Bloemetjesgeld

Vanaf heden neemt Sargasso geregeld stukken over van Leugens.nl. Deze bijdrage is geschreven door Peter Olsthoorn.

Gelezen: NOS, Volkskrant, NRC, Quotenet, FD

“Ja, ik heb mensen omgekocht…Het mocht van mijn werkgever Bouwfonds, die wist er van. Iedereen deed zo.” Was getekend Joannes Ferdinand Maria van Vlijmen, voor de rechtbank te Haarlem tijdens het proces over de ‘zaak-Klimop’ over de vastgoedfraude met het Philips Pensioenfonds en Bouwfonds Vastgoed Ontwikkeling . Hij is hoofdverdachte samen met Nico Vijsma en Cees Haksteege.

De zaak gaat over valsheid in geschrifte, omkoping, oplichting, witwassen en deelname aan een criminele organisatie. Directeuren van het pensioenfonds van Philips zijn de belangrijkste verdachte omgekochte bazen. Ook makelaar Harry Mens wordt verdacht.

Gouden horloges, fraaie reisjes, feesten, diners, geld uit transactie op privérekeningen, het was geen uitzondering maar gewoonte volgens Van Vlijmen.

Voor het verdelen van dit ‘bloemetjesgeld’ maakte de Van Vlijmen ‘potjes’, voorzieningen voor kosten van omkoping. Het was geen ‘overwinst’ zoals justitie betitelt, maar gewoon een onderdeel van hoge winsten die als smeergeld werden bestempeld. De fiscus wist ervan.

Het was cultuur, zo bleek ook uit gesprekken van onze redacteur Ton Biesemaat eerder met met Edwin de Roy van Zuydewijn had. Van Vlijmen kocht zijn landgoed in Heemstede van Felix Rhodius, zestien jaar lang de baas van het Kabinet der Koningin.

Zelf streek Van Vlijmen als volgt op: In 1995 verkocht hij zijn bedrijf aan Bouwfonds waar hij directeur werd. De afspraak was volgens Van Vlijmen dat hij privé zou gaan verdienen aan projecten van Bouwfonds. Later is die afspraak uitgebreid voor de joint venture met ABN Amro vastgoed tot Bouwfonds Vastgoed Ontwikkeling. In 2001 verlaat hij het bedrijf en begint weer voor zichzelf.

Ingeschakelde onderaannemers, architecten, makelaars etc. moesten delen van hun winst aan Nico Vijsma doorbetalen, die het grootste gedeelte overmaakte aan Van Vlijmen

In NRC: “Of hij niet wist dat het strafbaar was wat hij deed? Van V. is stil. „Ik vermoedde het wel eens. Natuurlijk.” Maar, zegt hij dan, ik was me er niet van bewust. „Ik was zo doordrongen van de mores in het vastgoed dat het bewustzijn verdwenen was.” Hij denkt nog even na. Heeft hij het zo goed uitgelegd? Ik stond er eigenlijk nooit bij stil, dat bedoel ik, zegt Van V.. Steekpenningen waren de normaalste zaak van de wereld. Daar deed de fiscus ook niet moeilijk over. „Je betaalde gewoon het hoogste belastingtarief over een cadeautje. Klaar. Anoniementarief heette dat. Ook de normaalste zaak van de wereld bij Bouwfonds.”

Van Vlijmen betaalde in 2010 schadevergoedingen aan Rabo Bouwfonds en het Philips Pensioenfonds van in totaal 70 miljoen euro.

Joost Tjaden

Naar nu blijkt moest commissaris Joost Tjaden bij TomTom opstappen vanwege ontvangen betalingen van Van Vlijmen. Tjaden moest direct gaan bij zijn werkgever Janivo, investeringsmaatschappij van familie De Pont.

De 61-jarige Tjaden is nog commissaris bij internetbedrijf LBI, Egeria (familie Brenninkmeijer) en Blokker. Tjaden was voor Janivo ook commissaris bij Quote Media, nu is Egeria aandeelhouder van NRC Media.

Directeur Steven Vis van Janivo zei eerder tegen NRC dat het vertrek van Tjaden “niets te maken had met vastgoedfraude. Bij ons is niets aan de hand. 100% zeker. Tjaden nadert zijn pensioengerechtigde leeftijd.”

Steven Vis is dus voor Leugens.nl bijvangst van de vastgoedfraude.

1 miljard zwart

Uit groot onderzoek van de Belastingdienst bij een kleine 1.300 bedrijven blijkt dat de vastgoedsector voor 1 miljard euro verzweeg met inzet van diverse constructies. Het gaat veelal om snel doorverkopen teneinde winsten op te stapelen. Stromannen beperkten de belastingafdracht.

Voorbeeld: medewerkers van vastgoedorganisaties verkochten panden onder de reële waarde aan een kennis of familielid, waardoor bij doorverkoop over de winst maar 1,2 procent inkomstenbelasting werd betaald. Zo werd de winstbelasting van bedrijven ontdoken.

Aannemers, makelaars, notarissen, pensioenfondsen en woningcorporaties deden mee, en eens worden hun namen bekend. In deze ‘operatie Nokvorst’ zijn bij ruim zeshonderd bedrijven voor totaal 330 miljoen euro aan boetes en naheffingen is opgelegd.

  1. 1

    De vragen die in elk geval te stellen zijn aan het Ministerie van Financiën

    (1) Hoeveel geld gaat er jaarlijks om in de anoniementarief pot?
    (2) wat zou er gebeuren als deze douceurtjes niet meer fiscaal aftrekbaar zouden zijn?
    (3) in welke mate vielen de in het onderzoek betrokken vergoedingen onder de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)
    (4) voor zover de MOT/Wwft-meldingen niet hebben plaats gevonden, zijn dan de verantwoordelijken voor het niet melden vervolgd?
    (5) Hoeveel gevallen zijn vervolgd (4), en is de strafbaarstelling (economisch delict) voldoende afschrikwekkend?
    (5) hoe verhouden de maatschappelijke kosten van het niet ontdekken van frauduleuze transacties zich zich t.o.v. vermeende besparingen op het controleapparaat?
    (6) In hoeverre is het gevoerde vervolgingsbeleid een schoolvoorbeeld van de nog steeds bestaande klassenjustitie?