Microkrediet: de lange keten

Door toeval raakte ik in februari een week embedded bij een studiereis van Oikocredit naar de effecten van verstrekte microkredieten in India. Het was heel leerzaam eens ter plekke te zien hoe zo'n krediet nou werkt. Dit is de eerste van vijf verslagen. Internationale geldverstrekkers als Oikocredit gaan niet zelf in India de dorpen langs om hun kredieten aan de man te brengen. Ze gaan duurzame relaties aan met lokale partners, die geworteld zijn in het gebied dat ze bedienen. De doelgroep heeft zelf nauwelijks transportmogelijkheden, dus is er een fijnmazig netwerk van kantoren. En zo bevond ik mij op een woensdagochtend in Delang, een dorpje op twee uur rijden van Bhubaneshwar, de hoofdstad van de staat Odisha, een van de armste van India.

Door: Foto: Prayabat Sahoo, branch manager (foto: Opmeer Reports) copyright ok. Gecheckt 07-11-2022
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wat nou, ‘nog nooit zo betaalbaar’?

Als je de betaalbaarheidsplaatjes moet geloven, is dit hét moment om een huis te kopen. Afgezien van het feit dat veel van die berekeningen niet letten op de kosten van aflossing en dus met een korreltje zout genomen moeten worden, knagen ze. Wie gelooft immers dat jongeren vandaag inderdaad een groter huis kunnen kopen dan twintig jaar geleden? De cijfers ter onderbouwing van die twijfel lijken alleen nooit te worden gepubliceerd.

Tijd dus om mijn kopietje van de WoON2012 database weer eens af te stoffen en zelf op onderzoek uit te gaan. De vraag die ik mezelf stelde is: ‘Wat was in 2012 de waarde van de woning van mensen die deze op een bepaalde leeftijd kochten – verdeeld naar het jaar waarin zij die aanschaf deden’.

koopkracht2
 

Het resultaat is schokkend – wie in 1995 tussen de 20 en 25 jaar was en een huis kocht, verwachtte in 2012 deze te kunnen verkopen voor 299 duizend euro. Wie op dezelfde leeftijd in 2010 een woning kocht verwachtte daarmee bij een eventuele verkoop in 2012 ‘slechts’ een kleine 184 duizend euro te incasseren. Anders gezegd; als de 24 jarige in 2010 het – vijftien jaar ouder geworden – huis wilde kopen van een inmiddels 39 jarige verkoper, kwam hij 115 duizend euro tekort, of 38 procent van het totaalbedrag!

Foto: copyright ok. Gecheckt 09-02-2022

Cultureel spraakgebrek

COLUMN - Kinderen met een moedertaal zonder aparte toekomende tijd, zoals Duits en Nederlands, zijn geduldiger. Dat is groot nieuws, want geduld, verwant aan zelfcontrole, veroorzaakt indirect een hoger salaris, betere schoolresultaten en minder gezondheidsklachten.

Het verband tussen de taal die iemand spreekt en zijn zelfcontrole is eerder gesuggereerd, maar nooit eerder onderzocht met een experiment. Het ideale experiment, waarbij een groep kinderen willekeurig verdeeld zou worden over twee taalregio’s, is niet uitvoerbaar, dus zochten de vier Duits-Italiaans-Oostenrijkse economen een regio uit waarin gezinnen van huis uit verschillende talen spreken, maar door elkaar wonen en op dezelfde scholen zitten: de stad Merano in Noord-Italië. De helft van de inwoners is Duitstalig, de andere helft Italiaanstalig; een taal waarin toekomstige gebeurtenissen in een aparte vorm worden uitgedrukt.

Het experiment dat met de kinderen gedaan werd, is een vervolg op de beroemde marshmellowtest. Daarbij gaven psychologen jonge kinderen een marshmellow. Ze beloofden dat als de marshmellow twee minuten later nog op tafel lag, er nog één bij zou komen; daarna liepen ze de kamer uit. Kinderen die het snoepgoed twee minuten onaangeroerd op tafel lieten liggen, bleken twintig jaar later aanzienlijk meer te verdienen dan de kinderen die zichzelf niet konden bedwingen.

Foto: *USB* (cc)

Een bal op TV | Over beurzen en economen

COLUMN - Er moest even gewacht worden op de verzamelde blogs van Joris Luyendijk, gemaakt over de financiële wereld van Londen. Maar Hans Brands, van VPRO Boeken had de primeur. Ik heb de journalistiek niet zo hoog zitten, maar wel als bijbeunende antropologen zich er aan bezondigen. Wat een verhaal!

Als bankiers vanuit kantoor hun vrouwen gaan bellen, met de opdracht om te gaan hamsteren, dan is er wel wat aan de hand. Dat gebeurde in 2008, toen Lehmann Brothers omviel.

Maar het is nog erger, want er is niets veranderd. Eva Jinek had Gerrit Zalm te gast en vroeg zoet wat er veranderd was. Je ziet hem van mijlen ver aankomen: “Bij ons is veel veranderd,” zei Zalm, “we hebben nog maar drie kredietvormen en we snappen ze zelf.” Jinek stootte genadeloos toe: volgens Luyendijk is er helemaal niets fundamenteels veranderd.

Bij ons wel, hield Zalm vol.

Maar, zei Joris Luyendijk, “landen hebben geen banken, maar banken hebben landen.” Anders gezegd: de financiële wereld is een globaal systeem dat niet te temmen valt door nationale wetgeving of lokale regels. Is er ook iemand die alles overziet, wilde Hans Brands weten?

Dat is een lekkere vraag voor Luyendijk. Wie overziet en reguleert het gigantische systeem van verrijking en diefstal? Waar zit die top-aap, die alle schermen overziet en aan de goede touwtjes trekt? Nergens. Die top-aap is er niet. We zitten in een vliegtuig, de motoren roken, maar als we in de cockpit kijken om verhaal te halen, is de stuurstoel leeg. Kan dat waar zijn? Dat mag en kan niet waar zijn.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: copyright ok. Gecheckt 26-10-2022

Recensie | Diep in het zwarte gat van de Masters of the Universe

RECENSIE - Okto las het nieuwste boek van Joris Luyendijk over de financiële wereld, en werd er niet vrolijk van. Desondanks is het een boek dat u niet missen mag.

Jaren geleden hadden we Griekenland geadviseerd hoe het land met derivaten de eigen schuldenlast kon verbergen. Nu waren de rapen gaar en adviseerden we hedge funds hoe ze munt konden slaan uit de chaos in Griekenland. [..] Intussen probeerden onze zakenbankiers contracten binnen te halen bij Europese overheden om hen te adviseren hoe de rotzooi kon worden opgeruimd.

(Greg Smith, ex-bankier bij Goldman Sachs)

Het is een van de vele ten hemel schreiende uitspraken in het nieuwste boek van Joris Luyendijk, Dit kan niet waar zijn – onder bankiers. Het verhaal is waarschijnlijk wel bekend: in opdracht van The Guardian interviewde hij 200 bankiers werkzaam in de City, het financiële hart van Londen.

Nog tekenender dan bovenstaande uitspraak, was de reactie er op vanuit de financiële wereld. De sector reageerde opgelucht. “Nou en?” was de algemene toon, ook vanuit een groot deel van de financiële pers, “Het was toch allemaal volkomen legaal?” Not particularly revealing…, oordeelde de belangrijkste financieel journalist van de New York Times.

Totale implosie

Het is typerend voor de immuniteit van de sector. We weten het allang, maar er gebeurt niets. Sinds 2008 is er nog geen bankier vervolgd, terwijl de wereld door het oog van de naald is gegaan toen met de val van Lehman Brothers de financiële crisis begon. Bankiers gingen met pistolen onder hun kussens naar bed – waar ze geen oog dicht deden; velen sloegen voorraden in, uit angst dat al het betalingsverkeer compleet vast zou lopen en de bevolking scheel van de honger al relschoppend de straat op zou gaan. Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, deed later de uitspraak dat we enkele millimeters van een totale implosie hebben verkeerd.

Eurogroep accepteert Griekse hervormingsplannen

Zodat nu het woord aan de nationale parlementen is.

De kern:

De verkiezingsbelofte de verkoop van staatsbedrijven (ingezet door de vorige regering) terug te draaien, is verdwenen. Privatiseringen die nog op de rol staan, worden opnieuw bezien. Over het weer aannemen van ontslagen ambtenaren rept Varoufakis met geen woord en de beloofde verhoging van het minimumloon wordt gefaseerd ingevoerd, in overleg de geldschieters, en het mag de arbeidsmarkt niet verstoren.

Athene zegt verder de belasting- en BTW-fraude hard aan te pakken. Ze wil een ‘nieuwe cultuur’ creëren waarin belasting betalen een gewone zaak wordt, ook voor de rijken. De Griekse belastingdienst moet daartoe worden gereorganiseerd, een taak waar de vorige regering mee was begonnen. Het mes gaat in de grote hoeveelheid ‘uitzonderingen’ om geen belasting of BTW te hoeven betalen.

Angst voor een deflatiespiraal neemt toe

Aldus Peter de Waard in de Volkskrant:

Belangrijkste oorzaak van de prijsdalingen is de lagere olieprijs. In januari werd de deflatie daarom nog gerelativeerd. Een deel van de economen had het liever over ‘negatieve inflatie’ of ‘goede deflatie’, omdat mensen door de lagere energie- en brandstofprijzen meer in hun portemonnee zouden overhouden. Ook zouden bedrijven de kosten hierdoor omlaag kunnen brengen.

Momenteel lijken veel huishoudens de deflatie juist aan te grijpen om aankopen uit te stellen. Hierdoor dreigt een deflatiespiraal te ontstaan. De Europese Centrale Bank probeert die dreiging via een ambitieus opkoopprogramma van staatsobligaties tegen te gaan.

’Nederlandse aanpak banken masochistisch’

Dat beweert althans Hans de Boer, voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW:

In Nederland moest ABN Amro door de Staat worden gered en ING werd met miljardensteun van de overheid overeind gehouden. De regels voor de financiële sector zijn aangescherpt, het toezicht is verbeterd en de bankiersbonussen worden aangepakt. De crisis heeft de financiële sector enorme imagoschade bezorgd.

De Boer vindt het nu welletjes en springt in de bres voor de gepijnigde sector. „Met een historie van meer dan vierhonderd jaar kan het niet zo zijn dat zeven magere jaren ons stekeblind maken voor de betekenis van de financiële sector voor de welvaart in Nederland.”

Lezing EU-deal Griekenland loopt nogal uiteen

Afgelopen vrijdag wisten de EU-onderhandelaars en Griekenland een gezamenlijk compromis te bereiken. De EU verlengt het schuldsanerings-/steunprogramma voor vier maanden, meldt het NRC, maar dan moest er vandaag wel een lijst liggen met hervormingen die het land gaat nemen. Eind april moet er dan een definitieve lijst liggen.

Naar nu blijkt wordt het compromis door diverse spelers in ieder geval naar de eigen achterban toe behoorlijk verschillend uitgelegd. Zowel de Griekse premier Alexis Tsipras als Jeroen Dijsselbloem houden diametraal tegenovergestelde verhalen over wat het conceptakkoord nu eigenlijk behelst, zo meldt dagblad Metro.

Belastingontduiking faciliteren? 16% minder winst

NRC:

HSBC heeft vorig jaar zestien procent minder winst gemaakt [nog ‘maar’ 13,1 miljard dollar] dan een jaar eerder, onder meer omdat de Britse bank allemaal boetes heeft moeten betalen. De bank is momenteel in opspraak omdat medewerkers klanten actief geholpen heeft met belastingontduiking.

De rot zit tot aan de top: topman Stuart Gulliver, die de bank uit de crises moet navigeren, sluisde via een Zwitserse bankrekening vijf miljoen pond naar een in Panama geregistreerde onderneming. Maar:

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Vorige Volgende