Jutta Leerdam, feminisme en verantwoordelijkheid

Op de valreep toch nog een stuk over de Olympische spelen op Sargasso. Nou ja, oké, over een randverschijnsel dat me de afgelopen dagen opviel. Want volgens een deel van feministisch Nederland zou ik mijn mond moeten houden over de relatie van Jutta Leerdam met Jake Paul. Liefde is privé. Vrouwen worden al eeuwen afgerekend op hun partners. Laat haar met rust. Dat is de lijn. En wie daar vraagtekens bij zet, zou vervallen in morele zuiverheidspolitie, of erger nog, vrouwenhaat. Ik begrijp waar dat vandaan komt, maar het schuurt toch. Want het gaat hier om een publiek figuur dat zich verbindt aan een man die openlijk campagne voert voor Donald Trump, die meer dan flirt met autoritaire retoriek en een partij steunt die systematisch rechten van minderheden en vrouwen onder druk zet, hoewel hijzelf over dat laatste (maar niet dat eerste) genuanceerder lijkt te zijn. Dat is voor mij geen detail in de marge. Leerdam is voor mij geen anonieme buurvrouw. Ze is topsporter, influencer, merk, met vijf miljoen volgers. Haar relatie is onderdeel van haar publieke imago. Sponsordeals, interviews, gezamenlijke optredens, sociale media. De romantiek is verstrengeld met zichtbaarheid en commercie. Wie dat ontkent, sluit de ogen voor hoe celebritycultuur werkt. Waarom zou ik die keuze dan buiten politieke beoordeling moeten houden? Ik vind er al wat van wanneer iemand op de PVV stemt binnen mijn eigen sociale kring. Politieke voorkeuren hebben gevolgen. Ze vormen een moreel kompas, of in dit geval het gebrek daaraan. Als je jezelf publiekelijk verbindt aan iemand die actief een beweging ondersteunt die vrouwenrechten terugdraait en migranten ontmenselijkt, dan straalt dat in mijn ogen af. Ook op jou en nog meer dan een stem op een extreemrechtse partij. Daarbij, je kan mij niet wijsmaken dat je op zijn minst zelf ook niet afwijzend staat ten opzichte van die denkbeelden. Het argument dat vrouwen altijd worden beoordeeld op hun partner, neem ik serieus. tegelijk, feminisme draait voor mij om gelijkwaardigheid en autonomie. En dat betekent keuzevrijheid. Keuzevrijheid impliceert verantwoordelijkheid. Volwassen vrouwen zijn handelingsbekwaam, geen passieve bijfiguren in het verhaal van een man, zeker niet als het gaat om Jutta Leerdam. Als ik zeg dat ik haar politieke vragen stel over haar relatie, dan doe ik dat juist omdat ik dat erken. Ik zie daarom een vreemde draai in het debat. Enerzijds wordt benadrukt dat zij zelfstandig, sterk en onafhankelijk is. Anderzijds zou ze volledig los moeten staan van de politieke implicaties van haar partnerkeuze. Die combinatie overtuigt mij niet. Je kunt moeilijk tegelijk volledige autonomie claimen en elke maatschappelijke reflectie afwijzen. Dit gaat voor mij ook over de grenzen van het privé. Relaties zijn persoonlijk. Publieke relaties van publieke personen functioneren tegelijk als statement. Zeker wanneer de partner zijn politieke voorkeuren luid en duidelijk etaleert. Jake Paul is geen apolitieke sporter die per ongeluk in een campagnefoto belandt. Hij profileert zich actief als fanatiek Trump-aanhanger. Dat plaatst de relatie in een bredere context die we niet kunnen negeren. Wanneer kritiek direct wordt geframed als vrouwenhaat of jaloezie, haak ik af. Mijn bezwaar gaat niet over haar sportprestaties of haar uiterlijk. Het gaat over politieke implicaties en over consistentie. Als ik verwacht dat burgers nadenken over de partijen die ze steunen, dan mag ik ook verwachten dat publieke figuren nadenken over de symbolische lading van hun keuzes. Ik vraag geen loyaliteitstest of ideologisch examen. Mijn punt is eenvoudiger. Keuzes hebben betekenis. Zeker wanneer ze plaatsvinden onder het felle licht van miljoenen volgers. Verantwoordelijkheid hoort voor mij bij zichtbaarheid. Dat geldt voor mannen, vrouwen en iedereen daartussen en daarbuiten. Feminisme dat vrouwen vrijwaart van politieke kritiek uit angst voor ongelijkheid, is contraproductief. Gelijke behandeling betekent voor mij ook gelijke aanspreekbaarheid. Wie volwassen genoeg is om een relatie te kiezen, is volwassen genoeg om vragen te krijgen over de wereld die daarmee wordt gelegitimeerd.

Door: Foto: "Skate shorttrack" by Vincent Baas is licensed under CC BY 2.5

Closing Time | Black&Beard @ Reeperbahn Festival 2017

, door

Vanmiddag schreef ik een stuk over de documentaire ‘Raving Iran’. De hoofdpersonen Anoosh Rakizade en Arash Shadram vroegen en kregen uiteindelijk asiel in Zwitserland. Ze zijn een gek soort politiek vluchteling. Geen grote woorden over vrijheid of revolutie, geen romantisering van hun positie. Ze willen muziek maken, draaien, een publiek bereiken.

Juist die alledaagsheid maakt hun verhaal politiek. Hun keuzes zijn praktisch, hun frustraties concreet, hun ambities herkenbaar. Wat voor hen een carrièrepad zou moeten zijn, werd in Iran een risicoanalyse. Niet omdat ze expliciet het systeem uitdagen, maar omdat ze er simpelweg in willen bestaan.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Raving Iran - screen capture uit de film

Raving Iran: Openhartig onder druk

, door

De documentaire Raving Iran toont een paradox die wringt en blijft hangen. Een regime dat cultuur probeert te reguleren tot op het bot, en een generatie die zich daar nauwelijks nog door laat intimideren. Wat opvalt is niet alleen de ondergrondse techno, de geheime feesten in de woestijn of de constante dreiging van arrestatie. Het is de openhartigheid. Bijna iedereen spreekt vrijuit over de overheid, en zelfs tegenover ambtenaren valt een opmerkelijke directheid op.

Die openheid lijkt op het eerste gezicht roekeloos. Twee dj’s, Anoosh Rakizade en Arash Shadram, die zonder omwegen uitleggen dat hun werk feitelijk verboden is, die hun frustratie over censuur uitspreken tegenover functionarissen die hen kunnen dwarsbomen, of erger. Toch voelt het geen moment als bravoure. Eerder als vermoeidheid. Alsof de energie om nog toneel te spelen simpelweg op is.

De documentaire is inmiddels bijna tien jaar oud, en dat gegeven schuift de film in een ander licht. Wat toen nog voelde als een ondergrondse spanning, blijkt onderdeel van een bredere ontwikkeling. De openhartigheid die in de film doorsijpelt, was geen uitzondering. Het was een voorbode.

De recente en steeds groter wordende protesten in Iran maken dat pijnlijk zichtbaar. Wat in Raving Iran nog kleinschalig en impliciet is, is inmiddels uitgegroeid tot openlijke, massale confrontatie. Vrouwen die hun hoofddoek afwerpen, jongeren die de straat op gaan, slogans die direct de kern van het regime raken. De terughoudendheid is verdwenen. De onderstroom is bovengronds gekomen en wordt daar door het regime hard weer naar teruggeslagen. Deze documentaire laat zien dat dat tevergeefs is.

Foto: "Haags Interbellum" by Roel Wijnants is licensed under CC BY-NC 2.0

Het Interbellum, maar dan met wifi

, door

Ik heb me lang afgevraagd hoe het moet hebben gevoeld om in het interbellum te leven. Niet met de kennis van nu, met schoolboekwijsheid en pijlen op kaarten, maar echt, toen het gebeurde. Terwijl kranten nog deden alsof alles tijdelijk was, politici bezworen dat redelijkheid zou zegevieren en de meeste mensen vooral probeerden rond te komen. Hoe zag je de wereld afglijden zonder te weten dat hij werkelijk ging vallen?

Het leek me altijd een fundamenteel andere ervaring dan de onze. Want wij zouden de patronen nu beter herkennen, en er makkelijker wat aan kunnen doen. Wat er toen gebeurde, dat had de wereld in die mate nog niet echt meegemaakt. Dat verschil voelt geruststellend, iets wat bescherming biedt.

De luxe van achteraf
Die geruststelling brokkelt af. Niet ineens, maar sluipend. Net zoals toen, vermoed ik. Geen klap, geen duidelijk moment waarop iemand had kunnen zeggen: dit is het kantelpunt. Alleen een reeks normalisaties. Autoritaire taal die eerst choqueert en daarna vermoeit. Afspraken die optioneel worden genoemd. Rechten die niet worden afgeschaft, maar ‘heroverwogen’. Steeds weer dat beroep op realisme, alsof morele grenzen een luxeproduct zijn.

Wat me altijd fascineerde aan het interbellum was niet de opkomst van extremen, maar de traagheid van de reactie erop. Eigenlijk net als nu. De manier waarop redelijke mensen bleven doen alsof redelijkheid een natuurwet was. Alsof het genoeg was om gelijk te hebben. Alsof instituties zichzelf wel zouden verdedigen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Closing Time 🇺🇲 Tiny AI World

, door

Dit hele filmpje met muziek en vocals is gemaakt door AI kunstenaar Kelly Boesch, met veel toewijding en liefde voor de natuur.

Ze combineert bestaande beelden met AI en door de 4K weergave zien we de natuur op zijn mooist , want alle dieren zijn wel in hun natuurlijke omgeving. Even een rustig moment in onze vaak drukke dag.

En in de spirit van het filmpje zet ik ook een lijstje met duurzame organisaties die vacatures hebben, betaald of vrijwillig. Misschien zoek je een baan met zingeving of ken je iemand die zoekende is. Bepaalde organisaties kun je ook steunen met een donatie of lidmaatschap. Kijk maar even 🌿

Foto: Sita Magnuson (cc)

‘Hila voorbij de Taliban’ en de reflex van het wissen

, door

Een paar weken geleden haalde de AVROTROS de Afghanistan-documentaire Hila voorbij de Taliban offline nadat een van de vrouwen die erin voorkomt door de Taliban werd opgepakt. Uit “zorg voor de veiligheid” van de deelnemers. Het klinkt empathisch. Het oogt verantwoordelijk. Het is in werkelijkheid vooral een vorm van institutionele zelfbescherming.

De vrouwen die aan deze documentaire meededen, deden dat namelijk niet in een vacuüm. Niemand die in Afghanistan publiekelijk spreekt over vrouwenrechten, onderwijs of autonomie, doet dat in de veronderstelling dat de Taliban dat sportief zullen opnemen. Dit waren geen onwetende figuranten in een Westers mediaproject. Dit waren mensen die wisten wat zichtbaarheid betekent onder een theocratisch wraakregime. Hun deelname was een bewuste daad van verzet. Politiek. Riskant. Moedig.

Op het moment dat de Taliban iemand oppakt vanwege zo’n documentaire is de schade al aangericht. De herkenning is er al. Het offline halen van het materiaal verandert daar niets meer aan. Het maakt niemand vrij. Het maakt niemand veiliger. Het wist alleen het spoor dat naar de daad leidde, en ondertussen is overal al gedocumenteerd wie wat waar heeft gedaan en gezegd.

Wat resteert, is een symbolisch gebaar dat vooral de omroep zelf moet geruststellen: kijk, wij hebben iets gedaan.

Foto: © 小風 _ cc_moviestill

Kunst op Zondag | 小風 | Unfinished

, door

Onvoltooid  (2014)

Siufungs 小風 korte film Unfinished (2014) is een zes minuten durende experimentele film. Het is een parallelle vertelling van het reciteren van dichtregels uit hun eigen gedicht ‘Unfinished’ en een zwart-wit documentatie van henzelf als transgender, non-binair persoon.

De link naar Unfinished gaat eerst naar de site van Siufung, en schakelt dan automatisch verder naar de documentaire.

 

I murmur to the mirror

Speak out a body that does not

Belong, you wake up from my nightmare

Discover a language not yet existing

But you stare off into space and betray

Me

 

Gender beweegt op een spectrum in het brein gevormd door (on)bekende factoren. Waar aan beide uiteinden van dit spectrum de binaire gender man en vrouw staan. Cisgender – als het lichaam met de gender identiteit overeenkomt. De non binaire gender beweegt daar tussen. Transgender waaronder non binair – als het lichaam en de gender identiteit niet of gedeeltelijk overeenkomen. Soms kan het spectrum van masculine naar feminine bewegen, of andersom genderfluide. Vaker heeft deze een meer constante positie en dat kan overal op het genderspectrum zijn.

man_________________non_binair________________vrouw

 

My body is a genderless one

小風

 

I’m not a woman, I’m not a man. I am something that you’ll never understand.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: © Michella Bredahl_Huis Marseille Amsterdam_fair use

Kunst op Zondag – Amsterdam Huis Marseille – Michella Bredahl – Kusukazu Uraguchi

, door

Kusukazu Uraguchi (1922-1988) neemt ons mee in een mystieke onderwaterwereld van de ama, vrouwelijke duikers. Afhankelijk van het seizoen verzamelen deze vrijduikers abalone, schelpdieren en zeewier.

Tot 8 februari 2026 in HuisMarseille te Amsterdam.

© Kusukazu Uraguchi _Huis Marseille_Amsterdam_fair use

Kusukazu Uraguch fotografeerde deze ama meer dan dertig jaar lang in Japan. Veertigduizend negatieven waarvan het meeste nog nooit getoond is aan het publiek. Huis Marseille toont tachtig foto’s en heeft tien foto’s gekocht.

Voor de Tweede Wereldoorlog werd vrijduiken ( zonder zuurstoftanks of duikerspak) nog door honderd duizenden vrouwen gedaan want het gaf hen inkomen en onafhankelijkheid. Ama 海女 kunnen 20 meter diep duiken, vroeger met een lendedoek en bril maar verder geen kleding. Zonder kleding in een koude zee is warmer en maakt het lichaam meer wendbaar en sneller. De doek om het hoofd is om het haar bijeen te houden zodat het niet voor haar ogen komt.

© Kusukazu Uraguchi _Huis Marseille_Amsterdam_fair use

Door een gewicht aan een touw te knopen en met het touw afdalen maakt dat ze dieper kunnen duiken en een tijd beneden kunnen blijven om te zoeken en te oogsten, minuten lang onder water en ongeveer 4 uur per dag. Mannen hielpen het gewicht weer omhoog te halen en de oogst uit de zee in de boot te leggen. Vaak deden de vrouwen dat ook zelf en hielpen elkaar, want de mannen hadden ook een baan als visser of walvisjager en waren dan vaak weken weg. Veel mannen kwamen ook om bij deze jacht en Japanse zeevrouwen waren gewend zelfstandig te leven.

Foto: DL314 Lin on Unsplash

Zaterdag Nacht C🌟medy

, door

🌟 Kers🌲verhaal 🌟

Losjes gebaseerd op Joppiesaus vers 25:12

Ok, om dan toch maar die godverdomde kerstsfeer erin te rammen bij zuur links, want nu is atheïst zijn weer trending, maar Jezus werd toch geboren en toen kon Maria zich nog niet door een menigte heenworstelen die moordenaar riepen, om bij de deur van de abortuskliniek te komen.

Dus in Godsnaam dan maar, dat kind eruit geperst in zo’n agrarische faciliteit, en vanaf dat moment geen dag meer zonder oorlog geweest. Want er waren ook die kut Marokkanen die zich maar niet wilde laten bekeren, wat rijmt op assimileren.

En ja, ok dat is lullig maar Jezus is er wel op afgerekend door Yeşilgöz, die hem aan het kruis getackt heeft met het professionele Novus tackerpistool J-666 made in Israël, ook ff aan de loop heeft geblazen. Want ja, iedere Palestijn is er toch 1.

Met onze christenfluisteraar Bontebal kunnen we verwijdering van abortus uit het Wetboek van Strafrecht wel op onze fatsoenlijke onderbuik gaan schrijven dus dat zuigt behoorlijk, maar Jezus is wel dood ! En best hardcore ook, dus denk daar dan aan als je naar dat sprankje kerst emo zoekt 🙌🏼🔨

The end ( voor Jezus dan )

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Richard Horne on Unsplash

De dodelijke drift van de achtervolging

, door

Het OM heeft bepaald dat de agenten die de achtervolging inzetten na het negeren van een stopteken niets te verwijten valt. Bij de achtervolging kwamen uiteindelijk drie van de vier inzittenden van de achtervolgde auto om het leven. Het OM heeft vast gelijk, de individuele agenten hebben zich aan de regels gehouden. Tegelijk wordt maar weer eens pijnlijk duidelijk dat er niet zoiets bestaat als een veilige achtervolging, en dat de reden voor de achtervolging zelden tot nooit het risico waard is.

Tegelijk: er is iets diep menselijks aan een politieachtervolging. Een verdacht voertuig schiet weg, de adrenaline giert, zwaailichten aan, sirenes loeien. De good guys achter de bad guys aan. Rechtvaardigheid op wielen. Tenminste, dat is het verhaal. In werkelijkheid is het vaker een scène uit een slechte actiefilm met een bloedige epiloog dan een functioneel opsporingsmiddel. Hoog tijd om de politieachtervolging met de auto af te schaffen, behalve in het uiterste geval.

Want laten we de feiten onder ogen zien: de achtervolging is zelden rationeel, zelden effectief en vaak dodelijk. In Nederland vallen er jaarlijks gewonden en doden, ook onder omstanders tijdens politieachtervolgingen. Mensen die niets met het incident te maken hadden, behalve dat ze op het verkeerde moment op de verkeerde kruising stonden. Doodgereden voor een verlopen APK. Gewond geraakt omdat iemand zijn verkeersboetes probeerde te ontlopen. Dat is geen rechtshandhaving, dat is collateral damage tijdens een potje moralistisch racen.

Volgende