van tevoren weet dat je de investering in deze onaantrekkelijke markt toch nooit meer terugverdient? It’s just bad business.

Ondertussen worden de economische kosten van bacterieresistentie in de EU inmiddels op €1.5 miljard per jaar geschat. Gezien het feit dat het aantal besmettingen met dergelijke ‘superbacteriën’ sterk toeneemt zullen deze kosten alleen maar stijgen. Het is daarom goed dat de EU, de VS en de farmaceutische industrie de handen ineen slaan op de conferentie in Uppsala en dat er ook initiatieven als Bad Bugs, No Drugs… 10 New Antibiotics by 2020 door de Infectious Disease Society of America (een schat informatie over het onderwerp) ontplooid worden. Als er nu in gezamenlijkheid gehandeld wordt, dan kunnen we nog op tijd zijn met de ontwikkeling van nieuwe antibiotica, zodat de economische en menselijke kosten nog te overzien zijn. Als we wachten staat (ook de Westerse) de wereld een hoop ellende wachten, als het stimuleren van dit onderzoek belastinggeld kost dan is dat wat mij betreft prima. It’s just good business.

Update: kakkerlakkenbrein consumeren tegen MRSA.

  1. 3

    De farmaceutische bedrijven zijn inderdaad zielig en moeten nodig gesubsidieerd worden om medicijnen te ontwikkelen die mensen (wel) nodig hebben. Ahum.
    Wat ontbreekt in de antibiotica-discussie is de enorme winstgevendheid van de farmaceuticals. Voordat de belastingbetaler ze gaat subsidiëren, stel ik voor de winsten van de industriën wettelijk te beperken tot pakweg 10 procent. Of laten we gul zijn: 12 procent. Nog meer? Nou: 15 procent dan, daar zou een bedrijf toch dik tevreden mee moeten zijn..?
    De farmaceutical zitten daar vaak ver boven, tot aan ruim 30 procent van de omzet. Ze kunnen die research dus makkelijk zelf betalen. zie: http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2009/industries/21/index.html

  2. 4

    Aan de ene kant: ja. Dat moeten overheden op zich nemen – de farmaceutische industrie is te druk doende met de nieuwe Viagra.

    Aan de andere kant: de medische industrie heeft het natuurlijk wel een beetje over zichzelf afgeroepen: een kuurtje is geen ‘kuurtje’, het is een kuur. Die je moet uitzitten. Allerlei luxe- en efficientie-afwegingen hebben voorrang gekregen, over de jaren heen.

  3. 6

    Ehm… is het niet *veel goedkoper* om het gebruik van antibiotica in de intensieve veeteelt terug te brengen? Daar komt de MRSA toch vandaan, zie Zembla van een aantal maanden terug.

  4. 10

    Het niet afmaken van kuren en het preventief toedienen van antibiotica in de intensieve veeteelt zijn inderdaad twee zeer belangrijke factoren in het ontwikkelen van resistentie. Ik heb me laten vertellen dat doktoren in Spanje ook wel eens antibiotica geven voor een verkoudheid of griep, omdat mensen dan het idee hebben dat ze geholpen worden. Wat mij betreft worden alle drie deze dingen eerst strafbare feiten voordat we over sponsoring van de veel te rijke farmaceuten gaan klessebessen.

  5. 11

    In bulgarije zit het zelfs in de tandpasta. Maar even nog over die farmaceutische industrie. jullie weten wel dat het minstens 15 jaar kost voordat een nieuw medicijn ontwikkelt is en de markt kan. En hoeveel mankracht dat kost. Ik denk dat je daar die winst misschien wel voor nodig hebt.

  6. 13

    Maar..hoe komt het?

    Er zijn regio’s waar niets voorhanden is behalve een apotheek..Kuch..kuch..en dan slikken tot het geld, te snel, op is..vanwege de prijs.

    En dan, de kuur niet afgemaakt, de net niet dooie microbeesis gaan over de drempel..

    problemen..problemen..maar niemand die de vinger..

  7. 14

    @larie, lijkt me toch een gevalletje van; makkelijker te bedenken hoe je er aan komt dan hoe je er weer af komt[x].

    Langdurig en overmatig gebruik van methiciline is de oorzaak van MRSA resistentie (selectie druk heet dat, of survival bias). Hier in NL/EU is AB gebruik redelijk strikt, maar in bv Asie krijg je het gewoon over de toonbank. Ow, en ga niet met vee-artsen praten over AB gebruik in stallen (ja, ook in NL) …
    Geen idee trouwens wat dreft &co in hun ‘hygiënische’ afwasmiddelen stoppen …

  8. 16

    In de VS gaat 70% van alle antibiotica per jaar naar niet ziekke dieren. Van de 30% die naar mensen gaat, is maar een klein deel over-the-counter. Ik vraag me af hoeveel verschil het staken van over the counter gebruik van antibiotica echt zal maken.

    Nederland wordt geroemd om zijn lage resistentie’s, iets wat in de geneeskunde opleiding direct gekoppeld werd aan lessen over het terughouden voorschrijven van antibiotica, compleet met onderzoeken over wanneer huisartsen sneller geneigd zijn antibiotica voor te schrijven, terwijl ze weten dat het niet nodig is en hoe om te gaan met deze situaties. Als ik vervolgens van een microbioloog hoor dat in Nederland de kuikentjes binnen 24uur na de geboorte onder een ceftriaxon* douche gaan, vraag ik me af of Nederlandse artsen met hun terughoudend voorschrijfbeleid nog kunnen opbotsen tegen zoveel antibiotisch geweld.

    Kortom: nu investeren in onderzoek naar nieuwe antibiotica is vrees ik dweilen met de kraan open.

    *ceftriaxon is een van de cefalosporinen, een groep die als ‘reserve’ antibiotica wordt gezien en waarvan het gebruik reserveert moet worden voor de kliniek. (zie http://www.farmacotherapeutischkompas.nl) Juist voor deze groep neemt de resistentie in Nederland toe. Ik weet echter niet of het gebruik door artsen ook toegenomen is… helaas wordt hier geen onderzoek naar gedaan.