Gaat Marcel Crok Sargasso voor de rechter slepen?

Ik had tot de dag van vandaag nog nooit van Joost Berculo gehoord, maar nu lees ik op zijn website @sargasso dat ik een klimaatcrimineel ben omdat de term klimaatontkenner niet langer de lading zou dekken. […] Ik heb een bericht gestuurd aan het bestuur van @sargasso om in ieder geval mijn naam en verwijzing naar mijn werk uit het bericht te verwijderen.

Aldus Marcel Crok, alweer bijna een half jaar geleden op Twitter. Marcel Crok, u weet wel, de ‘klimaatsceptische’ wetenschapsjournalist en medeoprichter van het blog Climategate en Stichting Clintel. En ja, het klopt, hij werd een klimaatcrimineel genoemd op Sargasso. Nou ja, om precies te zijn een ‘nuttige idioot’, maar we begrijpen de verwarring. Ook snappen we dat Marcel Crok daar niet zo blij mee was, ondanks de door hemzelf geclaimde onbeduidendheid van degene die de column schreef.

Wat we minder begrijpen is dat Marcel Crok toen besloot Sargasso te benaderen en te eisen dat zijn naam zou worden verwijderd uit het artikel, of anders… Dat hij niet inzag dat het hier ging om een column, dat men daarin nog wel eens een hyperbool gebruikt, en dat die polemisch van aard kunnen zijn. En ook dat dat in Nederland gewoon mag, zeker tegen een persoon die zichzelf zo nadrukkelijk in de publieke belangstelling manoeuvreert.

Of zoals iemand die wij vroegen om advies droogjes opmerkte: “mijn juridische hoela voor zijn klacht”.

Onze argumentatie – hyperbool, polemisch, niet persoonlijk – werd door Crok terzijde geschoven, wat uiteindelijk resulteerde in een brief van een jurist met duidelijke taal: als we voor 1 oktober 2019 niet zouden reageren dan wel rectificeren zou hij direct tot dagvaarding over gaan.

Ons standpunt veranderde niet, en we stuurden een reactie (zie onder) waarin we onze positie verder uiteenzetten. En toen was het afwachten. Zoals je in dit soort gevallen schijnt te moeten zeggen: We zagen een eventuele gang naar de rechter vol vertrouwen tegemoet.

Oktober ging voorbij, en daarna november en december, zonder dat we van Crok hoorden. Nu, in januari 2020, bijna vier maanden later, vragen we ons af of de dreiging van Crok om naar de rechter te stappen serieus was, of een loos dreigement om ons de mond te snoeren. Wie zal het zeggen?

Hoe verliep het precies?

Voor de geïnteresseerde lezer hieronder een kort verslag van wat er gebeurd is en de brief die wij naar de jurist die Marcel Crok vertegenwoordigt hebben gestuurd.

Op 30 juli 2019 verscheen op Sargasso een column getiteld ‘Beste klimaatontkenner’ waarin de auteur aankondigde klimaatontkenners voortaan klimaatcriminelen te noemen. De column was gericht aan een niet nader omschreven groep mensen, hoewel er om het punt te verduidelijken ook enkele namen werden genoemd van prominente ‘nuttige idioten’ die een rol spelen in het Nederlandse klimaatdebat, waaronder de naam van wetenschapsjournalist Marcel Crok.

Een week later kreeg het bestuur van Sargasso via de mail het verzoek van Marcel Crok om zijn naam uit de column te verwijderen, of beter nog, de gehele column te verwijderen. Wij antwoordden dat we niet aan zijn verzoek zouden voldoen, en motiveerden dit besluit kort: het is een column, de term klimaatcrimineel is een hyperbool en de column is polemisch bedoeld en bovendien niet aan Marcel Crok persoonlijk gericht.

Marcel Crok schreef daarop nog een brief aan het bestuur waarin hij meer gedetailleerd uitlegde waarom hij vond dat wij zijn naam uit de column zouden moeten verwijderen. Ons standpunt bleef hetzelfde.

Op 19 september kregen wij een brief van een jurist die namens Marcel Crok vaststelde dat wij niet willen rectificeren en aankondigde dat de zaak aan rechter voorgelegd zou moeten worden. In reactie daarop hebben wij ons besluit om zijn naam niet uit de column te verwijderen meer gedetailleerd gemotiveerd. Ons antwoord, dat wij op 7 oktober verstuurden, kun je hieronder lezen.

Geachte [naam jurist]

Graag licht het bestuur van Sargasso het besluit om de column ‘Beste klimaatcrimineel’ niet te rectificeren nader toe, in reactie op uw schrijven d.d. 19 september 2019.

De column ‘Beste klimaatcrimineel’ (d.d. 30-7-2019) van de heer Berculo is gericht aan een groep niet nader bij naam genoemde klimaatontkenners. De heer Crok is in die column genoemd in een rij met namen van personen die een prominente rol hebben in het publieke klimaatdebat. De column richt zich op ‘klimaatontkenners’, maar het mag als algemeen bekend worden verondersteld dat onder die term ook de ‘klimaatsceptici’ vallen, voor zover beide groepen de huidige algemeen aanvaarde wetenschappelijke inzichten zonder deugdelijke onderbouwing in twijfel trekken.

Door de inhoud en de toon van de column is het duidelijk voor de lezer dat het gebruik van de term ‘klimaatcrimineel’ in de column niet naar een juridische definitie verwijst. Het verspreiden van des- of misinformatie is immers niet strafbaar. Het gebruik van deze term, een hyperbool, staat ten dienste van het voeren van debat en het genereren van meer aandacht voor de schadelijkheid van het verspreiden van des- en misinformatie. In onze eerdere reactie liet het bestuur dan ook weten de naam van de heer Crok niet uit de column te zullen verwijderen.

Hoewel de term ‘klimaatcrimineel’ in de column duidelijk een hyperbool is, gaven de reacties op de column, onder meer de reacties van de heer Crok (d.d. 7 en 27 augustus 2019), reden om de scherpe bewoording in de column verder toe te lichten. In een vervolgstuk (‘Van klimaatontkenner tot klimaatcrimineel’, d.d. 9-9-2019) heeft de heer Berculo uiteengezet dat de reden voor het label ‘klimaatcrimineel’ is gelegen in het feit dat klimaatontkenners schade aanrichten omdat het verspreiden van mis- of desinformatie leidt tot uitstel en afstel van actie om klimaatverandering aan te pakken. Een klimaatcrimineel wordt in het artikel gedefinieerd als

“iemand (een individu of organisatie) die door middel van een autoriteitsclaim mis- of desinformatie op het gebied van klimaatwetenschap en/of antropogene klimaatverandering actief onder het publiek verspreidt”. Deze definitie is als volgt gemotiveerd:

  1. door middel van een autoriteitsclaim – omdat een beroep op autoriteit/gezag/kennis meer gewicht geeft aan het standpunt en dus meer invloed heeft op de discussie/meningsvorming,
  2. mis- of desinformatie – het gaat om informatie die niet gefundeerd is op voor die tijd logische of empirisch houdbare hypothesen en theorieën, die bijvoorbeeld niet onderworpen zijn aan peer review, opzettelijk of onopzettelijk,
  3. op het gebied van klimaatwetenschap en/of antropogene – door de mens veroorzaakte – klimaatverandering,
  4. actief onder het publiek verspreidt – de standpunten moeten actief onder een breder publiek en in het openbaar verspreid worden.

Hiermee is het begrip ‘klimaatcrimineel’ duidelijk gedefinieerd en afgebakend. Deze artikelen zijn bovendien onderdeel van het dossier ‘Klimaatcriminaliteit’ waarmee het voor de lezer duidelijk is dat de artikelen onderdeel zijn van een bredere discussie op Sargasso over klimaatcriminaliteit.

Het bestuur acht het gerechtvaardigd om in scherpe bewoording te schrijven over de verspreiding van mis- en desinformatie over antropogene klimaatverandering en/of klimaatwetenschap gezien de schade die daarmee wordt aangericht. Het benoemen en problematiseren van de verspreiding van onjuiste informatie is in het belang van het bredere publieke klimaatdebat. Het idee om een prijs uit te reiken aan de ‘klimaatontkenner van het jaar’ (de Gouden Hockeystick) houdt hiermee verband: met de prijs wil Sargasso meer aandacht genereren voor de schadelijke consequenties van het verspreiden van mis- en desinformatie door personen en organisaties in het kader van het Nederlandse klimaatdebat. Sargasso publiceert al jaren zeer regelmatig artikelen die de standpunten van klimaatontkenners en klimaatsceptici bekritiseren, van zowel eigen redacteurs als van andere blogs, zoals Klimaatverandering.wordpress.com.

De column ‘Beste klimaatontkenner’ is, zoals wij schreven in onze eerste reactie, niet gericht aan de heer Crok maar noemt een aantal personen, waaronder de heer Crok, die voor eenieder die het publieke klimaatdebat enigszins volgt zichtbaar zijn als vertolkers van standpunten over antropogene klimaatverandering en/of klimaatwetenschap die meermalen door wetenschappers zijn weerlegd als mythes. In de media, waaronder in NRC, Trouw, Volkskrant, Vrij Nederland, de Groene Amsterdammer en Follow the Money, zijn in de afgelopen jaren meerdere artikelen verschenen waarin de rol van de heer Crok in de Nederlandse groep klimaatsceptici wordt beschreven.(zie links 1)  Met regelmaat worden de standpunten van de heer Crok inhoudelijk weerlegd op het blog Klimaatverandering.wordpress.nl, opgericht door klimaatwetenschapper dr. Bart Verheggen en door Trouw een “gezaghebbend platform voor kenners” genoemd. Het Planbureau voor de Leefomgeving publiceerde jaren geleden al hun zeer kritische visie op het boek van de heer Crok, De staat van het klimaat.

Ook het blog Climategate.nl en de stichting Clintel, beide mede opgericht door de heer Crok, worden in de media genoemd in verband met klimaatontkenning. In een interview met dr. Bart Verheggen wordt gesteld dat Climategate en Clintel de klimaatwetenschap onterecht structureel in twijfel trekken. Climategate en Clintel hebben volgens het NRC een centrale rol in de “lobby van klimaatsceptici” die “in ultieme vorm twijfel zaaien over klimaatverandering”. Onder leiding van Clintel is recent namens 500 individuen een brief gestuurd aan de VN met de boodschap “There is no climate emergency”. Clintel verbindt zich met deze brief aan bekende klimaatontkennende groepen zoals het Cato Institute, het Heartland Institute en de Global Warming Policy Foundation. The Independent en het blog DeSmog noemen de brief een campagne gericht op het verspreiden van misinformatie; The Guardian noemt het een “climate science denying declaration”. Science Feedback, een organisatie die de “credibility of influential claims” verifieert, beoordeelde de geloofwaardigheid van de brief als “very low”.

Het bestuur van Sargasso houdt om genoemde redenen het besluit in stand om de column ‘Beste klimaatontkenner’ niet te rectificeren. Tevens benadrukken we dat Sargasso als journalistiek platform staat voor vrijheid van pers en van mening is dat het een publiek belang is om hierin achter haar auteurs te staan.

Het bestuur van Sargasso staat open voor een gesprek met de heer Crok om ons besluit op zijn verzoek en deze brief verder toe te lichten en te verkennen of we tot een andere oplossing kunnen komen.

Met vriendelijke groet,

Het bestuur van Sargasso

Op 10 oktober antwoordde de jurist van Marcel Crok dat dit antwoord niet afdoende was en dat hij  ‘dan ook genoodzaakt is een en ander aan de rechter voor te leggen’.

Wij wachten (nog steeds) af.

  1. 1

    Dat krijg je er dus van als je het debat zo laat ontsporen. We leven in een vrij land waar het een ieder vrij staat om een mening te uiten. We hoeven het niet met die mening eens te zijn. Maar dat geeft zekere personen nog niet het recht om iemand dan maar een crimineel te noemen. Er zijn regels en er zijn wetten ook in ons land. Het blijft afwachten of er werkelijk een proces volgt. Procederen is een dure grap. Ik meen dat ooit een keer een beroemd persoon gezegd heeft dat hij twee keer in zijn leven failliet ging. Een keer omdat hij een proces verloor en de tweede keer toen hij een proces won.

  2. 2

    @1:

    Maar dat geeft zekere personen nog niet het recht om iemand dan maar een crimineel te noemen.

    1. jawel, dat recht hebben ‘zekere personen’ (?) wel.
    2. dat wordt hier niet gedaan. Het is ‘klimaatcrimineel’.
    3. de context staat in #0, die negeer je in z’n geheel.

  3. 3

    Ik denk dat de jurist overgestapt is naar team Greta, omdat daar veel meer geld valt te halen. De aantijgingen aangevuld met bedreigingen zijn voor haar van een iets andere orde. Al moet in dat geval de jurist wel om een zaak jengelen, omdat Greta niet zo’n snowflake is als Marcel Crok. Zie je wel vaker aan de alt-right kant.

    Heeft iemand al die tweetvid gezien waar Crok heel hard ge-owned wordt op z’n Christy grafiek? Zoek ‘m maar op, hij is meesterlijk.

  4. 5

    @1

    We hoeven het niet met die mening eens te zijn. Maar dat geeft zekere personen nog niet het recht om iemand dan maar een crimineel te noemen.

    Er is een duidelijk onderscheid tussen feiten en meningen. Een mening dat een feit niet waar is mag je hebben, maar het verandert het feit niet, het verandert enkel wie je bent, namelijk iemand die de werkelijkheid ontkent. Sommige mensen kunnen niet anders door geestesziekte of cognitieve dissonantie. En dat mag; eenieder mag zijn eigen feiten kiezen op een manier die past bij zijn of haar intellectuele capaciteiten en geestelijke gesteldheid.

    Er is echter een grens; daar waar ontkenning van feiten anderen al dan niet direct schade berokkent, is dat wel degelijk als crimineel te bestempelen. Een bekend voorbeeld is de tabaksindustrie. Een ander voorbeeld zijn de kwakzalvers die voor de dood van Sylvia Millecam zijn veroordeeld. Of bijvoorbeeld Eternit.

    Dus, ja, Sargasso heeft dat recht op zich wel. Of ze hun recht ook zouden halen in de rechtszaal is natuurlijk de vraag. Het is dan ook verstandig om het als hyperbool te classificeren ;)

  5. 6

    @4: Dat is ‘m. Hij laat echt niets heel van die grafiek.

    Had het inhoudelijke bezwaar tegen de Christy-graph al wel gezien op veel andere plekken, waaronder uiteraard Bart Verheggen’s klimaatverandering (nu https://klimaatveranda.nl) blog, maar zo’n video als deze blijkt toch wel erg effectief.

  6. 7

    In een proces tegen Peter Breedveld vond de rechter dat in een column inderdaad overdreven mocht worden.
    Vreemd genoeg leek de rechter te vinden dat dit met name geldt als de auteur een journalist is.
    Peter Breedveld is journalist en werd vrijgesproken, maar vond deze reden bij nader inzien niet juist.

    (Peter Breedveld had geschreven dat iemand het gezicht van een pederast had. Zijn verweer dat dit niet betekende dat het slachtoffer pedofiel was, vond ik een beetje zwak.
    Dat hij vindt dat de vrijheid van meningsuiting voor elke burger even groot moet zijn als voor een journalist, vind ik wel weer tof van hem.

    Hij beweert ook dat het slachtoffer zelf diverse keren hem beledigd had, en dat de politie geen aangifte hiertegen opnemen wilde. Dat laatste kan ik niet controleren, het eerste zou een rol gespeeld kunnen hebben bij de vrijspraak.
    )

    https://www.frontaalnaakt.nl/archives/wasting-the-courts-time.html

  7. 8

    @7: Journalist is een vrije activiteit toch? Iedereen kan zich journalist noemen. Weet je wie er zich bijvoorbeeld zomaar journalist kon noemen zonder ooit één stap op de school voor journalistiek te hebben gezet. Juist, dat is gladjakker Crok.

    Vreemd dat een rechter dan afwegingen gaat zitten maken op zoiets.

  8. 9

    @2, 8: Het is hier al eens meer gezegd, maar in rechtsstaten als NL kunnen criminelen alleen maar bestaan in verhouding tot wetsregels en onafhankelijke rechtstpraak. Al het andere is irrelevant en zonde van de tijd.
    Overigens, afgaand op The Guardian, de Volkskrant en de Correspondent, zijn veel journalisten tegenwoordig dominee. Ze verslaan niet meer, maar getuigen.

  9. 10

    Niet zelden wordt in dit soort zaken de gang naar de rechter misbruikt om toekomstige column- en recensieschrijvers angst in te boezemen zodat men tot zelfcensuur overgaat.

    Het is vanuit hun perspectief dan ook zaak de boel zo lang mogelijk te rekken en de (advocaten)kosten omhoog te jagen. Ook als je weet dat je de zaak gaat verliezen. Bovendien heb je kans dat de rechter je op een van de 10 punten een beetje gelijk geeft, dus dat kun je eventueel groots vieren als een overwinning.

    Willem Middelkoop probeerde onlangs iets soortgelijks tegen recensent Pepijn van Erp op Kloptdatwel.nl.
    https://kloptdatwel.nl/2019/11/19/willem-middelkoop-verliest-rechtszaak-recensie-patronen-van-bedrog/

    Niet iedereen voelt zich happy dat zo’n zaak anderhalf jaar boven je hoofd hangt en nodeloos tijd en geld kost. Je rijke tegenstander gooit alles lekker op het bordje van zijn dure advocaat en slaapt er geen minuut minder om.

  10. 11

    Marcel Crok is een ordinaire lobbyist. Hij heeft ooit een prijs gewonnen en is dat nooit meer te boven gekomen. Hij beweert nl nog steeds dat uit het onderzoek wat McIntyre en McKitrick deden aantoonde dat de Hockeystick van Mann altijd een hockeystick opleverde, wat je er ook instopte. Bij nader onderzoek echter bleek dat McIntyre en co (naast een andere fout) in de door hun gebruikte inputdata voor het overgrote deel al hockeysticks bevatte en dat ze tevens een programma gebruikte dat hockeysticks sorteerde uit de outputdata, zodat de eerste 100 hockeysticks waren en leek of het altijd zo was.
    Daar is Crok al 100 keer of meer op gewezen, maar hij blijft het maar herhalen op lezingen, presentaties en andere publieke uitingen.

  11. 13

    Goh, dat deze me is ontgaan: https://blog.iusmentis.com/2019/09/16/mag-je-mensen-klimaatcriminelen-noemen-als-je-dat-vindt/
    Oftewel, fat chance. Dat is de reden waarom Sargasso niks meer hoort. Heeft Marcel Crok de ballen om dan te zeggen ‘nou, ik doe het toch maar niet’? Nogmaals fat chance. De jurist mocht één keer boe roepen en nu loopt ‘ie hard weg. Case closed.

    Iemand nog onlangs klimaatsalafist genoemd hier? Een label dat na -terrorist toch erg populair onder een deel van het internetvolk is.

  12. 14

    De manier van ‘bewijzen’ van klimaat-ehh-ontkenners (;)) lijkt als twee druppels op de manier hoe Jehova’s en Intelligent Design-figuren wetenschappelijke tekst misbruiken om ‘te bewijzen’ dat evolutie onzin is en dat het Bijbelverhaal Genesis letterlijk moet worden genomen. Thierry picking en noem het maar op, steeds dezelde achterhaalde argumenten.
    Ironisch genoeg noemen juist de klimaatontkenners de klimaatwetenschap een soort religie!
    Deze site (actief tot 2016) geeft een overzicht van alle non-argumenten van creationisten, en de weerleggingen: http://talkorigins.org/

  13. 15

    @14: “een soort religie”.

    Je speelt balletje-balletje. Religies gaan meestal over onweersproken dogma’s en niet onderhandelbare waarheden met uiteindelijk consequenties voor afvalligen en ketters. Daarvoor moet je echt bij alarmisten zijn en niet bij Crok. Het criminaliseren van Crok wordt vooral gestuurd vanuit een pre-inquisitie ressentiment, waar je je best zorgen over zou kunnnen maken. Brandstapels en pijnbanken worden al gereed gezet. Heaven help us all.

  14. 16

    @15: [ Het criminaliseren van Crok wordt vooral gestuurd vanuit een pre-inquisitie ressentiment ]

    Dat klink als een Jehova-getuige…
    Crok is een climaatcrimineel, die maakt zichzelf tot crimineel, daar heeft hij niemand anders voor nodig.

  15. 17

    @14: “Thierry picking”
    Stop picking on Thierry, leave him alone!

    @15: Religie gaat vooral om het zoeken van argumenten en bewijzen bij je eigen stelling (oftewel, je conclusie is het uitgangspunt), wetenschap gaat om het vinden van gegevens die theorieën genereren en verbeteren (oftewel waarnemingen zijn het uitgangspunt). #4 geeft een voorbeeldje dat heel mooi laat zien welk van deze disciplines de klimaatcriminelen beoefenen.

  16. 18

    @14: ”Ironisch genoeg noemen juist de klimaatontkenners de klimaatwetenschap een soort religie!”

    Empirisch is vrij snel vast te stellen dat dit voor dat slag conservatieven een Rule no 1 is: Begin met je opponent te beschuldigen van wat je zelf doet. Het kan voor de orthodoxe Heartlanders natuurlijk ook een vorm van biecht zijn.

  17. 20

    @15 de kritiek op Crok komt voort uit wat @11 beschrijft: meermalen gewezen worden op fouten en nieuw onderzoek en toch doorgaan met oude koeien herhalen alsof het wetenschappelijk bewezen feiten zijn.

  18. 21

    Marcel Crok is oprichter van Climategate. Een van de andere oprichters van Climategate, Rypke Z is overigens afgelopen vrijdag gearresteerd door de politie wegens bedreiging. Hoewel hij dat van zijn site had gehaald is het internet unforgiving. Al bijlzwaaiend roept hij op – gedeeltelijk in het Fries – om die groenen in mekaar te trappen. En de reaguurders van CG weten het weer mooi te framen, vrije meningsuiting en zo, maar de politie kan eigenlijk m.i. niet anders. Als je zijn stukjes leest, dan komt bij mij de term Lone Wolf naar boven en het wachten is op wanneer bij hem de stoppen echt doorslaan.