Nogmaals: de Bijstandsmoeder, de cijfers

DATA - Weblog Das Kapital kwam aangaande het inkomen van de bijstandsmoeder-met-twee-kinderen met een factcheck los van Sargasso. Helaas lijken er in die analyse een paar fouten te zitten.

Tsja, dat vonden ze waarschijnlijk niet leuk, daar bij de Telegraaf, dat ik ze vrijdag slechte journalistiek verweet omdat ze zonder enige kritiek de cijfers van Annemarie van Gaal als “nieuws” door postten.

Misschien vandaar dat hun dochteronderneming Das Kapital zaterdag met een eigen factcheck kwam, waarin duidelijk moest worden dat het allemaal wel redelijk klopte, en zelfs nog wat bonter was dan verondersteld.

Maar als je wilt factchecken, doe het dan goed. Want ondanks de bewering dat een en ander gedubbelcheckt heette te zijn bij het Nibud zitten er in hun cijferwerk helaas toch een paar kleinere en grotere fouten en onduidelijkheden. Het zal de eerste keer niet zijn dat ze zich wat slordigheden permitteren.

Gemeentelijke regelingen

Om te beginnen gaat DK in zijn berekening uit van de gemeente met de beste voorzieningen. Dat is prima, dat mag, maar daarmee zeg je dus niet iets over de bijstandsmoeders in het algemeen, maar alleen over die in de best betaalde gemeente.

Vervelender: helaas vergeet Das Kapital dat veel van die gemeentelijke extra’s die ze noemen niet alleen voor de bijstandsmoeder gelden, maar ook voor degene met wie ze vergelijken: de minimumloner. Zoals in het geval van Amstelveen in ieder geval geldt voor de Amstelveenpas.

Maar toegegeven: wat in het geval van Amstelveen inderdaad een beetje vreemd is, is dat de nogal royale sport- en schoolvoorzieningen van alles bij elkaar 100 euro in de maand, voor iemand met een inkomen hoger dan 110% van de bijstandsnorm al niet meer gelden. En dit geldt ook voor de tegemoetkoming in de kosten van het internetgebruik en de kwijtschelding van de gemeentelijke heffingen. Alles bij elkaar gaat het hier om 160 euro in de maand.

In Amstelveen zijn de gemeentelijke baten dan ook 60 euro hoger dan de stelpost die ik hiervoor in de discussie had opgenomen. Ik zal ook deze berekening aan het oorspronkelijke artikel toevoegen, voor een compleet beeld.

Landelijke regelingen

Daarbij maakt Das Kapital naar mijn idee de volgende fouten:

* De alleenstaande ouderkorting van € 79 wordt bij het bedrag opgeteld, terwijl die naar mijn informatie van de bijstandsuitkering wordt afgetrokken (oftewel: het genoemde bedrag aan bijstand is het netto bedrag)

* De alleenstaande oudertoeslag van € 272 wordt bij de maximale bijstand opgeteld. Maar die zat naar mijn informatie al bij het bedrag van € 952 inbegrepen – de € 272 euro wordt bij DK dus dubbel geteld

-> update: dit klopt niet. Het blijkt hier om een toeslag te gaan die een gemeente kan of gedeeltelijk kan verstrekken. Niet alle gemeenten doen dat, en het is niet duidelijk of Amstelveen dit ook doet, de stad die DK als voorbeeld had genomen.  De variatie die gemeentelijke bijlagen kunnen maken is dus groter dan ik eerst veronderstelde. Dit wordt in het oorspronkelijke artikel aangepast.

* Hoe das Kapital aan de bedragen van het kindgebonden budget komt is mij niet geheel duidelijk, maar ze zijn anders dan die van mij. Das Kapital verwijst naar twee grafieken die helaas nogal vaag zijn. Ik zelf beroep mij liever op de rekenhulp op de site van de belastingdienst. Wie het verschil snapt mag het uitleggen.

Overigens opvallend: het eerste foutje stond ook in mijn eigen oorspronkelijke artikel, naast nog enkele anderen. Ook ik gunde de bijstandsmoeder in eerste instantie teveel. Enfin, ik heb echter iedere opmerking van reaguurders gecheckt en verwerkt in correcties, en zodoende kwam ik langzaam aan tot een meer realistisch beeld. Het zou Das Kapital sieren als zij dat ook zou doen. Feiten staan immers los van meningen.

Waar ik het overigens volmondig met Das Kapital eens ben, is waar ze verzuchten dat we het met de sociale zekerheid veel en veel te ingewikkeld hebben gemaakt. Als het voor journalisten al zoveel problemen oplevert de feiten op een rijtje te krijgen, dan geldt dat ook zeker voor de zwakken in onze samenleving, waar die voorzieningen tenslotte voor zijn.

Ik sta open voor correcties. Het gaat mij namelijk niet om een bepaald punt te maken, ik ben benieuwd naar de feiten. Ik blijft voorlopig bij mijn uiteindelijke cijfers en conclusies, maar nodig ieder uit om bijstellingen te doen. Ze zullen in alle de verschenen artikelen verwerkt worden.

Vergelijken

Correcties ten spijt, ook bij mijn uitkomsten reageren mensen dat het om toch best een fors bedrag gaat wat die bijstandsmoeder ontvangt. Mensen vergelijken het met hun eigen loon, en komen soms lager uit. Werken loont niet, dus!

Wat vergeten wordt is dat het in dit geval om een inkomen gaat waar niet één, maar drie personen van moeten leven. Daarbij heeft iemand met een laag loon en twee kinderen ook recht op de meeste van de genoemde toeslagen en kortingen (en sommige van die toeslagen gelden ook voor mensen met een hoog loon). Om zijn eigen inkomen met het genoemde inkomen van de bijstandsmoeder te vergelijken zou hij dan ook die kortingen en toeslagen bij zijn eigen loon op moeten tellen.

Met andere woorden, als je bijvoorbeeld de kinderbijslag bij het inkomen van de bijstandsmoeder optelt, doe dat dan ook voor het inkomen van een werkende. Het is ronduit misleidend om een met toeslagen opgetuigd inkomen van een bijstandsmoeder te vergelijken met het nettobedrag op een loonstrook als daar ook nog allerlei toeslagen bijkomen. En het is misleidend het inkomen van een gezin te vergelijken met dat van een alleenstaande

Hoe dan ook, zelfs met de afwijkingen waar Das Kapital mee rekent komt degene met een full time baan voor minimumloon nog steeds hoger uit dan de bijstandsmoeder. Zelfs als de bijstandsmoeder slechts vier dagen gaat werken voor minimumloon wint zij in inkomen. Bij Das Kapital een beetje, in het echt waarschijnlijk een stuk meer.

Ik blijf dan ook bij mijn conclusie van vrijdag dat wie meent dat werken niet loont in ons land, dit doet op basis van een vertekend beeld van de werkelijkheid. Met die kanttekening, nogmaals, dat het wel degelijk fout gaat waar de bijstandsmoeder niet vier, maar drie of twee dagen gaat werken. Dan blijft er namelijk niets meer over.

Hét probleem van ons stelsel zit hem mijns inziens dan ook vooral in dat part-timen vanuit de bijstand niet of onvoldoende loont. En dit terwijl dit mijns inziens dé methode is voor veel mensen om weer toe te treden tot de arbeidsmarkt.

Nederland klaagland

Ondanks dat zelfs uit de vertekende cijfers van Das Kapital zou blijken dat werken loont, is die kennis aan veel van de reaguurders onder het stuk klaarblijkelijk niet besteed. Ik lees daar opmerkingen als:

“vind je het gek dat het aantal bijstandstrekkers groeit”
(kennelijk was de crisis geen voldoende verklaring)

“je bent wel gek als je gaat werken”
(alsof een bijstandsmoeder geen sollicitatieplicht zou hebben)

“in dit land word je beloond voor he-le-maal niks meer doen behalve het handje ophouden”
(het is mensen kennelijk ontgaan dat bijstandsgerechtigden tegenwoordig worden gedwongen tot dwangarbeid)

“in Portugal moet een taxichauffeur van 600 euro per maand rondkomen!”
(het prijsniveau in Portugal: dat zou ik hier ook wel willen hebben – de werkloosheidscijfers, daar ben ik dan weer minder jaloers op)

Dit soort klachten zijn een nationale hobby aan het worden. Een blogje dat aanleiding geeft voor vele reaguurders om lekker te zeiken onder het stuk levert al snel een internethit op. Dan mag de waarheid er best wat onder te lijden hebben, toch? Ik lees zelfs weer opmerkingen als:

“Nederland is verloren”
“Ziek, zieker, ziekst”
“Wat een walgelijk land is het ook.”

Daar ben ik het op zo een moment volmondig mee eens. Zo een zeikmentaliteit in een land met zulke voorzieningen duidt erop dat er iets fundamenteel mis is. Maar dan voornamelijk met de mentaliteit. Kunnen wij een keer stoppen om links en rechts vol jaloezie naar elkaar te blijven wijzen? Het begint een bijzonder sneue vertoning te worden. Een volk niet waard. Stop toch een keer met zielig doen.

  1. 1

    Hét probleem van ons stelsel zit hem mijns inziens dan ook vooral in dat part-timen vanuit de bijstand niet of onvoldoende loont. En dit terwijl dit mijns inziens dé methode is voor veel mensen om weer toe te treden tot de arbeidsmarkt.

    Zoals ik al in een eerdere reactie schreef: vroeger mochten bijstandsgerechtigden 30% van hun inkomsten uit werk houden. Dan loont het om part time te gaan werken, of tijdelijke baantjes aan te nemen. Dat is toen afgeschaft omdat men meende dat dat mensen zou verhinderen om volledig te gaan werken.

    Gevolg: bijstandstrekkers werken niet meer part time, maar komen ook full time niet meer aan de bak. Terwijl part time werk (zeker voor moeders) een veel betere opstap is naar een volledige baan.

  2. 2

    Het factchecken van Das Kapital bestaat over het algemeen uit nonchalant de spellingscontrole over je artikel halen en snel even een berichtje overtypen van onemorething. Ik had hoge verwachtingen van DK (nee, echt) maar het is een soort Glamorama geworden voor telefoons en financiele Novum berichtjes.

  3. 3

    Sterk déjà vu gevoel hier. Geweldig dat je dit doet, maar die lui willen toch alleen hun eigen ‘feiten’ horen.

    Al is de waarheid nog zo snel, de leugen achterhaalt hem wel.

  4. 4

    Klokwerk, ik vind je vasthoudendheid en toon in dit dossier bewonderenswaardig. Alleen ben je te lief voor DK en de Telegraaf.

    Die gasten liegen dat het gedrukt staat alleen maar om anderen (“bijstandtrekkers” lekkere frame) weg te zetten. Ze zijn niet alleen leugenaars, ze doen dat ook nog eens om mensen af te branden waarvan een groot deel niets kan doen aan de ellendige situatie waarin ze verkeren.

    En dat gedrag moet benoemt worden: kwaadaardige leugenaars. Ik ben ook afgehaakt op DK (terwijl ze in het verleden soms best aardige stukken hadden).

  5. 6

    Zie maar eens rond te komen met twee middelbare schoolkinderen en een flatje met 2 kinderkamers in de stad in een redelijke buurt van deze uitkering met toeslagen.

    Ik weet niet of het al aan bod is gekomen maar het probleem wat hieruit naar voren komt is dat het minimumloon te laag ligt. Dat betekent gewoon dat de onderklasse met minimumloon wordt uitgebuit. En de lagere middeninkomens eveneens. En dat is zorgelijk want het minimumloon is europees/ internationaal gezien nu niet laag te noemen.

    En toch is het een werkgever best moeilijk om iemand met een lager middeninkomen in dienst te nemen en die meer waarde te laten toevoegen dan dat je kwijt bent aan zijn/haar brutoloon.

    Wat dat betekent in het licht van de economische structuur ben ik nog niet uit.
    Iemand?

  6. 7

    Afgezien van welke berekening nu klopt en hoe complex het überhaupt is om tot een correcte bedrag te komen, volgens mij is het gegeven dat mensen enigszins kunnen leven en rondkomen van de bijstand een teken van beschaving. Als mensen daar een probleem mee hebben zijn het inderdaad verzuurde kleinburgerlijke beroepszeikerds voor wie het eigen inkomen nooit genoeg is.

  7. 8

    @7: De reaguurders bij de Telegraaf cs zijn geen beroepszeikers voor wie het eigen loon nooit genoeg is. Op basis van mijn redenering in #6. Als je ongeveer even veel geld krijgt uit je loon. En als je vervolgens nauwelijks uitzicht op dat je loon significant gaat stijgen in de nabije toekomst dan is het gewoon zuur dat je zo weinig verdient met 40 uur buffelen in de bouw of op je poten staan in een kapperszaak.

    Ik denk dat de mensen terecht boos zijn op het feit dat ze weinig verdienen, niet dat ze boos zijn op die bijstandmoeder.

  8. 9

    @8
    Klopt, maar ze moeten wel begrijpen dat het juist hun redding is dat de bijstand nog enigszins leefbaar is. Als je als arbeider niks hebt om op terug te vallen heb je ook geen onderhandelingspositie en zul je zien dat over de hele linie de lonen nog verder geknepen worden.

  9. 10

    @8: Dan moeten ze zeiken op hun baas die te weinig betaald, op moment dat ze zeiken over niveau van de bijstand etc zijn het zeikerds die de schuld van hun eigen “ellende” op anderen schuiven. Want de redenatie is dat zij te veel belasting betalen en netto minder overhouden omdat aarsluie bijstandmoeders niet willen werken.

  10. 15

    @Inkwith: Het was gehoord en dank dat je het nog eens onder dit blog post. Een terecht punt waar ik een keer een apart stuk aan wil wijden. Mooi hoe je het hier uitlegt. Dat kan ik zeker gebruiken.

    @AC: Het is zo jammer dat dit soort lui serieus genomen worden.

    @Frankw: Ik denk dat je bij cijfers altijd een beetje voorzichtig moet zijn. Daarbij wil ik niet in de valkuil van DK lopen om mezelf belachelijk te maken door met een enorme scheur over hoe goed je wel niet bezig bent een artikel te communiceren waar je vervolgens met het schaamrood op je kaken de correcties op door kan voeren. Factchecken is moeilijk, en de sociale zekerheid in ons land is ongelooflijk ingewikkeld.

    Desondanks kostte het me een half uurtje om de fouten in dit artikel eruit te halen en anderhalf uur om er vervolgens een stukje omheen te tikken. Dit lijkt inderdaad nogal flodderwerk dat gecompenseerd moet worden door een grote scheur. Maar goed, dat is dan aan de lezers om dat te concluderen… en onder het stuk te zetten ;).

    @Agrippina: Je hebt gelijk, het is een terugkerend iets. Maar daarom denk ik dat het belangrijk is dat er ook eerlijke artikelen op het inet staan, om naar te verwijzen, waar de feiten wel juist worden weergegeven. Maar ik heb inderdaad het idee dat ik hier het werk van het journaille loop te doen.

    Prachtige alias trouwens.

    @McLovin: Helemaal mee eens.

    @Sjap: Ik denk eerlijk gezegd niet zozeer dat het minimumloon te laag ligt. Het verschil tussen bijstand en full time minimumloon is naar mijn weten 21 tot 31 procent, en dat is naar mijn idee substantieel.

    Het probleem is eerder dat full time werken eigenlijk als enig alternatief voor de bijstand wordt gegeven. Veel mensen hebben helemaal geen full time baan,maar een nul urencontract of andere part-time constructies. Vaak komt het zo voor dat deze part time banen ook nog zulke ongelukkige roosters hebben dat ze eigenlijk niet zijn te combineren.

    Armoede zit volgens mij met name daar, en mensen die in een zeer ongelukkige woonsituatie verkeren en/of te kampen hebben met een hoge schuldenlast uit het verleden.

    Een ander probleem zal zijn dat veel banen aan de onderkant van de samenleving gewoon zeer slecht zijn qua voorwaarden en omstandigheden. Het is gewoon niet-leuk werk. Maar dat gaat niet veranderen door mensen meer te betalen, en zeker niet als dat ten koste gaat van het vangnet, waar cynisch genoeg inderdaad net die mensen die nu zo klagen over hun minimuminkomen het meest gevaar bij lopen.

    Overigens denk ik ook dat veel zeikerts zoals op dat DK-forum helemaal geen laag loon hebben: die zitten er alleen maar om hun eigen leegheid weg te schreeuwen. Zoals de PVV stemmers die gemiddeld in roomwitte dorpen blijken te wonen. Gewoon zeiken op wat ver weg is, niet gehinderd door enige kennis van zaken. Borrelpraat. De onvrede van de Nederlander neem ik steeds minder serieus.

  11. 16

    Topstuk overigens klokwerk. Ondertussen heeft Geenstijl de taak op zich genomen om met een hoop zinloze linkdiarree te strooien om zo haar mongloide broertje te beschermen. Ze zouden er echter beter aan doen om een keer de redactie van DK te vervangen. Een team van 1e jaars journalistiek studenten uit Windesheim kunnen waarschijnlijk beter schrijven, daar durf ik wel een weddenschap voor af te sluiten.

  12. 17

    @5: Denk t ook Vipsania. meegemaakt bij de ‘sociale’ dienst dat een tot sociale dienstmedewerkster opgewerkte bijstandsmoeder nogal autoritair deed.
    Merk het aan vele kanten trouwens. Als je, bijvoorbeeld tegen een alternatief therapeut of een ‘vriendin’, zegt dat je erg alleen bent, krijg je een veeg uit de pan. Wat ik wel niet denk dat ik sociale contacten wil. En mensen die een paar duizend in de maand hebben, zitten af te geven dat je niet rondkomt van je rotuitkerinkje.

  13. 18

    Een modaal inkomen is vastgesteld op +/- € 1866,- netto per maand .http://www.gemiddeld-inkomen.nl/modaal-inkomen-2014 . Het gemiddelde netto salaris per maand is zelfs maar € 1612,-. Met alle rekensommetjes over en weer, zijn de verschillen tussen minima en de Jannen Modaal onder aan de streep vrijwel nihil en dat is het probleem waar de meeste mensen over vallen. Want wat heeft het voor zin om elke dag om 6 uur uit je bed te stappen en om 6 uur ’s avonds thuis te komen om het eind van de maand te moeten constateren dat iemand die het minimum verdient, of iemand in de bijstand, zodanig gesubsidieerd worden, dat zij nagenoeg hetzelfde bedrag binnenhalen. Het verschil is gewoon te klein. Zelfs in communistisch Cuba of China zullen de partijleiders hun wenkbrauwen fronsen, want zelfs daar geldt dat werk moet lonen, al doe je maar iets.

  14. 19

    In mijn cijfers wordt ook met het modaal inkomen gerekend, en daar zijn de verschillen tussen minimum en modaal anders toch nog behoorlijk substantieel. Het is waar dat vanaf bijstand naar minimum een grotere stap lijkt dan tussen minimum en modaal, maar het scheelt per maand toch echt een paar honderd euro, en dat is niet zomaar als niets af te doen.

    Overigens is werk tegen modaal loon trouwens meestal ook bevredigender werk dan werk tegen het minimumloon. Hoewel dat natuurlijk per baan en persoon verschilt.

  15. 21

    @18: Ik volg je even niet. Het lijkt net alsof je zegt dat mensen die tegen minimumloon werken (in tegenstelling tot mensen met modaal inkomen) niets doen.

  16. 22

    @19: Nee Klokwerk. Een verschil van een paar honderd euro is niet substantieel. Niet als je de afweging moet maken, fulltime kinderen zorgen of er niet zijn voor je kinderen als ze uit de middelbare school komen.
    NIEMAND gaat voor een paar honderd euro zijn kinderen sleutelkinderen laten zijn. Alles onder de 500 euro is geen prikkel.

  17. 23

    Dat is jouw mening.

    Voor iemand die na de betaling van de vaste lasten normaal niets overhoudt is een paar honderd euro in de maand een heel bedrag.

    En dat van die sleutelkinderen, wat een sneu verhaal zeg. Alsof al die werkende ouders van die slechte ouders zijn. Als ik uit de middelbare school kwam vond ik het juist prima als mijn ouders er niet waren. Ik hing trouwens liever op straat rond.

    Daarbij: er zijn meer redenen om te werken dan geld alleen.

  18. 24

    @21, ik vind dat, omdat je weinig verdient, je niet gesubsidieerd moet worden met allerlei regeltjes en tegemoetkomingen, totdat je inkomen een aanvaardbare hoogte heeft. Iemand die geen kinderen heeft en een gemiddeld salaris, krijgt minder binnen dan een bijstandsmoeder. Dan kan je net zo goed het minimumloon gelijk trekken aan het modale salaris. Dan ben je meteen van een hele rits regels af. Óf het minimumloon is te laag, óf Jan Modaal wordt te zwaar belast.
    Klokwerk, heb je ook de kwijtscheldingen (gemeentebelasting, waterschap), en bv de voordelen van zorgverzekeringen voor tot 130% van het minimum verdienenden (lage maandelijkse kosten en laag eigen risico, via de gemeente) in je calculatie meegenomen?

  19. 25

    Ik vind het wel een beetje vervelend steeds dezelfde vragen te moeten beantwoorden hoor.

    1. Op de gemeentelijke variabelen wordt in het artikel uitgebreid ingegaan, en het wordt in de conclusie cijfermatig verwerkt.

    2. Het is aan alle kanten onredelijk het inkomen van een huishouden van één persoon te vergelijken met het inkomen van het huishouden van drie personen.

  20. 26

    Om onnodig rekenwerk te voorkomen zou het handig zijn als de politici er voor zorgen dat deze info jaarlijks beschikbaar komt incl. 2 keer modaal met een model hypotheek. Geeft aanzienlijk beter inzicht dan die wollige puntwolken van het cpb en laat goed zijn hoeveel moeite de staat moet doen om de te hoge belastingen en sociale premies door allerlei krankzinnige regelingen voor de lage inkomens te compenseren.

  21. 29

    nou nou, er zijn wel meer idiote situaties in dit land.
    Een vriend van mij wilde persee werken, kon werken als nachtportier in Amsterdam, hij woont echter in Deventer.
    (kun je nagaan hoe ver je soms moet zoeken voor werk)
    Verhuizen is geen optie, de reiskosten zijn echter behoorlijk fors,
    door z’n werken geen kwijtschelding van gemeentebelasting meer en zo nog wat dingetjes, afijn, netto hield hij minder over met werken dan met een uitkering.
    Overleg met de sociale dienst, of ze konden bijdragen in de reiskosten, wat minder rigide in de belastingen zijn etc. leverde niets op.
    Er werd hem letterlijk verteld dat hij maar beter z’n uitkering kon houden en dat werk uit z’n hoofd zetten.
    Dat advies heeft hij overigens in de wind geslagen, is blijven werken, is op een houtje gaan bijten en heeft 2 jaar later ander werk kunnen vinden in Deventer, mogelijk omdat hij z’n werk inzet toonde.
    Maar goed, hij is alleenstaand en kon het zich ‘veroorloven’ te gaan werken, met kinderen had hij dat nooit kunnen doen.
    Junks in de nachtopvang hier hebben een luizeleven, hoeven niet te solliciteren want onbemiddelbaar, opvang is gratis, hebben een zwervers uitkering van meer dan €400.
    Puur netto €400 euro om uit te geven aan whatever, eten, onderdak, alles wordt betaald, die 400 is dus echt netto, vrij om weg te zuipen.
    Hou ik niet eens over.

    @22,
    inderdaad, 500 Eypo’s niet serieus!??

  22. 30

    @27: en anderen.
    Dat is iets wat mij heel erg opvalt. Er zijn best veel mensen die, voor mijn gevoel, geen idee hebben wat 500,- meer ‘is’.
    Naar mijn onbescheiden mening is dat een luxeprobleem, een luxeprobleem waar ze anderen niet mee lastig moeten vallen en al helemaal niet op aan moeten vallen.
    Dat terzijde.

    Ik werk (onbezoldigd, ook een luxe, maar niet financieel) met mensen die een bijstandsuitkering hebben. Het valt mij wel op dat de insteek van de diverse mensen erg uitmaakt of ze daar mee rond komen of niet. En in een (praktijk) voorbeeld, 2 moeders, twee kinderen, middelbare-schoolkinderen, merk ik zelfs scheve ogen. Ze zouden allebei (zelfde gemeente) hetzelfde moeten krijgen, krijgen ze ook volgens mij. De een doet het met wat ze krijgt en lijkt een best ruim leven te hebben. Maar ik weet ook, keert elke cent om, let heel erg op wat ze uitgeeft. Is dolblij met een een mango van de Ecoplaza (Ja, zegt ze, ik weet, duurder dan die van de AH, van der Broek, Aldi, maar zoveel lekkerder, maar koop er dan ook maar een). En meer van dat werk. Alles eerst repareren ipv nieuw kopen en ook zuinig erop. Maar ook kinderen goed gekleed en zelfs mobiele telefoon, bibliotheek, school, etc.
    De andere, dat is armoe troef, nooit genoeg en nooit goed. Altijd tekort en zelfs bij iets gegeven is het niet goed genoeg of niet genoeg. Steeds vragend om vervanging van spullen, terwijl ze best nog even mee kunnen. etc.
    Drie maal raden wie vindt dat de andere het veel te goed heeft en vast uit potjes graait waar zij geen toegang tot heeft.

    Wat ik wil zeggen; in die laag heerst al het verdeel en heers. Scheve ogen en onmin. Maar, als ik er vanuit mag gaan dat binnen dezelfde gemeente men toch echt hetzelfde ontvangt, waarom? Menselijk? Onmacht? Het is ook krap en dan gaat men vechten?
    Verzin het maar..

    (En ja, ik heb ook last van bias, eenmaal raden met welke moeder ik het best door de deur kan, omdat ik ook zo werk/reken.)

  23. 31

    @30,
    ik werk, betaald, in zeg maar de sociale sector en herken wat je hier schetst.
    Ik verbaas me telkens weer als ik op huisbezoeken ga wat ik daar aantref aan mega grootbeeld tv’s, auto(!) voor de deur, echt hoe krijg je het voor elkaar met een uitkering, scooters voor de kids, smartphones en wat al niet meer.
    Ik bedoel, dat heb ik niet eens, ik doe het nog met m’n oude beeldbuis tv bv.
    En maar klagen dat de uitkering niet genoeg is om van rond te komen, terwijl er om de 10 minuten een sigaret wordt opgestoken en het bier al om 14.00 op tafel staat.
    Nou loopt dit allemaal wel op z’n end, de een na de ander vervalt in de schuldsanering, de crisis dring nu echt door, alles wat te lenen valt is geleend, de uitkerende instanties worden strenger bij het toezicht, extraatjes vallen weg, de eigen bijdrage ziektekosten etc hakken er in en wekelijks zie ik het aantal (dreigende) huisuitzettingen toenemen, we gaan een zwart jaar tegemoet wat dat betreft.

    Maar goed nu de vraag, onmacht, onkunde?
    Vaak gewoonweg pure onmacht, laag iq (verdacht veel inteelt), drie generaties op de bank die alleen maar het leven van de uitkeringsgerechtigde kennen.
    Domweg tegen mij zeggen ‘werken? Nee dat is niks voor mij’,
    en dat menen ze ook nog, en waarschijnlijk nog waar ook.
    Echt niet in staat de regelmaat van een werkend leven te leiden, zich te gedragen, dus niet je chef de huid volschelden als hij er wat van zegt dat je wéér een uur te laat op je werk verschijnt.
    Totaal afgericht zelf geen verantwoording te nemen, al die schulden? Jaah hallooo, ik mocht toch ‘gewoon’ al die spullen op afbetaling aanschaffen? Kan ik toch niks aan doen, komt door Neckermann hoor.
    Echt ongelofelijk wat ik zoal niet zie en meemaak, to-táál geen verantwoordelijkheidsgevoel, alle problemen moet de staat maar oplossen (cq ik zei de gek)
    Wil je dit soort ingesleten gedrag aanpakken zit er vrees ik maar 1 ding op: schop onder hun luie reet, aan het werk zetten, werkritme opdoen, asociaal gedrag eerlijk maar hard afstraffen, hard aanpakken op school, africhten.
    En mensen duidelijk maken dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun beslissingen, maar dan moet je wel rechtvaardig zijn.
    Nu wordt asociaal gedrag nog beloond, de boel afbreken bij de sociale dienst balie werkt gewoon, je krijgt een toegangsverbod, je wordt onbemiddelbaar verklaard (dus geen sollicitatieplicht, is ook zinloos, ze krijgen toch geen werk wegens hun gedrag) maar je hebt nu eenmaal wèl recht op een uitkering, die kunnen ze niet afpakken (is ook niet slim, stelende en hongerende families op straat) en dat weten ze. Hun rechten kennen ze maar al te goed.

  24. 33

    Jah.. en dat krijg je dan. Ik probeer dus een (hopeloos?) genuanceerd gemiddelde te krijgen tussen wat ik zie en het (misschien terechte, alleen de .. jah.. wat.. heftigheid? eenzijdigheid? scherpheid, verwijtend, verwijt? help mij.., echt)
    Van 31, die het dan toch met mij eens lijkt (lijkt..!) te zijn te plaatsen. Goed, wat hij signaleert, zie ik ook, maar zij oplossing kan ik niet mee door een deur, helemaal niet zelfs.
    Want de link van Klokwerk onderschrijf ik.
    Waarschijnlijk hebben zowel 31 en 32 en ik gelijk. Maar dat, ach, ik weet het ook niet. Stof tot verder nadenken.

  25. 34

    @31, asociaal gedrag wordt uberhaupt beloond. Wat vreemd is, is dat we ons daar alleen bij de bijstand zo druk om maken en afkeuren.

    (Terwijl de maatschappelijke verontwaardiging over banken/woningbouw/accountantskantoren/it/nza toch beperkt blijft.

    Ik opper wel eens dat we ook zouden kunnen proberen om asociaal gedrag gewoon te veroordelen en weer eens na te denken over wat redelijk is en sociaal, en dat mensen daar zelf over na gaan denken. Maar dat schijnt een belachelijk idee te zijn…)

  26. 36

    @Inca : ” Terwijl de maatschappelijke verontwaardiging over banken/woningbouw/accountantskantoren/it/nza toch beperkt blijft.”
    Dat is absoluut niet waar. De misstanden hebben velen geschokt.

    Punt is: heel veel mensen worden er juist rechtser van. Denk aan de ontwikkelingssamenwerking, als mensen horen dat er veel in verkeerde zakken terecht komt, dan vinden velen niet dat er meer geld naar toe moet (om de arme mensen toch te kunnen blijven helpen), maar dat er juist minder naar toe moet.

  27. 37

    @31: De link die klokwerk in 32 geeft naar een artikel van Rutger Bregman in de Correspondent moet je zeker lezen. Een (gevoel van) tekort in tijd of geld beperkt de bandbreedte van het denken en leidt tot verkeerde beslissingen.

    Ik vind dit zeer herkenbaar. Schaarste slokt je op, je hebt minder belangstelling voor de lange termijn dingen, het laat je focussen op je directe gebrek. Het vernauwt je blik tot je probleem van het moment; hoe betaal ik dat schoolgeld, hoe haal ik het eind van de week?

    Grote flatscreens kopen of dure mobieltjes maken het tekort nog groter, maar zijn eveneens het gevolg van een beperking van de lange termijn visie en volgens mij ook ( een verkeerde) poging om een gevoel van tekort te compenseren. Daarin onderscheiden de armen zich niet van de rijkeren die ook in staat zijn te dure auto’s te kopen, nieuwe designkeukens of een te hoge hypotheek waardoor ze in de problemen komen. Het voortdurende bombardement van reclame en het algemene gevoel dat je bepaalde luxe moet hebben om mee te tellen, speelt door alle lagen van de bevolking. “Wat je wilt wordt in hoge mate bepaald wat de mensen om je heen ook hebben.”

    Roken, drinken en fout eten is volgens mij frustratiegedrag. Maar het komt ook zoals het artikel beschrijft voort uit diezelfde bandbreedte beperking. In dit geval het niet zien van de lange termijngevolgen van dergelijk gedrag.

    Langdurige armoede kan leiden tot apathie en onverschilligheid. Het ontbreken van perspectief- nog erger- maakt dat je minder zorgen maakt over de toekomst; het leven is klote en zal altijd klote blijven. Waarom zou ik tachtig jaar willen worden?

  28. 38

    Laten we dat inderdaad ook niet vergeten: ook mensen met geld maken stomme beslissingen. De gevolgen zijn voor hen alleen minder ernstig. Ze gaan eerder dood, vernietigen mede de planeet, doen de economie vastlopen… maar zelf strijken ze in de tussentijd een bonus op in plaats van dat ze daarmee een schuldenlast kweken waar ze hun hele verdere leven aan vast zitten.

  29. 41

    @37, wat in het artikel van Bregman nog niet genoeg tot uiting was gekomen is hoe het volkomen logisch is, grotendeels fysiek bepaald is (neurotransmitters / hormonen) en een gigantisch belangrijk aspect is in het kader van de evolutie.

    Het is immers heel simpel: als levend organisme zijn je prioriteiten helder geordend: je moet eerst het moment overleven, dan de komende dagen, dan de aanstaande winter, dan lang genoeg om de kinderen groot te brengen. Als de tijger je vangt heb je verdomd weinig aan je zorgvuldig opgebouwde wintervoorraden.

    En dus is het volkomen logisch dat je hele lichaam in situaties van druk / stress / gevaar als eerste de meerjarenplanning en het overzicht schrapt, net als het cognitief denken (‘nee, we gaan geen sommetjes maken, we gaan eerst even wegrennen voor gevaar’), maar ook sociale zaken zoals empathisch denken en delen, ten koste van de directe reacties en behoeften. Dat is niet eens echt een psychologisch effect, maar nog veel fundamenteler dan dat.

    En het is dan ook totaal absurd dat we denken dat meer dwang en druk en stress en paniek gaat leiden tot bedachtzamer, redelijker en socialer handelen.

  30. 42

    precies en die gevolgen voor gebrek aan visie moet de persoon zelf voelen en niet anderen, anders treed er geen leermoment op, en tevens versterkt dit de staats macht over de ruggen van die mensen, wat uit den boze is.

  31. 43

    @41: Wat een mooie aanvulling geef je hier! Het is mij volkomen duidelijk. Het is pure overlevingsstrategie. In de modus van ‘overleven’ komt meestal niet het meest verhevene in de mens naar boven. Hoe jammer het dan is dat we een overheid hebben die angst en paniek zaait. Hoe heeft het zo ver kunnen komen…….

  32. 44

    @29: “Junks in de nachtopvang hier hebben een luizeleven, hoeven niet te solliciteren want onbemiddelbaar, opvang is gratis, hebben een zwervers uitkering van meer dan €400.
    Puur netto €400 euro om uit te geven aan whatever, eten, onderdak, alles wordt betaald, die 400 is dus echt netto, vrij om weg te zuipen.”

    Interessant, waar is die gratis nachtopvang en dat gratis eten eigenlijk? In Amersfoort betaal je toch echt €6/nacht. Verder een leuk luizenleven, zo zonder (verplichte) verzekeringen.

  33. 45

    @36: wie zich druk maakt over uitkeringen en ontwikkelingssamenwerking wordt er rechtser van / was altijd al rechts. Wie verontwaardigd is over “banken/woningbouw/accountantskantoren/it/nza” is beter af met links.

  34. 46

    Btw, ik zou bijna jaloers gaan worden op al die bijstandsmoeders en junkies… Maar blijkbaar wordt er hier en daar vergeten iets bij te vertellen, want anders zou iedereen wel bijstandsmoeder of junkie zijn, als die borrelpraat waar zou zijn.